984062 - Vaststellingsrapport Verkabeling Zuid
Tekst van het document
Prins
Vaststellingsrapport Verkabeling Zuid Behorende bij TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 21, Titel 21.1, ondergrondse verkabeling Zutphen Zuid
Datum: 14-05-2025 Zaaknummer: 984062 ID Nummer: NL.IMRO.0301.TAMOP2-vs01
Colofon Dit is een uitgave van de gemeente Zutphen Postbus 41 7200 AA Zutphen 's Gravenhof 2 www.zutphen.nl
Team RED Versie: 1
Vaststellingsrapport Verkabeling Zuid ontwerpwijzigingsbesluit “Verkabeling Zuid”, Zutphen
2 / 26
Inhoud Inleiding
4
1. Nadere duiding thema’s in het plan
5
1.1 Kap van bomen en compensatie
5
1.2 Stikstof(depositie) Natura2000
10
1.3 Verschil tussen open ontgraving en een gestuurde boring
10
2. Zienswijzen
12
2.1 Inleiding
12
Ontvankelijkheid 2.2 Inhoud en beantwoording zienswijzen
12 13
Zienswijze 1
13
Zienswijze 2
13
Zienswijze 3
19
Zienswijze 4
19
Zienswijze 5
20
2.3 Conclusie
21
3. Wijzigingen tussen ontwerp en vast te stellen besluit omgevingsplan 22 3.1 Ambtshalve wijzigingen
22
3.2 Wijzigingen als gevolg van zienswijzen
24
984062 - Bijlage 1: Vaststellingsrapport overzicht te kappen bomen en heestervakken gehele verkabelingstracé.
Vaststellingsrapport Verkabeling Zuid ontwerpwijzigingsbesluit “Verkabeling Zuid”, Zutphen
3 / 26
Inleiding Van donderdag 30 januari 2025 tot en met woensdag 12 maart 2025 heeft het ontwerpwijzigingsbesluit “TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 21, Titel 21.1, ondergrondse verkabeling Zutphen Zuid” voor een ieder ter inzage gelegen. Gedurende deze periode is een ieder in de gelegenheid gesteld een zienswijze op het plan kenbaar te maken aan de gemeenteraad. De ter inzage legging is op 29 januari 2025 bekend gemaakt door kennisgeving in het Gemeenteblad op www.officielebekendmakingen.nl en in het huis-aan-huisblad Contact Zutphen – Warnsveld. In hoofdstuk 1 van dit vaststellingsrapport is nader ingegaan hoe omgegaan is met een aantal belangrijke thema’s in het plan. In hoofdstuk 2 worden de ingediende zienswijzen inhoudelijk behandeld. In hoofdstuk 3 is een overzicht opgenomen van de ambtshalve wijzigingen en de wijzigingen die voortkomen uit de ingediende zienswijzen.
Vaststellingsrapport Verkabeling Zuid ontwerpwijzigingsbesluit “Verkabeling Zuid”, Zutphen
4 / 26
1. Nadere duiding thema’s in het plan In dit hoofdstuk wordt ingegaan op drie aspecten die een nadere toelichting behoeven. Het gaat om de wijze waarop is omgegaan met de kap van bomen in het wijzigingsgebied, wat het onderwerp stikstof heeft betekent voor het plan en wat het verschil is tussen een open ontgraving en een gestuurde boring.
1.1 Kap van bomen en compensatie Uitgangspunt bij het maken van het ontwerp van de verkabeling is dat de kap van bomen en heestervakken zo veel als mogelijk wordt voorkomen. In de regel is de kap nodig wanneer de boom te dicht op een open ontgraving of in- en uittredepunt van een boring komt. Het tracé is zo vormgegeven dat kap zo veel mogelijk wordt vermeden. Zo is het tracé nabij Oostveensepad nog aangepast, zodat deze bomen ook in de toekomst nog genoeg groeiruimte over houden. In percelen zonder bebouwing worden de kabels bij voorkeur in open ontgraving aangebracht. Dat heeft te maken met de lagere kosten – een boring is ca. 50% duurder – en de betere bereikbaarheid van de kabels. Redenen om te kiezen voor gestuurde boringen zijn dat het tracé wegen met kabels en leidingen kruist of dat bospercelen of monumentale bomen kunnen worden gespaard. Bij het zuidelijke deel van de noordzijde (direct ten noorden van het hoogspanningsstation) is gekozen voor een gestuurde boring om het aanzien van het park te behouden. Het betreffen grote bomen. Voor het noordelijke deel van noord is geen gestuurde boring gepland. Naast de algemene voordelen t.a.v. kosten en bereikbaarheid speelt hier dat een boring uit een geheel niet mogelijk is, omdat de boogstraal van een dergelijke diepe boring 200 m dient te zijn. En die lengte wordt in dat deel van het tracé niet gehaald.
Bovendien: als we óók in het noordelijke deel een boring zouden plaatsen, zouden er voor het vrijmaken van de benodigde ruimte voor de booropstellingen meer bomen moeten worden gekapt dan nu het geval is. Overigens wordt de boom (397) bij mast 44 gerooid om de specifieke reden om de mast te kunnen amoveren. TenneT heeft nog geen concrete planning voor de kap van de bomen. Naar verwachting kapt TenneT in het jaar voorafgaande aan de uitvoering, buiten de groeiperiode van bomen (najaar tot einde winter). Dit zodat er geen broedende vogels in de bomen aanwezig kunnen zijn. In het plandeel noord worden 20 bomen gekapt op diverse locaties. Ook de soorten zijn bijgevoegd als bijlage 1 bij dit vaststellingsrapport.
Vaststellingsrapport Verkabeling Zuid ontwerpwijzigingsbesluit “Verkabeling Zuid”, Zutphen
5 / 26
Ten oosten van het hoogspanningsstation worden 14 bomen gekapt.
