Plan van aanpak GALA (presentatie raad 21 september 2023)

Plan van aanpak GALA Presentatie beeldvormende vergadering 21 september 2023

2

GEMEENTE ZUTPHEN

Hoe verloopt het proces?

Maart – augustus 2023

September/oktober 2023

Q4 2023 – 2024, 2025, 2026

Landelijk GALA akkoord

Lokaal Plan van aanpak GALA vastgesteld

Uitwerking, implementatie, uitvoering; met netwerk, organisaties en inwoners

Indienen bij VNG/VSG en DUS-I (ministerie VWS)

Monitoring, evaluatie, bijsturing

Lokaal verkenning met stakeholders Raad 19 juni geïnformeerd

Rapporteren over voortgang Samenwerking in regio

Voorbereiding plan 3

GEMEENTE ZUTPHEN

Inhoud presentatie 1. Inleiding: opgaven op gezondheidsgebied 2. Zutphen: belangrijkste opgaven

3. Aanpak GALA Thema’s binnen GALA 4. Uitwerking, implementatie, vervolg proces 5. Rol van de raad bij GALA 6. Vragen

4

GEMEENTE ZUTPHEN

Inleiding: gezondheidsverschillen

5

GEMEENTE ZUTPHEN

Inleiding: risicofactoren gezondheid

6

GEMEENTE ZUTPHEN

Inleiding: voorkomen dat mensen zorgafhankelijk worden

* Roken, overgewicht, bloeddruk

7

GEMEENTE ZUTPHEN

Gezondere leefstijl draagt bij aan vitaler oud worden

Zutphen: lage SES - Relatief veel inwoners met lage SES in Zutphen

- Relatief grote verschillen binnen Zutphen mbt SES - Daarom juist in Zutphen belangrijk om sociaaleconomische gezondheidsachterstanden aan te

pakken 8

GEMEENTE ZUTPHEN

Zutphen: vergrijzing

- Relatief veel vergrijzing in Zutphen.

- Met name De Hoven, Noorderhaven, Warnsveld, Zuidwijken sterk vergrijsd.

9

GEMEENTE ZUTPHEN

Zutphen: leefstijl - 17% volwassen ernstig overgewicht

- 19% volwassenen rookt

- 51% voldoet aan beweegrichtlijn

- 45% voldoet aan alcoholrichtlijn

10

GEMEENTE ZUTPHEN

Zutphen: mentale gezondheid - Meer dan regio risico op angst of depressie

- Door aanwezigheid instellingen meer inwoners met ernstige psychiatrische aandoeningen

11

GEMEENTE ZUTPHEN

Aanpak GALA: Integrale benadering

12

GEMEENTE ZUTPHEN

Aanpak GALA: thema’s • Hoofdthema Sport, bewegen en cultuur → Lokaal Sportakkoord → Brede regeling combinatiefuncties • Hoofdthema Gezondheid en sociale basis → Thema A: Terugdringen gezondheidsachterstanden (waaronder Kansrijke Start) → Thema B: Een gezonde fysieke leefomgeving → Thema C: Versterken van de sociale basis → Thema D: Gezonde leefstijl → Thema E: Versterking van de mentale weerbaarheid → Thema F: Vitaal ouder worden

13

GEMEENTE ZUTPHEN

Sportakkoord en Combinatiefuncties Lokaal Sportakkoord

• Lokaal Sportakkoord is in 2023 herijkt • Doel: uitbreiden bereik • Subsidieregeling tot 2026 • Circa € 35.000 per jaar, structureel Combinatiefuncties • Inzet van buurtsportcoaches en cultuurcoach • Doel: zoveel mogelijk inwoners bewegen, nemen deel aan sport of cultuur

• Circa € 250.000 per jaar, structureel 14

GEMEENTE ZUTPHEN

Thema A. Gezondheidsachterstanden (o.a. Kansrijke Start) • Terugdringen gezondheidsachterstanden

• Informatievoorziening, voedseleducatie, beweegprogramma’s • Samenhang met veel andere beleidsterreinen (armoede, werk, bestaanszekerheid)

