Presentatie raadsbijeenkomst opstart Volkshuisvestingsprogramma

Volkshuisvestingsprogramma Raadsbijeenkomst 16 januari 2025

Agenda Aanleiding en proces Toelichting opgaven Interactief eerste input ophalen (Mentimeter) Ruimte voor vragen en toelichting

2

GEMEENTE ZUTPHEN

Aanleiding: waarom een Volkshuisvestingsprogramma? • Woonvisie 2019-2024 loopt af: herijken woonbeleid in Volkshuisvestingsprogramma als ‘vervanger’ van Woonvisie • Wettelijke ontwikkelingen: → Omgevingswet van kracht: Volkshuisvestingsprogramma ‘uitvoerend programma’ onder de Omgevingsvisie

→ Wet Versterking Regie op de Volkshuisvesting: Volkshuisvestingsprogramma straks een ‘verplicht programma‘

3

GEMEENTE ZUTPHEN

Van Woonvisie naar Volkshuisvestingsprogramma • Uitvoeringsgerichter • Minder hoog-over (visie staat in omgevingsvisie) • Programma van college; wel voorleggen aan raad • Programma op gebiedsniveau uitwerken

Volkshuisvestingsprogramma = groeidocument 1. De basis op orde (kapstok)

5

2. Beleid aanvullen

Proces Volkshuisvestingsprogramma gemeente Zutphen

1: Voorbereiding en aftrap • Evaluatie vorige woonvisie • Startoverleggen • Ambtelijk • Bestuurlijk

Juli - sept

2: Opgavebepaling • • •

Inventarisatie bestaand beleid Cijfers op een rij Startnotitie

Sep - okt

3: Formuleren programma

4: Uitvoeringsagenda

• Ambtelijke werksessie: input • Stakeholderbijeenkomsten: input • Bijeenkomst gemeenteraad: input • Werksessie college B&W: opzet beleidskeuzen • Uitwerken vhv-programma

• Workshop ambtelijk • Werksessie stakeholders • Uitwerken uitvoeringsagenda • Consultatiefase ontwerp volkshuisvestingsprogramma (rond zomer)

Nov – april

Mei – juni

Externe participatie

7

Actoren

Input voor programma

Reageren op ontwerp (consultatiefase)

Brede ambtelijke klankbordgroep met verschillende vakgebieden (integrale beleidsvorming)

Werksessie input vooraf

Werksessie ontwerp en uitvoeringsprogramma

Stakeholders (woon-zorg-welzijn partijen, Brede werksessie input vooraf. Met makelaars, corporaties, corporaties aanvullend werksessie huurdersorganisaties, etc.) opgaven sociale voorraad.

Reageren op ontwerp. Met relevante actoren werksessie uitvoeringsprogramma (bijvoorbeeld corporaties voor sociale voorraad).

Inwoners/woningzoekenden

Raadplegen jongeren en ouderen (onderzoek behoeften, aanvullend op woningmarktonderzoek), gesprek woningzoekenden

Reageren op ontwerp in consultatiefase, aandacht voor communicatie in bereiken doelgroep

Ontwikkelende partijen

Werksessie input vooraf

Reageren op ontwerp in consultatiefase

Regiogemeenten

Regionale afspraken (Woondeal, woonzorg), bespreken in regionale werkgroep wonen

Voorleggen ontwerp in regionale werkgroep wonen

Opgaven in de gemeente Zutphen Jeroen Wissink

Groei bevolking, andere samenstelling • Meer ouderen , meer éénpersoonshuishoudens • Prognose verschilt per scenario

Trendscenario: + 1.820 woningen tot 2030

Scenario boventrendmatige groei: + 2.245 woningen tot 2030

Toenemende druk op woningmarkt • Afgelopen jaren gebouwd voor doorstromers en nieuwe vestigers • Drukt blijft, vraag verandert: meer éénpersoonshuishoudens, meer ouderen • Huidige woningvoorraad: →57% koop, 31% sociale huur, 12% particulier →70% eengezinswoningen

Toenemende druk op woningmarkt • Zutphen zet in op een ‘boventrendmatige huishoudensgroei’ Woningbehoefte tot 2030 Woningbehoefte bij trendmatige groei

Woningbehoefte bij boventrendmatige groei

Sociale huur

465

545

Particuliere huur

250

310

Koop

1.105

1.390

Totaal

1.820

2.245

Bron: Woningmarktanalyse, 2023

•

Regionale Woondeal Stedendriehoek: + 1.980 woningen (netto) tot 2030. Van toevoegingen: 69% in betaalbaar segment Doelstelling aantal woningen in nieuwe Woondeal naar verwachting wat hoger • Maar: spanningsveld gewenste groei en beschikbare ruimte…

Betaalbaar wonen Verdeling van de vraag over markt- en prijssegmenten Tot 2030 Trendmatig Sociale huur Middenhuur Koop tot €250.000 Koop €250.000 €355.000 Koop vanaf €355.000

• Gemiddelde koopprijs gestegen

Tot 2040 Trendmatig

26% 14% 26%

Boventrendmatig 24% 14% 25%

30% -2% 24%

Boventrendmatig 27% 9% 22%

28%

29%

37%

30%

7%

8%

12%

12%

Bron: Woningmarktanalyse, 2023

• Behoefte vooral in goedkope tot middeldure koopsegment • Behoefte aan sociale huur • Rijk: legt prijsgrens ‘betaalbare koop’ bij €390.000 (2024) en €405.000 (2025), gemeente Zutphen bij €355.000 (gebaseerd op prijspeil 2023). Indexeringsmechanisme betaalbaarheidsgrenzen van belang i.v.m. prijs- en loonontwikkeling (financierbaarheid).