Vaststellingsrapport Verkabeling Zuid ontwerpwijzigingsbesluit “Verkabeling Zuid”, Zutphen
6 / 26
Ten oosten van de woning Van Essenstraat 48 wordt één boom gekapt.
Ten oosten van de Van Essenstraat 60 t/m 70 worden 5 bomen gekapt.
Vaststellingsrapport Verkabeling Zuid ontwerpwijzigingsbesluit “Verkabeling Zuid”, Zutphen
7 / 26
Tussen de ter visie legging van het ontwerpbesluit Verkabeling Zuid en de vaststelling heeft een optimalisatie van het ontwerp plaatsgevonden. In het plandeel Zuid hoeven geen bomen meer te worden gekapt. Het totale aantal te kappen bomen is teruggebracht naar 20 bomen. De onderzoeksfase naar de haalbaarheid van het tracé heeft ervoor gezorgd dat inzichtelijk is welke bomen er gekapt worden en op basis hiervan is een herplantplicht opgelegd. Deze is geborgd in de regels van dit wijzigingsbesluit en opgenomen als bijlage 1 van de regels. Daarbij moet vermeld worden dat compensatie van heestervakken 1:1 plaatsvindt, op de locatie van de oorspronkelijke beplanting met gebiedseigen inheemse beplanting. De compensatie van heestervakken maakt geen onderdeel uit van de vergunningaanvraag, omdat dit niet vergunningplichtig is. Daarnaast vindt extra herplant plaats buiten het plangebied. De gemeente gaat ervan uit dat als er meer dan 20% van de kroonprojectie binnen de ontgravingscontour ligt, de boom uiteindelijk het niet overleeft. Dit betekent voor een aantal bomen dat ze in eerste instantie nog niet gekapt gaan worden, maar uiteindelijk wel dood zouden kunnen gaan. De gemeente heeft hiervoor ook al herplant berekent. Er vindt dus op sommige locaties herplant plaats zonder dat er gekapt wordt.
Hiermee is voor deze bomen ook op voorhand voldaan aan het gemeentelijk beleid voor herplantplicht. In bijlage 1 is met rood aangegeven onder welke orde een te kappen boom valt en welke compensatie geldt. In totaal worden 20 bomen gekapt en worden 75 bomen herplant. De uitgangspunten voor het compensatieplan zijn als volgt. Herplant dient in eerste instantie in de nabijheid van de kap plaats te vinden. Gelet op landschappelijke aspecten is het denkbaar dat herplant daar juist niet logisch of wenselijk is. In dat geval is herplant elders mogelijk. Bij voorkeur op een locatie waar dit bestaande structuren versterkt of herstelt. Heestervak 38, net ten noorden van het station, moet wel in de directe omgeving worden gecompenseerd om daar voldoende groen en kwaliteit te behouden. Mate van herplant: -
Boom 1e orde: 1:4 Boom 2e orde: 1:3 Boom 3e orde: 1:2 Singels en hagen: 1:1
Maatvoering herplant: -
Bomen: omtrek 16-18cm Bosplantsoen en hagen: hoogte 100-125cm Boomsoorten: inheems, in afstemming met gemeente Waar nodig bodemverbetering (op waardering van bestaande bodem) toepassen om bomen/bosplantsoen optimale start te geven 3 jaar onderhoud (o.a. watergeven, beheersen onkruiden, etc.)
Gemeentelijk Bomenprotocol is van toepassing.
Vaststellingsrapport Verkabeling Zuid ontwerpwijzigingsbesluit “Verkabeling Zuid”, Zutphen
8 / 26
Vaststellingsrapport Verkabeling Zuid ontwerpwijzigingsbesluit “Verkabeling Zuid”, Zutphen
9 / 26
1.2 Stikstof(depositie) Natura2000 Op 18 december 2024 heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State uitspraken gedaan over intern salderen met ongebruikte stikstofruimte bij twee bedrijven in Noord-Brabant. Deze uitspraken hebben gevolgen voor natuurvergunningverlening in alle provincies voor aanvragen waarbij gebruik is gemaakt of wordt gemaakt van intern salderen. Bij intern salderen wordt de stikstofuitstoot van een nieuwe activiteit verrekend met de stikstofruimte die eerder vergund was (in het kader van de Wet Natuurbescherming of Wet milieubeheer). De uitspraak geldt per direct voor alle gevallen en met terugwerkende kracht tot 1 januari 2020. Dus ook voor eerder verleende vergunningen. Door de uitspraken van de Raad van State van 18 december 2024 is intern salderen nu vergunningplichtig geworden voor wat betreft de provinciale natuurvergunningverlening. De stikstofruimte die door intern salderen wordt verkregen, moet als gevolg van de uitspraak worden ingezet voor natuurherstel van Natura 2000-gebieden. Om dit aan te tonen is er een zogenaamde additionaliteitstoets nodig. Dit betekent dat intern salderen niet meer kan zonder een vergunning en extra rekenwerk, onderzoek en afweging. Het is complexer geworden.
Projecten kunnen nog doorgaan zonder natuurvergunning, maar alleen als aangetoond kan worden dat zonder intern of extern salderen er geen significante negatieve effecten zijn op natuurgebieden binnen een straal van 25 kilometer. Voor voorliggend project is dit ook gedaan. De stikstofberekening heeft inzichtelijk gemaakt hoeveel stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden plaatsvindt. Uit nader ecologisch onderzoek blijkt dat deze uitstoot geen significante negatieve effecten heeft op de instandhouding van Natura 2000-gebieden. Hiermee is geen vergunning nodig op dit onderdeel en vormt het aspect stikstof op dit moment geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het verkabelingsproject. De regelgeving en het (provinciaal) beleid rondom stikstof is in hoge mate aan verandering onderhevig. Hier dient rekening mee gehouden te worden bij de verdere voorbereidingen van de uitvoering van de werkzaamheden.
