Raadsvoorstel beleidsplan jeugd 18-5-2021

VOORBLAD

Griffienummer:

ONTWERP RAADSVOORSTEL Onderwerp Programma

Concept Beleidsplan Jeugd 2021-2024 4. Een vitale samenleving, iedereen doet keuzelijst mee

Forum Portefeuillehouder Inlichtingen bij

oordeelsvormend Annelies de Jonge Ria Meijerink 906-12659768

Soort bevoegdheid Beleidsvrijheid Programmabegrotingswijziging

kaderstellend geen ja

R.Meijerink@zutphen.nl controlerend beperkt

budgetrecht ruim nee

overig

Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor:

Het Beleidsplan Jeugd Zutphen 2021-2024 vast te stellen.

1 van 6

TOELICHTING

Inleiding/aanleiding In 2020 hebben wij besloten tot actualisatie van het Beleidsplan Jeugdhulp 2015 en heeft de gemeenteraad (13 juli 2020) de kaders voor het toekomstige jeugdbeleid vastgesteld. Daarna zijn de kaders verder uitgewerkt in ambities voor onze bijdrage aan de toekomst van de jeugd in Zutphen. Dit hebben we, voor zover mogelijk, samen met onze partners gedaan. Dat wat we hebben geleerd tijdens onze gesprekken met ouders, jongeren, kinderen en leerkrachten is ons kompas geweest. Het (concept) Beleidsplan Jeugd Zutphen 2021-2024 is besproken in de Stuurgroep Jeugd, een inspiratiebijeenkomst met belanghebbenden en het Forum (12 april 2021). Ook is de Brede Adviesraad Sociaal Domein (BASD) om advies gevraagd en heeft het beleidsplan zes weken ter inzage gelegen conform de Inspraakverordening. Alle reacties zijn inmiddels verwerkt (zie bijgaande inspraaknota). Het Beleidsplan Jeugd Zutphen 2021-2024 is nu gereed voor het oordeels- en besluitvormingstraject door de gemeenteraad. Leeswijzer: Het beleidsterrein jeugd is veelomvattend qua inhoud en partijen. We hebben daarom gekozen voor een hoofddocument met bijlagen. Het hoofdocument bevat de kern: een samenvatting, de visie op de toekomst van de jeugd, de ambities, financiën, indicatoren en de ontwikkelagenda.

Voor wie meer wil lezen staat een nadere uitwerking van de ambities en de samenwerking met partners in de bijlage. Aan het beleidsplan is een ‘visual’ toegevoegd die de samenhang in het beleidsplan laat zien. Beoogd effect Het Beleidsplan Jeugd Zutphen geeft richting aan het jeugdbeleid voor de komende vier jaar en geeft houvast bij de uitvoering van onze missie en visie. Met dit beleidsplan maken wij helder wat de gemeente Zutphen kan en wil betekenen en realiseren voor kinderen en jongeren in Zutphen en in de samenwerking met onze partners. Argumenten 1.1 De kaders voor het beleidsplan zijn door de gemeenteraad vastgesteld in juli 2020 We hebben in Zutphen sinds 2015 veel aandacht besteed aan het inrichten van de nieuwe wettelijke taken voor jeugdhulp. In dit beleidsplan 2021-2024 kiezen we, in lijn met de Strategische visie Sociaal Domein Zutphen, voor een omslag naar het versterken van de pedagogische samenleving en preventie. Daartoe heeft u in juli 2020 de onderstaande kaders vastgesteld. Visie: Alle kinderen groeien gezond, veilig, kansrijk op. Missie: opvoeden en ontwikkelen van ‘onze’ kinderen is primair een verantwoordelijkheid van de ouders/verzorgers en uiteindelijk van ons allemaal. ‘It takes a village to raise a child’. De doelstellingen daarbij zijn: 1. Versterken pedagogische samenleving 2. Focus op preventie 3. Versterking eerste lijn 4.

Verbetering intensieve jeugdhulp 5. Integrale aanpak concrete maatschappelijke vraagstukken 6. Een financieel duurzame en solide basis 7. Gezamenlijke verantwoordelijkheid

2 van 6

1.2 De doelstellingen zijn in het beleidsplan nader uitgewerkt in concrete ambities met een meerjaren ontwikkelagenda. We onderscheiden in het beleidsplan vier inhoudelijke doelen, namelijk het versterken van de pedagogische samenleving, focus op preventie, versterken eerste lijn en verbetering intensieve jeugdhulpverlening. In het beleidsplan is aangegeven wat onze ambities zijn op elk van deze doelen. De resultaten die we willen bereiken staan in het hoofddocument, de uitvoering is te vinden in de bijlagen. Daarnaast zijn er drie overkoepelende doelen waar we een ambitie voor hebben geformuleerd: de integrale aanpak van maatschappelijke vraagstukken, financiële duurzaamheid en samenwerking met onze partners. Vervolgens zijn de bovengenoemde ambities uitgewerkt in prestatie indicatoren en in een ontwikkelagenda met een planning voor de komende jaren. De ontwikkelagenda is ambitieus maar ook al gedeeltelijk in uitvoering. Dit geeft richting aan onze inzet op het gebied van jeugd en op de samenwerking met onze partnerorganisaties. 1.3 De wensen van de gemeenteraad zijn zo goed mogelijk vertaald in het beleidsplan In 2020 en 2021 vond elke twee maanden een informerend forum plaats over actuele ontwikkelingen en transformatie op het gebied van Jeugd. De input van de forumleden hebben we verwerkt in het beleidsplan.

