TOEGEVOEGD Gewaarmerkte Jaarstukken 2025 Gemeente Zutphen
Tekst van het document
• Monitoren van de ontwikkeling en de inzet van instrumenten. Doel: We streven naar minder inhuur • Periodiek maken we inzichtelijk wat het percentage inhuur is. Hierbij zal een onderscheid gemaakt worden tussen de verschillende categorieën. Bijvoorbeeld daar waar het gaat om inzet ten behoeve van specifieke projecten of daar waar het gaat om vervanging bij verzuim. Financiële tabel: Algemene dekkingsmiddelen Bedragen x €1.000 Exploitatie | Rekening 2024 | Raming primitief 2025 Raming na wijziging | Rekening 2025 | Saldo 2025 Lasten P913.3 Effecten | 46 | 6 | 46 | 53 | -7 P920.3 Belastingen | 818 | 800 | 800 | 687 | 113 P922.3 Algemene | 2.906 | 1.461 | 1.835 | 3.119 | -1.262 baten en lasten P960.3 Overhead | 24.159 | 24.059 | 25.065 | 25.461 | -418 Totaal Lasten | 27.929 | 26.326 | 27.746 | 29.320 | -1.574 Baten P913.3 Effecten | -1.194 | -723 | -723 | -874 | 151 P920.3 Belastingen | -15.274 | -15.381 | -15.381 | -15.790 | 410 P921.3 Algemene | -133.290 | -133.744 | -133.815 | -142.894 | 9.079 uitkering P922.3 Algemene | -616 | -142 | -142 | -614 | 472 baten en lasten Pagina 239 | van 543 Exploitatie | Rekening 2024 | Raming primitief 2025 | Raming na wijziging | Rekening 2025 | Saldo 2025 P960.3 | Overhead | -599 | -626 | -814 | -691 | -123 Totaal Baten | -150.973 | -150.615 | -150.875 | -160.863 | 9.989 Gerealiseerd saldo | -123.044 | -124.289 | -123.129 | -131.543 | 8.414
van baten en lasten Stortingen P922.3 | Algemene | 5.694 | 2.619 | 7.968 | 7.968 | 0 baten en lasten P960.3 | Overhead | 772 | 471 | 471 | 613 | -142 Totaal Stortingen | 6.466 | 3.090 | 8.440 | 8.581 | -142 Onttrekkingen P913.3 | Effecten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 P922.3 | Algemene | -6.220 | -6.481 | -12.340 | -10.827 | -1.513 baten en lasten P960.3 | Overhead | -747 | -608 | -1.417 | -1.043 | -374 Totaal | -6.967 | -7.090 | -13.758 | -11.870 | -1.887 Onttrekkingen Mutaties reserves | -501 | -3.999 | -5.318 | -3.289 | -2.029 Gerealiseerd | -123.544 | -128.289 | -128.447 | -134.832 | 6.385 resultaat Overzicht overhead Overzicht overhead Bedragen *€1.000 | Primitieve begroting | Begroting na wijziging | Realisatie | Saldo Salariskosten | 16.744 | 17.002 | 17.437 | -435 Personele kosten | 1.851 | 1.931 | 2.298 | -367 Huisvestingskosten | 1.295 | 1.295 | 1.106 | 189 Facilitaire kosten | 3.375 | 4.072 | 4.387 | -315 Overig | 296 | 601 | 297 | 304 Totaal | 23.561 | 24.900 | 25.525 | -625 Pagina 240 | van 543 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 241 van 543 De toerekening van de overhead vindt plaats op basis van een procentuele verhouding tussen de totale geraamde loonsom en aan het betreffende taakveld toegerekende loonkosten, zoals opgenomen in de financiële verordening.
Het toerekenen van overhead aan investeringen en grondexploitaties zorgt voor een accurate kostprijs van projecten. De kosten van sturing en ondersteuning worden toegerekend. Aan Investeringen, en grondexploitaties zijn onderstaande bedragen toegerekend: Omschrijving Bedrag *€ 1.000 Investeringen Infrastructurele investeringen 100 Rioolinvesteringen 24 Openbare verlichting 8 Grondexploitaties Grondexploitatie 19 Totaal 151 Aanwending raming onvoorziene uitgaven Aanwending raming onvoorziene uitgaven Omschrijving (toelichting) Er is in 2025 eenmaal een beroep gedaan op de post 'onvoorziene uitgaven'. Dit betreft een raadsbesluit over de bestuursopdracht 'onderzoek schaalvergroting en herindeling Zutphen en Brummen'. Omschrijving Bedrag wijziging Stand onvoorzien Beginstand post onvoorziene uitgaven €141.000 Begrotingswijziging 2025-12 Bestuursopdracht schaalvergroting en herindeling Zutphen en Brummen € -87.500 Eindstand post onvoorziene uitgaven € 53.500 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 242 van 543 Paragrafen Lokale heffingen Inleiding Het wettelijke kader voor de lokale belastingen wordt door de Rijksoverheid vastgesteld. De gemeenteraad bepaalt het plaatselijke belastingbeleid en de tarieven, binnen de wettelijke kaders. Naast belastingen hanteren wij heffingen voor individuele dienstverlening aan de inwoners.
De heffingen en belastingen in 2025 zijn: • Onroerende-zaakbelastingen (OZB) • Afvalstoffenheffing • Rioolheffing • Precariobelasting • Toeristenbelasting • Parkeerbelasting • Forensenbelasting • Diverse leges en rechten Kwijtschelding Wij voeren een ruimhartig kwijtscheldingsbeleid voor mensen met een inkomen op het niveau van een bijstandsuitkering. Het is mogelijk om gedeeltelijk kwijtschelding te krijgen voor de afvalstoffenheffing Belastingcentrum Tribuut zorgt voor de heffing en invordering van de gemeentelijke heffingen en de uitvoering van de wet Waardering Onroerende Zaken (WOZ). Lokale heffingen: Doelen en inzet Doelen 59940100 - Correcte en tijdige uitvoering van de wet WOZ, belastingheffing en een kostendekkende bedrijfsvoering De WOZ-waarde moet jaarlijks worden vastgesteld op basis van marktgegevens, objectkenmerken en andere relevante factoren. Dit proces dient zorgvuldig te gebeuren om een eerlijke en representatieve waarde te bepalen. De beschikkingen dienen uiterlijk voor 28 februari 2025 te worden verstuurd. De belastingheffing, het opleggen van de aanslagen dient ook tijdig te gebeuren, waarbij de belastingplichtige tijdig op de hoogte wordt gebracht van de betalingsverplichting. Binnen de gemeentelijke begroting is een aantal producten opgenomen waarvan is bepaald dat deze op begrotingsbasis niet meer dan kostendekkend mogen zijn.
Voorbeelden hiervan zijn de rioolheffing, afvalstoffenheffing en producten waarvoor leges worden geheven. Voor deze producten is verderop een toelichting opgenomen ten aanzien van de wijze waarop de kostendekkendheid wordt bepaald. Deze toelichting is afgestemd op de vereisten in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Inzet 59940101 - Afvalstoffenheffing Via de afvalstoffenheffing berekenen wij alle kosten die te maken hebben met het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval, door aan de inwoners. Uitgangspunt is een kostendekkend tarief. Door hogere verwerkingskosten is het noodzakelijk dat het variabel deel van de heffing gaat stijgen, uitgangspunt is dat het tarief voor de afvalstoffenheffing geheel kostendekkend is. Tarieven afvalstoffenheffing | 2025 | 2024 Vastrecht | € 229,00 | € 226,00 Afvalaanbod 80 liter | € | 3,52 | € | 3,20 140 liter | € | 6,16 | € | 5,95 240 liter | € 10,56 | € 10,30 Ondergronds 30 liter | € 1,17 | € | 1,15 60 liter | € 2,34 | € | 2,20 Kwaliteit (indicator) Tijd (indicator) Geld (indicator) 59940102 - Financieel overzicht Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) brengt jaarlijks een woonlastenmonitor uit. Het COELO is het kennisinstituut op het gebied van lokale en regionale lasten. Volgens deze woonlastenmonitor liggen de woonlasten in de gemeente Zutphen onder het landelijk gemiddelde.
