(VERVALLEN) 688975 - Bijlage 2 - Jaarstukken 2023 gemeente Zutphen

Ook is met kernpartners een convenant voor de aanpak van woonoverlast voorbereid. • Er waren 8 meldingen van bijtincidenten met honden (tegenover 11 in 2022). In 11 gevallen is een waarschuwingsbrief verstuurd vanwege hinderlijke honden en kleine incidenten. • Er is een handhavingsuitvoeringsplan opgesteld voor team Toezicht en Handhaving, met afspraken over samenwerking met de politie. • Het Beleidskader en de wijziging van de APV voor cameratoezicht zijn in procedure bij de raad. • Inwoners en bedrijven zijn via sociale media geïnformeerd over risico's met betrekking tot digitale criminaliteit. Ondermijning • Er zijn 10 grote integrale ondermijningscontroles gehouden (tegenover 5 in 2022). Deze controles worden uitgevoerd in samenwerking met ketenpartners, zoals de Omgevingsdienst Achterhoek (ODA), Nederlandse Arbeidsinspectie, Douane, Belastingdienst en Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

93

Jaarstukken 2023

•

• •

•

• • •

Er is 19 keer gebruik gemaakt van de bestuursrechtelijke bevoegdheden van de burgemeester om op te treden tegen drugshandel. In 3 gevallen is de woning daadwerkelijk gesloten op basis van de Opiumwet. Ook zijn dwangsommen en waarschuwingen ingezet. Er zijn 39 Bibob-beoordelingen uitgevoerd (tegenover 32 in 2022). Vooral het aantal beoordelingen voor omgevingsvergunningen is aanzienlijk gestegen. De controle en naleving van het Digitaal Opkopers Register (DOR) is uitgevoerd (137 controles). Het DOR en het begrip 'heling' zijn bekend geworden bij handelaren in de gemeente. De controles helpen ook om een beter zicht te krijgen op deze branche. Er is een meldpunt voor ondermijning ingesteld voor inwoners. Van de 32 meldingen hadden 25 signalen daadwerkelijk betrekking op ondermijnende activiteiten. Daarnaast is er ook een intern meldpunt opgericht. Een communicatieplan is opgesteld voor (interne en externe) communicatie over ondermijning. Samen met de politie is een Handhavingsarrangement opgesteld, waarbij risicovolle locaties voor criminele activiteiten in kaart zijn gebracht en specifieke aandacht krijgen. Toezichthouders hebben trainingen gevolgd om signalen van ondermijning, inclusief mensenhandel, te herkennen.

Drugscriminaliteit • Er is gewerkt aan het voorkomen van drugscriminaliteit en drugsverslaving via het project integrale aanpak drugscriminaliteit. Hierbij zijn activiteiten uitgevoerd zoals voorlichting op scholen en op straat, het organiseren van een ouderavond, kluisjescontroles op scholen, hulp aan scholen bij het maken van een plan voor veiligheid, en het inzetten van straatcoaches van Kansrijk en Tactus op straat en in de wijk. • Op alle middelbare scholen zijn bewustwordingslessen gegeven door programma's zoals #studentalert. Het doel hiervan is om te voorkomen dat jongeren betrokken raken bij ondermijnende jeugdcriminaliteit. Veilig Uitgaan • De openingstijden van horecazaken zijn aangepast door overlast in de binnenstad. Horecazaken moeten nu sluiten om 04.00 uur. Er zijn gedrags- en huisregels opgesteld, verplichte deelname aan het systeem van collectieve horecaontzeggingen en gekwalificeerde portiers bij de deur. • Portiers, leidinggevenden en exploitanten van horecabedrijven hebben samen met de politie training gehad in het omgaan met lastige bezoekers. Zorg en Veiligheid • De procesregisseurs vormen één team onder één aansturing voor meer efficiëntie. • De 4 procesregisseurs behandelden 411 nieuwe zaken, inclusief samenwerking met het Zorgen Veiligheidshuis (203 ex-gedetineerden, 90 jeugdzaken, 86 zorgzaken, 32 gevallen van woonoverlast).