Het is onze intentie om met deze bijeenkomsten door te gaan, waar mogelijk sociaal domein breed als het integrale onderwerpen betreft. 1.4 Het beleidsplan is tot stand gekomen in samenspraak met belanghebbenden

We hebben gesprekken gevoerd met ouders, jongeren, kinderen en leerkrachten. Via (digitale) bijeenkomsten met partnerorganisaties en het ophalen van ervaringen elders in het land hebben we het beleidsplan gestalte gegeven. Het beleidsplan is ook werkende weg tot stand gekomen. Op basis van de in juli 2020 door u vastgestelde kaders is de uitvoering van pilots ter hand genomen. Nieuwe inzichten van binnen en buiten de gemeente zijn gaandeweg verwerkt in het beleidsplan. De concept tekst is doorgesproken met de stuurgroep Jeugd (zie ook 1.6) en met een groep van verschillende mensen uit Zutphen die ons in de afgelopen jaren bijzonder heeft geïnspireerd en heeft aangespoord tot het maken van de keuzes in het jeugdbeleid. Het concept beleidsplan is vervolgens besproken in het Forum van 12 april 2021. Ook is de Brede Adviesraad Sociaal Domein (BASD) door het college om advies gevraagd en heeft het beleidsplan zes weken ter inzage gelegen conform de inspraakverordening. We hebben een advies van de BASD ontvangen. Er zijn geen formele inspraakreacties binnengekomen. In bijgaande inspraaknotitie is weergegeven wat de belangrijkste opmerkingen waren en onze reactie daarop. De belangrijkste wijzigingen in de definitieve versie ten opzichte van het concept beleidsplan zijn: 1. het voorwoord van de wethouder; 2. de 'stem van ouders en jongeren' is toegevoegd.

Naar aanleiding van de inspiratiebijeenkomst hebben we interviews gehouden met ouders en jeugdigen. Deze interviews kunt u lezen in het beleidsplan; 3. het beleidsplan is aangevuld met een visual (zie ook bijlage 2). De visual geeft op een eenvoudige wijze de samenhang in het jeugdbeleid weer; 4. een paragraaf is toegevoegd over het voorkomen van drugs- en alcoholgebruik bij jongeren; 5. naast de Jeugdwet is ook andere wetgeving opgenomen in de bijlage; 6. de adviezen van de BASD zijn verwerkt (zie 1.5).

3 van 6

1.5 Het advies van de BASD is verwerkt in het definitieve beleidsplan. De BASD spreekt waardering uit voor het beleidsplan: ’Duidelijk stuk in de ontwikkelingen van het Jeugdbeleid dat vooral leidt tot een goede en afgewogen samenwerking tussen de verschillende partijen. Het gebruik van indicatoren (KPI’s) en een duidelijke actielijst wordt gewaardeerd’. De BASD heeft gekeken naar het beleidsplan met de focus op kwetsbare kinderen en gezinnen in armoede. Men mist de stem van de doelgroep, kinderen en ouders en de inzet van buurten.

We hadden graag interactieve bijeenkomsten met ouders en jongeren willen houden. Dat was vanwege corona niet mogelijk. Wel hebben we individuele gesprekken gehad met ouders, jongeren, kinderen en leerkrachten. Deze hebben ons juist geïnspireerd tot de keuzes in dit beleidsplan. We hopen met het toevoegen van interviews en een visual tegemoet te zijn gekomen aan de vragen van de BASD. Daarnaast hebben we een aantal tekstsuggesties overgenomen (zie inspraaknota). 1.6 De Stuurgroep Jeugd heeft ingestemd met het concept beleidsplan De Stuurgroep Jeugd is het bestuurlijk platform voor de netwerksamenwerking op het gebied van jeugd en preventie. Het bestaat uit vertegenwoordigers vanuit welzijn, onderwijs, kinderopvang, jeugdgezondheidszorg, zorgaanbieders, bibliotheek/kunst/cultuur en de gemeente. De netwerksamenwerking is essentieel voor het realiseren van een afgestemd aanbod. Overleg is bovendien wettelijk verplicht in het kader van passend onderwijs en onderwijsachterstandenbeleid. Het ‘groeidocument’ beleidsplan is op meerdere momenten met deze partners besproken. Hiermee is voldaan aan de wettelijke plicht om het beleidsplan af te stemmen met het onderwijs zoals dit is vastgelegd in artikel 2.2 derde lid van de Jeugdwet. Alle partners herkennen zich in het nu voorliggende beleidsplan Jeugd Zutphen 2021-2024. Daarmee is het ook een beleidsplan van ons samen geworden.

