960972 - Bijlage 4 - Presentatie opiniërende raadsronde RES 2.0

Regionale Energie Strategie Opiniërende raadsronde 3 april 2025

Welkom bij de opinierende raadsronde voor de RES 2.0 Vraag die tijdens deze bijeenkomst centraal staat:

“Wat vindt de gemeenteraad van Zutphen van de voorgestelde insteek voor de RES 2.0 én wat wilt u mee geven aan de regio in de voorbereiding van de ontwerp RES 2.0?” Daarnaast weet u straks ook: • Wat een Regionale Energie Strategie (RES) is; • Wat de insteek van de RES 2.0 van de regio Stedendriehoek is; • Hoe ons energiesysteem er in de toekomst uitziet; én

• Wat de principes van het energieperspectief zijn en hoe deze passen bij de gemeente Zutphen.

2

GEMEENTE ZUTPHEN

Hoe en wanneer kunt u een bijdrage leveren? Hoe?

Reageren tijdens opiniërende raadsronde

Wanneer?

Opiniërende raadsronde

vandaag, 3 april

3

GEMEENTE ZUTPHEN

Huiswerk: voorbereiden moties voor zienswijze op ontwerp RES 2.0

mei

Bespreken ontwerp RES 2.0 en moties

Vaststellen zienswijze en moties op ontwerp RES 2.0

Oordeelsvormende vergadering

Raadsvergadering

12 juni & 23 juni

Regionale Energie Strategie

4

GEMEENTE ZUTPHEN

Wat is een Regionale Energie Strategie? Een Regionale Energie Strategie (RES) is een plan waarin gemeenten, provincies, waterschappen en andere lokale partners samenwerken om de energietransitie in hun regio vorm te geven. De RES is ook een manier om samen te werken aan de energietransitie door kennis en inzichten uit te wisselen. Een RES bestaat uit twee onderdelen: 1.

regionaal bod; én

2.

regionale strategie.

De RES komt voort uit het Nederlandse Klimaatakkoord. Daarin staat onder andere dat Nederland in 2030 over genoeg zonne- en windparken op land moet beschikken om 35 terawattuur (TWh) aan duurzame elektriciteit te kunnen opwekken. Het bod in de RES is de bijdrage van een regio aan deze doelstelling én de strategie geeft aan hoe ze die bijdrage gaan leveren. 5

GEMEENTE ZUTPHEN

De RES van de regio Stedendriehoek

1 TWh is voldoende elektriciteit voor 400.000 huishoudens. Het is ook circa 20% van de elektriciteit die we in de Stedendriehoek in 2050 nodig hebben.

In 2021 is de RES 1.0 van de Regio Stedendriehoek vastgesteld door alle betrokken gemeenteraden, Provinciale Staten en de Algemene Besturen van de waterschappen Vallei en Veluwe en Rijn en IJssel. In deze RES stond het volgende: • In 2030 wekken wij met behulp van zonnepanelen op land, windmolens en zonnepanelen op grote daken 1,07 TWh aan elektriciteit op. Dit is onze bijdrage aan de landelijke doelstelling (bod). • Het draagkracht van het landschap is leidend voor het bepalen van onze bijdrage aan landelijke doelstellingen (strategie).

• We hebben met elkaar afgesproken dat wij lokaal eigenaarschap en landschappelijke inpassing van zon- en windprojecten vastleggen in lokaal beleid en ons best gaan doen om het bod te halen.

6

GEMEENTE ZUTPHEN

1 TWh is voldoende elektriciteit voor 400.000 huishoudens. Het is ook circa 20% van de elektriciteit die we in de Stedendriehoek in 2050 nodig hebben.

S3H Gerealiseerd

Hoe staat het nu met het bod?

7

0,37 TWh (34,5%) 2023

Waarvan gerealiseerd in de gemeente Zutphen:

0,011 TWh (10%) 2023

0,108 TWh (21%) 2023

0,248 TWh (55%) 2023

0,011 TWh 10% 2024

0,013 TWh 2,5% 2024

0,015 TWh 3,3% 2024

De wereld is ondertussen veranderd..

8

GEMEENTE ZUTPHEN

Energiesysteem van de toekomst

9

GEMEENTE ZUTPHEN

Het energiesysteem van de toekomst Het landelijke energiesysteem van de toekomst (video) Belangrijkste punten uit de video: - ons energiesysteem wordt decentraler, de rol van het lokale bestuur wordt daarmee groter;

- we maken gebruik van verschillende bronnen van energie die op verschillende momenten beschikbaar zijn; - we gaan meer elektriciteit gebruiken en onze woningen en panden op andere manieren verwarmen; én - we moeten vandaag beginnen met het werken aan het energiesysteem van morgen.