Ze beheren ook lopende zaken, vooral complexe zaken met veiligheids- en zorgaspecten. • Team Jeugd, Team Veiligheid en de jongerenstraatcoördinator vergaderen elke twee weken in het Preventie en Interventieteam (PIT) om preventieve acties, overlastmeldingen en interventies te bespreken. Dankzij inspanningen zoals jongerenstraatcoaching is overlast door jongeren verminderd (274 incidenten in 2023 tegenover 289 in 2022). 94

Jaarstukken 2023

•

•

• •

• •

We werkten samen met Veilig Thuis, de Raad voor de Kinderbescherming en Jeugdbescherming om huiselijk geweld en kindermishandeling snel en doeltreffend te bestrijden. In 2023 hebben we slechts één huisverbod opgelegd (tegenover 11 in 2022), voornamelijk na meldingen van de politie. We begonnen een pilot om de aanpak van huiselijk geweld bij volwassenen in Zutphen te verbeteren. Er is een contactpersonenoverleg gestart tussen professionals van Veilig Thuis, Welzijn en Jeugd om casussen af te stemmen. Het Advies- en meldpunt verward gedrag ontving 41 meldingen voor Zutphen (tegenover 23 in 2022), behandeld door de procesregisseur Zorg. De ketenveldnorm pilot, gericht op mensen met verward gedrag en hoog veiligheidsrisico, begon maar behandelde geen casuïstiek. Een onderzoek naar de redenen voor deze stilstand is gestart. De aanpak van verward/onbegrepen gedrag is vervangen door de Weerbaarheidsagenda van het Integraal Zorg Akkoord (IZA), waar Team Welzijn nu bij betrokken is. Het regionale project Rising Stars, gericht op het aanpakken van beginnende criminaliteit bij jongeren, is vanwege privacyregels niet uitgevoerd.

Asielzoekerscentrum • Het AZC in Zutphen, beheerd door COA, heeft momenteel 740 bewoners. Doorstroom van statushouders blijft moeilijk door de krappe woningmarkt. • Sinds de opening van het AZC meten we jaarlijks de leefbaarheid en veiligheid, op verzoek van het omwonendenoverleg. Deze metingen leveren cruciale informatie op voor een veilige omgeving en helpen bepalen of extra maatregelen nodig zijn. Het veiligheidsgevoel van omwonenden bleef stabiel op een 8,1 (in 2022 een 7,8). In 2023 waren er geen extra maatregelen nodig voor leefbaarheid en veiligheid in de buurt of op het AZC zelf. • We zijn gestart met een casusoverleg waarin de overlastgevende asielzoekers worden besproken. Per casus wordt bekeken welke partij(en) een interventie kan/kunnen doen, zoals inzet van strafrecht over overplaatsing buiten Zutphen. • Samen met het COA zetten wij in op integratie en participatie van bewoners van het AZC. Bewoners nemen deel aan diverse projecten zoals ondersteunen bij sportverenigingen, de Voedselbank, Matz Carwash en fietsen repareren bij Zilt Bikes.

Sport Doelstellingen 2023 • • •

95

We zijn een gemeente waar alle inwoners uitgenodigd worden tot een gezonde leefstijl waarin sport, beweging en/of deelname aan het verenigingsleven vanzelfsprekend is. Het Zutphense sport- en accommodatiebedrijf is een betrouwbare partner in de samenwerking en versterking van het sport- en verenigingsklimaat in Zutphen. Een beweegvriendelijke leefomgeving, waarin sporten en bewegen in de openbare ruimte wordt gestimuleerd en schoolpleinen, sportvelden en parken toegankelijker worden, maakt onderdeel uit van de nieuw te ontwikkelen omgevingsvisie en wordt, waar mogelijk, al vormgegeven.

Jaarstukken 2023

Resultaten 2023 •

•

•

•

•

• •

De overeenkomst tussen de gemeente Zutphen en Actief Zutphen voor binnensport en sportstimulering (DVO) is voltooid. Ook is de opdracht voor sportstimulering in 2024 afgerond, waarbij Actief Zutphen het gemeentelijk sportbeleid uitvoert en bijdraagt aan de gestelde doelen. Actief Zutphen heeft sportverenigingen ondersteund met diverse vraagstukken, met als doel het bevorderen van gezonde verenigingen. In 2023 heeft de gemeente Zutphen de landelijke specifieke uitkering voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) ontvangen. Hierdoor is de cofinanciering vanuit de Rijksoverheid voor de buurtsportcoaches gegarandeerd van 2023 tot 2026. De buurtsportcoaches van Actief Zutphen hebben in 2023 samengewerkt met diverse aanbieders om een veelzijdig beweegaanbod te scheppen. Ze richtten zich vooral op wijken met veel bewegingsarmoede, waar veel inwoners een lage sociaaleconomische status hebben en waar ook veel ouderen wonen. We zijn begonnen als JOGG-gemeente (Jongeren op Gezond Gewicht). Dit betekent dat er binnen de gemeente Zutphen een netwerk is opgezet van de gemeente, maatschappelijke organisaties en bedrijven. Hun doel is om de leefomgeving voor kinderen en jongeren gezonder te maken. De JOGG-regisseur werkt bij Actief Zutphen. Het lokale sportakkoord 2.0 is vernieuwd en goedgekeurd door de overheid. Hierdoor hebben we geld tot 2023-2026 voor het sportakkoord.