Kanttekeningen 1.1 Integraal beleid is een voorwaarde Met jeugdbeleid (alleen) lossen we niet alle problemen waar kinderen mee te maken hebben op. Net zo belangrijk is samenwerking in het sociaal domein van de gemeente op onderwerpen zoals een soepele overgang van 18- naar 18+, een effectieve aanpak van multiproblematiek, omgaan met vechtscheiding en armoede en schulden. Daarnaast is een goede samenhang met aanpalende wetgeving van belang en een effectieve samenwerking in de regio. Net als samenwerking met sport, cultuur, onderwijs en veiligheidspartners, en met stakeholders zoals huisartsen, zorgverzekeraar(s), zorgaanbieders en organisaties zoals bijvoorbeeld Stichting Perspectief, Stichting Lokaal, Walhallab en Cornerstone. 1.2 Realisatie is ook afhankelijk van de samenwerking en inzet van andere partijen De beweging die we voorstaan vraagt iets van ons en van (veel) andere partijen. Het tempo waarin we onze ambities realiseren hangt daarmee ook af van de inzet van andere partijen en gaat mogelijk stap voor stap. De ontwikkelagenda geeft ons hierbij richting, en zullen we jaarlijks indien nodig herijken. Risico’s Niet van toepassing. Communicatie/Vervolgtraject/Uitvoering

4 van 6

De planning als volgt: 28-6 Forum: oordeelsvormend 12-7 Raad: besluit Het beleidsplan is aanleiding om de verordening en beleidsregels aan te passen. Deze worden later in het jaar 2021 (Q3) aan u voorgelegd. Ook stellen we voor om met het forum nader in gesprek te gaan over het vormgeven van lichte hulpverlening en over de samenwerking met de partners op het gebied van jeugdbescherming en veiligheid (Q3/Q4 2021). Tevens volgt er nog een voorstel over structureel vorm geven aan jongerenwerk. Rapportage/evaluatie De ontwikkelagenda wordt jaarlijks geëvalueerd en waar nodig bijgesteld, en vormt jaarlijks input voor de programmabegroting. In de reguliere rapportages aan de Raad vermelden we de voortgang. Op onderwerpen gaan we (informerend) in gesprek met het Forum (zie ook argument 1.3). Financiën Uitgangspunt bij het opstellen van het beleidsplan was om binnen de bestaande budgetten te blijven. Vanuit de inhoud streven we naar een verschuiving van middelen van geïndiceerde zorg naar preventie/algemene voorzieningen. Daarbij sluiten we aan bij het collegebesluit over het afwegingskader algemene oplossingen Sociaal Domein (zie beleidsplan, hoofdstuk 6). Sturing vindt plaats door monitoring, contractmanagement en budgetplafonds. Ook door nadere afbakening van het zorgaanbod verwachten we meer grip te krijgen op onze uitgaven.

Aandachtspunt is dat er een grens is aan de verschuiving van middelen van zorg naar algemene voorzieningen. Er moet voldoende financiële ruimte zijn en blijven om kinderen die gespecialiseerde zorg nodig hebben te ondersteunen. We streven naar een goed afgestemd aanbod aan preventieve algemene voorzieningen. Als er sprake is van voortschrijdend inzicht over missend aanbod (bijvoorbeeld corona – jongerenwerk/ontmoeting) dan dienen we een aanvraag in via de gebruikelijke route van de voorjaarsnota/begroting. Daarnaast heeft het kabinet onlangs besloten extra middelen aan gemeenten beschikbaar te stellen voor onder andere het aanpakken van crisiscapaciteit en wachttijden in de jeugd-ggz. Dit gaat ons hopelijk helpen om de meest kwetsbare kinderen sneller en meer passend te ondersteunen. Een nadere uitwerking volgt zodra hierover meer bekend is (meicirculaire 2021). Bijlagen 1. Beleidsplan Jeugd Zutphen 2021-2024 2. Visual 3. Inspraaknota Stukken die ter inzage liggen

5 van 6

ONTWERP BESLUIT Griffienummer:

De raad van de gemeente Zutphen, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van

met nummer 185066;

gelet op artikel 1.2 eerste lid Jeugdwet besluit:

Het Beleidsplan Jeugd Zutphen 2021-2024 vast te stellen. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zutphen, gehouden op:

De voorzitter,

de griffier,

6 van 6