1.3 Verschil tussen open ontgraving en een gestuurde boring De verkabeling wordt ondergronds uitgevoerd. De diepte van het ondergrondse tracé verschilt in het plangebied. Op sommige locaties is sprake van een open ontgraving en op andere locaties is sprake van een gestuurde boring. De open ontgravingen vinden plaats op locaties in het agrarisch gebied. De kabels liggen dan op circa 1,8 meter diepte. De gestuurde boringen kunnen tot wel 15 meter diep gaan. Daar waar mogelijk worden de kabels in open ontgraving aangelegd. Een reden te kiezen voor gestuurde boringen is dat het tracé wegen met kabels en leidingen kruist, maar ook bosschages of monumentale bomen.
Vaststellingsrapport Verkabeling Zuid ontwerpwijzigingsbesluit “Verkabeling Zuid”, Zutphen
10 / 26
Het kostenverschil tussen boren en open ontgraving ligt rond de 50% meer voor gestuurde boringen. Aangezien TenneT en de gemeente met maatschappelijk geld werken, is dit meegewogen in de keuze van het toepassen van gestuurde boringen en open ontgravingen in het gehele tracégebied. Het meetbare magneetveld op het maaiveld verschilt bij een gestuurde boring en een open ontgraving. Zo is bij een open ontgraving aan het maaiveld tot circa 1 meter hoog en 10 meter aan weerszijden van het hart van de leiding een magneetveld meetbaar. Bij een gestuurde boring neemt dit magneetveld in sterkte af en als het op 15 meter diepte ligt (maximale diepte van de gestuurde boringen bij deze verkabeling) is het magneetveld op het maaiveld niet meer meetbaar. Na ingebruikname van de ondergrondse kabels ligt er geen magneetveld meer over gevoelige functies als woningen.
Vaststellingsrapport Verkabeling Zuid ontwerpwijzigingsbesluit “Verkabeling Zuid”, Zutphen
11 / 26
2. Zienswijzen 2.1 Inleiding Gedurende de termijn zijn 5 schriftelijke zienswijzen bij de gemeenteraad ingediend. Er zijn geen mondelinge zienswijzen ingebracht. Hieronder wordt aangegeven wie de zienswijzen hebben ingediend, is de inhoud van de zienswijzen samengevat en zijn de zienswijzen beantwoord.
Zienswijzen
Datum
Ontvangen op
Zaaknummer
1.
Zienswijze 1
10 maart 2025
10 maart 2025
976613
2.
Zienswijze 2
10 maart 2025
10 maart 2025
976612
3.
Zienswijze 3
10 maart 2025
10 maart 2025
976550
4.
Zienswijze 4
7 maart 2025
7 maart 2025
972772
5.
Zienswijze 5
31 januari 2025
31 januari 2025
935715
Ontvankelijkheid
Alle zienswijzen zijn binnen de termijn verzonden en ontvangen, waardoor alle ontvankelijk zijn. De zienswijze 1 met zaaknummer 976613 is ingediend op de omgevingsvergunning voor het tracé Verkabeling Noord. Inhoudelijk betreft het een zienswijze op het wijzigingsbesluit Verkabeling Zuid. Om deze reden is de beantwoording van deze zienswijze opgenomen in het voorliggende vaststellingsrapport.
Vaststellingsrapport Verkabeling Zuid ontwerpwijzigingsbesluit “Verkabeling Zuid”, Zutphen
12 / 26
2.2 Inhoud en beantwoording zienswijzen Zienswijze 1
Zienswijze 1 is ingediend op het ontwerp omgevingsvergunning Verkabeling Zutphen – Noord. Echter gaat de inhoud van de zienswijze over de omgevingsplanwijziging voor het plandeel Zuid, waar het perceel van indiener gelegen is. Voor de inhoudelijke beantwoording van de zienswijze, wordt daarom verwezen naar de inhoud en beantwoording van zienswijze 2.
Zienswijze 2
Algemeen Het ontwerpbesluit richt zich op Den Elterweg (parallel) - trace richting Lochem wat inhoudt dat de ondergrondse (hoogspannings)verbinding direct onder de tennisvelden van de indiener door gaat lopen (gekruist). Indiener is eigenaar van deze grond. Indiener begrijpt dat de gemeente maatregelen wil nemen om de hoogspanningskabels te verleggen en ondergronds aan te leggen. Echter heeft zij bezwaar tegen de manier waarop dat nu gepland staat te gebeuren. Door indiener zijn zes onderdelen omschreven in de zienswijze. 1.
Aanleg ondergrondse (hoogspannings)verbinding zorgt voor beperking(en) in de bedrijfsvoering waardoor vrees bestaat voor toekomstbestendigheid van de tennisclub.
1.1 Gebruiksbeperkingen De aanleg van een ondergrondse (hoogspannings)verbinding direct onder de tennisbanen zal volgens indiener gevolgen hebben voor de kwaliteit van de tennisbanen en mogelijk gebruiksbeperkingen opleveren. De sporters die het tennisveld gebruiken zijn afhankelijk van een vlakke, goed onderhouden ondergrond. Indiener maakt zich zorgen over de mogelijke schade die het boren kan veroorzaken aan de banen (denk bijvoorbeeld aan inklinking van de grond). 1.1 Beantwoording gemeente Mogelijke schade aan de tennisbanen door inklinking of door de gestuurde boringen zelf wordt niet voorzien. Bij een gestuurde boring wordt een boorbuis de grond in gestuurd. Vanuit de kop van de boorbuis wordt bentoniet in de grond gebracht om het boorgat te smeren, de booremulsie af te voeren. Tevens houdt de bentoniet de boorgang stabiel. Dit voorkomt inzakken van het boorgat. Om de mantelbuizen in te kunnen trekken dient het boorgat ruimer gemaakt te worden. De boorbuis gaat enkele keren heen en weer door de hele boorgang met telkens een grotere ruimer diameter.