In 2023 zijn 13 plannen goedgekeurd door de sportgroep. We hebben het sport- en verenigingsgala voorbereid voor 1 maart 2024. De gemeente Zutphen heeft haar schuldvordering aan voetbalvereniging Be Quick omgezet in een lening. Zo voorkomen we dat Be Quick failliet gaat. Be Quick zal het geleende geld volgens een afgesproken plan terugbetalen.

Minimabeleid Doelstellingen 2023 •

Inwoners die in armoede leven, willen we de mogelijkheid bieden om zoveel mogelijk mee te doen in de samenleving door middel van minimaregelingen. Het bereik van minimaregelingen voor inwoners willen wij in 2023 verhogen met 5%.

Resultaten 2023 •

•

•

•

96

In 2023 ontvingen meer dan 400 inwoners urgente noodhulp als deel van de tijdelijke steunmaatregelen vanwege de energiecrisis. Dit werd uitgevoerd door Stichting Urgente Noden (SUN) Liemers-Achterhoek, in opdracht van de gemeente. Midden 2023 zijn voorbereidingen getroffen voor de oprichting van een noodhulpbureau van de SUN in Zutphen, mede gebaseerd op een positief draagvlakonderzoek. SUN Zutphen is eind 2023 van start gegaan. Samen met Stichting Leergeld Zutphen is het Kindloket Zutphen opgericht. Hierdoor is er vanaf 1 januari 2024 één gemakkelijk toegankelijk loket voor de (inkomensondersteunende) kindregelingen van de gemeente en Stichting Leergeld. In februari 2023 hebben alle huishoudens die in 2022 een energietoeslag ontvingen automatisch een toeslag van € 500 gekregen. In december 2023 is de energietoeslag voor 2023 van € 800 (automatisch) verstrekt aan huishoudens die hier recht op hebben op basis van hun inkomen in 2023. Hierdoor zijn meer dan 3000 huishoudens direct geholpen. Net als Jaarstukken 2023

•

•

•

in 2022 is de energietoeslag in 2023 door de raad verhoogd van 120% naar 130%, dit is bekostigd vanuit de reserves. Na de uitbreidingen van de Meedoenregeling en het Kindpakket in 2022 (verhoogde vergoedingen, Kindpakket voor kinderen tot 21 jaar), kunnen vanaf 2023 ook pleegouders het Kindpakket aanvragen. Studenten komen ook in aanmerking voor de Meedoenregeling. Om armoede door de gestegen energiekosten te bestrijden, hebben we middelen ingezet om huurders te helpen met een witgoedaanpak, in lijn met de aanpak van de Energiebank Zutphen. We werken nauw samen met lokale partners zoals de Voedselbank, Stichting Leergeld en Verbindkracht, en met landelijke partners zoals het Armoedefonds, Stichting Babyspullen en het Jeugdeducatiefonds om ons armoedebeleid te versterken.

Schuldhulpverlening Doelstellingen 2023 •

We signaleren schulden vroegtijdig zodat het oplopen van schulden voorkomen wordt. Daarmee willen we bereiken dat tenminste 25% van het aantal inwoners dat wordt bereikt met de aanpak vroegsignalering een vorm van financiële hulp accepteert.

Resultaten 2023 •

•

•

•

• •

•

97

We hebben de vroegsignalering uitgebreid met de lijst van wanbetalers van het CAK. Mensen met meer dan 6 maanden achterstand op hun zorgverzekering komen niet in aanmerking voor vroegsignalering volgens de wet. Om schuldenproblemen vroegtijdig aan te pakken, hebben we met het CAK afgesproken om signalen te ontvangen, zodat we inwoners tijdig kunnen helpen. We focussen sterk op saneringskredieten. In 2023 betrof 78% van de schuldenregelingen zo'n krediet. Hierdoor blijft er slechts één schuldeiser over, wat duidelijkheid geeft aan de inwoner over de afbetalingstermijn. Het gebruik van saneringskredieten vermindert stress voor inwoners en maakt het makkelijker om hulp te zoeken voor schulden. Veel inwoners met schulden hebben ook bewindvoering. Het is belangrijk om hen te helpen en een schuldenvrije toekomst te bieden. Om dit te verbeteren, zijn we een samenwerking aangegaan met betrouwbare bewindvoerders. We hebben onze communicatie sterk gericht op zichtbaarheid en vindbaarheid van schuldhulp. Dit deden we bijvoorbeeld door zomer- en winteracties bij de Voedselbank, informatie op scholen tijdens de Week van het Geld, verjaardagskaarten voor 18-jarigen, spaarpotten voor ouders, en elk kwartaal abri's langs de weg met informatie over schuldhulp en aanmeldingsmogelijkheden.

