(VERVALLEN) 688975 - Bijlage 2 - Jaarstukken 2023 gemeente Zutphen
Tekst van het document
Jaarstukken 2023
28-05- 2024
1
Jaarstukken 2023
2
Jaarstukken 2023
Inhoudsopgave
Inleiding ....................................................................................................................................................5 Inleiding jaarverslag .............................................................................................................................6 Leeswijzer .............................................................................................................................................7 Jaarrekening in een oogopslag .............................................................................................................9 Financieel resultaat ........................................................................................................................... 11 Programma's ......................................................................................................................................... 15 Programma 1: Politiek dichtbij .......................................................................................................... 16 Programma 2: Wonen en leefbaarheid ............................................................................................. 33 Programma 3: Werken en leren ........................................................................................................
67 Programma 4: Zorgen en samenleven .............................................................................................. 87 Overzicht algemene dekkingsmiddelen .......................................................................................... 125 Overzicht overhead ......................................................................................................................... 137 Aanwending onvoorziene uitgaven ................................................................................................. 138 Vennootschapsbelasting ................................................................................................................. 138 Paragrafen ........................................................................................................................................... 139 Lokale heffingen .............................................................................................................................. 140 Weerstandsvermogen en risicobeheersing..................................................................................... 145 Onderhoud kapitaalgoederen .........................................................................................................
155 Financiering ..................................................................................................................................... 161 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................ 166 Verbonden partijen ......................................................................................................................... 171 Grondbeleid..................................................................................................................................... 177 Openbaarheidsparagraaf................................................................................................................. 181 Jaarrekening en controleverklaring ..................................................................................................... 184 Financieel resultaat ......................................................................................................................... 185 Balans .............................................................................................................................................. 189 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling.......................................................................
192 Toelichting op de balans.................................................................................................................. 198 Overzicht baten en lasten ............................................................................................................... 224 Overzicht producten per programma ............................................................................................. 225 Algemene dekkingsmiddelen .......................................................................................................... 253 Overige informatie .......................................................................................................................... 262 3
Jaarstukken 2023
Begrotingsrechtmatigheid ............................................................................................................... 262 Wet Normering bezoldiging topfunctionarissen (WNT) ................................................................. 265 Verantwoording SISA....................................................................................................................... 268 Aanwending raming onvoorziene uitgaven .................................................................................... 288 Overzicht beleidsindicatoren........................................................................................................... 288 Overzicht taakvelden ....................................................................................................................... 291 Structurele onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves ......................................................... 293 Incidentele baten en lasten per programma ...................................................................................... 296 Toelichting reserves en voorzieningen ............................................................................................ 302 Rechtmatigheidsverantwoording ....................................................................................................
314 Controleverklaring ........................................................................................................................... 315 Bijlagen ............................................................................................................................................ 316 Subsidies .............................................................................................................................................. 317 Jaarlijkse subsidies............................................................................................................................... 317 Incidentele subsidies ........................................................................................................................... 320 Staat van gewaarborgde geldleningen ................................................................................................ 325 Staat van openstaande kredieten per 31-12-2023 ............................................................................. 328 Moties 2023..................................................................................................................................... 331
4
Jaarstukken 2023
Inleiding
5
Jaarstukken 2023
Inleiding jaarverslag Uitvoering coalitieakkoord ‘natuurlijk betrokken, gelijk vooruit’ op stoom In 2023 werkten we verder aan de uitvoering van het coalitieakkoord ‘Natuurlijk betrokken, gelijk vooruit’. In dit jaarverslag kunt u lezen dat veel is opgepakt en in gang is gezet. In ons coalitieakkoord ‘Natuurlijk betrokken, gelijk vooruit’ hebben we ingezet op verdere vergroening en verduurzaming, op kansengelijkheid, inclusiviteit, sterke wijken met woningen voor iedereen en een sterke economische infrastructuur én we speelden in op de actualiteit. De wereld om ons heen stond niet stil. Ook dat had invloed op ons werk en de keuzes die we met uw raad samen hebben gemaakt. We leven in een tijd van grote mondiale veranderingen en crises. Deze hadden in 2023 hun weerslag op onze inwoners en op de verantwoordelijkheden van raad en college. We zijn er trots op dat we samen met inwoners, ondernemers en organisaties snel hebben kunnen reageren op diverse ontwikkelingen om steun te bieden en nieuwe oplossingen te bedenken.
Zo organiseerden we #samen warm de winter door, boden we de (tijdelijke) subsidiemaatregel 'Verduurzamingsmaatregelen voor ondernemers' aan, organiseerden we met voetbalclub AZC een grote actie voor de slachtoffers van Hatay (Turkije), stonden we zij aan zij met inwoners voor het behoud van het Gelre ziekenhuis, ondersteunden we de eerste Pride Zutphen en steunden inwoners met het Zutphens Zetje allerlei organisaties in Zutphen en Warnsveld. We zijn veel organisaties tegemoet gekomen met financiële compensatie voor de hogere (loon)kosten. De financiële armslag van onze gemeente was een belangrijke randvoorwaarde voor de realisatie van onze doelen en bood ons de flexibiliteit om op de actualiteit in te spelen. De jaarrekening geeft voor het jaar 2023 een voordelig saldo van € 10.017.000 aan. Dit resultaat wordt grotendeels veroorzaakt door een hogere algemene uitkering, namelijk € 6.978.000. Deze hogere algemene uitkering is van incidentele aard. Doordat deze in het begrotingsjaar door het Rijk is aangepast, konden we dit bedrag niet ramen. Dit voordelig resultaat vertaalt zich in de verwachte eindstand van de algemene reserve. Exclusief de voorgestelde saldo overhevelingen, is het verwachte saldo van de algemene reserve €32.712.000. Centraal stonden drie strategische opgaven uit het coalitieakkoord:
Kansengelijkheid, voldoende werk en sociale samenhang Bestaanszekerheid is een belangrijk onderdeel van ons coalitieakkoord. De energiecrises maakte nog meer zichtbaar hoe nodig het is om hier aan te werken. De acties om inwoners te ondersteunen waren belangrijk om de winter door te komen, maar nog belangrijker is dat we hard gebouwd hebben aan structurele verbetering van de situatie van inwoners. We werkten aan goede onderwijsvoorzieningen (nieuwbouw Kompaan). Investeerden in een project als Inwoner in beeld en voldeden aan de spreidingswet en zorgden voor goede opvang van de Oekraïners. Met ondernemers werkten we aan een sterke sociaal-economische infrastructuur in onze gemeente.
Duurzaam wonen, werken, leven, bezoeken, ondernemen en produceren Het maken van de Omgevingsvisie is in volle gang, met inwoners, organisaties en ondernemers werken we aan een visie op de ontwikkeling van onze gemeente.
6
Jaarstukken 2023
Betaalbaarheid van woningen stond in 2023 centraal. We onderzochten financieringsinstrumenten voor betaalbare koop en zetten extra in op meer betaalbare huur. We zijn trots op de woondeal die we met Minister De Jonge sloten, deze geeft Zutphen (en de regio) perspectief. We realiseerden cq startten met een aantal woningbouwlocaties, zoals Helbergen, Klein Vaticaan, Leesten-Schouwbroek, De Hoven en Noorderhaven. De subsidie voor de isolatie van koopwoningen (van voor 1994) was een succes. De vergroening van de wijken loopt op schema (bijvoorbeeld de bomenaanplant). Er is veel aandacht voor klimaatadaptieve maatregelen in de wijken. We zijn gestart met het plan van aanpak voor de toekomst van de Hanzehof. Met het programma Binnenstad is een belangrijke basis gelegd voor een economisch sterke én autoluwe binnenstad. Met het Hanzejaar zetten we Zutphen op de kaart. We zijn klaar voor de uitvoering van de Omgevingswet met o.a. Intake- en omgevingstafel.