In de gemeente Zutphen bedragen de woonlasten per meerpersoonshuishouden € 908. Bij de berekening van de woonlasten gaat het COELO uit van de tarieven OZB +afvalstoffenheffing+ rioolheffing. Pagina 243 | van 543 Zutphen | Landelijk gemiddelde Afvalstoffenheffing | 309 | 364 OZB | 445 | 453 Rioolheffing | 154 | 235 Totaal | 908 | 1.052 (bron: COELO) Hieronder staat een vergelijk van de woonlasten voor een meerpersoons- en een eenpersoonshuishouden binnen het samenwerkingsverband Tribuut gebaseerd op de tarieven in 2025. Voor huishoudens met een huurwoning geldt dat daar geen OZB en in Zutphen geen rioolheffing voor geheven wordt. Pagina 244 | van 543 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 245 van 543 De werkelijke opbrengsten van lokale belastingen en heffingen in 2025 in de gemeente Zutphen zijn: Kwaliteit (indicator) Tijd (indicator)
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 246 van 543 Geld (indicator) 59940103 - Kostendekkendheid Binnen de gemeentelijke begroting is een aantal producten opgenomen waarvan is bepaald dat deze op begrotingsbasis niet meer dan kostendekkend mogen zijn. Voorbeelden hiervan zijn de rioolheffing, afvalstoffenheffing, marktgelden, lijkbezorgingsrechten en producten waarvoor leges worden geheven. Voor deze producten is een toelichting opgenomen ten aanzien van de wijze waarop de kostendekkendheid wordt bepaald. Deze toelichting is afgestemd op de vereisten in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Afvalstoffenheffing Via de afvalstoffenheffing berekenen wij alle kosten die te maken hebben met het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval, door aan de inwoners. Uitgangspunt is een kostendekkend tarief. De inwoners van de gemeente Zutphen hebben invloed op hun rekening door hun afval goed te scheiden. Riool- en waterzorgheffing (rioolheffing) De riool- en waterzorgheffing bestaat (vanaf 2021) alleen nog uit een eigenarendeel. Het eigenarendeel is een vastgesteld bedrag op basis van de kosten van beheer en onderhoud aan de riolering, gedeeld door het aantal woningeigenaren en eigenaren van bedrijven in de gemeente.
Bij riool- en waterzorgheffing is geen sprake van jaarlijkse indexering met het inflatiecijfer, maar gaat het om kostenverhaal. De gemeente mag maximaal 100% van de gemaakte kosten verhalen op de inwoner via de rioolheffing.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 247 van 543 Leges De gemeente levert op aanvraag van individuele burgers een uiteenlopend pakket aan diensten. Door het heffen van leges verhalen we de kosten die we hiervoor maken in principe op de burger die de dienst afneemt. Voorbeelden zijn het verstrekken van een paspoort of het verlenen van een vergunning. Net als bij de Rioolheffing en Afvalstoffenheffing geldt dat de tarieven in de Legesverordening maximaal kostendekkend zijn. De kostendekkendheid dient te worden beoordeeld op de verhouding tussen de kosten en opbrengst per titel uit de Legesverordening. In 2026 gaan wij de kostendekkendheid van onze leges onderzoeken. Hierbij kijken we naar de maatschappelijke effecten van het verhogen van de kostendekkendheid van de leges.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 248 van 543 Kwaliteit (indicator) Tijd (indicator) Geld (indicator) 59940104 - Kwijtscheldingsbeleid Als iemand met schulden door geldproblemen de opgelegde heffing niet kan betalen, kan hij in aanmerking komen voor kwijtschelding van de afvalstoffenheffing. We hanteren de maximale norm die door het Rijk aan gemeenten wordt gegeven: 100% van de norm voor de bijstand. Die norm mag lager liggen, maar niet hoger. Een groot deel van de kwijtscheldingen toetsen we automatisch om de administratieve lasten voor de burger te verminderen. Gemeenten mogen zelf bepalen voor welke belastingen kwijtschelding wordt verleend.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 249 van 543 Belastingsoort Begroting Realisatie Afvalstoffenheffing € 306.900 € 296.213 Kwaliteit (indicator) Tijd (indicator) Geld (indicator) 59940105 - Leges De gemeente levert op aanvraag van individuele burgers een uiteenlopend pakket aan diensten. Door het heffen van leges verhalen we de kosten die we hiervoor maken in principe op de burger die de dienst afneemt. Voorbeelden zijn het verstrekken van een paspoort of het verlenen van een vergunning. Net als bij de Rioolheffing en Afvalstoffenheffing geldt dat de tarieven in de Legesverordening maximaal kostendekkend zijn. De kostendekkendheid wordt beoordeeld op de verhouding tussen de kosten en opbrengst per titel uit de Legesverordening. Kwaliteit (indicator) Tijd (indicator) Geld (indicator) 59940106 - Onroerende zaak belasting (OZB) In het kader van de jaarlijkse WOZ(Wet Onroerende Zaken) -herwaardering hebben alle onroerende zaken in de gemeente Zutphen een nieuwe WOZ-waarde met waardepeildatum 1 januari 2024 gekregen. Voor het belastingjaar 2025 heft de gemeente OZB op basis van deze waarden. Het algemene beeld is dat de waarde van de woningen in onze gemeente is gestegen met 4,1 % en de waarde van de niet-woningen is gestegen met 2 % ten opzichte van de vorige waardepeildatum 1 januari 2023.
De begrote OZB-opbrengst is verhoogd met het inflatiecijfer naar € 14.948.900 in 2025. Kwaliteit (indicator) PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 250 van 543 Tijd (indicator) Geld (indicator) 59940107 - Parkeren Voor het parkeren zijn er 2 soorten heffingen: * parkeergelden via betaald parkeren en parkeervergunningen * Naheffingsaanslag parkeerbelasting In 2025 zijn de parkeergelden en parkeervergunningen gemiddeld gestegen met de inflatiecorrectie van 2,8%. Voor de naheffingsaanslag parkeerbelasting volgen wij de landelijk vastgestelde maximale bedragen. Kwaliteit (indicator) Tijd (indicator) Geld (indicator) 59940108 - Riool- en waterzorgheffing (rioolheffing) Via de Riool- en Waterzorgheffing worden de kosten die wij noodzakelijk achten voor een doelmatig werkende riolering en overige maatregelen ten aanzien van het beheer van hemelwater en grondwater verhaald. Uitgangspunt bij deze heffing is een kostendekkende exploitatie. De gemeentelijke watertaken omvatten een breed palet. Afval-, hemel- en grondwater zorgplichten hebben een centrale plaats in de ordening van de publieke ruimte. De verwerking van hemelwater en grondwater speelt tegenwoordig een minstens zo belangrijke rol als de verwerking van afvalwater. Het principe “de vervuiler betaalt” is dan ook nauwelijks van toepassing op de rioolheffing.
Klimaatverandering speelt ook een steeds grotere rol bij besluiten over waterverwerking. De klimaatverandering heeft niet alleen gevolgen vanwege de toename van hevige neerslag, maar ook vanwege uitdroging van gronden. De traditionele riolering is daarom niet de oplossing voor alle waterproblemen. De nieuwe wijze waarop onder meer gemeenten duurzamer omgaan met de verwerking van water wordt watertransitie genoemd. De traditionele naam rioolheffing roept het beeld op van een belasting op een buizenstelsel en moet worden gewijzigd in een naam die de lading wel dekt. De VNG heeft ervoor gekozen om de benaming aan te passen naar Riool- en waterzorgheffing. Om tot volledig kostendekkende tarieven te komen zijn de tarieven als volgt vastgesteld: 2025 | 2024 Rioolheffing voor de gebruiker | € - | € - Rioolheffing voor de eigenaar | € 154,13 | € 149,93 Eigenaren garagebox | € | 52,00 | € | 50,00 Kwaliteit (indicator) Tijd (indicator) Geld (indicator) Weerstandsvermogen en risicobeheersing Weerstandsvermogen en risicobeheersing: Doelen en inzet Doelen 59950100 - Wij hebben een actueel risicoprofiel en een actueel overzicht van het weerstandsvermogen. Risicomanagement is integraal onderdeel van de werkzaamheden Medewerkers zijn risicobewust en kunnen passende beheersmaatregelen nemen.