Vaststellingsrapport Verkabeling Zuid ontwerpwijzigingsbesluit “Verkabeling Zuid”, Zutphen
13 / 26
De boortunnel wordt volledig gevuld met bentoniet om instorten van de gang te voorkomen. Vervolgens worden de buizen er in getrokken. Het overtollige bentoniet wordt door de mantelbuizen er uitgedrukt. De ruimte tussen de buizen en de boorgang blijft gevuld met bentoniet. Dit voorkomt dat er holle ruimten achterblijven. Bentoniet is een klei-achtige substantie van natuurlijke oorsprong dat in poedervorm aangeleverd wordt en op de boorlocatie gemengd wordt met water. De boormeester bepaalt de vloeibaarheid van het mengsel aan de hand van de grondonderzoeken en de bevindingen tijdens het boren. Verzakken door gestuurde boringen wordt op deze manier voorkomen en komt dus ook niet voor. TenneT is daarbij zonder meer gehouden aan schadeherstel. Ook als die schade pas op termijn optreedt. Mocht er onverhoopt toch schade optreden die objectief is terug te voeren op de werkzaamheden die door TenneT zijn verricht dan wordt deze schade vergoed door TenneT. 1.2 Uitbreidingsmogelijkheden Indiener stelt dat het ondergrondse tracé de mogelijkheden om nieuwe bouwwerken of uitbreidingen op het terrein te realiseren aanzienlijk zal beperken. 1.2 Beantwoording gemeente Binnen het bestaand planologisch regime, het Omgevingsplan van de gemeente Zutphen (plandeel Warnsveld kom Zuid 2010), functie ‘Sport’, zijn regels opgenomen voor gebouwen en bouwwerken geen gebouw zijnde.
Gebouwen dienen binnen het bouwvlak te worden gebouwd en de maximale goot- en bouwhoogte is aangegeven. Het bestaande gebruik wordt door de omgevingsplanwijziging niet beperkt. Op dit moment zijn er geen concrete plannen voor het realiseren van nieuwe gebouwen op het terrein. Wel zijn er concrete plannen voor nieuwe padelbanen (bouwwerken, geen gebouw zijnde). Hierover is reeds afstemming geweest tussen de indieners van de zienswijze, de gemeente Zutphen en TenneT. Naar aanleiding van deze plannen heeft TenneT het ontwerp-tracé aangepast. Hierdoor kan deze ontwikkeling doorgang vinden. Daarnaast zijn in het omgevingsplan regels opgenomen voor gebouwen en bouwwerken binnen de dubbelbestemming ‘Leiding - Hoogspanningsverbinding’. Binnen deze dubbelbestemming is een omgevingsvergunning benodigd en is afstemming met TenneT vereist. 1.3 Opstijgpunten Indiener uit ook zorgen over de zogeheten "opstijgpunten", aangezien het elektromagnetisch veld daar groter zou zijn in verband met de aanleg van de padelbanen. Dit zou niet alleen de ontwikkeling van de tennisclub zelf belemmeren, maar ook de mogelijkheden voor andere maatschappelijke en sportieve voorzieningen die de vereniging mogelijk in de toekomst zou willen kunnen realiseren. Hierdoor wordt gevreesd voor de toekomstbestendigheid van de vereniging.
Vaststellingsrapport Verkabeling Zuid ontwerpwijzigingsbesluit “Verkabeling Zuid”, Zutphen
14 / 26
1.3 Beantwoording gemeente De term ‘opstijgpunt’ die indiener aanhaalt betreft een in-/uittredepunt van een boring. Opstijgpunten zijn punten waar de bovengrondse kabel vanuit een hoogspanningsmast de grond in gaat. Dit is niet het geval ter plaatse van het perceel van indiener. Sportvoorzieningen, zoals tennisbanen en padelbanen zijn geen gevoelige bestemming in kader van het door het Rijk geadviseerde voorzorgbeleid voor magneetvelden. Dit betreft enkel locaties waar mensen langdurig verblijven (14-18 u per dag), zoals woningen, verpleeghuizen, scholen, kinderdagverblijven en crèches. Sportvoorzieningen behoren daar niet toe. Over dergelijke 'gevoelige bestemmingen' wordt bovendien enkel gesproken in combinatie met bovengrondse hoogspanningsleidingen. Bij ondergrondse elektricitietskabels is geen samenhang aangetoond met mogelijke gezondheidsrisico’s. Wel dient de netbeheerder bronbeperkende maatregelen te nemen. TenneT neemt deze door de kabels in driehoek aan te leggen. Hierdoor is het magneetveld kleiner. Bovendien is het magneetveld bij een boring niet of nauwelijks aanwezig op het maaiveld, als gevolg van de diepte van de boringen. In eerdere overleggen met de gemeente Zutphen, TenneT en indiener is de realisatie van de nieuwe padelbanen besproken.