Sterke, inclusieve buurten met eigen identiteit die door bewoners zelf bepaald, beheerd en verrijkt worden In 2023 is er veel gedaan om het wijkgericht werken handen en voeten te geven. Er is een nieuwe ‘Samenspraakwijzer’ waarin de beste manieren van participatie beschreven staan. We werkten meer integraal en wijkgericht in diverse opgaven en projecten. We werken preventief aan het bevorderen van gezondheid in de wijken en de culturele organisaties zijn actief in onze wijken en buurten, bijvoorbeeld in het project 'Kunstkracht' (door Waterkracht en Muzehof). De capaciteit van Buurtservice is uitgebreid. De aanwezigheid en zichtbaarheid in de wijk van bijvoorbeeld consulenten, boa’s en de sociaal makelaars van Perspectief leidt tot meer samenspel en inwoners weten beter de weg. We bieden een divers sport- en beweegaanbod aan in wijken waar sprake is van beweegarmoede.
Portefeuilleverdeling De actuele portefeuilleverdeling van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Zutphen vindt u op Portefeuilleverdeling burgemeester en wethouders gemeente Zutphen.
Leeswijzer De jaarstukken zijn opgebouwd uit twee onderdelen: het jaarverslag en de jaarrekening. Nu ligt de concept versie voor, de accountant controleert in april en mei de cijfers. Eind mei ontvangt de gemeenteraad de definitieve jaarstukken. De opbouw van het jaarverslag volgt de indeling van de Programmabegroting 2023. De tekst van de programma's is zoveel mogelijk in eenvoudig taalgebruik geschreven. Op verzoek van de auditcommissie hebben we in Programma 'Politiek dichtbij' een aantal grafieken en foto's' gevoegd. De raad ontvangt de jaarstukken als pdf, deze is gebaseerd op de webversie zoals die op ons P&C portal komt. Zodra wij in mei de stukken hebben vastgesteld, publiceren we de jaarstukken ook op de website https://zutphen.pcportal.nl/. De financiële afwijkingen staan twee keer in de jaarstukken. In het jaarverslag verantwoorden we de financiële afwijkingen per programma en product. Dit doen we op verzoek van de raad. Deze financiële afwijkingen staan ook in de jaarrekening, paragraaf 1.5.7. Hier staan ze om dat we dit verplicht zijn te doen.
7
Jaarstukken 2023
8
Jaarstukken 2023
Jaarrekening in een oogopslag
9
Jaarstukken 2023
10
Jaarstukken 2023
Financieel resultaat De uitvoering van de door de gemeenteraad vastgestelde begroting voor het jaar 2023 is afgesloten met een voordelig resultaat van € 10.017.000. De resultaten op het programmaniveau zien er als volgt uit. De mutaties met reserves zijn hierin verwerkt: Bedragen x € 1.000
Raming primitief 2023
Raming na wijziging 2023
Rekening
Saldo
V/N
1 Politiek dichtbij
5.280
5.280
4.636
644
V
2 Wonen en Leefbaarheid
17.389
18.044
17.926
118
V
3 Werken en Leren
22.800
22.918
20.862
2.056
V
4 Zorgen en Samenleven
66.677
66.469
63.242
3.227
V
Resultaat programma's
112.146
112.711
106.666
6.045
V
5 Algemene Dekkingsmiddelen
-112.146
-112.711
-116.683
3.972
V
0
0
-10.017
10.017
V
Resultaat programma's
2023
Hieronder treft u een korte analyse op hoofdlijnen aan tussen de begroting na wijziging en het jaarrekeningresultaat. Uiteindelijk is het saldo van de jaarrekening 2023 op € 10.017.000 positief uitgekomen. Dit positieve resultaat ontstaat door een aantal oorzaken. Een grote positieve afwijking is de algemene uitkering. Daarnaast zijn er behoorlijke voordelen in het sociaal domein (Jeugd, Wmo en participatie) ontstaan. Ook de opvang van Oekraïense vluchtelingen zorgt voor een groot voordeel. Tegenover deze voordelen staan nadelen op onder andere het minimabeleid vanwege de energietoeslag en de loonsom vanwege een nieuw afgesloten CAO in 2023 en het hoge ziekteverzuim. Deze nadelen worden deels gecompenseerd door middelen die ontvangen worden via de algemene uitkering. In onderstaande tabel zijn alle afwijkingen (incidenteel en structureel) op een rij gezet.
Omschrijving (Bedragen * € 1.000) Dotatie en vrijval voorziening wethouderspensioenen Wachtgeldverplichtingen en re-integratietrajecten oud collegeleden Extra uitgaven organiseren vervroegde tweede kamerverkiezingen Saldo hogere legesinkomsten Kapitaallasten wegen en openbare verlichting Voordeel op wegenonderhoud vanwege slechte weer Beheer en onderhoud Ijsselkade fase 2 en Kanonsdijk vanwege latere oplevering Voordelig saldo parkeervoorzieningen en parkeerinkomsten Exploitatievoordeel rijwielstalling station over de jaren 2015 t/m 2023 Exploitatievergoeding Zutphen sportbedrijf Hogere uitgaven energiekosten Afwaardering veld 5 Noorderhaven Hogere opbrengst erfpachtprijzen Biodiversiteitsplan en speeltoestellen 11
Jaarstukken 2023
Nadelig Voordelig Prog. 516 1 140 1 107 1 97 1 207 2 97 2 125 336 104 365 163 372 100 187
2 2 2 2 2 2 2 2
Product 001 001 003 003 210 210 210 211 211 310 310 310 310 560
Product afval, BTW en overhead resultaat product afval Afrekeningomgevingsdienst Achterhoek Voordeel op lasten energietransitie door gebruik landelijke subsidies Omgevingsvisie Lagere inkomsten door intrekken omgevingsvergunningen Saldo product 320 economie exclusief loonsom Saldo product 600 uitstroombevordering exclusief loonsom Lagere detacheringsopbrengsten WSW medewerkers Voordeel uitstroombevordering Gelrewerkt WSW Hogere bijdrage vanuit de Wet tegemoetkomingen loondomein Per saldo hogere bijdrage Zutphens Sport en Accomodatiebedrijf Groot onderhoud sportvelden Per saldo nadeel op minimabeleid door uitkering energietoeslag Voordeel op reguliere budgetten armoedebeleid Schuldhulpverlening en inventiseringsbudget Lagere lasten voor bijstandsuitkeringen Per saldo nadeel BBZ (Bijstandsuitkeringen Zelfstandigen) uitkeringen Hogere BUIG uitkering Afrekening specifieke uitkering Kinderopvangtoeslagaffaire Wmo begeleiding, lagere uitgaven ZIN en PGB Wmo huishoudelijke zorg, voordeel op huishoudelijke zorg Wmo individuele hulpmiddelen Wmo sociale basis Jeugdzorg in natura Preventie jeugd Opvang van Oekraïners Hogere afdracht GR Tribuut vanwege grote aantal WOZ bezwaren Hogere opbrengsten OZB belasting Hogere opbrengsten precario-, honden- en toeristenbelasting Hogere Algemene uitkering Implementatie Wet Open Overheid Betaalde vennootschapsbelasting over de jaren 2020 t/m 2023
Nadeel op diverse facilitaire kosten Energiekosten Oude en nieuwe stadhuis en HDW Diverse personele kosten zoals medische ondersteuning, vakliteratuur, selectie en werving en reiskosten Voordeel op automatiseringsuitgaven Nadeel op de loonsom gemeentebreed Saldo overige kleinere afwijkingen Totaal Af Saldo 12
Jaarstukken 2023
241 99 188 93 273 125 1.290 151 928 119 1.232 173 2.919 218 128 1.050 138 411 104 683 501 120 156 1.103 997 2.139 174 143 120 6.978 102 577 200 134 274 118 1.841 9.666 Voordelig
193 19.683 -9.666 10.017
2 2 2 2 2 3 3 3 3 3 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 5 5 5 5 5 5 5 5
721 723 725 810 821 320 600 640 640 640 530 530 605 605 608 610 610 610 610 621 622 623 624 630 634 670 920 920 920 921 922 922 960 960