Door het inzicht in de risico's kunnen de raad, het college en de organisatie op een verantwoorde wijze besluiten nemen. Inzet 59950101 - Actualisaties risicoprofiel We actualiseren in 2025 twee keer het gemeentebrede risicoprofiel. We benoemen de risico's, de gevolgen en de beheersmaatregelen. De risico’s leggen we vast in het softwareprogramma Naris. Hierdoor hebben we een actueel beeld van de risico's voor de totale gemeente en het weerstandsvermogen. Pagina 251 | van 543 Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Update van risico's heeft plaatsgevonden met de desbetreffende teams. Deze update is meegenomen in het jaarverslag van 2025. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Update van risico's heeft tijdig plaatsgevonden. Geld (indicator) Geld (toelichting) Ratio weerstandsvermogen is actueel en toereikend (Categorie A) Financieel overzicht In de volgende tabel staat de top 10 van risico's met de grootste financiële impact, gerangschikt op percentage van invloed. Nr | Risico | Kans | Financieel gevolg maximaal | Invloed Langdurige uitval van kritieke computersystemen door 1 | cyberaanvallen, zoals hacking en ransomware, met mogelijke | 50% | €5.000.000 | 24.47% impact op continuïteit en bedrijfsvoering. Stijgende prijzen als gevolg van schaarste en inflatie.
Het gaat 2 | hier om prijsstijgingen en inflatie in het algemeen zoals prijzen | 70% | €1.100.000 | 11.28% voor bouwmaterialen, grondstoffen, energie, loonkosten etc. 3 | Huurderving door leegstand van gemeentelijk vastgoed. | 80% | €1.000.000 | 10.06% Sociaal Domein Jeugdzorg: Beperkte sturingsmogelijkheden op budgetten. De zorgbehoefte en daaraan gerelateerde 4 | kosten kunnen hoger uitpakken door een mogelijke toename | 80% | €800.000 | 9.38% van de zorgvraag, de complexiteit daarvan, de bedrijfsvoeringskosten van een zorgaanbieder en de beperkte invloed op externe verwijzers naar Jeugdzorg. 5 | Als het woningbouwprogramma behorende bij de van het rijk | 30% | €2.000.000 | 8.53% en provincie ontvangen subsidies voor de Woningbouwimpuls Pagina 252 | van 543 De Kleine Linie en Veld 18 niet volledig of vertraagd wordt gerealiseerd, bestaat de kans dat het bedrag dat al besteed is en wordt besteed aan het project geheel of gedeeltelijk terugbetaald moet worden aan de subsidieverstrekkers. Het risico beperkt zich niet alleen tot terugbetaling van de subsidie maar het kan ook leiden tot lagere opbrengsten uit het project. 6 | Minder inkomsten uit leges omgevingsvergunningen. | 80% | €800.000 | 6.25% 7 | Een vereniging of instelling kan niet meer voldoen aan de | 50% | €1.000.000 | 4.60% betalingsverplichting voor rente en aflossing van de lening.
Sociaal Domein Participatie: Beperkte sturingsmogelijkheden op de kosten van uitkeringen en overige inkomensondersteuning doordat het open einderegelingen zijn. Groei van het aantal inwoners met een uitkering. Door toegenomen complexiteit is het traject naar participatie langer 8 | of zelfs niet haalbaar. Het aanbod op de arbeidsmarkt voor | 50% | €750.000 | 2.69% onze doelgroep sluit onvoldoende aan op de vraag. Het rijk wijzigt regelmatig wetgeving en legt nieuwe taken bij de gemeenten neer. De verwachting is dat de doeluitkeringen van het rijk (de Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorziening Gemeenten (BUIG)) voor het betalen van de (bijstands)uitkeringen daalt. Door uitval en vertrek van medewerkers en door krapte op de 9 | arbeidsmarkt ontstaan extra kosten voor externe inhuur van | 80% | €200.000 | 1.76% medewerkers. 10 | Een grootschalige crisis (zoals langdurige stroomuitval).
| 80% | €300.000 | 1.76% Totalen Totaal maximaal financieel gevolg top 10 risico's: € 12.950.000 Totaal maximaal financieel gevolg overige risico's: € 9.931.829 Totaal maximaal financieel gevolg alle risico's: € 22.881.829 De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de vorige risico-inventarisatie (voor de programmabegroting 2026): • | Risico 3 Huurderving door leegstand van gemeentelijk vastgoed: Het maximaal financieel gevolg is verhoogd van € 500.000 naar € 1.000.000, dit komt door de (gedeeltelijke) leegstand van Waterstraat, Oude Wand 31-33, Wijnhofstraat 1 en het Voormalig Baudartius. De (gedeeltelijke) leegstand van dit vastgoed telt op tot ongeveer € 1.000.000. • | Risico 5 Minder inkomsten uit leges omgevingsvergunningen: Het maximaal financieel gevolg is verhoogd van € 600.000 naar € 800.000 omdat er minder grote (woning) bouwprojecten zijn waardoor de legesinkomsten kunnen dalen. Er wordt besluitvorming over kostendekkendheid voorbereid, op basis daarvan worden tarieven opnieuw bepaald. Pagina 253 | van 543 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V.
Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 254 van 543 • Risico 9 Door uitval en vertrek van medewerkers en door krapte op de arbeidsmarkt ontstaan extra kosten voor externe inhuur van medewerkers: Het maximaal financieel gevolg is verlaagd van € 300.000 naar € 200.000 omdat er structureel geld beschikbaar is om 1 vacature op te vullen. • Risico 10 Grootschalige crisis (zoals langdurige stroomuitval): Dit is een nieuw risico dat in de top 10 is gekomen. Samen met de VNOG worden de krachten gebundeld om de voorbereidingen op een grootschalige crisis te kunnen treffen. Op dit moment lopen we achter in de uitvoeringen ten opzichte van de afgesproken acties met de VNOG. Beheersmaatregelen Afhankelijk van het soort risico en de impact van een risico kunnen verschillende beheersmaatregelen worden ingezet. In het algemeen heeft een organisatie te maken met risico's op strategisch, tactisch en operationeel niveau. Veelal wordt deze categorisering gebruikt om het soort risico te duiden. De risico's in de top 10 bevinden zich overwegend op strategisch en tactisch niveau. Nadat de risico's geïnventariseerd zijn, wordt een keuze gemaakt voor het inzetten van beheersmaatregelen.
Binnen het risicomanagement worden vier manieren onderscheiden waarop risico's beheerst kunnen worden: • Vermijden: Een activiteit of beleid waarbij risico’s verwacht worden of ontstaan, kan niet gestart worden of wordt voortijdig gestopt. Vermijden is niet altijd een relevante strategie. Het kan tot gevolg hebben dat doelstellingen niet worden gerealiseerd of dat nieuwe risico’s ontstaan die mogelijk nog groter zijn. • Verminderen: Hierbij wordt de impact van een risico verlaagd door oorzaakgerichte maatregelen te nemen en/of gevolggerichte maatregelen. Het reduceren van de oorzaak geniet natuurlijk de voorkeur. Maar als de oorzaak buiten de invloedssfeer liggen kunnen alleen nog maar gevolggerichte maatregelen worden genomen. Oorzaakgerichte maatregelen verlagen de kans van optreden van een risico. Een voorbeeld van een oorzaakgerichte maatregel is het verbeteren van het onderhoud aan apparatuur. Als hardware goed onderhouden wordt en op tijd vervangen, vermindert het risico op computeruitval en dataverlies. Gevolggerichte maatregelen verlagen de gevolgen van een risico. Gevolggerichte maatregelen hebben vaak te maken met het inbouwen van extra capaciteit zodat bij een calamiteit bijvoorbeeld de voortgang van een project niet in gevaar komt.