Omdat het plan voor deze padelbanen al zeer concreet was, is naar aanleiding van deze overleggen het ontwerp van het tracé aangepast. Bijkomend voordeel daarvan is, dat de boring ter hoogte van de tennisbanen dieper ligt dan in het oorspronkelijke ontwerp tracé en dat het magneetveld daardoor op de tennisbanen niet boven het maaiveld uitkomt. Door de diepe ligging van de kabel is er op maaiveldniveau geen magneetveld. Omdat door het verwijderen van de hoogspanningslijn ook het magneetveld van deze lijn verdwijnt, is er in de nieuwe situatie geen sprake meer van invloed van magneetvelden van hoogspanningsverbindingen op het tennisvelden. Het bestaande gebruik kan zonder meer worden voortgezet. Oorspronkelijk zou er evenmin sprake zijn van een magneetveld boven het maaiveld op de nieuwe geplande padelbanen. Maar inmiddels is de geplande ligging daarvan door de indiener zodanig aangepast, dat één van de padelbanen direct boven het begin van de boring komt te liggen. Op die locatie is de boring nog op zodanige diepte dat het magneetveld van de kabels nog niet helemaal onder het maaiveld zal zijn verdwenen. Omdat het hier om een ondergrondse kabel gaat en niet om een gevoelige bestemming, maar om een sportaccommodatie, is dit, zoals hierboven uiteengezet, in het licht van het magneetveldenvoorzorgbeleid geen enkel probleem. 2.
Ontwerpbesluit is in strijd met artikel 3:2 AWB - Onzorgvuldige voorbereiding: onvoldoende onderzoek verricht naar gezondheids- en veiligheidseffecten (op lange termijn)
Vaststellingsrapport Verkabeling Zuid ontwerpwijzigingsbesluit “Verkabeling Zuid”, Zutphen
15 / 26
Indiener maakt zich eveneens zorgen over de mogelijke gezondheidsgevolgen door magneetvelden die ontstaan als de ondergrondse hoogspanningskabels onder de tennisvelden komen te liggen. Hoewel de bijdrage aan de veldsterkte van het magneetveld door ondergrondse kabels gering is, is er onvoldoende onderzoek gedaan naar de langetermijneffecten. Het ondergronds leggen van hoogspanningskabels onder een actief sportveld kan volgens indiener potentieel gevaarlijk zijn voor de sporters. Ondanks technologische vooruitgangen op het gebied van kabelisolatie en veiligheid, blijft er bezorgdheid over de mogelijke invloed van elektromagnetische velden (EMV) op de gezondheid van sporters, met name op de lange termijn. Hoewel wetenschappelijk onderzoek hierover verdeeld is, is het belangrijk om het voorzorgsprincipe toe te passen, zeker gezien de intensiteit en frequentie van de activiteiten op de tennisbanen. Indiener vraagt extra aandacht voor de mogelijke risico's van langdurige blootstelling aan EMV's voor de sporters. 2.1 Beantwoording gemeente Voor de beantwoording van deze zienswijze verwijzen wij naar 1.3. Voor wat betreft nieuwe ondergrondse hoogspanningsverbindingen spreekt het Rijk in haar advies dus niet van gevoelige bestemmingen die zouden moeten worden gemeden, maar acht zij het voldoende als de netbeheerder bronbeperkende maatregelen neemt.
TenneT voldoet hier aan door de kabels 'in driehoek' te leggen. De gemeente heeft zekerheidshalve haar voornemens en de zorgen van de indiener besproken met het RIVM. Dat gaf de bevestiging dat de gemeente en TenneT het Rijksadvies volgen. Tevens heeft er een overleg plaatsgevonden met indiener en de GGD over dit onderwerp. De GGD heeft aangegeven dat de gezondheidsrisico's vrijwel nihil zijn en dat de grote zorg van indiener daarom onnodig is.
3.
Onzorgvuldige voorbereiding; onvoldoende onderzoek verricht naar invloed van de ondergrondse hoogspanningsverbinding op de magneetveldzone van de al bestaande bovengrondse hoogspanningsverbinding
Volgens indiener had het vanuit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening op de weg van de gemeente gelegen om de cumulatieve effecten op dit perceel nader specifiek te (laten) onderzoeken. Dat een goedgekeurde rekenmethode (nog) niet beschikbaar is voor de cumulatie van magneetveldsterktes van bovengrondse en ondergrondse hoogspanningslijnen, is in het licht van het STAB-advies onvoldoende voor de conclusie dat een goede ruimtelijke ordening zich daarom niet tegen de aanleg van de ondergrondse (maximale) 150 kV-verbinding op dit perceel verzet. Dit betekent dat onvoldoende is gemotiveerd dat in dit geval geen onderzoek naar de beïnvloeding van de ondergrondse hoogspanningsverbinding op de magneetveldzone van de bovengrondse hoogspanningsverbinding behoefde te worden gedaan. Nu ten
Vaststellingsrapport Verkabeling Zuid ontwerpwijzigingsbesluit “Verkabeling Zuid”, Zutphen
16 / 26
onrechte geen onderzoek hiernaar is gedaan, is het besluit in zoverre in strijd met artikel 3:2 van de Awb niet met vereiste zorgvuldigheid voorbereid. Indiener verwijst in dit kader naar een uitspraak van de Raad van State: ECLI:NL:RVS:2023:4240. 3. Beantwoording gemeente De door indiener aangehaalde uitspraak van de Raad van State ziet op cumulatie van een bovengrondse en ondergrondse hoogspanningsleiding. Daarbij ging het om een gevoelige bestemming, namelijk een woning. Dit is dus een andere situatie dan ten aanzien van het tenniscomplex. Bovendien wordt de bovengrondse hoogspanningsleiding in Zutphen direct uit bedrijf genomen en daarna in zijn geheel verwijderd na ingebruikname van de ondergrondse hoogspanningsleiding, waardoor er van cumulatie geen sprake is. In de regels en verbeelding van het wijzigingsbesluit is een gebodsbepaling opgenomen. Dit betekent dat een voorwaardelijke verplichting is opgenomen om, twee jaar na ingebruikname van de ondergrondse verkabeling, de bovengrondse hoogspanning buiten gebruik te stellen en te amoveren. De termijn van twee jaar is opgenomen om een redelijke termijn op te nemen in de juridische regeling van het wijzigingsbesluit. Om technische redenen is het uitgesloten, dat beide verbindingen tegelijk in bedrijf zouden zijn. Cumulatie kan dus niet optreden.