• Vindplaatsgericht werken: wijk, school met doelgroep • € 57.000 per jaar, structureel • Kansrijke Start • Bestaat al in Zutphen, continueren en versterken • € 57.000 per jaar, structureel 15

GEMEENTE ZUTPHEN

Thema B. Gezonde fysieke leefomgeving • Gezonde leefomgeving: stimuleren van bewegen en ontmoeten, beschermen tegen gezondheidsschade • Inzetten op Schone Lucht Akkoord • Impuls geven aan spelen en bewegen in openbare ruimte, op plekken waar de behoefte het grootst is (participatie inwoners) • € 28.000 per jaar, in 2023-2025

16

GEMEENTE ZUTPHEN

Thema C: Versterken van de sociale basis • Sociale basis: inwoners, netwerken, gemeenschappen, voorzieningen. • Sociale basis is intrinsiek van waarde • Gemeente kan sociale basis ondersteunen, doorlopend proces

• Middel om transformatie zorgstelsel te laten slagen • We stellen een beleidsvisie sociale basis op (in samenhang met beleidsplan Wmo/welzijn) • We zetten in op mantelzorgondersteuning • Ongeveer € 96.000 per jaar (2023-2026) voor versterken sociale basis, en ongeveer € 27.000 per jaar (structureel) voor mantelzorg 17

GEMEENTE ZUTPHEN

Thema D: Gezonde leefstijl • Doel: gezonde leefstijl bevorderen, gezond gedrag makkelijker maken • Individu slechts deels verantwoordelijk, belangrijke invloed leefomstandigheden en omgeving • Doelen op gebied van voeding, beweging, roken, alcohol, drugs.

• Voortzetting lokaal gezondheidsbeleid. • JOGG-aanpak, ketenaanpakken voor overgewicht, versterken alcoholpreventie • Circa € 50.000 per jaar (2023-2025) voor overgewicht, € 7.000 per jaar (2023-2025) voor alcoholpreventie. 18

GEMEENTE ZUTPHEN

Thema E: Mentale gezondheid • Toename van psychosociale klachten • In Zutphen meer dan gemiddeld • We zetten extra in op preventie en laagdrempelige ondersteuning • Beleid voor mentale gezondheid wordt opgenomen in de regionale visie beschermd wonen en beleidsvisie Wmo/welzijn • We zetten in op eenzaamheid en versterken de ketenaanpak Welzijn op recept • Ongeveer € 16.000 per jaar (2023-2025) voor mentale gezondheid, € 26.000 per jaar (2023-2025) voor eenzaamheid, ongeveer € 30.000 per jaar (structureel) voor Welzijn op recept. 19

GEMEENTE ZUTPHEN

Thema F: Vitaal ouder worden • Vergrijzing belangrijke maatschappelijke ontwikkeling • In Zutphen sterker dan gemiddeld • We zetten in op gezonde leefstijl, bewustwording en ondersteuning voor ouderen • We ontwikkelen de ketenaanpak valpreventie • Ongeveer € 140.000 structureel voor valpreventie

20

GEMEENTE ZUTPHEN

Uitwerking, implementatie, vervolg proces • Nu plan op hoofdlijnen, komende tijd uitwerking in de praktijk • Samenwerking met inwoners, netwerkpartners, organisaties in het veld • Samenwerking in de regio

• Samenwerking binnen de gemeente (integrale aanpak) • Versterking kennis- en adviesrol GGD • Monitoring, evaluatie, rapportage

21

GEMEENTE ZUTPHEN

Rol raad bij uitvoering GALA • Bestaande beleidskaders zijn kaders voor uitwerking GALA: gezondheidsnota (visie positieve gezondheid), coalitieakkoord (meer naar de wijken), beleidsvisie sport en bewegen. • Nieuwe kaders stellen: gezondheidsaspect betrekken bij vaststellen beleid (‘health in all policies’-concept). Denk aan beleidsplan Welzijn, Woonzorgvisie, ruimtelijke plannen, etc. • Bespreking van notitie over vergrijzing (indien de raad dat agendeert). • Financiële sturing via de P&C-cyclus. 22

GEMEENTE ZUTPHEN

Vragen

23

GEMEENTE ZUTPHEN