Oorzaakgerichte maatregelen zijn niet altijd mogelijk omdat een organisatie geen invloed heeft op mondiale ontwikkelingen zoals oorlogen die leiden tot prijsstijgingen. • Overdragen: Een risico kan ook worden overgedragen aan een andere partij. Een manier om dit te doen, is het afsluiten van een verzekering. • Accepteren: Als geen van de eerste drie manieren mogelijk is, of als de verwachte impact van het risico naar verhouding erg klein is, kan er ook voor gekozen worden om het risico te accepteren. Voorbeelden van beheersmaatregelen bij de top 4 van risico's: PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 255 van 543 • Risico 1 Langdurige uitval van computersystemen door cyberaanvallen: Uitwijkvoorzieningen zijn (deels) geïmplementeerd. Een calamiteitenplan is vastgesteld en zal periodiek worden geactualiseerd. We oefenen met de procedures om de effectiviteit te borgen. De inventarisatie van bedrijfskritische systemen en processen is uitgevoerd. Op basis hiervan worden aanvullende beveiligingsmaatregelen bepaald waar nodig. Procesbeschrijvingen en eigenaarschap: Alle processen zijn gedocumenteerd en toegewezen aan een proceseigenaar, conform goed informatiebeheer. Informatie-governance (I-Governance) is in gang gezet en wordt verder uitgerold om sturing en verantwoording rondom informatiemanagement te versterken.
We zijn bezig met het opstellen van een sourcingsstrategie en een bijbehorend vervangingsbeleid, juist vanwege de snelle veranderingen in ons applicatielandschap. Het gebruik van clouddiensten en cloudopslag wordt uitgebreid, met aandacht voor beveiliging, compliance en beschikbaarheid. Een actieplan informatiebeveiliging en privacy is opgesteld en vormt het kader voor de verdere implementatie van BIO-maatregelen (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) en continue verbetering van de beveiligingsorganisatie. • Risico 2 Prijsstijgingen: We zorgen voor een reële begroting en houden rekening met indexaties. Inflatie als gevolg van economische ontwikkelingen is een niet beïnvloedbaar risico maar uiteraard nemen wij maatregelen om de gevolgen van het risico te verkleinen. We monitoren de inflatiecijfers en bij het opstellen en uitvoeren van de begroting kijken we voor welke uitgaven helder is dat het risico zich voordoet. Deze verwachte stijging van de prijzen wordt dan overgebracht naar de voorgestelde programmabegroting. • Risico 3 Huurderving door leegstand van gemeentelijk vastgoed: Op dit moment wordt een gedeelte van het leegstaande vastgoed vastgehouden om voor te sorteren op interne (tijdelijke) huisvestingsvragen en een deel voor culturele maatschappelijke ontwikkelingen.
Waterstraat en Oude wand zijn panden die aangehouden worden als mogelijke broedplaats, traject hierbij is afhankelijk van beleid. Leegstand Baudartius hangt af van ontwikkeling woningbouw. • Risico 4 Sociaal Domein Jeugdzorg: We optimaliseren de inkoop van Jeugdzorg en monitoren de kosten. Zorgaanbieders moeten maandelijks factureren. We overleggen met externe verwijzers. We zetten in op preventie. We werken continue aan het professionaliseren van de toegang jeugd. We zetten in op deskundigheidsbevordering, het optimaliseren van interne werkprocessen en monitoring. Er wordt gestuurd op zo kort mogelijk verblijf in de hoog- specialistische zorg en alternatieven daarvoor. Benodigde weerstandscapaciteit Op basis van de ingevoerde risico's is een risicosimulatie uitgevoerd. De risicosimulatie doen we omdat het reserveren van het maximale bedrag van € 22.881.829 niet noodzakelijk is omdat niet alle risico's zich tegelijkertijd zullen voordoen. Het is voor 90% zeker dat alle risico's kunnen worden afgedekt met een bedrag van € 9.698.381. Dit is dan ook onze benodigde weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit is met € 873.151 gestegen naar € 9.698.381. Bij de vorige risico- inventarisatie bedroeg de benodigde weerstandscapaciteit namelijk € 8.825.230.
Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen die we hebben om de risico's in financiële zin af te dekken. De berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit is gebaseerd op de stand per 31 december 2025. Beschikbare weerstandscapaciteit (bedragen * € 1) PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 256 van 543 Algemene reserve € 32.061.472 Raming voor onvoorzien € 53.500 Totaal beschikbare weerstandscapaciteit € 32.114.972 Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen voldoende is moet de relatie worden gelegd tussen: 1. de financiële gekwantificeerde risico's en 2. de daarbij gewenste en beschikbare weerstandscapaciteit Onderstaande figuur laat de relatie zien: Risico's Weerstandscapaciteit Bedrijfsproces, Financieel Algemene reserve Letsel / Veiligheid Raming voor onvoorzien Materieel, Milieu Personeel / arbo Product ↓ ↓ Weerstandsvermogen Ratio weerstandsvermogen Ratio weerstandsvermogen Als we de benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit afzetten tegen de beschikbare weerstandscapaciteit ontstaat als uitkomst de volgende ratio: Beschikbare weerstandscapaciteit = € 32.114.972 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V.
Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 257 van 543 Ratio weerstandsvermogen = Benodigde weerstandscapaciteit € 9.698.381 = 3,3 Onderstaande normtabel biedt een waardering van de berekende ratio. De normtabel is ontwikkeld door Naris in samenwerking met de Universiteit Twente. De formele ratio van onze gemeente valt per 1 januari 2026 in klasse A. Dit duidt op uitstekend. In het gemeentelijk beleid is vastgelegd dat de ratio weerstandsvermogen minimaal 1.5 moet zijn. Normtabel Waarderingscijfer Ratio Betekenis A >2.0 Uitstekend B 1.4-2.0 Ruim voldoende C 1.0-1.4 Voldoende D 0.8-1.0 Matig E 0.6-0.8 Onvoldoende F <0.6 Ruim onvoldoende Verloop van de ratio Onderstaand figuur laat het verloop zien van de ratio weerstandsvermogen en de weerstandscapaciteit. Toelichting bij de X-as (horizontale as): deze as is opgesteld op basis van de chronologische volgorde van het maken van het gemeentelijk risicoprofiel. Dus in het kalenderjaar 2022 maken we in het voorjaar het risicoprofiel voor de jaarrekening 2021 (R2021) en in het najaar het risicoprofiel voor de begroting 2023 (B2023). In het voorjaar van 2023 maken we het risicoprofiel voor de jaarrekening 2022 (R2022) en in het najaar maken we het risicoprofiel voor de begroting 2024 (B2024). In chronologische volgorde wordt het dan R2021, B2023, R2022, B2024 et cetera.
Op basis van het figuur kan worden vastgesteld dat de afgelopen jaren de weerstandsratio ruim boven de ondergrens zit.