5 5
960 960
Het voor of nadelig saldo van de diverse onderdelen zijn weergegeven exclusief de loonsom. Het nadeel op de loonsom is in een aparte regel weergegeven. Bij de actualisatie van de tweede bestuursrapportage werd nog van een hoger positief saldo uitgegaan. Hieronder wordt dit verklaard. Verschil prognose raadsmemo actualisatie burap-2 en uiteindelijk resultaat Verschil prognose raadsmemo actualisatie burap-2 en uiteindelijk resultaat Uiteindelijk jaarrekeningresultaat 2023 Geprognosticeerd jaarrekeningsaldo 2023 actualisatie burap-2 Verschil prognose actualisatie burap-2 en uiteindelijk resultaat
(Bedragen * € 1.000) 10.017 11.896 -1.879
Een verklaring voor het verschil van € 1.879.000 tussen de actualisatie van de tweede bestuursrapportage en het jaarrekeningresultaat over 2023 kan worden gevonden in onderstaande afwijkingen ten opzichte van de actualisatie van de tweede bestuursrapportage. Analyse t.o.v. de actualisatie van tweede bestuursrapportage Omschrijving (Bedragen * € 1.000) Kapitaallasten wegen en openbare verlichting Voordelig saldo parkeervoorzieningen, parkeerinkomsten en fietsenstalling station Exploitatievergoeding Zutphen sportbedrijf Hogere uitgaven energiekosten Biodiversiteitsplan en speeltoestellen Product afval, BTW en overheadresultaat product afval Voordeel op lasten energietransitie door gebruik landelijke subsidies Lagere inkomsten omgeingsvergunningen Saldo product 320 Economie exclusief loonsom Lagere detacheringsopbrengsten WSW medewerkers Hogere bijdrage vanuit de Wet tegemoetkomingen loondomein Groot onderhoud sportvelden Per saldo groter nadeel afdracht Zutphens Sport en Accomodatiebedrijf Nadeel op minimabeleid door uitkering energietoeslag Lagere lasten voor bijstandsuitkeringen Wmo individuele hulpmiddelen Wmo sociale basis Wmo vervoer Jeugd algemeen Preventie jeugd Opvang van Oekraïners Hogere opbrengsten OZB, precario-, honden- en toeristenbelasting Lager voordeel algemene uitkering Lager voordeel op de kostenplaats kapitaallasten 13
Jaarstukken 2023
Nadelig Voordelig Prog. product 102 2 210 120 365 163 112 241 188 100 125 151 119 173 247 445 109 120 199 121 121 128 2.139 178 2.321 213
2 2 2 2 2 2 2 3 3 3 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 5 5 5
211 310 310 560 721 725 821 320 640 640 530 530 605 610 623 624 625 632 634 670 920 921 922
Energiekosten Oude en nieuwe stadhuis en HDW Hoger nadeel saldo loonsom Saldo overige afwijkingen
134 1.141
Totaal Af
5.694
Saldo afwijkingen t.o.v. actualisatie burap 2
5 -66
Nadelig
3.815 -5.694 -1.879
Het positieve jaarrekeningresultaat heeft ook tot gevolg dat de algemene reserve stijgt. In onderstaande tabel wordt dit weergegeven. Bij onderstaande tabel moet nog wel worden opgemerkt dat de raad wordt voorgesteld bij de behandeling van de jaarstukken 2023 een deel van het positieve jaarrekeningresultaat 2023 anders te besteden dan het toe te voegen aan de algemene reserve. Dat betekent dat de algemene reserve een lagere stand dan hieronder weergegeven kan krijgen. Jaarrekening 2023 13.256 17.680 -8.241 22.695 10.017 32.712
Ontwikkeling algemene reserve (Bedragen * € 1.000) Beginstand algemene reserve Toevoegingen aan de algemene reserve in 2023 Onttrekkingen aan de algemene reserve in 2023 Eindstand algemene reserve exclusief resultaat 2023 Jaarrekeningresultaat 2023 Eindstand algemene reserve inclusief resultaat 2023
Het gepresenteerde saldo van € 10.017.000 is beïnvloed door incidentele baten en lasten. Per saldo kent 2023 een incidenteel voordeel van € 4.057.000. In dit incidentele resultaat zitten incidentele delen van het grote voordeel op de algemene uitkering zoals de energietoeslag en diverse decentralisatie uitkeringen verwerkt. Rekeninghoudend met dit incidentele voordeel komt het structurele resultaat uit op € 5.960.000 voordelig. Ook in dit structurele voordeel speelt de algemene uitkering een grote rol. Vanwege een hogere uitkeringsbasis hebben we gedurende het jaar € 3.2 miljoen extra ontvangen. Dit maakt deel uit van het structurele resultaat. Daarmee rekening houdend blijft er zo'n 2.7 miljoen structureel resultaat over. De algemene uitkering is een structurele begrotingspost die per jaar grote verschillen in het ontvangen bedrag kan vertonen. Bij het opstellen van de meerjarenbegroting 2025-2028 wordt beoordeeld in hoeverre dit structurele resultaat ook verwerkt wordt in de begroting 2025-2028.
Incidentele effecten Jaarrekening 2023
(Bedragen * € 1.000)
Jaarrekeningresultaat 2023 Incidentele effecten Jaarrekening 2023
10.017 4.057
Structurele effecten jaarrekening 2023
5.960
14
Jaarstukken 2023
960
Programma's
15
Jaarstukken 2023
Programma 1: Politiek dichtbij
16
Jaarstukken 2023
Ambitie Lokaal betrokken en wijkgericht Wij zijn een open en laagdrempelige gemeente, dicht bij alle inwoners. We zijn zichtbaar in stad, dorp en wijken. We staan voor democratische vernieuwing en een betrouwbare overheid. We maken gebruik van de aanwezige kwaliteiten in de samenleving. We stimuleren dat inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en buurten actief oppakken wat zij zelf kunnen. Samen werken wij verder aan een inclusief Zutphen waarin inwoners met elkaar verbonden zijn, naar elkaar omkijken, waarin iedereen van betekenis is. We streven naar sterke wijken met een stevige sociale cohesie en een eigen identiteit die grotendeels door wijkbewoners zelf bepaald, beheerd en verrijkt wordt. We zetten in op kansengelijkheid: talenten optimaal inzetten door sterk onderwijs, vergroten van bestaanszekerheid en genoeg werk. We hebben in onze dienstverlening oog voor de menselijke maat. We zorgen ervoor dat zaken zorgvuldig worden opgepakt en dat we transparant en aanspreekbaar zijn. Onze dienstverlening is toegankelijk en begrijpelijk, zodat iedereen eenvoudig zaken met ons kan doen. We sluiten aan bij landelijke standaarden voor (digitale) dienstverlening. Onze inwoners zien de gemeente Zutphen als een benaderbare, betrouwbare en transparante organisatie met een open blik. Onze communicatie is duidelijk, efficiënt, toegankelijk, inclusief en betrouwbaar.
Over gemeentegrenzen heen Wij zetten ons in voor een goede samenwerking met de regio Stedendriehoek (Cleantech Regio), onze buurgemeenten en de provincie Gelderland. Als gemeente staan wij voor meervoudige en maatschappelijke opgaven. Die opgaven gaan over onze gemeentegrens heen, vragen grote investeringen en hebben soms conflicterende belangen. De rol van de regio neemt daardoor aan belang toe. Ook het Rijk verwacht in toenemende mate van regio’s, dat zij een rol pakken in complexe maatschappelijke opgaven zoals de Regionale Energietransitie en het woon- en stikstofdossier.
Doelstellingen en inzet 2023 Bestuur Doelstellingen 2023 • •
Wij zijn actief op regionaal, provinciaal en landelijk niveau. Wij hebben een goede relatie met onze buurgemeenten.