Vanuit ons schuldhulpteam organiseren we inloopspreekuren in de wijk, samen met Budgetbuddy Zutphen, Perspectief en Stichting Lokaal. Na het afronden van een schuldentraject ervaren inwoners vaak nog drempels en stress. Daarom heeft de gemeente Zutphen in 2023 besloten om na afronding van zo'n traject de BKR-registratie te verwijderen. Door het inkorten van schuldentrajecten van 36 naar 18 maanden (vanaf 1 juli 2023) kunnen inwoners sneller schuldenvrij worden. Echter, door het ontbreken van overgangsrecht, werden sommige inwoners over het hoofd gezien en moesten zij toch nog 36 maanden door een traject gaan. Voor deze groep hebben we een lokale overgangsregeling opgesteld. Jaarstukken 2023

Inkomensvoorziening Doelstellingen 2023 • We zetten in op een daling van de uitkeringslasten (uitgaven aan uitkeringen) met 5% ten opzichte van het landelijk gemiddelde volgens de Divosa benchmark. We kiezen bewust voor een doelstelling waarin we de gemeente Zutphen vergelijken via een onafhankelijke benchmark. Hiermee krijgen we meer beeld bij en grip op de ontwikkeling BUIG (Bundeling van Uitkeringen Inkomensvoorzieningen) in relatie tot het verdeelmodel (methodiek vanuit het Rijk om middelen over gemeenten te verdelen). Het verdeelmodel is de belangrijkste reden waarom Zutphen in eerdere jaren, ondanks goede scores op diverse indicatoren, toch op het Vangnet bleef aangewezen. Ook over 2022 is een aanvraag voor de Vangnetregeling ingediend (vaststelling Raad 4 juli 2022).

Resultaten 2023 •

•

•

In 2023 steeg het aantal bijstandsuitkeringen licht, maar de uitgaven bleven binnen het budget. Onze gemeente blijft echter een nadeelgemeente; in vergelijking met de BUIGuitkering hebben we een tekort op de bijstandsuitgaven. Het aantal mensen dat een bijstandsuitkering heeft steeg van 1327 in 2022 naar 1374 in 2023. Dit kwam doordat er wat meer mensen werkloos werden en er minder banen bijkwamen. Ook vertrokken er minder mensen naar werk of studie, namelijk 134 mensen in 2023 tegenover 160 in 2022. Dit kwam doordat er veel mensen zijn die veel hulp nodig hebben. Ook in 2023 bleven we als gemeente contact houden met (mogelijke) gedupeerden van de Kinderopvangtoeslagaffaire, en soms ook met hun kinderen. We boden hen ondersteuning aan en 15 van de 125 mogelijk getroffen huishoudens in Zutphen maakten hier gebruik van. Veel gedupeerden vinden dat het te lang geleden is en denken dat ze geen (verdere) hulp van de gemeente nodig hebben. In de helft van de ondersteuningsplannen is er sprake van extra financiële hulp, die volledig vergoed wordt door het Rijk.

Wmo begeleiding Doelstelling 2023 •

•

• • • •

98

We zetten de beweging van geïndiceerd maatwerk naar algemene voorzieningen verder door. Zo worden inwoners dichter bij huis en meer laagdrempelig ondersteund en houden we de kosten beheersbaar. We streven naar zorg zo licht en kort als mogelijk en zo zwaar als nodig. Daarom gaan we door met de inzet van minder uren en lichtere vormen van begeleiding en monitoren we de ontwikkelingen. We borgen de zorgcontinuïteit bij de overgang van 18- (Jeugdwet) naar 18+ jaar (Wmo). We streven ernaar dat meer inwoners meedoen naar vermogen op de plek die het beste bij hen past. Het uitgangspunt bij onze samenwerking met zorgaanbieders is partnerschap op basis van gelijkwaardigheid. We werken samen met de regio aan een goede uitvoering van beschermd wonen en maatschappelijke opvang, waarin we stimuleren dat mensen zo lang mogelijk en weer zo snel mogelijk zelfstandig in de wijk kunnen wonen, maar ook beschermd kunnen wonen als dat nodig is. Jaarstukken 2023