Om de omgeving daar ook op het gebied van de regelgeving zekerheid over te geven is in de regels en verbeelding van het wijzigingsbesluit een gebodsbepaling opgenomen. Op de verbeelding is ter plaatse van de bestaande hoogspanningslijn een functieaanduiding 'overige zone Saneren bovengrondse hoogspanningsverbinding' opgenomen. In de regels is de hieraan gekoppelde en omschreven voorwaardelijke verplichting (gebodsbepaling) opgenomen.
4.
Strijd met addionaliteitsvereiste nu onderbouwing ontbreekt van het effect op de toename van stikstofdepositie
Indiener merkt op dat in de stukken wordt aangegeven dat nog nader onderzoek zal moeten worden gedaan naar de stikstofdepositie, door de uitspraak van de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 18 december 2024. Met name hoe moet worden omgegaan met intern salderen. Deze beredenering volgt indiener niet nu de effecten van de berekende toename van depositie als gevolg van de uitvoering van de verkabeling (werkzaamheden) zullen moeten worden beoordeeld volgens het op dit moment geldende recht. Er wordt daarbij ingegaan op de vergunningenstop die provincies handteren en wordt aangegeven dat er voor dit plan geen stikstofruimte is.
Vaststellingsrapport Verkabeling Zuid ontwerpwijzigingsbesluit “Verkabeling Zuid”, Zutphen
17 / 26
4. Beantwoording gemeente De door indiener aangehaalde uitspraak van de Raad van State is aanleiding geweest voor de gemeente en TenneT om een onderzoek te laten doen naar de feitelijke beïnvloeding van Natura-2000 gebieden door stikstofuitstoot door het verkabelingsproject. Er zijn nieuwe berekeningen uitgevoerd en er heeft een voortoets plaatsgevonden. De effecten als gevolg van het plan en project zijn ecologisch gemotiveerd, waardoor het plan en project niet vergunningplichtig (Natura2000) is.
5.
Nadeelcompensatie
Indiener geeft aan dat de aanleg van het elektriciteitstracé onder de tennisvelden zal leiden tot waardevermindering. Dit heeft niet alleen gevolgen voor de huidige waarde van het terrein, maar zal ook de toekomstige verkoopbaarheid en aantrekkelijkheid van het perceel beïnvloeden. Immers zal altijd rekening moeten worden gehouden met het tracé dat direct onder de velden ligt. Zo maakt de aanwezigheid van een ondergronds tracé het terrein o.a. minder geschikt voor andere bestemmingen, wat clienten in de toekomst zou kunnen beperken. 5. Beantwoording gemeente Indiener is van mening dat er sprake is van waardevermindering. Echter is het de vraag of er sprake is van waardevermindering, mede gezien het feit dat de huidige bovengrondse leiding buiten bedrijf gesteld wordt en verwijderd. Dit leidt eerder tot een toeneming van waarde van het onroerend goed. Voor de aanvraag van nadeelcompensatie bestaat een afzonderlijke procedure. Er geldt een eigen risico van 2% van het inkomen (bij inkomensverlies) of 4% van de onroerende zaak (bij waardevermindering). Er is een wettelijk vastgelegd bedrag van € 300, voordat de gemeente het verzoek in behandeling neemt. Dit geld krijgt men terug als de claim wordt erkend. 6.
Alternatieve oplossing
In de 'notitie HS-Trace ter hoogte van Tennisclub Welgelegen' d.d. 23 augustus 2023 zijn vanaf pagina 16 enkele alternatieven getoetst. Hierbij is eveneens gekeken naar een gestuurde boring ten westen van de tennisclub (zie onderstaande afbeelding). Deze variant heeft de voorkeur van indiener nu bij deze variant de kabels niet onder de velden komen te liggen maar eromheen. Er is voldoende ruimte rondom de sportvelden en dit is een meer verantwoorde en minder ingrijpende oplossing, zowel voor de gemeente als voor de tennisclub. Door de kabels om het terrein heen te leggen, wordt de tennisbaan ontzien en worden de risico's voor schade aan de banen en de gezondheidsrisico's volgens indiener aanzienlijk verminderd. Indiener draagt aan dat TenneT aangeeft dat bij deze variant de
Vaststellingsrapport Verkabeling Zuid ontwerpwijzigingsbesluit “Verkabeling Zuid”, Zutphen
18 / 26
kosten hoger zullen zijn dan bij alternatieve varianten. Indiener mist hierin de belangenafweging. Immers dient ook rekening gehouden te worden met belangen van indiener. 6. Beantwoording gemeente Aan het verzoek van indiener kan niet tegemoet worden gekomen. Het door indiener voorgestelde alternatief voldoet niet aan de traceringsuitgangspunten van TenneT. Deze zijn erop gericht om: -
perceeleigenaren niet onnodig te belemmeren; een zo kort mogelijk tracé te realiseren; voor kabels in open ontgraving randen van percelen op te zoeken; ligging in de beheerszone van infrastructuur zo veel mogelijk te vermijden.
