Presentatie inwoner in beeld.pdf
Tekst van het document
Inwoner in beeld Anita Nibbelink, Thomas Beke, Prisca Braat & Mark Duijtshoff
Inwoner in beeld Korte introductie door de wethouder Participatiewet Wie zijn de mensen in de bijstand? Ervaringen Participatiewet Plan van aanpak Inwoner in beeld
2
GEMEENTE ZUTPHEN
Participatiewet Inwoner in beeld gaat over bijstandsgerechtigden Het uitgangspunt van de Participatiewet is dat iedereen naar vermogen deelneemt aan de samenleving en zoveel mogelijk in het eigen onderhoud voorziet. Een wet met een nadruk op: • werk, ook voor mensen met een arbeidsbeperking • handhaven van opgelegde verplichtingen
• Open einde regeling
3
GEMEENTE ZUTPHEN
Wie zijn de mensen in de bijstand? Zutphen: kleine stad met grootstedelijke problematiek • al jaren sprake van grote ‘bijstandsdichtheid’ (gevolg is o.a. nadeelgemeente) • relatief gezien veel bijstandsgerechtigden in instelling en alleenstaanden • gemiddeld lange verblijfsduur bijstand: 76 maanden (tov 70 maanden landelijk) • grotere afname dan landelijke tendens (afgelopen jaar 7% teruggang)
• mensen met een bijstandsuitkering hebben vaker schulden en kampen vaker met psychische kwetsbaarheid en chronische ziekten
4
GEMEENTE ZUTPHEN
Nederland
431
Zutphen
498
380
400
420
440
460
480
500
Aantal bijstandsgerechtigden per 10.000 inwoners (Waarstaatjegemeente.nl, 2021)
520
Afstand arbeidsmarkt “Waarom hebben we het steeds over ‘mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt’ en nooit over ‘een arbeidsmarkt met afstand tot bepaalde mensen’?” (Erik Dannenberg, Divosa) •
Door krapte op de arbeidsmarkt minder instroom
•
‘Achterblijvers’ met grotere afstand tot werk
•
Groep met andere behoeften dan het toeleiden naar werk
•
Gemeenten vaak nog weinig aandacht voor deze groep (perverse prikkel)
5
GEMEENTE ZUTPHEN
5% 11%
55% 30%
Stroom 1
Stroom 2
Stroom 3
Stroom 4
Stromen 1. participatie en zelfredzaamheid (eventueel) met inkomensondersteuning 2. stimuleren zelfredzaamheid, permanente ondersteuning 3. sprake van zelfredzaamheid, tijdelijke ondersteuning 4. grote mate van zelfredzaamheid en daardoor beperkte ondersteuning
Hoe ervaren inwoners de participatiewet?
6
GEMEENTE ZUTPHEN
Participatiewet onder druk • •
•
•
•
7
De Participatiewet gaat teveel uit van wantrouwen en een verkeerd mensbeeld. De nadruk ligt erg op controles om misbruik tegen te gaan. (VNG) Alleen bijstand is niet genoeg. Door toeslagen en allerlei minimaregelingen bij de gemeenten voor minimabeleid kunnen mensen met ‘12 tot 15 verschillende potjes te maken hebben’. (VNG) Striktheid van de wet leidt tot rigiditeit en onredelijkheid. Professionals ervaren een tekort aan ruimte voor maatwerk in regels en capaciteit. De regelgeving is complex (ook voor professionals) waardoor de wet veel vraagt van het denk- en doenvermogen van mensen: “zonder begeleiding is de bijstand net een oerwoud” (rondetafelgesprekken SZW & gemeenten, 2021) Het gevoel overheerst dat de overheid vooral op de regels let en weinig oog heeft voor de menselijke maat of de complexe problemen waar mensen in de bijstand mee kampen (Kamerbrief, juni 2022) Focus allen op werk is niet realistisch: aanzienlijk deel van de cliënten, heeft ook problemen met dagelijkse handelingen, het voeren van een zelfstandig huishouden, geletterdheid en sociale contacten. Mensen met een hulpvraag op het gebied van werk en inkomen lijken er dus belang bij te hebben dat de Wmo-benadering ook wordt toegepast in hún contact met de gemeente (SCP, Sociaal domein op koers, 2020)
GEMEENTE ZUTPHEN
Zutphen zomer 2022 Inwoners Beter in beeld krijgen •
we willen de persoonlijke situatie van inwoners veel beter in beeld krijgen
•
we willen meer maatwerk leveren en inzetten op participatie
•
we willen dat onze inwoners maximaal gebruik maken van de inkomensregelingen die voor hen van toepassing zijn
> aanleiding om met plan van aanpak te komen
8
GEMEENTE ZUTPHEN
Plan van aanpak Alle inwoners met een bijstandsuitkering komen en blijven in beeld • we vinden dat onze inwoners recht op bestaanszekerheid, ondersteuning en een toekomstperspectief hebben • we vinden het van belang om vanuit vertrouwen in gesprek te gaan met onze inwoners • we willen meer persoonlijk contact van gemeente en inwoner op basis van gelijkwaardigheid
9
GEMEENTE ZUTPHEN
Projectfasen Looptijd van drie jaar
Herstelfase
Ontwikkelfase
Borgingsfase
•
Het gaat om andere cultuur en een ander manier van werken
•
•
• •
•
Dat vraagt om een investering in ons eigen human capital & dat van onze inwoners
•
Tijd & middelen nodig om zorgvuldig nieuwe aanpak te kunnen ontwikkelen (want ‘winkel blijft natuurlijk gewoon open’)
• •
Gesprekken met inwoners obv gelijkwaardigheid en vertrouwen Gesprekken met samenwerkingspartners Op orde brengen van data en monitoring
•
•
Aanpassen werkprocessen Deskundigheidsbevordering (investeren in eigen personeel) Beleid aanpassen op deze nieuwe uitgangspunten
Herstel- en ontwikkelfase lopen gelijk op
10
GEMEENTE ZUTPHEN
Evaluatie aanpak Structurele borging
Begroting Voor de komende 3 jaar 2023-2024-2025
FTE
Schaal
Uitvoering inkomen
4,0
Schaal 8-9
€ 850.000
Uitvoering werk
3,0
Schaal 8-9
€ 630.000
Uitvoering administratie / receptie werk & inkomen
2,0
Schaal 6
€ 360.000
Projectleider / beleidsmedewerker
0,78
€ 440.000
Proces/management
1,5 jaar 2023-2024
€ 100.000 € 120.000
Deskundigheidsbevordering Innovatiebudget voor het ontwikkelen van voorliggende voorzieningen/re-integratie instrumenten Onvoorzien ICT/monitoring
2 jaar 2024-2025
€ 200.000
€300.000
€ 3.000.000
Totaal
11
Bedrag 2023-2026
GEMEENTE ZUTPHEN
Dekking 1.
Een bedrag van €2.000.000, zijnde het resultaat op de BUIG 2022, te onttrekken aan het voordelige rekeningresultaat 2022 en te doteren aan de nieuw te vormen bestemmingsreserve inwoner in beeld;
2.
Voor de jaren 2024 en 2025 jaarlijks een budget van €500.000 (als taakstelling) op te nemen in de begroting 2024 en 2025 binnen het sociaal domein (programma 3 voor de productnummers 600 en 640 en programma 4 met uitzondering van productnummers 120, 140 en 530).
12
GEMEENTE ZUTPHEN
Bedankt voor jullie aandacht.
Naam spreker Telefoonnummer Email adres
Zutphen.nl