Resultaten 2023 Samenwerking in de Regio Stedendriehoek • In de Stedendriehoek hebben wij samengewerkt met de gemeenten Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Heerde, Lochem en Voorst. We hebben laten zien dat we de regionale
17
Jaarstukken 2023
•
•
• •
18
samenwerking serieus nemen en dat de regio op ons kan rekenen als een betrouwbare partner: We hebben als vicevoorzitter van het Dagelijks Bestuur bijgedragen aan de bestuurlijke inspanningen. Hierbij waren we verantwoordelijk voor de regionale focus 'Slimme Groene verstedelijking', het versterken van de betrokkenheid van de gemeenteraden en het aanpassen van de gemeenschappelijke regeling Regio Stedendriehoek. We waren ook betrokken bij verschillende lobbytrajecten richting het Rijk, zoals het thema 'Elke regio telt' en het lobbyen voor een waterstofnetwerk. We deden mee aan de nieuwe Strategische Board, die in juni 2023 is begonnen. Deze Board bestond uit ondernemers, bestuurders van grote instellingen, voorzitters van bedrijfstakken en enkele bestuurders uit de acht gemeenten. De Board wilde samenwerking in de regio bevorderen, lobbyen en nieuwe perspectieven verkennen voor de toekomst van de regio. De Board gaf advies aan het Algemeen Bestuur van de regio. In 2023 zijn er belangrijke stappen gezet in de regionale samenwerking. Zo is de uitvoeringsagenda 2023-2030 vastgesteld en heeft minister Hugo de Jonge de ‘Woondeal Regio Stedendriehoek’ ondertekend in Zutphen.
De overeenkomst legt vast hoeveel huizen er gebouwd moeten worden en hoeveel daarvan betaalbaar moeten zijn tot 2030. Dit betekent voor Zutphen dat er 2340 huizen gebouwd moeten worden tot 2030, verdeeld over 17 locaties die zijn aangewezen als ‘sleutelprojecten’: belangrijke bouwprojecten. Voor Zutphen zijn projecten onder andere de 'Spoorzone en binnenstad Zutphen', 'De Hoven-Noord' en 'Leesten-Schouwbroek'. In 2023 zijn regionale afspraken gemaakt over zorgwoningen, woningen voor ouderen en specifieke groepen, en huizen voor arbeidsmigranten. De regio en de provincies hebben samen een plan opgesteld voor de toekomst. Ze hebben vastgesteld dat we voor de volgende uitdagingen staan:
Jaarstukken 2023
•
•
•
•
•
•
• •
19
Verstedelijking: Het gebied tussen Apeldoorn, Deventer, Zutphen en Voorst moet in zijn geheel ontwikkeld worden. Bereikbaarheid: De wegen A1 en A50 moeten beter worden, net als het openbaar vervoer. Toekomst van de IJssel: We willen dat de IJssel bevaarbaar blijft en dat er aandacht is voor de veiligheid bij hoog water en het landschap. Toekomst van het landelijk gebied: We willen dat het landelijk gebied een goede economische en maatschappelijke toekomst heeft, waarbij we rekening houden met de natuur, het klimaat en de bodem. Toekomst van de Veluwe: We willen dat de Veluwe als natuurgebied behouden blijft en dat er voldoende drinkwater blijft.” De regio Stedendriehoek is door de overheid uitgekozen als een gebied waar meer stedelijke ontwikkeling kan plaatsvinden. Dit betekent dat de regio nu met de overheid praat over een plan voor meer stedenbouw. Als deze samenwerking slaagt, kan de regio, inclusief Zutphen, extra geld krijgen voor deze groei. De regio helpt bedrijven met verduurzaming, herstructurering en beveiliging. De regio heeft ons geholpen en ondersteund bij het ontwikkelen van een slim energienetwerk (energy hub) op De Mars. Met hulp van de regio hebben we gewerkt aan de bouw van een waterstoffabriek op De Mars. We hebben samen met de regio gelobbyd voor de verbetering van het energienetwerk.
In 2023 rondden we het Transform-project af, waarbij we samenwerkten aan een plan voor het duurzamer maken van bestaande wijken. We deelden ideeën over warmtenetten en creëerden een lokale aanpak om energieleveranciers en inwoners met elkaar te verbinden. In 2023 werkten we aan de uitvoering van de 'Mobiliteitsagenda 2023-2027'. We zijn begonnen met projecten om mensen te stimuleren meer te fietsen en te delen. Ook hebben we het 'Logistiek Netwerk' opgericht. Dit is een groep bedrijven in de maakindustrie en andere bedrijven die samenwerken op gebieden zoals innovatie, werkgelegenheid, veiligheid, vervoer via water en mobiliteit. Samen met de regio hebben we gewerkt aan beter en duurzamer vervoer over weg en water. Met hun steun hebben we bij het Rijk aangedrongen op de aanpak van de IJsselbruggen, de bereikbaarheid van de haven van Zutphen en de mogelijkheid van een derde IJsselbrug bij De Mars. De regio heeft de "ontwerpregeling Gemeenschappelijke Regeling Regio Stedendriehoek" goedgekeurd. De gemeenteraden hebben hun mening kunnen geven. Onder leiding van ons DB-lid zijn er 3 raadsbijeenkomsten (met 8 gemeenten) georganiseerd en is de informele raadsadviescommissie (RAC) gestart. In 2023 zijn de voorbereidingen voor het Investeringsplatform bijna klaar. In 2024 wordt besloten of het doorgaat. In 2023 is verder gewerkt aan de projecten van de Cleantech Regio Deal.
Minister Hanke Bruins Slot bezocht in april 2023 het Regio Deal project Pilot Wijkgericht werken aan talentontwikkeling in het Waterkwartier. Ook werd een aanvraag ingediend voor een nieuwe
Jaarstukken 2023
•
Regio Deal genaamd 'Sterker in 3D', die loopt van 2024 tot 2027. De 3D's staan voor Duurzaam, Divers en Dichtbij. In 2023 zijn de twee werkorganisaties (van de gemeenschappelijke regeling regio Stedendriehoek en de Strategische Board) samengevoegd tot één regionale uitvoeringsorganisatie. Dit werd gedaan met extra middelen van de gemeenteraden van de acht gemeenten vanaf 2023.
Samenwerking met buurgemeenten, middelgrote gemeenten , provincie en VNG • We hebben goede contacten en samenwerking met onze buurgemeenten en buurregio's. Hierdoor kunnen we samen lobbyen en kennis delen. Een voorbeeld is het Gelre ziekenhuis, waarbij onze inzet was dat Zutphen een compleet ziekenhuis moet hebben, waarbij zorg dichtbij de inwoners en de eerste lijn is georganiseerd. Dankzij de samenwerking met buurgemeenten hebben we meer behoeften kunnen inbrengen in de gesprekken met de Raad van Bestuur van het ziekenhuis. • We trekken samen met de middelgrote gemeenten in Nederland (M50) op om bij de VNG en het Rijk te pleiten voor structurele financiële steun voor gemeenten. Door onze inzet hebben we nu regelmatige gesprekken met de minister en staatssecretaris over het gemeentefonds en de opschalingskorting. • De gemeente Zutphen werkte samen met andere gemeenten (M50) en het ministerie VROM om ook kleine bouwprojecten in aanmerking te laten komen voor subsidie van het Rijk. Hierdoor heeft de gemeente Zutphen subsidie gekregen voor het bouwen van woningen in de Kleine Linie in de Noorderhaven. Dit zorgde ervoor dat er meer betaalbare woningen gebouwd kunnen worden. • Zutphen is, via de M50, ook aangesloten bij de tijdelijke VNG-tafel ‘Elke Regio telt’. Hierdoor hebben we op landelijk niveau zeggenschap op het Rijksbeleid.
• Samen met andere middelgrote gemeenten in Gelderland (RS4) hebben we informatie uitgewisseld en samen bij de provincie Gelderland gepleit voor samenwerking op gebieden zoals binnensteden, cultuur en erfgoed. • Met de provincie Gelderland hebben we samengewerkt aan concrete projecten en opgaven, zoals de woonopgave en het project smart grid. • Wij hebben verder ook samengewerkt in de zorgregio Midden IJssel/Oost Veluwe, de Veiligheidsregio, Veilig thuis, de GGD, de Arbeidsmarktregio, het Hanzestedenverbond en de stichting Achterhoek Toerisme. Overige resultaten • We hebben gewerkt aan betere samenwerking tussen de gemeenteraad, het college en de ambtelijke organisatie. Vanaf 1 september zijn we begonnen met het BOB-model om het besluitvormingsproces helder en duidelijk te maken. • De gemeente Zutphen heeft in 2023 bijgedragen aan hulp voor de humanitaire gevolgen van aardbevingen in Turkije en Marokko. • In het najaar van 2023 is er een onderzoek naar sociale veiligheid gehouden, waarbij de veiligheid en omgangscultuur van raad, college en organisatie centraal stonden.