Het alternatief dat indiener aandraagt voldoet hier niet aan. Bovendien betekent het voorgestelde alternatief dat er een gebogen gestuurde boring, om het terrein van indiener heen, moet plaatsvinden. Dit is een aanzienlijk langere en complexere boring. Het alternatief brengt dus een hoger technisch risico en hogere kosten met zich mee. Daarbij wordt bij het voorgestelde alternatief relatief grote belemmeringen op andere percelen gelegd. Denk hierbij aan het naastgelegen sportveld, de beheerzone van de provinciale weg en de volkstuinen. TenneT en het college van de gemeente Zutphen zien geen redenen waarom voor de tennisclub een uitzondering moet worden gemaakt, ook omdat het geen gevoelige functie betreft en er geen beperkingen in directe bouwmogelijkheden worden opgelegd. Zienswijze 3
Zienswijze 3 is hetzelfde als zienswijze 2. Daarom wordt verwezen naar de inhoud en beantwoording van zienswijze 2. Zienswijze 4
4.1 Duur van proces Indiener heeft begrepen dat het nog tot 2026 gaat duren voordat begonnen wordt om de kabels onder de grond te leggen en tot in 2027 voordat het project gereed is. Mogelijk zou er nog langer vertraging kunnen komen (wellicht in het kader van de maatregelen voor stikstofreductie). Deze onzekerheid is niet goed voor het welzijn van indiener. Vanaf 2004 zet indiener zich in voor de verkabeling. Indiener dringt aan op spoed. 4.1 Beantwoording gemeente De gemeente begrijpt dat indiener zich zorgen maakt over de duur van het proces. Helaas is het niet mogelijk om dit proces te versnellen, gezien er aan diverse technische en juridische eisen en procedures voldaan moet worden. Daarnaast vergt dit gehele proces een zorgvuldige voorbereiding, waarvoor capaciteit en tijd nodig is.
Vaststellingsrapport Verkabeling Zuid ontwerpwijzigingsbesluit “Verkabeling Zuid”, Zutphen
19 / 26
4.2 Inrichten huidige zone bovengrondse hoogspanningslijn Indiener heeft begrepen dat er nog geen initiatief komt van de gemeente om samen met aanwonenden tot plannen te komen om het gebied opnieuw in te richten met een parkachtige omgeving. B&W willen dat overlaten aan de nieuwe coalitie na 2026. Daar is indiener het niet mee eens. Indiener begrijpt heel goed dat ook de herinrichting een traject van vele jaren zal zijn, maar het is goed voor het welzijn van indiener om daar al in een vroeg stadium in mee te kunnen doen. Indiener wil niet wachten tot na de verkiezingen in 2026 en de totstandkoming van een nieuw bestuur. 4.2 Beantwoording gemeente In het vigerende coalitieakkoord is opgenomen dat een verkenning zal worden gedaan naar de wensen en mogelijkheden voor een park. Die verkenning heeft inmiddels plaatsgevonden. Op grond van die verkenning heeft het college besloten, dat er een voorstel voor een park zal worden opgesteld. Hoewel dit afhankelijk is van de uiteindelijke aard van dit voorstel, kan dit ruimtelijk, financieel en in de tijd een grote impact hebben voor de gemeente. Mede daarom ligt het in de rede om een besluit hierover pas in de volgende coalitieperiode aan het gemeentebestuur voor te leggen. Er wordt momenteel gewerkt aan een projectopzet en een budget voor het opstellen van bedoeld voorstel.
Het ligt in de rede dat de omgeving tijdens dit project weer betrokken zal worden. Op dit moment heeft overleg met de omgeving nog geen duidelijk doel en richting. Het is dan ook onwaarschijnlijk dat overleg op dit moment voor betrokkenen als productief wordt ervaren en aan hun welzijn kan bijdragen.
Zienswijze 5 5.1. Plaats en kap van bomen. Indiener benoemt dat het aantal bomen, de soorten en de plaats van kap niet zijn aangegeven. 5.1 Beantwoording gemeente In het plandeel Noord worden in totaal 20 bomen van verschillende soorten gekapt op diverse locaties. Het overzicht van de te kappen bomen (binnen het noordelijke tracédeel) is opgenomen in paragraaf 1.1 van dit vaststellingsrapport. Voor een overige motivering verwijzen wij naar paragraaf 1.1 van dit vaststellingsrapport. 5.2. Sparen van bomen Indiener benoemt dat niet duidelijk is of bomen gespaard kunnen worden, omdat de hoogspanningsverbinding diep onder de grond door gaat lopen. Indiener vraagt zich af of daar naar gekeken is. Beantwoording gemeente Vaststellingsrapport Verkabeling Zuid ontwerpwijzigingsbesluit “Verkabeling Zuid”, Zutphen
20 / 26
Daar is door de gemeente naar gekeken. Voor een overige motivering verwijzen wij naar paragraaf 1.1 van dit vaststellingsrapport. 5.3 Planning kap bomen Indiener vraagt zich af wanneer de kap is gepland. Voor indiener is het niet duidelijk of de bomen blijven staan en tot wanneer zij blijven staan. 5.3 Beantwoording gemeente TenneT heeft nog geen concrete planning voor de kap van de bomen. Naar verwachting kapt TenneT in het jaar voorafgaande aan de uitvoering, buiten de groeiperiode van bomen (najaar tot einde winter). Dit zodat er geen broedende vogels in de bomen aanwezig kunnen zijn.
2.3 Conclusie De zienswijzen geven aanleiding het plan aan te passen. Voorgesteld wordt het wijzigingsbesluit “Verkabeling Zuid” als gevolg van de zienswijzen gewijzigd vast te stellen.
Vaststellingsrapport Verkabeling Zuid ontwerpwijzigingsbesluit “Verkabeling Zuid”, Zutphen
21 / 26
3. Wijzigingen tussen ontwerp en vast te stellen besluit omgevingsplan Het ontwerpbesluit heeft ter inzage gelegen. Tussen de ter inzagelegging en de vaststelling van het plan door de gemeenteraad zijn enkele aanpassingen in het omgevingsplan doorgevoerd. Hierbij gaat het enerzijds om ambtshalve wijzigingen en anderzijds om aanpassingen als gevolg van ingediende zienswijzen.