Resultaten 2023 Gekanteld maatwerk • De proeven met gekantelde begeleiding zijn afgerond en beoordeeld. Hierdoor heeft zorgaanbieder Philadelphia een open inloopvoorziening opgezet. • Vanaf begin 2023 is een Wmo-consulent verbonden aan de Formulieren inloop in Waterkracht. Hier krijgen cliënten hulp bij hun administratie en komen ze tegelijkertijd in contact met diverse sociale mogelijkheden. Dit kan de noodzaak voor individueel afgestemde hulp verminderen of voorkomen. Budgetplafonds • We hebben besloten om over te stappen van het gebruik van budgetplafonds naar budgeten kwaliteitsbeheer voor zowel de Wmo als de Jeugdzorg. Hiervoor hebben we een basis set van prestatie-indicatoren opgesteld, die eind 2024 wordt geëvalueerd. Regionale Inkoop van Jeugd- en Wmo voorzieningen • Er wordt gewerkt aan een regionale monitor en de evaluatie van regionale inkoopuitgangspunten is voltooid. Ook is er overlegd met aanbieders over de raamovereenkomst. Besloten is om nieuwe inkoopregelingen te starten vanaf 1 januari 2026. Beweging naar minder uren en lichtere vormen van begeleiding en uitstroom • Het indicatieproces van de consulenten is aangepast op basis van uitspraken van de Centrale Raad van Beroep. Dit helpt bij een nauwkeurigere beoordeling van aanvragen. In het begin van 2024 zullen consulenten worden getraind in deze nieuwe werkwijze.

18-/18+ • Op operationeel niveau vinden consulenten elkaar steeds beter bij de overgang van 18(Jeugdwet) naar 18+ (Wmo). Twee projectleiders zijn gestart om deze samenwerking te versterken met een visie en uitvoeringsplan. Beschermd Wonen en maatschappelijke opvang • Er is een nieuwe regionale visie op beschermd wonen, maatschappelijke opvang, openbare geestelijke gezondheidszorg en verslavingsbeleid gemaakt door de regio Midden-IJssel. Deze wordt naar verwachting in het eerste kwartaal van 2024 goedgekeurd. • Het proces en de werkafspraken rondom opstapwoningen zijn verbeterd, inclusief een herzien opstapprotocol. • De samenwerking met de centrumgemeente Deventer is in 2023 voortgezet, met meer aandacht voor de samenwerking tussen regionale en lokale toegang en de transitie naar beschermd thuis. • In 2023 is met medewerking van de gemeente Zutphen een drugsgebruiksruimte geopend voor cocaïnegebruik. Dit vermindert de overlast voor andere inwoners en bezoekers van Zutphen. Ontwikkeling cliënten

99

Jaarstukken 2023

•

•

Binnen de hulp voor Begeleiding, Respijt en verzorging zien we een kleinere groep cliënten dan in 2022. Dit komt door een verschuiving naar lichtere vormen van hulp. Ook zijn er meer mensen die overstappen naar langdurige zorg. Voor Wmo hulpmiddelen en huishoudelijke hulp zien we een toename van cliënten, maar niet zo sterk als verwacht. Dit komt onder andere door verbeteringen in hoe consulenten de hulp beoordelen en door een nieuw protocol voor huishoudelijke hulp.

Wmo huishoudelijke hulp Doelstellingen 2023 •

Vormgeven van het partnerschap met behulp van een ontwikkelagenda met de uitvoeringsorganisaties Huishoudelijke Zorg 2021-2026.

Resultaten 2023 •

•

De gesprekken met de zorgaanbieders voor huishoudelijke hulp over hoe de huishoudelijke taken uitgevoerd worden, zijn voortgezet. In 2023 lag de focus op het maken van afspraken over het tekort aan personeel, de toepassing van Social Return on Investment (SROI), en het nakomen van de signaleringsplicht. Op 1 juli 2023 is een nieuw protocol voor het vaststellen van de benodigde huishoudelijke zorg goedgekeurd en in gebruik genomen. Alle cliënten hebben inmiddels een indicatie gekregen volgens dit nieuwe protocol.

Wmo individuele hulpmiddelen Doelstellingen 2023 •

Door de inzet van woon-, rol- en vervoerhulpmiddelen kunnen mensen langer zelfstandig thuis wonen en beter participeren in de samenleving.

Inzet 2023 •

100

We bekeken onze geldende afspraken en starten nu aanbestedingen voor hulpmiddelen en trapliften. De uitgangspunten voor beide inkooptrajecten zijn vastgesteld. We focussen op Jaarstukken 2023