Burgerzaken Doelstellingen 2023 20
Jaarstukken 2023
• • •
(Digitale) dienstverlening waarbij een goed antwoord op de vraag van inwoners, bedrijven en instellingen voorop staat. Alle publieke contacten vinden plaats op één locatie met één receptie. Optimaal gebruik maken van onze centrale hal in het stadhuis.
Resultaten 2023 •
• •
•
21
We hebben onze dienstverlening voor de inwoners verbeterd en vereenvoudigd. Je kunt nu online onder andere een 'Verklaring Omtrent Gedrag' en een 'Verklaring voor het stemmen voor het Europees Parlement in Nederland' aanvragen. We hebben een nieuw systeem geïntroduceerd waarbij je met een QR-code kunt inchecken bij de ticketzuil om een afspraak te maken. Steeds meer mensen maken gebruik van onze digitale aanvraagmogelijkheden. In 2023 heeft de helft van de aanvragen digitaal plaatsgevonden, terwijl dit in 2022 nog 60% was.
Het Klant Contact Centrum (KCC) heeft minder telefoontjes ontvangen in vergelijking met 2022, maar de vragen die we wel krijgen zijn ingewikkelder. Toch hebben we in 2023 83% van de telefoontjes binnen 13 seconden beantwoord.
Jaarstukken 2023
•
De verkiezingen voor Provinciale Staten en Waterschappen zijn goed verlopen, net als de vervroegde verkiezingen voor de Tweede Kamer.
•
We zijn begonnen met het opstellen van een nieuwe visie op onze dienstverlening. Hiervoor hebben we een enquête gehouden onder inwoners en ondernemers, waarbij ook social media is ingezet om een grote groep mensen te bereiken. Deze visie zal de basis vormen voor aanpassingen aan het stadhuis.
Communicatie Doelstellingen 2023 •
22
Een optimale verbinding en contact met onze samenleving; we zien en horen wat er in onze samenleving gebeurt: in de stad, het dorp en de wijken.
Jaarstukken 2023
•
• •
Door een aantal landelijke thema’s, zoals de toeslagenaffaire en niet nagekomen beloftes in Groningen, is het vertrouwen in de overheid afgenomen. We werken aan het herstel van dat vertrouwen. We organiseren onze crisiscommunicatie effectief, we geven proactief adviezen gebaseerd op onze kennis van wat er speelt in de samenleving. Onze communicatie is eenvoudig en in duidelijke taal, zowel via geschreven tekst als (bewegend) beeld. Wij communiceren begrijpelijk voor iedere inwoner.
Resultaten 2023 • • •
23
We hebben de samenleving geïnformeerd over belangrijke onderwerpen en ons beleid via onze website, sociale media en gemeentenieuws. Er wordt bijgehouden wat er online wordt gezegd in de samenleving, dit is onderdeel van de beleidsanalyses. In 2023 kregen de volgende projecten/campagnes extra communicatieaandacht: Projecten gericht op de doorontwikkeling van onze organisatie, zoals het Koersdocument, Participatie, Omgaan met Elkaar en Visie op Dienstverlening. Participatietrajecten met inwoners over verschillende onderwerpen, zoals het Warmtenet Componistenbuurt, een openbaar toilet, Boompjeswal/Polsbroek, Leeuweriklaan en Paulus Potterstraat.
Jaarstukken 2023
•
•
Grote projecten/onderwerpen zoals de Omgevingswet, Energietransitie, Omgevingsvisie en de Tweede Kamerverkiezingen. Campagnes gericht op schuldhulp, armoedebestrijding en huiselijk geweld. Leer- en ontwikkelingsprogramma's, zoals Zutphen Academy, Kennis to Go en de introductie van nieuwe medewerkers.
In 2023 is gestart met de uitvoering van ‘Interne Communicatie als een managementinstrument’ en is het interne project Helder Schrijven weer opgepakt. Met dit project leren we onze medewerkers om begrijpelijk Nederlands te schrijven (B1 niveau). Een aantal plannen is niet volledig gerealiseerd vanwege een tekort aan personeel. Dit betreft onder andere het gebruik van nieuwe media zoals podcasts, het herstellen van het vertrouwen van inwoners in de politiek, en het versterken van onze samenwerking met lokale en landelijke media.
Wijkgericht werken Doelstellingen 2023 • •
24
Elke wijk heeft een passende wijkorganisatie, een wijkcentrum of een ontmoetingsplek, waar inwoners terecht kunnen voor vragen en advies, voor ondersteuning van een goed idee, waar statushouders begeleiding kunnen krijgen en wijkgenoten elkaar kunnen ontmoeten. Iedere inwoner kan het initiatief nemen om iets te doen voor de eigen buurt. Goede ideeën komen beter en sneller op de plek terecht waar ze gerealiseerd kunnen worden. Jaarstukken 2023
•
Wij willen goed samenwerken met inwoners en hen een belangrijke rol geven bij ontwikkelingen die plaatsvinden in de gemeente, in hun wijk en buurt.
Resultaten 2023 •
In 2023 stelden we een handreiking Participatie op. Deze gebruiken we bij nieuwe initiatieven en de herinrichting van de openbare ruimte. Vanaf 2023 werken we ook met een nieuwe 'Samenspraakwijzer'. Voor alle momenten waarop wij vanuit de gemeente iets gaan doen voor de samenleving, hebben we in de 'Samenspraakwijzer' vastgelegd welke manier het beste past. Bijvoorbeeld: als een onderwerp geen invloed heeft op de inwoner, zal de gemeente alleen informeren. Maar als de inwoner wel invloed heeft, zal de gemeente de inwoner gaan raadplegen of er wordt gekozen voor co-productie.
•
Alle afspraken over samenwerking met inwoners gaan we (juridisch) vastleggen in een participatieverordening. In 2023 hebben wij hiervoor het concept opgesteld. We zijn actief in wijken en werken samen aan verschillende projecten. Er zijn wijkregisseurs en consulenten die in buurtcentra helpen. Ook buurtsportcoaches zijn betrokken.Inwoners vinden steeds beter de weg naar sociaal makelaars voor hulp bij initiatieven.
•
25
Jaarstukken 2023
•
26
Voorbeelden van wijkgericht werken zijn: In het 'Energietransitie'-programma en via de bouwinspectie en boa's wordt specifiek in wijken gewerkt. Met het 'Integraal Plan van Aanpak GALA' (Gezond en Actief Leven Akkoord) 2023, inclusief 'Jongeren op gezond gewicht', wordt in de wijken preventief gewerkt aan de gezondheid van inwoners. Culturele organisaties werken samen in 'Kunstkracht', 'Luxor' toont zomerfilms en 'Dat Bolwerck' toont kunst in de bibiotheken. De bibliotheek organiseert activiteiten in wijken. Musea Zutphen heeft mobiele tentoonstellingen in wijken. Er was een mobiele erfgoedtentoonstelling die reisde langs instellingen en buurthuizen om zoveel mogelijk mensen te bereiken. In het Energiecrisisfonds hebben we met pijler 2 aandacht gegeven aan cohesie in wijken, armoede, en eenzaamheid. We hebben dit aangepakt door warme maaltijden te bieden op gastvrije plekken in de stad en dorpen, en de Zutphense Zetjes. De gemeente heeft geregeld dat het wijkinformatiecentrum Leesten een paar jaar kan worden gebruikt als buurtontmoetingsplek. Voor buurthuis De Hoven is gewerkt om naast de bijdrage van de Provincie en gemeente, ook fondsen van buiten de gemeente aan te trekken. Er is nog een groot financieel gat tussen de geplande investering en de beschikbare middelen. Jaarstukken 2023
• •
27
In het programma 'Balans in het Waterkwartier' hebben inwoners en organisaties samen gewerkt. Dit heeft geleid tot meer kookgroepen, een naaiatelier als ontmoetings- en opleidingsplek, en een herinrichtingsplan voor de openbare ruimte in de Componistenbuurt.