3.1 Ambtshalve wijzigingen In het wijzigingsbesluit zijn de navolgende ambtshalve wijzigingen doorgevoerd. Dit zijn wijzigen die zijn doorgevoerd na de ter visie legging van het ontwerp wijzigingsbesluit. Het gaat hierbij om aanpassingen in de regels en/of verbeelding (juridische plandelen) van het wijzigingsbesluit. Regels 1. Op basis van het programma van eisen van TenneT moeten de opstijgpunten de functie bedrijf hebben. Bij het opstellen van het ontwerpbesluit door TenneT is dit niet opgemerkt. De regels en de verbeelding van de wijzigingsbesluiten Verkabeling Noord en Verkabeling Zuid is hierop aangepast. In de regels is de bestemming ‘Bedrijf - Opstijgpunt’ toegevoegd. 2. Artikel 6.8 is komen te vervallen. Herplantplicht wordt niet meer opgenomen in het zuidelijk planonderdeel. Herplant is alleen nog nodig voor de kap van bomen in het noordelijk plandeel. 3. Artikel 6.9 is komen te vervallen, omdat dit niet meer van toepassing is. Uit de ecologische beoordeling stikstof blijkt dat als gevolg van het project geen significantie negatieve effecten ontstaan op de instandhouding van Natura2000gebieden.
Wel is in de regels in artikel 5 een algemeen bouw- en aanlegverbod opgenomen: Het is verboden de bouw- en aanlegwerkzaamheden, die met onderhavig plan worden mogelijk gemaakt uit te voeren, indien daarbij wordt afgeweken van de materieelstaat, aantal draaiuren en/of uitvoeringsperiode, als opgenomen in bijlage 2 van de planregels. Voorliggend bouw- en aanlegverbod geldt niet indien uit een geactualiseerde Aerius berekening, met ecologische voortoets, blijkt dat geen significante negatieve effecten op Natura2000-gebieden zijn te verwachten. 4. Artikel 8.4 wordt gewijzigd, zodat op twee locaties in het plan putten kunnen worden gebouwd. Deze zijn nodig voor de aanleg van de verkabeling: de
Vaststellingsrapport Verkabeling Zuid ontwerpwijzigingsbesluit “Verkabeling Zuid”, Zutphen
22 / 26
bouwactiviteit ziet op het bouwen van een bouwwerk ten behoeve van de hoogspanningsverbinding en: o de oppervlakte niet meer bedraagt dan 15 m2. o de hoogte niet meer bedraagt dan 2 meter Verbeelding 1. In het ontwerpbesluit Verkabeling Zuid is op de verbeelding het opstijgpunten aan het einde van het verkabelingstracé niet goed ingetekend. Ook is de contour dubbelbestemming ‘Leiding - Ondergrondse hoogspanningsverbinding’ over het gehele werkingsgebied opgenomen. Daarnaast is ter plaatse van het opstijgpunt de bestemming ‘Bedrijf - Opstijgpunt’ opgenomen. De gebiedsaanduiding ‘overige zone bouwwerken’ kan hierdoor komen te vervallen. De benodigde bouwmogelijkheden zijn nu geregeld in de bestemming ‘Bedrijf - Opstijgpunt’. In de vast te stellen wijzigingsbesluit is dit aangepast:
Uitbreiding besluitgebied met dubbelbestemming ‘Leiding - Ondergrondse hoogspanningsverbinding’ en bestemming ‘Bedrijf-Opstijgpunt’ (rood kader)
Vaststellingsrapport Verkabeling Zuid ontwerpwijzigingsbesluit “Verkabeling Zuid”, Zutphen
23 / 26
3.2 Wijzigingen als gevolg van zienswijzen Voorliggend wijzigingsbesluit wordt aangepast als gevolg van de ingediende zienswijze. Als gevolg van de zienswijze is een gebodsbepaling in de regels en verbeelding van de wijzigingsbesluiten opgenomen. Hiermee wordt voorkomen dat twee jaar na ingebruikname van de ondergrondse verkabeling, de bovengrondse hoogspanning nog in gebruik is. Dit betekent dat een voorwaardelijke verplichting is opgenomen om, twee jaar na ingebruikname van de ondergrondse verkabeling, de bovengrondse hoogspanning buiten gebruik te stellen en te amoveren. De termijn van twee jaar is opgenomen om een redelijke termijn op te nemen in de juridische regeling van het wijzigingsbesluit. Om technische redenen is het uitgesloten, dat beide verbindingen tegelijk in bedrijf zouden zijn. Cumulatie kan dus niet optreden. Om de omgeving daar ook op het gebied van de regelgeving zekerheid over te geven is in de regels en verbeelding van het wijzigingsbesluit een gebodsbepaling opgenomen. Op de verbeelding is ter plaatse van de bestaande hoogspanningslijn een functieaanduiding 'overige zone - saneren bovengrondse hoogspanningsverbinding' opgenomen. In de regels is de hieraan gekoppelde en omschreven voorwaardelijke verplichting (gebodsbepaling) opgenomen.
Rood: opgenomen functieaanduiding overige zone - saneren bovengrondse hoogspanningsverbinding, m.u.v. footprint mast (mast blijft staan).
Vaststellingsrapport Verkabeling Zuid ontwerpwijzigingsbesluit “Verkabeling Zuid”, Zutphen
24 / 26
Rood: opgenomen functieaanduiding overige zone - saneren bovengrondse hoogspanningsverbinding
Vaststellingsrapport Verkabeling Zuid ontwerpwijzigingsbesluit “Verkabeling Zuid”, Zutphen
25 / 26
Rood: opgenomen functieaanduiding overige zone - saneren bovengrondse hoogspanningsverbinding
Vaststellingsrapport Verkabeling Zuid ontwerpwijzigingsbesluit “Verkabeling Zuid”, Zutphen
26 / 26