Betaalbaar wonen Vraagt om keuzes maken: • Minder m2 woonoppervlak • Meer de hoogte in • Hoeveel openbaar groen en water in de wijk? • Welke beeld- en bouwkwaliteit? • Eisen t.a.v. circulariteit, klimaatadaptatie, duurzaamheid? • Eisen t.a.v. parkeren (aantal parkeerplekken/woning; ondergronds of niet) • Nieuwe bouwmethoden (woningen uit fabriek) • Grondprijs • Rendement voor ontwikkelaar

Wonen en zorg • In 2040 is 40% van de totale bevolking in Zutphen 65 jaar of ouder • Met name de groep 85 plussers groeit: dubbele vergrijzing • Toenemende druk op de zorg, tekort aan personeel • Mantelzorgpotentieel daalt van 10 personen nu naar 3,4 personen per mantelzorgvrager in 2040 • ‘Omzien naar elkaar’ steeds belangrijker • Zutphen zet in Omgevingsvisie in op: “Elke wijk heeft een wijkhart met ontmoetingsplek en zorgpunt” “15-minuten stad”: belangrijke voorzieningen op 15 min loop of fietsafstand bereikbaar”

Wonen en zorg • In Zutphen is helft van de woningen niet geschikt of geschikt te maken voor ouderen (met functiebeperking) • Verschil tussen huur en koop Huur corporatie

35%

Huur particulier

37%

7%

58%

12%

51%

• Hoe ouder, hoe vaker nu al in een geschikte woning • Maar: nog steeds 30% van de 85+’ers woont in een ongeschikte woning Tot 50 jaar

17%

28%

55%

50-64 jaar

13%

33%

53%

65-75 jaar Koop

11%

Totaal

45%

21% 0%

10%

45%

29% 20% Geschikt

30%

40%

75-85 jaar

50% 50%

Geschikt te maken

60%

70%

Niet geschikt

80%

23%

31% 38%

85+ jaar 90%

100%

47% 25%

54% 0%

10%

20%

30%

Geschikt

37% 15%

40%

50%

Geschikt te maken

60%

30% 70%

Niet geschikt

80%

90%

100%

Aandachtsgroepen • Rijksprogramma ‘een thuis voor iedereen’: aandachtsgroepen benoemd met een kwetsbare positie op de woningmarkt • Deel heeft zorg/ondersteuningsvraag, zoals: →Mensen met verstandelijke, lichamelijke of psychische beperking of kwetsbaarheid →(Dreigend) dak- en thuislozen →Uitstromers uit instellingen • Voor een groot deel aangewezen op sociale huur sector

Hoe verdelen we de koek? • Veel verschillende doelgroepen in Zutphen • Vragen allemaal om een (betaalbare) en fijne woning • Maar ook een prettige woonomgeving (toegankelijk, veilig, leefbaar etc…) • Hoe gaat Zutphen hier de komende jaren mee om?

Input meegeven voor Volkshuisvestingsprogramma • Mentimeter: eerste input ophalen tijdens deze bijeenkomst • Gelegenheid om schriftelijk (mail) input of aandachtspunten mee te geven: → Reageren op vragen Mentimeter en/of meegeven andere aandachtspunten → Tot en met 31 januari 2025 → Via de wethouder wonen Jasper Bloem en/of beleidsadviseur wonen Chantal Tiekstra

18

Hier schakelen we even naar de Mentimeter

Vragen Mentimeter 1. Wat is typisch voor wonen in Zutphen? [2 woorden] 2. De grotere nieuwbouwlocaties liggen vooral aan de rand van de stad. Voor wie zou de gemeente in deze nieuwbouwwijken vooral moeten gaan bouwen? (verdeel 100 punten over de verschillende groepen)

a. Jongeren / studenten b. Starters c. Jonge gezinnen d. Gezinnen met schoolgaande kinderen e. Empty nesters f. Ouderen

Vragen Mentimeter 3. De gemeente wil betaalbare woningen toevoegen én aantrekkelijke woonmilieus bieden voor doorstromers en vestigers. Deze wensen kunnen soms strijdig zijn. Wat weegt voor u het zwaarste bij de inrichting van uitbreidingswijken, als er keuzes gemaakt moeten worden? Verdeel 100 punten over de verschillende aandachtspunten. a. Betaalbaarheid woningen b. Autoluwe wijken (ondergronds parkeren) c. Voldoende parkeerplek d. Ruimte voor groen en speelplekken in de wijk e. Plek bieden aan collectieve woonvormen f. Maximale grondopbrengst voor gemeente g. Ontwikkelperspectief voor ontwikkelaar h. Klimaatadaptatie: waterberging, hittestress voorkomen i. Circulair bouwen j. Natuur inclusief bouwen k. Ruime woningen l. Ruime tuinen

Vragen Mentimeter 4. Het aantal ouderen groeit. Dat betekent: meer mensen die zorg nodig hebben en meer mensen die alleen komen te staan. Niet alles kan met zorg worden opgelost, alleen al vanwege het tekort aan zorgpersoneel. Omzien naar elkaar wordt steeds belangrijker. Wat moeten we regelen in de woonomgeving om ervoor te zorgen dat mensen elkaar kunnen ontmoeten en dat we omzien naar elkaar stimuleren? [open] 5. Welke aandachtspunten wilt u ons nu al meegeven voor het volkshuisvestingsprogramma?

Ruimte voor vragen en toelichting