Presentatie raad 30 oktober 2025 over Warmtebedrijf Zutphen (def.)

Warmtebedrijf Zutphen 30 oktober 2025

Drie sprekers • Gemeente Zutphen, Kristiaan Tent: wat willen we bereiken met het warmtebedrijf? • Gelders Warmtebedrijf (GWB), Detlef Meijer: waarom het GWB ? • Zutphen Energie (ZE), Bert van der Putte: welke rol speelt ZE in het warmtebedrijf?

2

GEMEENTE ZUTPHEN

Doel van deze vergadering Informatie geven over de noodzaak tot het oprichten van Warmtebedrijf Zutphen (WBZu) en stand van zaken.

3

GEMEENTE ZUTPHEN

Proces tot nu: Ontwikkeling van een warmtenet in Componistenbuurt de laatste twee jaar

- Gesprekken gevoerd met Liander en TenneT over de e-aansluiting na de netcongestie. - De kerngroep bewoners Componistenbuurt regulier geïnformeerd over de lopende onderwerpen. - Er wordt gewerkt aan een voorlopig ontwerp van het warmtenet. College werkt hierbij samen met de ketenpartners. - Componistenbuurt wordt voorbeeldproject voor een flexibele aansluiting (non firm) voor 700 Kw en 150 Kw (firm) via een aggregaat op biogas (of via accu) en warmtebuffering ondergronds. - We ontwerpen op 95 % CO-reductie De ontwikkeling van dit warmtenet past in:

• Coalitieakkoord • Transitievisie Warmte (TVW) van 2021 • Verfijning TVW van 2024 • Nieuwe Warmtewet: Wet collectieve warmte (treedt waarschijnlijk 1 januari 2026 in werking): publiek en integraal warmtebedrijf verplicht en meer dan 50% aandelen in publieke handen. 4

GEMEENTE ZUTPHEN

Richtinggevende uitspraken voor oprichten WBZu - Een betekenisvolle rol van ZE binnen WBZu - Reductie van 95% CO2 - Het Niet Meer Dan Anders-principe (NMDA)

5

GEMEENTE ZUTPHEN

Wat moet er geregeld worden voor WBZu? Voorstel voor verdeling van de aandelen (nog niet definitief): GWB kan een maximaal aandeel van 95% nemen, maar zij vindt een evenwichtiger verdeling met de gemeente wenselijker. Er wordt nu gewerkt aan een aandeelhoudersovereenkomst (AHO)

Waarom wil de gemeente Zutphen voor 25% deelnemen en niet voor meer?

• De zeggenschap van de gemeente wordt geborgd met een majeure besluitenlijst die verwerkt wordt in de AHO (o.a. het aanstellen van een tweede bestuurder en SROI wordt weggezet in aanbestedingen) • Ervaringen van andere gemeenten laten zien dat een minderheidsaandeel de gemeentelijke belangen voldoende borgt

6

GEMEENTE ZUTPHEN

Inzet ZE binnen het WBZu • De gesprekken lopen hierover nog met de gemeente, GWB en ZE. • ZE wordt gezien als private partij vanuit de Europese wetgeving. • Dat betekent als zij 1 % aandeel nemen in WBZu, er mogelijk problemen ontstaan bij het inbesteden van het warmteservicebedrijf Alliander en er een aanbesteding nodig is. Dat is kostenverhogend. • ZE heeft als private partij geen vetorecht (en geen doorslaggevende stem) op cruciale punten met 1 % aandeel. • Mogelijke rollen: o Deelname in Adviescommissie en of bij meer dan +/- 2000 woningen Raad van Commissarissen o Klantcontact frontoffice o Levering van lokaal opgewekte energie door IJsselwind b.v.