Verplichte financiële kengetallen Financiële kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting/jaarrekening of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeente. Gemeenten zijn verplicht onderstaande financiële kengetallen op te nemen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Bij ministeriële regeling is vastgesteld hoe de kengetallen worden berekend en hoe deze in de begroting en jaarrekening moeten staan. R2024 | B2025 | R2025 34,3% (Dit kengetal valt in categorie 'A'. Dit is de minst Netto schuldquote | 38,7% | 70,0% | risicovolle categorie. Ten opzichte van de jaarstukken 2024 is dit kengetal iets verbeterd.) 29,0% (Dit kengetal valt in categorie 'A'. Dit is de minst Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte | 33,5% | 66,0% | risicovolle leningen | categorie. Ten opzichte van de jaarstukken 2024 is dit kengetal iets verbeterd.) Pagina 258 | van 543 38,5% (Dit kengetal valt in categorie 'B'. Dit is de middelste Solvabiliteitsratio | 37,9% | 24,0% | van de 3 categorieën. Ten opzichte van de jaarrekening 2024 is dit kengetal iets verbeterd) 1,8% (Dit kengetal valt in categorie 'A'. Dit is de minst Grondexploitatie | -0,8% | -2,0% | risicovolle categorie.
ten opzichte van de jaarstukken 2024 is dit kengetal iets minder goed geworden.) 3,4% (Dit kengetal valt in Structurele exploitatieruimte | 11,2% | 1,0% | categorie 'A'. Dit is de minst risicovolle categorie. Ten Pagina 259 | van 543 opzichte van de jaarstukken 2024 is dit kengetal minder goed geworden.) 87,9% (Dit kengetal valt in categorie 'A'. Dit is de minst Belastingcapaciteit | 92,1% | 100,0% | risicovolle categorie. Ten opzichte van de jaarstukken 2024 is dit kengetal iets verbeterd.) Signaleringswaarden verplichte financiële kengetallen Er is geen wettelijke normering voor de kengetallen. Het Ministerie van BZK heeft samen met enkele provincies, waaronder de provincie Gelderland, signaleringswaarden opgesteld waaraan de kengetallen kunnen worden getoetst. De signaleringswaarden zijn in 3 categorieën verdeeld, waarbij categorie A als minst en categorie C als meest risicovol wordt bestempeld. In dikgedrukt staat de categorie aangegeven waar op basis van de jaarrekening 2025 de kengetallen scoren. Over het algemeen vallen de kengetallen in Categorie A (minst risicovol).
Omschrijving | Signaleringswaarden Categorie A | Categorie B | Categorie C Netto schuldquote | <90% | 90-130% | >130% Netto schuldquote gecorrigeerd | <90% | 90-130% | >130% voor alle verstrekte leningen Pagina 260 | van 543 Solvabiliteitsratio | >50% | 20-50% | <20% Grondexploitatie | <20% | 20-35% | >35% Structurele exploitatieruimte | begr. én | begr. of mjr.>0% | begr. én mjr.<0% mjr.>0% Gemeentelijke belastingcapaciteit | <95% | 95-105% | >105% Op verzoek van de auditcommissie worden de relevante financiële kengetallen ook grafisch weergegeven. Pagina 261 | van 543 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 262 van 543 Toelichting financiële kengetallen De financiële positie is te beoordelen op basis van een aantal indicatoren. De belangrijkste zijn het meerjarig overzicht van baten en lasten en de balans, waarbij het realiseren van structureel en reëel evenwicht het primaire doel is. Daarnaast zijn ook de kengetallen en de weerstandsratio belangrijke graadmeters voor de beoordeling van de financiële positie. De wettelijke verplichte kengetallen geven inzicht in de financiële weer- en wendbaarheid. Zij leggen verbanden tussen een aantal aspecten die elk voor een verantwoord oordeel van de financiële positie relevant zijn.
De uitkomst van één individueel kengetal zegt niet zo veel over de financiële positie van de gemeente Zutphen. De kengetallen moeten altijd in samenhang worden bezien, omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een goed beeld geven van de financiële positie. Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft daarmee een indicatie van de mate waarin de rente en de aflossingen op de exploitatie drukken. Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote laat de hoogte van de schuldenlast van de gemeente zien ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Een hoge netto schuldquote hoeft geen probleem te zijn. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen Dit kengetal geeft inzicht in het niveau van de gemeentelijke schuldenlast ten opzichte van het totaal van de baten. Het geeft daarmee een indicatie van het beslag dat de financieringslasten op de exploitatie leggen en daarmee op de vrije ruimte in de exploitatiebegroting. Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 263 van 543 Het kengetal wordt op dezelfde wijze berekend als de netto schuldquote maar bij de financiële activa worden ook alle verstrekte leningen betrokken. Een aanzienlijk deel van de opgenomen gelden is doorgeleend aan woningcorporaties en deelnemingen. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. Het wordt berekend door het eigen vermogen af te zetten tegen het totale vermogen (i.c. het balanstotaal). Het eigen vermogen is opgebouwd uit de algemene reserve, de bestemmingsreserves en het (reguliere) exploitatiesaldo. Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten van de gemeente. In het algemeen geldt: hoe lager dit percentage hoe beter. De afgelopen jaren is gebleken dat grondexploitatie een forse impact kan hebben op de financiële positie van een gemeente. Het kengetal wordt berekend door de boekwaarde van de grondexploitaties af te zetten tegen de totale baten van de gemeente (exclusief onttrekkingen aan reserves). Structurele exploitatieruimte In dit kengetal komt tot uitdrukking of een gemeente over voldoende structurele baten beschikt om de structurele lasten te dekken.
Dit cijfer helpt mee om te beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Wanneer dit percentage negatief is, betekent het dat het structurele deel van de baten onvoldoende ruimte biedt om de structurele lasten te blijven dragen. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de financieringslasten) te dekken. Voor de structurele exploitatieruimte geldt dat het uitgangspunt wettelijk al is dat er een structureel evenwicht moet zijn. Hierop toetst de provincie als toezichthouder. Belastingcapaciteit De onroerende zaakbelasting (OZB) is voor gemeenten de belangrijkste eigen belasting inkomst. De belastingcapaciteit geeft inzicht in de mate waarin een financiële tegenvaller in het volgende begrotingsjaar kan worden opgevangen of dat er ruimte is voor nieuw beleid. Om deze ruimte weer te kunnen geven is een ijkpunt nodig. De belastingcapaciteit wordt gerelateerd aan landelijk gemiddelde tarieven. In de Meicirculaire van het Gemeentefonds staat een overzicht met de (ontwikkeling van de) gemiddelde lastendruk van de woonlasten van een meerpersoonshuishouden.
Voor de gemeenten wordt de belastingcapaciteit gerelateerd aan de hoogte van de gemiddelde woonlasten (OZB, rioolheffing en reinigingsheffing). Naast de OZB wordt ook gekeken naar de riool- en afvalstoffenheffing omdat de heffing niet kostendekkend hoeft te zijn, maar ook lager mag worden vastgesteld. Er is dan sprake van belastingcapaciteit die niet gebruikt wordt. Niet verplichte financiële kerngetallen Naast de verplichte financiële kengetallen wordt op advies van de Auditcommissie een aantal niet verplichte financiële kengetallen opgenomen. Deze kengetallen worden gebruikt voor het op hoofdlijnen inzichtelijk maken van de financiële positie van de gemeente Zutphen.
