Raadsstuk 13

Onderwerp : Initiatief raadsvoorstel Strategisch kader bevolkingssamenstelling Programma :05. Aantrekkelijke stad, met een sterke economie Forum : Oordeelsvormend Portefeuillehouder(s) : L. Werger Inlichtingen bij : Petra Ackermans en Karin van Wamel 0629775763 (Petra) of 0640223487 (Karin) p.ackermansl@raad.zutphen.nl of k.vanwamel@raad.zutphen.nl Soort bevoegdheid : Kaderstellend Beleidsvrijheid : Ruim Programmabegrotingswijziging : Nee Het college van burgemeester & wethouders stelt voor: 1. Dat de raad met zichzelf en het college een integraal gesprek voert over welke strategische keuzes kunnen en moeten worden genomen om tot een evenwichtige bevolkingssamenstelling te komen. Waaruit volgt dat de gemeente financieel gezond wordt en blijft. En in dat gesprek in ieder geval alle onderwerpen als genoemd bij de probleemstelling mee te nemen.

Inleiding/aanleiding In verhouding tot andere vergelijkbare gemeentes heeft Zutphen een bijzondere bevolkingssamenstelling. Het is een kleine gemeente met grootstedelijke problematiek. Vergeleken met het landelijk gemiddelde en dat van vergelijkbare gemeentes, heeft de gemeente Zutphen meer inwoners: - die een uitkering ontvangen - met een laag inkomen (bijstand tot 130%) - met schulden - die zzp-er zijn - die flexwerker zijn - die een echtscheiding doormaken of hebben doorgemaakt - die een éénoudergezin vormen - met kinderen die in armoede opgroeien

- met kinderen die onder de Jeugdzorg vallen - met een psychiatrische kwetsbaarheid - die een "multiproblem-gezin" vormen Er zijn ook gemiddeld minder inwoners in de leeftijd tussen de 20 en 35 jaar. De oorzaak van deze bevolkingssamenstelling ligt in het verleden. In Zutphen en Warnsveld staan van oudsher relatief veel zorginstellingen en ook de PI brengt een erfenis met zich mee. Ook heeft Zutphen altijd een sterk sociaal beleid gevoerd, de hele gemeente en werkwijzen zijn daar jarenlang op ingericht geweest. De bevolkingssamenstelling zorgt momenteel voor (financiële) problemen in het Sociaal Domein, op het gebied van werk, wonen, onderwijs en veiligheid. En dan zijn de toekomstige ontwikkelingen in demografie (o.a. vergrijzing) en de (geestelijke) gezondheidszorg nog niet meegerekend. Deze problemen zijn in decennia ontstaan en het weer in evenwicht brengen zal tijd kosten. De vraag is of en hoe dit is te veranderen of te beïnvloeden. Het gesprek met de raad, het college en de inwoners zal hierover moeten gaan. Hoe kan de gemeente Zutphen weer in evenwicht komen?

Probleemstelling Hoe kunnen we komen tot een evenwichtige bevolkingssamenstelling om als gemeente financieel gezond te worden en te blijven? In het gesprek moeten in elk geval de volgende onderdelen worden meegenomen:  Hoe ziet de bevolkingsopbouw er precies uit (meest recente cijfers voor o.a. leeftijd, deelname arbeidsmarkt, inkomen, onderwijs, gezondheid, zorg, wonen)?  Wat zijn de prognoses?  Wat zijn de risico"s bij groei of afname van bepaalde groepen (bijvoorbeeld mensen met een WMO-uitkering of kinderen in de Jeugdzorg)?  Wat is de in- en uitstroom van inwoners(groepen) van en naar andere gemeenten?  Wat zijn de te verwachte ontwikkelingen op het gebied van (geestelijke) gezondheid, economie, werkgelegenheid, wonen, onderwijs en andere relevante gebieden?  Welke invloed kan de raad of college uitoefenen op de bevolkingssamenstelling?  Welke risico"s of kansen zijn er en zijn er te volgen scenario"s te bedenken?  Welke denk/oplossingsrichtingen hebben de voorkeur?

Beoogd effect Te komen tot een strategie voor het realiseren van een zodanige bevolkingssamenstelling die de gemeente (financieel) in evenwicht brengt.

Argumenten De huidige financiële moeilijkheden komen voor een groot gedeelte voort uit de bijzondere bevolkingssamenstelling van de gemeente Zutphen. De gemeente moet o.a. (rijks)regelingen uitvoeren waarbij geen rekening is gehouden met deze bevolkingssamenstelling.

Kanttekeningen Het is de vraag in hoeverre de raad en college invloed kunnen uitoefenen op de bevolkingssamenstelling.

Communicatie/Vervolgtraject/Uitvoering Het gesprek in de raad en met het college zou (in meerdere sessies gezien de grootte van het onderwerp) voor de zomer 2021 kunnen plaatsvinden. In deze periode kunnen ook inwoners meepraten. Eind 2021 zouden er scenario"s of denkrichtingen uitgewerkt moeten zijn. Financiële consequenties kunnen zo nodig worden meegenomen bij de Voorjaarsnota van 2022.

Financiën -

Bijlagen Ontwerp

Bijlagen Griffienummer : 2021-0014 Besluit : 1. Dat de raad met zichzelf en het college een integraal gesprek voert over welke strategische keuzes kunnen en moeten worden genomen om tot een evenwichtige bevolkingssamenstelling te komen. Waaruit volgt dat de gemeente financieel gezond

wordt en blijft. En in dat gesprek in ieder geval alle onderwerpen als genoemd bij de probleemstelling mee te nemen.

Behandeld in 08-02-2021 Forum 01-03-2021 Raad