7

GEMEENTE ZUTPHEN

Risico’s voor de gemeente bij deelname in WBZu - Er kan een financieel tekort ontstaan op de exploitatie van het warmtebedrijf. Aandeelhouders worden dan gevraagd om extra kapitaal te storten. Dit kan een financieel risico vormen voor de gemeente. - Daarnaast is het warmtebedrijf integraal verantwoordelijk voor leveringszekerheid, dus verantwoordelijk voor infrastructuur én levering; het warmtebedrijf is voor al deze aspecten aansprakelijk. - In de aandeelhoudersovereenkomst (AHO) voor het warmtebedrijf geven we aan hoe deze risico’s worden verwerkt. Nog te doen:

• GWB, gemeente en ZE vinden overeenstemming over de AHO en de rollen en taken voor ZE. De gesprekken lopen nog. • Businesscase aanscherpen binnen het voorlopige ontwerp (VO) en definitief ontwerp (DO). • Toewerken naar het belangrijke besluit over de contracten en de financiën m.b.t. productie, levering en distributie en de warmteprijs per GJ voor de bewoners. • Daarna over tot voorbereiding en realisatie van het warmtenetproject door WBZu

8

GEMEENTE ZUTPHEN

Wanneer kunnen we uitstappen en/of gaat het project niet door Uitstappen:

• Als de businesscase niet haalbaar blijkt tijdens het voorlopig- en of definitief ontwerp . • Als het NMDN-principe niet gehaald wordt. Wanneer kan het warmtenet niet doorgaan:

• Als er minder dan 70 % van de huurders instemt met het aansluiten op het warmtenet • De benodigde landelijke subsidies niet binnen gehaald worden • De benodigde vergunningen niet verleend worden.

9

GEMEENTE ZUTPHEN

Vervolg - College besluit over de oprichting Warmtebedrijf en neemt daarbij de richtinggevende uitspraken van uw raad mee.

- Op een later moment (Q2 -2026) komt college bij de raad terug voor een besluit over het financieren van de aandelen - College informeert de raad bij belangrijke ontwikkelingen (1 dec. oordeel en 15 dec. besluit)

10

GEMEENTE ZUTPHEN

Gelders Warmtebedrijf Informatiebijeenkomst Gemeenteraad Zutphen oktober 2025

Waarom het GWB?

Hulpvraag gemeenten Gelderse gemeenten hebben de provincie om steun op structurele basis gevraagd bij de ontwikkeling, realisatie en exploitatie van warmtenetten

Vanuit de gedachte van het borgen van de publieke belangen.

Behoefte aan kennis, kunde, capaciteit en financiering door een publieke partner

(Ontwikkel)risico is voor een gemeente (te) hoog. Samenwerking met een deskundige publieke partner verlaagt het risico

Het GWB is een concept waar Gelderse gemeenten nadrukkelijk om hebben gevraagd 13

Samen publieke, duurzame warmtenetten versnellen • GWB is volledig publiek;

• Voor gemeenten die een actieve rol willen in warmtenetten; • GWB start klein, maar is flexibel bij toename vraag; • Overhead beperken om kosten laag te houden; • Maximale transparantie; • Sterke focus op standaardisatie (financieel, technisch en governance) om kosten te kunnen verlagen en betaalbaarheid te kunnen borgen.

• Stemrecht Provincie wordt alleen op strategische thema's ingezet (niet 'in de cockpit').

Wat is het GWB?

15

Het GWB heeft twee functies

GWB verstrekt risicodragend kapitaal in het Lokale Warmtebedrijf (LWB)

GWB maakt gebruik van de kennis, kunde en capaciteit van haar aandeelhouders (Firan en OostNL) en stelt deze ter beschikking aan de Lokale Warmte bedrijven (LWB's) via inbesteding.

16

Aandeelhoudersstructuur GWB en LWB

Note; dit is de verdeling van de stemgerechtigde aandelen. De dividendgerechtigde aandelen zijn 50/50 verdeeld over IEG (tegenwoordig Klimaatfonds Gelderland) en Firan.

17

Wat mogen de Gelderse gemeenten van het GWB verwachten? (en wat niet) Bij ontwikkeling Bij realisatie & exploitatie •

Financiële ondersteuning; GWB verstrekt risicodragend kapitaal aan Lokale Warmte bedrijven (LWB’s). En helpt bij het aantrekken van vreemd vermogen.

•

Toegang tot kennis en capaciteit Ondersteuning op het gebied van expertise en technische en financiele kennis.

•

Structurele samenwerking Geen tijdelijke hulp, maar een duurzame, lange termijn samenwerking.