Niet verplichte financiële kengetallen Exploitatieresultaten | jaarrekeningen Jaar | 2025 | 2024 | 2023 | 2022 | 2021 | 2020 Totale lasten | 235.564 | 212.126 | 209.629 | 189.065 | 176.800 | 177.366 Totale baten | -243.123 | -220.726 | -212.906 | -205.255 | -188.621 | -184.897 Resultaat vóór bestemming | -7.559 | -8.600 | -3.277 | -16.190 | -11.821 | -7.531 Storting in reserves | 13.919 | 13.759 | 14.647 | 20.927 | 12.218 | 6.415 Onttrekking aan reserves | -16.361 | -15.799 | -21.387 | -20.382 | -11.068 | -9.086 Saldo inzet reserves | -2.442 | -2.040 | -6.740 | 545 | 1.150 | -2.671 Resultaat na bestemming reserves | -10.001 | -10.640 | -10.017 | -15.645 | -10.671 | -10.202 Bedragen x € 1.000 Een negatief bedrag is een voordelig resultaat Reserves/eigen vermogen | jaarrekeningen Jaar | 2025 | 2024 | 2023 | 2022 | 2021 | 2020 Algemene reserve* | 32.061 | 24.868 | 22.695 | 13.256 | 10.156 | 5.381 Bestemmingsreserves | 45.052 | 51.190 | 45.385 | 45.919 | 37.802 | 31.225 Jaarresultaat | 10.001 | 10.640 | 10.017 | 15.645 | 10.671 | 10.202 Totaal eigen vermogen | 87.114 | 86.698 | 78.097 | 74.820 | 58.629 | 46.808 Bedragen x € 1.000 Een negatief bedrag is een nadelig resultaat * Exclusief jaarrekeningresultaat Financiering | jaarrekeningen Jaar | 2025 | 2024 | 2023 | 2022 | 2021 | 2020 Reserves/eigen vermogen | 77.113 | 76.058 | 68.080 | 59.175 | 47.958 | 36.606 Jaarresultaat |
10.001 | 10.640 | 10.017 | 15.645 | 10.671 | 10.202 Voorzieningen | 19.077 | 18.895 | 14.564 | 15.351 | 14.278 | 11.834 Schulden op lange termijn | 75.824 | 83.177 | 91.181 | 103.103 | 111.545 | 123.166 Beschikbare middelen | 182.015 | 188.770 | 183.842 | 193.274 | 184.452 | 181.808 Vaste bezittingen | 185.218 | 192.971 | 189.494 | 185.973 | 180.686 | 178.603 Voorraden | 4.294 | -2.051 | -1.600 | -156 | 7.392 | 15.554 Vastgelegd op lange termijn | 189.512 | 190.920 | 187.894 | 185.817 | 188.078 | 194.157 Nog te financieren/kortlopende financiering | -7.497 | -2.150 | -4.052 | 7.457 | -3.626 | -12.349 Bedragen x € 1.000 Een negatief bedrag is een nadelig resultaat Pagina 264 | van 543 Niet verplichte financiële kengetallen Risico's bouwgronden | jaarrekeningen Jaar | 2025 | 2024 | 2023 | 2022 | 2021 | 2020 Voorraden onderhanden werk | 5.383 | -102 | -1.600 | -156 | 7.392 | 15.554 Verliesverwachtingen (Eindwaarde) | 3.450 | -5.917 | -5.289 | -4.781 | -3.294 | -4.973 Voorzieningen voor verliezen | 1.090 | 5.917 | 5.289 | 4.781 | 3.294 | 4.973 Reserve GZ exploitatieresultaten | 8.155 | 5.031 | 5.125 | 4.326 | 4.855 | 3.138 Bedragen x € 1.000 Een negatief bedrag is een nadelig resultaat Onderhoud kapitaalgoederen Onderhoud kapitaalgoederen: Doelen en inzet Doelen 59960100 - Beheer en onderhoud openbare ruimte Het beheer en onderhoud aan het openbaar groen en onkruid op verharding
wordt uitgevoerd op beeldniveau. Het centrumgebied en de winkelcentra wordt op het hoogste niveau A onderhouden. Overige gebieden worden onderhouden op B en op C niveau. Overige zoals, openbare verlichting, riolering, civiele constructies en speelvoorzieningen worden onderhouden op kwaliteitsniveau, hiervoor worden deze frequent geïnspecteerd op technische staat en restlevensduur. Inzet 59960101 - Normen voor openbare ruimten We onderhouden de openbare ruimte op een afgesproken kwaliteit. In het centrum en winkelgebieden gaat het over kwaliteit A zoals in de beeldkwaliteitcatalogus is omschreven. De rest van de openbare ruimte onderhouden we op niveau B. De beeldkwaliteit is omschreven door de CROW, het Nederlandse kennisinstituut voor infrastructuur, openbare ruimte, verkeer en vervoer, en werk en veiligheid. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Uit de metingen blijkt dat meestal wordt voldaan aan de gestelde kwaliteit. Tijd (indicator) Pagina 265 | van 543 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 266 van 543 Tijd (toelichting) Het gehele jaar door is er een redelijk constante kwaliteit geleverd.
Geld (indicator) 59960102 - Normen voor integraal beheer en onderhoudsplannen Binnen Zutphen hanteren we de landelijke normen van het CROW, Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond, Water- en Wegenbouw en Verkeerstechniek. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) We hanteren de landelijke normen. Tijd (indicator) Geld (indicator) 59960103 - Monitoring en beheersystemen We gebruiken inspectiegegevens en beheersystemen om onderhoud en reparatie te plannen en te organiseren. We inspecteren geregeld conform gestelde wet- regelgeving. Hiermee voldoen we aan gestelde eisen. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) We volgen het afgesproken proces en de normering. Tijd (indicator) Geld (indicator) PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 267 van 543 Doelen 59960200 - We werken samen in de openbare ruimte We hebben het doel om een openbare ruimte te ontwikkelen en onderhouden waar gebruikers en bezoekers zich welkom en fijn bij voelen. Om dit zoveel als mogelijk te bereiken werken we in de openbare ruimte en in samenspraak met inwoners en instellingen. Inzet 59960201 - Samenwerking met inwoners en instellingen in de openbare ruimte Ons doel is om samen te werken aan ontwikkeling en beheer en onderhoud van de openbare ruimte.
Bij werkzaamheden in de openbare ruimte nemen we contact op met omwonenden, bewonersorganisaties en/of verenigingen. Dit doen we met de gebiedsregisseur. We gaan gericht de buurten en wijken in om informatie bij bewoners op te halen en gebruiken deze bij de uitvoering. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) We hebben het afgesproken proces uitgevoerd. Tijd (indicator) Geld (indicator) 59960202 - Samenwerkingsverbanden in de openbare ruimte Bij het beheer en onderhoud van de openbare ruimte werken we steeds meer samen met bewoners en instellingen. Zo ruimen bijvoorbeeld cliënten van Zozijn zwerfvuil op in delen van de stad. Ook hebben wij afspraken gemaakt met individuele inwoners om delen van de wijk schoon te houden of kleine groenvakken te onderhouden die grenzen aan hun eigen tuin. Het gaat hierbij om het “netheidsonderhoud”. Met de binnenstadmanager worden afspraken gemaakt om het centrum heel en schoon te houden. Om beter in te kunnen spelen op de landelijke Bestuursopdracht Water (BW), werken we binnen de afvalwaterketen samen met het WRIJ en de gemeente Lochem. Door samen te werken zorgen we voor een doelmatige en transparante waterketen, tegen zo laag mogelijke kosten voor inwoners en bedrijven. PricewaterhouseCoopers Accountants N.V.
Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 268 van 543 Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) De samenwerking met onze partners en inwoners is constructief verlopen. Tijd (indicator) Geld (indicator) Doelen 59960300 - Wegen We willen een schoon en natuurlijk watersysteem in onze leefomgeving en hierin werken we samen met Waterschappen en grondeigenaren. Inzet 59960301 - Normen voor wegbeheer In het wegenbeleidsplan staat hoe de gemeente de komende periode omgaat met de verhardingen. Het beleidsplan stellen we op op basis van assetmanagement. Daarbij spelen mee: wet- en regelgeving, beleid en ambitie, de strategische, tactische en operationele kaders en de financiën. De risicoaansprakelijkheid voor de gemeente als wegbeheerder is een factor van belang. Voor wegen en paden die bestaan uit elementenverharding is onderhoudsniveau C vastgesteld, volgens CROW- normen. Voor het centrum houden we onderhoudsniveau B aan. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Het wegenbeleidsplan wordt samengevoegd met het nog op te stellen mobiliteitsplan. Tijd (indicator) PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 269 van 543 Tijd (toelichting) Het wegenbeleidsplan wordt samengevoegd met het nog op te stellen mobiliteitsplan. Geld (indicator) 59960302 - Wegenbeleidsplan Zie normen voor wegbeheer 59960301.
Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Zie normen voor wegbeheer 59960301. Tijd (indicator) Geld (indicator) Doelen 59960400 - Openbare verlichting We hebben een goed werkende openbare verlichting om te voorzien in een leefbare en veilige openbare ruimte. Deze verlichting werkt energiezuinig. De verlichting is afgestemd en ingeregeld op het gebruik van de omgeving voor wegen, paden en gebouwen. Inzet 59960401 - Normen voor energiezuinige vervanging We hebben een goed werkende openbare verlichting om te voorzien in een leefbare en veilige openbare ruimte, Deze verlichting werkt energiezuinig. De verlichting is afgestemd en ingeregeld op het gebruik van de omgeving voor wegen, paden en gebouwen. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Lichtmasten van 40 jaar en ouder en verlichtingsarmaturen van 20 jaar en ouder worden vervangen. Het werk wordt in fases uitgevoerd en per wijk afgerond. PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 270 van 543 Tijd (indicator) Geld (indicator) Doelen 59960500 - Riolering We hebben een goed functionerend rioolstelsel en werken aan het behouden en verder verbeteren van dit stelsel ten behoeve van alle gebruikers zoals inwoners en onze ondernemers. Inzet 59960501 - Uitvoering onderhoudswerkzaamheden samenvoegen Bij grootschalig onderhoud wordt zoveel mogelijk één gebied opgepakt en aangepakt.
Bij rioolvervanging wordt gezocht naar aanvullende middelen om een totale reconstructie te kunnen uitvoeren. Lukt dat niet dan wordt alleen het riool vervangen. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Geen bijzonderheden. Tijd (indicator) Geld (indicator) 59960502 - Verwerking hemelwater Hemelwater verwerken we het liefst apart van het afvalwater indien dat mogelijk is. In bestaande situaties, bijvoorbeeld de binnenstad, is dat niet altijd te realiseren. We nodigen nadrukkelijk inwoners uit om hemelwater af te koppelen. Hier is een afkoppelsubsidie voor beschikbaar. Alle nieuwbouwprojecten worden al jaren uitgevoerd met gescheiden stelsels. Kwaliteit (indicator) PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 271 van 543 Kwaliteit (toelichting) Geen bijzonderheden Tijd (indicator) Geld (indicator) 59960503 - Geplande vervangingswerkzaamheden In 2026 is het de bedoeling dat we het riool vervangen in de Componistenbuurt. Deze vervanging wordt geïntegreerd met de aanleg van het warmtenet. Hierdoor is er nog geen zekerheid over de uitvoering. Tevens gaan we de riolering vervangen in de Brakelaan/Burgemeester de Millylaan/Veldweidelaan in Warnsveld. Ook worden voorbereidingen getroffen voor de rioolvervanging in de Breegraven. Daarnaast renoveren we rioolleidingen door middel van relining.
Dit is een methode om de leiding te renoveren zonder graafwerkzaamheden. Tot slot vervangen we de pompen in het gemaal Roodsplein, conform planning. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) We hebben de rioolvervanging gerealiseerd in Waterkwartier-Zuid. Tijd (indicator) Geld (indicator) 59960504 - Werken met Rioolbeheerprogramma We gebruiken een rioleringsprogramma (Brutis) dat helpt om het hele areaal inzichtelijk te maken. Zo kunnen we de staat van onderhoud in beeld brengen. Aan de hand daarvan worden vervangingsprogramma's opgesteld en financiële middelen bepaald. Kwaliteit (indicator) PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 272 van 543 Kwaliteit (toelichting) Er zijn geen bijzonderheden. Tijd (indicator) Geld (indicator) 59960505 - Uitvoeren Watertakenplan 2021- 2025 In 2026 wordt het nieuwe Watertakenplan 2026-2030 vastgesteld. Hierin wordt aangegeven hoe we omgaan met de drie wettelijke zorgplichten: voor afvalwater, hemelwater en grondwater. Het Watertakenplan, inclusief langetermijnperspectief, geeft inzicht in alle maatregelen en investeringen die nodig zijn de komende jaren. Ook wordt in dit plan aangegeven hoe hoog de rioolheffing de komende jaren moet zijn om alle benodigde werkzaamheden te kunnen uitvoeren. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) We hebben gewerkt aan het Watertakenplan voor 2026-2030.
Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Het Watertakenplan 2026-2030 wordt 1e kwartaal 2026 vastgesteld. Geld (indicator) 59960506 - Financiële uitgangspunten Met de beschikbare beheersystemen voor de openbare ruimte begroten we de financiële behoefte voor het instandhouden dan wel verbeteren van de openbare ruimte. Kwaliteit (indicator) PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 273 van 543 Kwaliteit (toelichting) De openbare ruimte in zijn geheel vraagt in de toekomst om meer vervangingsinvesteringen. Dit vraagt ook om meer investeringsbudget om het wettelijk en gemeentelijk vastgestelde onderhoudsniveau te behouden. Tegelijkertijd bied dit ook kansen om het gebied van integraal werken en het verwezenlijken van andere doelen zoals klimaatadaptatie, energietransitie, enz. Tijd (indicator) Geld (indicator) Doelen 59960600 - Water We willen een schoon en natuurlijk watersysteem in onze leefomgeving en hierin werken we samen met Waterschappen en grondeigenaren. Inzet 59960601 - Oppervlaktewater als onderdeel van het watersysteem Het oppervlaktewater is onderdeel van het watersysteem in en rond Zutphen. De interactie met de afvalwaterketen is van belang om de waterkwaliteit waar nodig te verbeteren of te behouden. Het aanpassen van overstorten kan hiervoor nodig zijn.
Het natuurlijk water- en bodemsysteem geven richting aan de aanpak van de opgaven in het stedelijk en landelijk gebied. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Er zijn geen bijzonderheden. Tijd (indicator) Geld (indicator) 59960602 - Samenwerking met Waterschap Rijn & en IJssel We hebben afspraken met het Waterschap Rijn & Ijssel (WRIJ) en het Waterschap Vallei en Veluwe. Het overgrote deel van het oppervlaktewater is in beheer en onderhoud bij WRIJ. Aan de westkant PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 274 van 543 van de IJssel werken we samen met Waterschap Vallei en Veluwe. Samen met de gemeente zijn daar afspraken over gemaakt. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) De samenwerking met de Waterschappen verloopt constructief. Tijd (indicator) Geld (indicator) 59960603 - Monitorig en beheer We meten realtime het waterniveau in de stelsels. Met deze informatie worden de gemalen aangestuurd en wordt het functioneren van overstorten in beeld gebracht. Het beheer bestaat in grote lijnen uit het jaarlijks reinigen en inspecteren van ongeveer 10% van het totale rioleringsstelsel. Alle grote gemalen worden 3x per jaar gereinigd en geïnspecteerd. De gemaaltjes van de drukriolering worden jaarlijks geïnspecteerd. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Er zijn geen bijzonderheden geconstateerd bij de controles.
Tijd (indicator) Geld (indicator) Doelen 59960700 - Civieltechnische kunstwerken Civieltechnische kunstwerken zoals bijvoorbeeld bruggen en kades zijn van essentieel belang voor de veiligheid en mobiliteit van de gemeente. Deze constructies worden periodiek gekeurd waarop het meerjaren onderhouds en vervangingsplan is gebaseerd. PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 275 van 543 Inzet 59960701 - Meerjarenplan Civieltechnische Uitvoering Kunstwerken Het onderhoud aan onze kunstwerken stellen we vast op basis van periodieke inspecties en de verwachte levensduur. Met die gegevens wordt het Meerjarenplan Civieltechnische Kunstwerken geactualiseerd. Dat doen we voor een periode van minimaal 5 jaar. In 2026 starten we met de voorbereiding van het nieuwe meerjarenplan. Op grond van het meerjarenplan wordt de financiering van het groot onderhoud bepaald. Waar mogelijk passen we duurzame materialen en energie toe. Voor de vervanging van de westelijke aanbruggen van de oude IJsselbrug bouwen we in de meerjarenbegroting een reserve op. In 2033 start de voorbereiding van de vervanging. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) De aanbesteding, inspectie en sterkte berekeningen van de Oude IJsselbrug is uitgezet.