De bestuursopdracht over wijkgericht werken “sterke wijken” is voorbereid. In 2023 hebben we samen met Perspectief Zutphen uitvoering gegeven aan het amendement ‘Focus op wijkgericht werken en vergroten sociale cohesie’. Hierbij zijn de volgende resultaten bereikt: In 2023 zijn er meer sociale makelaars gekomen, van 3 naar 8. Hierdoor is er in elke buurt genoeg hulp om sociale netwerken te versterken, aanwezig te zijn en te verbinden. Dankzij de inzet van sociaal makelaars zien we in elke buurt meer betrokkenheid tussen bewoners, meer vrijwilligers, nieuwe groepen bij activiteiten, en betere vertegenwoordiging van bewonersbelangen bij gemeentelijke projecten. Ook kunnen sociaal werkers nu gemakkelijker hulp bieden waar nodig. Eind 2023 heeft Perspectief een plan voorgesteld voor de ondersteuning van vrijwilligers. Dit plan moet verder worden uitgewerkt door Perspectief en Mede in Zutphen. De capaciteit van Buurtservice is uitgebreid. Doel is: meer bekendheid van Buurtservice, werven van vrijwilligers, ruimere openingstijden en meer samenwerkingen. Dit heeft geleid tot nieuwe vrijwilligers vanuit het AZC en de wijk en nieuwe deelnemers op werkervaringsplekken. Jaarstukken 2023
Financiën Bedragen x € 1.000
Rekening 2022
Raming Raming na primitief wijziging 2023 2023
Rekening
Saldo
V/N
2023
Lasten
4.385
5.755
5.755
5.468
287
V
Baten
-1.280
-475
-475
-832
357
V
Saldo exclusief mutaties reserves
3.105
5.280
5.280
4.636
644
V
Toevoeging reserves
0
0
0
0
0
Onttrekking reserves
0
0
0
0
0
3.105
5.280
5.280
4.636
644
V
Raming Raming na primitief wijziging 2023 2023
Rekening
Saldo
V/N
Mutaties reserves
Totaal mutaties reserves
Eindtotaal Bedragen x € 1.000 Lasten
Rekening 2022
2023
001
Bestuur
2.488
3.196
3.196
3.063
133
V
003
Burgerzaken
1.433
1.370
1.370
1.530
-160
N
005
Communicatie
89
91
91
81
10
V
007
Wijkgericht werken
375
1.098
1.098
794
304
V
Saldo exclusief mutaties reserves
4.385
5.755
5.755
5.468
287
V
Raming Raming na primitief wijziging 2023 2023
Rekening
Saldo
V/N
Bedragen x € 1.000 Baten
Rekening 2022
2023
001
Bestuur
-596
-25
-25
-217
192
V
003
Burgerzaken
-684
-450
-450
-615
165
V
005
Communicatie
0
0
0
0
0
N
007
Wijkgericht werken
0
0
0
0
0
N
-1.280
-475
-475
-832
357
V
Saldo exclusief mutaties reserves
Toelichting product Bestuur Product 001 Bestuur - lasten De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van € 133.000 op de lasten zijn: • € 140.000 nadeel op de wachtgeldverplichtingen voor wachtgeld en re-integratietrajecten oud collegeleden. Na de verkiezingen hebben een aantal oud-wethouders gebruik gemaakt van de wachtgeldregeling voor oud-wethouders. Daarnaast heeft eind 2022 de toenmalige burgemeester afscheid genomen. In de begroting is wel rekening gehouden met een wachtgeldverplichting, maar vooraf is het lastig inschatten hoeveel en hoelang er gebruik gemaakt wordt van de regeling. Bovendien was het afscheid van de burgemeester niet voorzien ten tijde van het opstellen van de begroting 2023. De gemeente heeft de
28
Jaarstukken 2023
•
• •
verplichting oud bestuurders die gebruik maken van de wachtgeldregeling begeleiding aan te bieden van een gespecialiseerd re-integratiebureau. € 90.000 nadeel op de loonkosten voor de griffie en rekenkamer. Door de inhuur van een interim griffier voor een deel van 2023 is er een nadeel ontstaan. Daarnaast is in april 2023 een nieuwe cao afgesloten waarin een loonsverhoging is meegenomen. In de salarisbudgetten was wel rekening gehouden met een loonsverhoging in 2023, maar deze was minder hoog dan in de nieuwe cao is afgesproken. € 61.000 voordeel op het budget voor raadscommunicatie. Dit is niet besteed in 2023 omdat de implementatie is uitgesteld. De implementatie gaat in 2024 plaatsvinden. Een voordeel van € 300.000 op de pensioenvoorziening voor wethouders. Jaarlijks wordt door een externe deskundige een doorrekening gemaakt van de voorziening ‘waardevast pensioen wethouders’. Vanwege de lage rente de afgelopen jaren was het jaarlijks nodig een extra storting te doen in de voorziening. Nu de rente weer stijgt is geen extra storting nodig en kan zelfs een deel van de voorziening vrijvallen (zie baten).
Product 001 Bestuur - baten De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van € 301.000 op de baten zijn: • € 217.000 incidenteel voordeel door een gedeeltelijke vrijval van de voorziening ‘waardevast pensioen wethouders’. Doordat de rekenrente voor de berekening van de benodigde pensioenvoorziening is gestegen kan een deel van de voorziening vrijvallen.
Toelichting product Burgerzaken Product 003 Burgerzaken – lasten De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van € 160.000 op de lasten zijn: • € 107.000 incidenteel nadeel als gevolg van de vervroegde tweede kamer verkiezingen. Door deze extra verkiezingen in 2023 zijn extra kosten gemaakt. Vanuit het rijk wordt de gemeente hier niet voor gecompenseerd. • € 89.000 nadeel op de uitgaven voor reisdocumenten, rijbewijzen, huwelijken en andere producten van publiekszaken. een deel van dit nadeel (€ 29.000) bestaat uit loonkosten vanwege de extra drukte. Tegenover dit nadeel staat een voordeel door hogere inkomsten leges burgerzaken.
Product 003 Burgerzaken - baten De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van € 165.000 op de baten zijn: • € 165.000 voordeel door hogere legesinkomsten voor de producten van publiekszaken. Tegenover deze hogere legesinkomsten staan ook deels hogere uitgaven vanwege de afdrachten aan het ministerie. Daarnaast waren er hogere loonkosten.
Toelichting product Communicatie Product 005 Communicatie – lasten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen
Product 005 Communicatie – baten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen
Toelichting product Wijkgericht werken Product 007 Anders samenwerken - lasten De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van €304.000 op de lasten zijn:
29
Jaarstukken 2023
•
€ 225.000 voordeel veroorzaakt door een voordeel op de middelen die beschikbaar zijn gesteld naar aanleiding van het amendement ‘Focus op wijkgericht werken en sociale cohesie’. De uitvoering van de plannen die voortvloeien uit dit amendement is later dan verwacht opgestart. Hierdoor zijn in 2023 niet alle voorgenomen activiteiten uitgevoerd.
Product 007 Anders samenwerken - baten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen.