•

Efficiëntie in ontwikkeling Lessen op andere plekken worden geïmplementeerd om zo te kunnen versnellen GWB levert geen advies; Voor ondersteuning bij het opstellen van warmteprogramma, uitvoeringsplannen e.d. heeft de Provincie Gelderland het Expertteam Warmte opgezet.

•

Risicoreductie Gemeenten delen ontwikkel- en exploitatierisico’s met een deskundige publieke partner

•

Realisatiemanagement Firan levert via het GWB de expertise op het gebied van de realisatie van het warmtenet, de aanbesteding van de aannemer, omgevingsmanagement, etc.

•

Operationeel beheer: Zorgen voor een betrouwbare en efficiënte werking van het warmtenet door georganiseerd onderhoud, monitoring en optimalisatie van het warmtenet

•

Warmtelevering De leverancierstaken (klantprocessen, energie-inkoop, warmteverkoop) zullen door het Firan Warmteservicebedrijf worden uitgevoerd

Contactgegevens

Detlef Meijer detlef.meijer@gelderswarmtebedrijf.nl

19

ZutphenEnergie Samen lokaal naar energieneutraal

Lokale energiecoöperatie - vanaf 2012 Missie van ZutphenEnergie (ZE)

ZE is een energiecoöperatie van, voor en door bewoners en bedrijven. Samen voorzien we in de lokale energiebehoeften. Dat doen we door zelf betaalbare energie op te wekken, te leveren en te besparen. Zo versterkt ZE de lokale economie!

SAMEN LOKAAL NAAR ENERGIENEUTRAAL

Als coöperatie willen wij: • dat er meer lokaal duurzame energie wordt opgewekt en gebruikt​ • dat de (financiële) opbrengst in de regio blijft • bedrijven en bewoners ondersteunen om onafhankelijk te worden van het aardgas​ (warmtetransitie)

•ZutphenEnergie: Samen lokaal naar energieneutraal - YouTube

Uitgangspunten ZE (1) Leveringszekerheid: De door de afnemers gewenste warmte moet te allen tijde beschikbaar zijn.

•

Garanderen van de leveringszekerheid is de reden dat ZE enige tijd geleden

akkoord is gegaan met het oprichten van één warmtebedrijf, en niet met warmtelevering door een joint venture tussen IJsselwarmte en GWIB. Betaalbaarheid: de kosten voor de afnemers mogen zeker niet hoger zijn dan nu voor vergelijkbare diensten wordt betaald, bij voorkeur lager.

• Omdat warmtenetten kapitaalintensieve voorzieningen zijn is het gevraagde rendement op de investeringen een bepalende factor voor de kosten die de afnemers moeten betalen. ZE streeft daarom naar een zo groot mogelijke inbreng van kapitaal waarvoor lage rendementseisen gelden.

Uitgangspunten (2) Duurzaamheid: het maatschappelijke doel van de warmtetransitie via collectieve warmtevoorziening is het reduceren van de uitstoot van broeikasgassen.

• ZE streeft daarom naar het gebruik van lokale schone energie voor warmteopwekking, en zuinig gebruik van warmte in huishoudens. Door o.a. het beperken van het warmtegebruik door huishoudens met behulp van de inzet van Energiecoaches en Energiefixers.

Lokaal belang: lokale partijen en afnemers dienen een significante stem te hebben in het ontwerp en de exploitatie van collectieve warmtesystemen.

• Hierbij hecht ZE groot belang aan zo sterk mogelijk lokaal eigendom van collectieve warmtevoorziening en een betekenisvolle stem van de afnemers van de warmte in ontwerp en exploitatie van de collectieve warmtesystemen. Voor afnemers is met name goede en laagdrempelige dienstverlening van belang.

Positie ZE in warmtetransitie • Aandeelhouder WBZu: ZE is geen investeerder, hooguit een klein aandeel. o Inbestedingsuitzondering blijft nog een punt van discussie. • Andere wijze van borging stem ZE en afnemers door combinatie van: o Geborgde zetel in Raad van Commissarissen. o Faciliteren Adviesraad. o Samenwerkingsovereenkomst met gemeente. • ZE blijft kleinschalige (buurt) initiatieven ondersteunen.

Zijn er nog vragen ?

25