Tijd (indicator) Geld (indicator) 59960702 - Financiering, duurzaamheid en energie We verlengen de levensduur van civieltechnische kunstwerken door toepassing van duurzame materialen. Daarnaast proberen we kunstwerken zo lang mogelijk te handhaven en zo laat mogelijk te vervangen met het oog op duurzaamheid. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Bij de Juliana brug is de levensduur verlengd door betonreparatie en het Rondeel is vervangen door een kleinere constructie . Tijd (indicator) PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 276 van 543 Geld (indicator) 59960703 - Reservering voor meerjarebegroting Omdat een aantal zaken in de openbare ruimte een grote investering vraagt, reserveren we jaarlijks geld om groot onderhoud uit te voeren. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) In 2026 zijn de resultaten van een aantal onderzoeken bekend waardoor we opnieuw kunnen beoordelen of de reserves afdoende zijn ingericht. Tijd (indicator) Geld (indicator) Doelen 59960800 - Onderbouwing We willen goed zorgdragen voor onze kapitaalgoederen zodat deze blijven voldoen aan de vastgestelde normen en financieel gezond te onderhouden zijn. Hierdoor blijven deze objecten veilig en voorkomen we kapitaalvernietiging.
Hiervoor gebruiken we onder andere vastgestelde plannen, verordeningen en beheersystemen om uitvoering te geven aan het beheer en onderhoud van de verschillende onderdelen. • De Groenatlas Zutphen, het Bomenbeleidsplan, de Bomenverordening (wordt onderdeel van de Verordening Fysieke leefomgeving), het Landschapsontwikkelingsplan, de Visie landelijk gebied, de Inrichtingsvisie Stedelijk Uitloopgebied, de beheervisie voor de Algemene Begraafplaats aan de Warnsveldseweg en Ruimte voor Spelen in Zutphen vormen de kaders voor de (her)inrichting, het beheer en onderhoud van het openbaar groen. Het nieuw ontwikkelde Biodiversiteitsplan en het klimaat adaptatiebeleid is hieraan toegevoegd. • Tevens is het beheersysteem van groot belang om areaal en de verschillende producten bij te houden en om overzichten te genereren. Inzet 59960801 - (Her)inrichting, het beheer en onderhoud van het openbaar groen De kaders voor de (her)inrichting, het beheer en onderhoud van het openbaar groen zijn opgenomen in: PricewaterhouseCoopers Accountants N.V.
Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 277 van 543 • de Groenatlas Zutphen; • het Bomenbeleidsplan; • de Verordening Fysieke leefomgeving (hfst 4); • de (herziene) Visie landelijk gebied; • de Visie Vesting van de Toekomst; • de Klimaatadaptatiestrategie; • het Biodiversiteitsplan inclusief uitvoeringsprogramma biodiversiteit en Natuurinclusief Bouwen; • de beheervisie voor de Algemene Begraafplaats aan de Warnsveldseweg • het Speelruimtebeleid Zutphen Het herziene beleid voor spelen, bewegen en ontmoeten en het uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie worden hier aan toegevoegd. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) We hebben gewerkt aan de herziening van het beleid voor spelen, bewegen en ontmoeten. Vaststelling wordt verwacht in 2026 in de nieuwe raadsperiode. Tijd (indicator) Geld (indicator) 59960802 - Beheersysteem Het beheersysteem is van groot belang om areaal en de verschillende producten bij te houden. We genereren overzichten via dit systeem en programmeren het dagelijks en planmatig onderhoud. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Het contract voor het beheersysteem is aanbestedingsplichtig. In 2026 komt er een aanbesteding hiervoor. Indien het technisch mogelijk en optimaal is werken we zoveel mogelijk met 1 beheersysteem dat het integraal werken en synergie bevordert. PricewaterhouseCoopers Accountants N.V.
Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 278 van 543 Tijd (indicator) Geld (indicator) Doelen 59960900 - Onderhoud eigen panden We onderhouden onze panden volgens een meerjarig onderhoudsprogramma (MJOP) er wordt regelmatig gekeken wat er aan onderhoud nodig is. Duurzaamheid staat voorop bij investeringen en onderhoud. We onderhouden onze panden op niveau 3. Inzet 59960901 - Duurzaamheid is leidend Duurzaamheid en optimalisatie van energieverbruik worden standaard als onderdeel meegenomen bij onderhoud en vervanging. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Er is vanuit onderhoud ingezet op vervanging van traditionele verlichting door led verlichting in vier panden. Vanuit de opgaven die we gemeentebreed hebben op het gebied van duurzaamheid en het terugbrengen van CO2 voor 2030 lopen we achter op de planning. We gaan najaar 2026 naar de raad met een voorstel voor het invullen van die opgaven. Tijd (indicator) Geld (indicator) Geld (toelichting) De werkzaamheden zijn vanuit de geplande vervangingsgelden uitgevoerd. 59960902 - Uitvoer en prijzen De behoefte aan maatschappelijk vastgoed (bijvoorbeeld sporthallen, buurtcentra) is altijd in beweging. Wij wegen financieel en maatschappelijk rendement tegen elkaar af. Op die manier maken we afgewogen keuzes rond het afstoten, aankopen of ontwikkelen van panden. PricewaterhouseCoopers Accountants N.V.
Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 279 van 543 In de programmabegroting voor het onderhoud van kapitaalgoederen zijn budgetten opgenomen voor het dagelijks onderhoud. Vanuit de vernieuwde portefeuille indeling en het bijbehorende beheerplan wordt een inschatting gemaakt voor het groot onderhoud. Dat wordt in de bestaande voorziening groot onderhoud opgenomen. Hiervoor volgt een raadsvoorstel. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Het dagelijks onderhoud is uitgevoerd conform planning. Het vaststellen van de vastgoedportefeuille is in tijd doorgeschoven om te komen tot een meer integrale visie met alle betrokken beleidsvelden. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De besluitvorming over de vastgoedportefeuille is doorgeschoven naar 2026. Geld (indicator) Geld (toelichting) Bij de voorbereiding voor beleidsvorming is gebleken dat het beheerplan meer geld gaat kosten als tot nu toe gereserveerd is. De benodigde bedragen worden meegenomen in de besluitvorming en de reguliere financiële processen. 59960903 - Onderhoudsniveau Er worden verschillende onderhoudsniveaus toegepast. In beeldkwaliteit, netheidsbeheer werken we op A-niveau in het centrum en winkelgebieden, en B- niveau in de rest van de gemeente. Bij wegenonderhoud passen we B en C-niveau toe.
Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) We hebben de werkzaamheden uitgevoerd in lijn met de afgesproken onderhoudsniveaus. PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden Pagina 280 van 543 Tijd (indicator) Geld (indicator) 59960904 - Meerjarig Onderhouds Programma We hebben een meerjarig onderhoudsprogramma (MJOP) voor onze panden. Structureel bekijken we wat aan onderhoud nodig is. Bij investeringen en onderhoud staat duurzaamheid voorop. • Ons beleid is gericht op onderhoud op een redelijk niveau (onderhoudsniveau 3); • Een actualisatie van prijzen zal in 2026 plaatsvinden nadat het vastgoedbeleid is herijkt; • De actualisatie is noodzakelijk door een gewijzigde portefeuille indeling, de sterk stijgende materiaalprijzen en de krapte op de arbeidsmarkt. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) We hebben gekozen voor een ander meerjarenprogramma, waarbij ingezet is op nieuwe technieken. Zo is de buiteninspectie gedaan met drones, waarna de bestanden en hoeveelheden digitaal in te zien zijn. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Besluitvorming over het meerjarig onderhouds programma staat nog steeds gepland voor 2026. Geld (indicator) Doelen 59961000 - Accommodaties We willen voldoen aan de behoefte aan maatschappelijk vastgoed zoals sporthallen, buurtcentra.