30
Jaarstukken 2023
Aanvullende informatie Beleidsindicatoren programma 1 Taakveld
Indicator
eenheid
Programma 1. Politiek dichtbij 0. Bestuur en Fte per 1.000 ondersteuning Bezetting inwoners 0. Bestuur en Fte per 1.000 ondersteuning Formatie inwoners 0. Bestuur en Kosten per ondersteuning Organisatiekosten inwoner
0. Bestuur en ondersteuning 0. Bestuur en ondersteuning
31
Externe inhuur overhead
Jaarstukken 2023
periode Zutphen
Begroot Zutphen
2023
8,9
2023
2023
9,9
2023
2023
€ 961
2023
923
14,20%
2023
0,2%
9,5%
2023
9,8%
Kosten als % van totale loonsom+totale kosten inhuur externen 2023 % van totale lasten 2023
8,9
Bron Eigen gegevens Eigen gegevens Eigen gegevens
Eigen gegevens Eigen gegevens
Taakvelden programma 1 Bedragen x € 1.000 Omschrijving
Begroting 2023 vóór Begroting 2023 ná wijziging Realisatie 2023 wijziging lasten baten saldo lasten baten saldo lasten baten
0.1 0.4 0.2 6.1
Bestuur Overhead Burgerzaken Samenkracht en burgerparticipatie Totaal programma's
Verschillen realisatie begroting na wijziging saldo lasten baten
saldo
3.108 179 1.370 1.098
-25 0 -450 0
3.083 179 921 1.098
3.108 179 1.370 1.098
-25 0 -450 0
3.083 179 921 1.098
3.047 97 1.530 794
-217 0 -615 0
2.830 97 915 794
61 82 -160 304
192 0 165 0
253 82 6 304
5.755
-475
5.281
5.755
-475
5.281
5.468
-832
4.636
287
357
645
Begrotingswijzigingen programma 1 Hieronder vindt u de grootste begrotingswijzigingen in 2023 op dit programma. Het gaat om wijzigingen met een bedrag vanaf € 100.000. Bedragen x € 1.000
Product Omschrijving
Begrotings Wijziging Wijziging Wijziging Wijziging wijziging nr lasten baten toevoeging onttrekking reserves reserves
Er waren in 2023 geen begrotingswijzigingen groter dan € 100.000 in dit programma. Totalen grootste wijzigingen programma 1 -
32
Jaarstukken 2023
-
-
-
Programma 2: Wonen en leefbaarheid
33
Jaarstukken 2023
Ambitie Jongeren, ouderen, gezinnen en mensen met een hoog, midden of laag inkomen: iedereen voelt zich thuis in Zutphen, Warnsveld en De Hoven. We willen dat woningen betaalbaar zijn. De binnenstad is aantrekkelijk, de daar omheen liggende woonwijken zijn prettig leefbaar en groen, de werklocaties zijn goed bereikbaar en zijn goed onderhouden. We hebben voorzieningen die passen bij het verzorgingsgebied en de behoeften van onze inwoners. We willen een rechtvaardige energietransitie, waarbij we concrete doelen en haalbare doelen stellen voor de lokale opwekking van groene energie. We werken samen met inwoners en ondernemers om de energietransitie voor elkaar te krijgen. We benutten zo veel mogelijk de beschikbare bebouwde ruimte voor opwekking van zonne-energie en gaan samen met inwoners, eigenaren, corporaties en ontwikkelaars aan de slag om woningen en gebouwen van het aardgas af te halen of klaar te maken om van aardgas af te gaan. We zetten samen met inwoners en ondernemers onze schouders onder een duurzame, aantrekkelijke en klimaatbestendige leefomgeving. Duurzaam openbaar vervoer, deelauto’s, de e-bike, slim parkeren en slimme mobiliteit worden belangrijker. Binnen de stad kun je snel en veilig lopen en fietsen. Iedereen kent Zutphen als een stad die goed bereikbaar is over snelfietspaden, per spoor, over water en over de weg.
Voor duurzaam wonen, werken en verplaatsen is denk-, doorzettings- en uitvoeringskracht nodig. We doen dit samen met bewoners, bedrijven en instellingen. Waar dat kan ondersteunen we maatschappelijke initiatieven. We waarderen onze natuurlijke omgeving zoals de IJssel met haar uiterwaarden, de Berkel, het landelijk gebied, de groen zone tussen Zutphen en Warnsveld en het groen rondom de vestingwerken. We zetten in om het bomenbestand en de ecologische waarde te vergroten. Bij herinrichting, uitbreiding of inbreiding ontwikkelen we natuurinclusief waarbij groen een volwaardig uitgangspunt in het ontwerp is. De gemeente Zutphen heeft een compact stedelijk gebied. Nieuwbouw en nieuwe ontwikkelingen realiseren we in het bestaande stedelijk gebied of direct tegen de bebouwde omgeving. De herstructurering van De Mars en realisatie van Noorderhaven, transformaties in de binnenstad en de ontwikkeling van Leesten en Noordrand De Hoven zijn hier goede voorbeelden van. We zetten in op diverse transformaties en inbreidingen, met -waar dat kan- het herbenutten van bestaand vastgoed. De grotere uitbreidingslocaties Leesten en De Hoven bieden ruimte voor starters en doorstroming en voor nieuwe inwoners. We zijn trots op onze stad en het dorp en hun geschiedenis. De gemeente Zutphen heeft een rijkdom als het gaat om historisch erfgoed.
Het is de drager van onze geschiedenis en het geeft de stad en dorp identiteit en sfeer. We zijn zuinig op ons erfgoed. Daarom gaan we nieuwe monumenten aanwijzen en beschermen. De missie van het Erfgoedcentrum van de gemeente Zutphen is om die verhalen van de stad levend, zichtbaar en toegankelijk voor het voetlicht te brengen zodat Zutphen het bruisend cultureel centrum van het oosten wordt. We vertellen en delen het verhaal van stad, dorp en wijken met inwoners om bij te dragen aan sterke wijken met een stevige sociale cohesie en een eigen identiteit die grotendeels door wijkbewoners zelf bepaald, beheerd en verrijkt wordt.
34
Jaarstukken 2023
De gemeente Zutphen is een aantrekkelijke gemeente om te wonen en werken, zowel voor onze inwoners als voor nieuwe inwoners. En dat willen we ook in de toekomst blijven. We zetten in op sociale en economische balans, een goed voorzieningenniveau en dynamiek en levendigheid in de stad. In de omgevingsvisie schetsen we hoe de groei van onze gemeente vorm krijgt in relatie tot stedelijke vernieuwing, ruimtelijke kwaliteit, verduurzaming en economische versterking.
Doelstellingen en inzet 2023
Wegen Doelstellingen 2023 • • •
Onze wegen zijn veilig voor al het verkeer, goed beheerd en onderhouden en bevorderen de doorstroming van het verkeer. We hebben een actueel meerjarenonderhoudsprogramma voor wegen. Onze straatverlichting is technisch op orde en duurzaam.
Resultaten 2023 Wegen We hebben ons gericht op: • Het onderhoud van asfalt (afgerond); • Het onderhoud van elementen (door slecht weer in het najaar niet volledig kunnen afronden); • Het onderhoud van wegmarkeringen (afgerond); • Het onderhoud van halfverharde wegen (afgerond). Openbare verlichting • In 2023 hadden we in de begroting financiële ruimte gereserveerd voor het beheer en onderhoud van de openbare verlichting. Hierbij richtten we ons vooral op het verhelpen van storingen en schades, en het oplossen en voorkomen van problemen. • In 2023 is een deel van de openbare verlichting in de binnenstad vervangen volgens het masterplan Openbare Verlichting Binnenstad. Hierbij is er een plan gemaakt voor de vervanging van de aanschijnverlichting bij de Drogenapstoren, dat in 2024 zal worden uitgevoerd. Ook is er een plan gemaakt om 265 lichtmasten en 454 verlichtingsarmaturen te vervangen.
Mobiliteit Doelstellingen 2023 • • •
35
Het centrumgebied van Zutphen is duurzaam, aantrekkelijk en goed bereikbaar. Ons parkeerbeleid, de verkeerscirculatie, de bevoorrading en ruimte voor fietsers en voetgangers passen we hierop aan. Zutphen is goed bereikbaar met de fiets, het openbaar vervoer en de auto. Binnen de stad verplaats je je gemakkelijk te voet of met de fiets. Verkeersveiligheid, bereikbaarheid en minder CO2 uitstoot zijn het uitgangspunt voor verkeer en mobiliteit in de in 2023 op te stellen omgevingsvisie. Jaarstukken 2023
• • • •
Voor bedrijven, werkenden en lokaal verkeer is van belang dat de N314, N345, N346 en met name de N348 goed blijven doorstromen. We stimuleren MaaS (Mobility as a Service). Waar dat kan werken we samen met andere overheden (regio, provincie, rijk) bijvoorbeeld bij de fietsroute F348, stimuleren van vervoer over water, en zero-emissie binnensteden. We faciliteren bedrijfsmatige mobiliteit via spoor en water.
Resultaten 2023 •
•
• • • •
•
•
• •
•
In het voorjaar van 2023 is opdracht verstrekt aan de fa. Goudappel voor het opstellen van een nieuw Verkeercirculatieplan (VCP). Inmiddels is de fase van data verzamelen afgerond. In 2024 wordt het nieuwe VCP verder uitgewerkt. In het voorjaar van 2023 is opdracht verstrekt aan de fa. Goudappel voor het opstellen van een nieuwe Parkeernota. Inmiddels is de fase van data verzamelen afgerond. Eind 2024 wordt de nieuwe parkeernota uitgewerkt. In 2024 combineren we het mobiliteitsplan binnenstad met het Programma Binnenstad. Middelen voor de kruising Gerard Doustraat/van Heemstrastraat/Jan Vermeerstraat zijn vrijgegeven en de eerste bewonersavond is gehouden. Voor de Kruising Stationsplein – Nieuwstad is een schetsontwerp gemaakt. Verder zijn er twee bewonersavonden georganiseerd over de nieuwe opzet van de kruising. In 2023 is de overeenkomst Niet Actief Beveiligde Overwegen (NABO’s) met ProRail getekend, hierin is overeengekomen dat de gemeente Zutphen mee wil werken aan het opheffen of beveiligen van de NABO’s in de gemeente Zutphen. In samenwerking met het waterschap en de provincie is een verkeerskundig onderzoek gestart naar de verbetering van de verkeersafwikkeling voor de weg en vakantiepark Bronsbergen. Provincie en gemeente Zutphen besloten samen dat de snelheid op de N348 tussen Eefde en Gorssel 60 km/u is.
Dit besluit is genomen met het oog op de algehele bereikbaarheid van Zutphen. Het effect op de bereikbaarheid van de maatregelen op N345/N348 Brummen en Epse-A1 is ook meegenomen. In 2023 hebben diverse gemeenten en de provincie het tracé van FN348 (snelfietsverbinding) vastgesteld. De provincie is nu bezig met het uitvoeren van de maatregelen. In 2023 hebben we ons doel voor laadpalen bereikt: we hebben nu 130 laadpalen, wat gelijk is aan 260 aansluitingen. Deze laadpalen zijn geplaatst zowel proactief als op aanvraag. Ook zijn we begonnen met het uitbreiden van laadpalen op basis van het verbruik. Soms is het niet mogelijk om een laadpaal te plaatsen vanwege netcongestie. In dat geval moet er eerst netuitbreiding plaatsvinden. In 2023 zijn potentiële plekken voor snellaadlocaties gekozen. Dit omvat locaties in de openbare ruimte en op privéterrein. De provincie heeft besloten geen collectieve aanbesteding voor snellaadpalen te starten, gezien de onzekerheid over netcongestie. Nieuwe aansluitingen op het middenspanningsnet zijn op korte termijn niet mogelijk. We blijven de provincie om advies vragen.
Havens en kaden Doelstellingen 2023
36
Jaarstukken 2023
We beheren en onderhouden onze havens, kaden en infrastructuur goed en functioneel en kijken naar mogelijke koppelkansen bij uitvoering. We hebben voor de langere termijn in beeld waar onze werkzaamheden liggen, welke investeringen nodig zijn en hoe we deze willen uitvoeren. Voor kleinere en urgente zaken hebben we een direct werkbudget om in te zetten.
Resultaten 2023 • • •
Het uitbaggeren van de Vispoorthaven, de Houthaven en de Marshaven is gerealiseerd. De bruggen aan de Laakse Oever zijn vervangen en aangepast aan de huidige norm. In 2023 zijn de bedieningsvoorschriften aangepast op nieuwe normen. ProRail en gemeente hebben de bedieningsovereenkomst aangepast.
Gemeentelijke panden en gronden Doelstellingen 2023 We hebben een vastgoedportefeuille die past bij onze taken. Waar we vastgoed hebben zetten we dat maatschappelijk in. De panden die we hebben houden we duurzaam en kwalitatief op orde. Vastgoed dat niet tot de kernportefeuille hoort, gaan we verkopen, waarbij we kijken naar de toekomstige bestemming van de panden in relatie tot maatschappelijke mogelijkheden. Onze panden worden verduurzaamd, waarbij we 'no regret' maatregelen op korte termijn en in het meerjarenonderhoudsprogramma de langere termijn verduurzaming hebben opgenomen.
Resultaten 2023 Zie paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen.
Regionaal archief en erfgoedcentrum Doelstellingen 2023 Regionaal Archief Zutphen • • •
Het rijke archivalische erfgoed van Zutphen is goed (wettelijk) beschermd en beheerd. Het Regionaal Archief Zutphen groeit verder in haar functie als informatiecentrum voor erfgoed in de wijde regio. De huisvesting van het Regionaal Archief en het archiefdepot is voor de komende 30 jaar toekomstbestendig.
Erfgoedcentrum • • • •
Het merk en de organisatie van het Erfgoedcentrum Zutphen staan als een huis. Het netwerk van opengestelde monumenten is vergroot en het aanbod in de bestaande opengestelde locaties is verbeterd. Het ‘Verhaal van Zutphen’ is breed bekend en leeft bij inwoners en bezoekers. In Zutphen is er praktisch onderwijsaanbod op het gebied van erfgoed.
Inzet 2023 Regionaal Archief Zutphen •
37
We werken nauw samen met erfgoedpartners om erfgoedcollecties te digitaliseren. Dit omvat scannen, fotograferen en het delen van databases om de bestanden te beheren en toegankelijk te maken. Jaarstukken 2023
•
•
•
Dienstverleningsovereenkomsten met Brummen en Lochem zijn verlengd. We werken intensief samen met historische verenigingen van Gorssel, Lochem en Zutphen. Er zijn geen overeenkomsten met andere gemeenten afgesloten. In 2023 is een nieuw regionaal Cultuur- en Erfgoedpact ondertekend. De uitvoering van dit pact is eind 2023 begonnen. Het Erfgoedcentrum houdt toezicht op de uitvoering van het pact om te zien hoe het zich ontwikkelt en in 2024 wordt afgerond. In het najaar is gestart met het onderzoeken van een gezamenlijke huisvesting voor team Archief, Monumentenzorg, Archeologie en Musea Zutphen. Het onderzoek richt zich vooral op een gedeeld depot, maar bekijkt ook de mogelijkheid van een volledig gedeeld pand met kantoren en andere ruimtes.
Erfgoedcentrum •
•
•
•
•
•
•
38
We werken aan een duidelijke communicatiestrategie, die samenhangt met de ontwikkeling van het erfgoedportal. De portal is in 2023 gestart. We hebben een gebruikersonderzoek gedaan naar hoe gebruiksvriendelijk het is. We blijven de portal in 2024 verder ontwikkelen. Het uitvoeringsprogramma is gericht op vier gebieden: collectiebeheer, onderzoek, educatie en participatie, en toegankelijkheid van erfgoed. Voor elk onderdeel hebben we vooruitgang geboekt. De openstelling van de monumentale eigendommen was een groot succes. Door de toevoeging van de Berkelruïne, de constante aandacht voor onze monumenten en de inzet van het Gilde, zijn de bezoekersaantallen flink gegroeid. Het aantal bezoekers was 2023 in totaal 46.907. Dat waren er in 2022 29.009. Er is veel voorbereidend werk gedaan voor de renovatie en herinrichting van de Bourgonjetoren, die in 2024 zal worden geopend als 'Hanzeaat'. Plannen voor de renovatie van de Wijnhuistoren zijn gemaakt en zullen in 2024 verder worden uitgevoerd. De Burgerzaal, die ook dienstdoet als Raadszaal, wordt zo goed mogelijk benut voor toeristisch bezoek, ondanks enige beperkingen. Het Hanzejaar, dat groots werd opgezet in samenwerking met acht andere Hanzesteden, was een zeer succesvol themajaar.