10

GEMEENTE ZUTPHEN

Het nieuwe energiesysteem is de insteek voor de RES 2.0 Verschil tussen RES 1.0 en RES 2.0:

➢ RES 1.0: Hoeveel elektriciteit kunnen we op basis van de draagkracht van het landschap opwekken. ➢ RES 2.0: Wat willen we in de toekomst in de regio doen, hoeveel en wat voor soort energie is hier voor nodig. De RES 2.0 bestaat straks uit:

11

1.

een regionaal bod voor wind- en zonne-energie, als onderdeel van een energiemix waar ook andere bronnen van energie in mee worden genomen;

2.

een strategie met oog op het energiesysteem van de toekomst (ook wel energieperspectief genoemd) en lokaal eigenaarschap. GEMEENTE ZUTPHEN

Het energieperspectief van de regio

12

GEMEENTE ZUTPHEN

Wat is het energieperspectief? Het energieperspectief

Uitgangspunten en principes

Kwantificering van de energiestromen

Met de uitgangspunten en principes omschrijven we naar welk toekomstbeeld we samen met onze partners in de regio toe werken.

Om het bod voor de RES en onze inspanningen in de regio te concretiseren proberen we het toekomstbeeld in getallen uit te drukken.

13

GEMEENTE ZUTPHEN

Passen de uitgangspunten bij het energiesysteem in Besparen en Zutphen? doelmatig gebruik Het korte antwoord: JA!

van energie zijn onderdeel van alle energie-initiatieven.

Enkele voorbeelden: “Het energiesysteem is decentraler. Duurzame energie is namelijk overal om ons heen beschikbaar.” Dit principe sluit aan bij onder andere de Transitievisie Warmte van de gemeente Zutphen. In de Transitievisie Warmte is te lezen dat er in de toekomst voornamelijk gebruikt gemaakt wordt van verschillende natuurlijke bronnen in de omgeving en elektriciteit om huizen te verwarmen en inwoners te voorzien van warm water.

14

Elektriciteit en omgevingsenergie vormen de ruggengraat van onze energievoorziening.

Passen de uitgangspunten bij het energiesysteem in Zutphen? “Het overgrote deel van de elektriciteit gaat in 2050 eerst door een flex- of bufferproces voor het creëren van dagbalans en seizoen balans.”

Dit principe zien we terug in de startbuurten voor warmtenetten, de ontwikkeling van een Smart Energy Hub op bedrijventerrein De Mars én de problemen op het elektriciteitsnet. Energie wordt namelijk niet altijd gebruikt op het moment dat het opgewekt wordt. We maken met dit uitgangspunt de afspraak om de opslagcapaciteit van ons lokale energiesysteem te vergroten. Zo hebben inwoners en ondernemers ook energie op momenten dat het nodig is maar niet opgewekt wordt. 15

Het tekort aan elektriciteit en omgevingsenergie komt vooral voor in de winter. Er is 6000 uur per jaar een overvloed aan elektriciteit en omgevingsenergie en 3000 uur per jaar een tekort.

Passen de uitgangspunten bij het energiesysteem in Zutphen? “We wekken een groot deel van onze energie in de regio op. We zorgen voor een combinatie van verschillende soorten energie. En we zorgen dat grootschalige en kleinschalige energieopwekking op elkaar is afgestemd.” Dit principe past natuurlijk bij de opdracht die wij vanuit het Klimaatakkoord hebben gekregen en is ook de aanleiding dat wij een RES opstellen. We zien nu dat lokale energieopwekking van elektriciteit ook nodig is om ontwikkelingen, zoals woningbouw, mogelijk te maken.

16

Samenvatting We stellen in 2025 samen met partners in de regio een Regionale Energie Strategie op waarin staat: →hoe en hoeveel elektriciteit we in 2035 in de regio willen opwekken; →uitgangspunten en principes voor het toekomstig energiesysteem waar we samen met onze partners in de regio naar toe werken; én →kwantificering van de energiestromen in de regio op het gebied van vraag naar energie, aanbod van energie en flex- en bufferprocessen. Met deze insteek werken we toe naar betaalbare, betrouwbare en duurzame energievoorziening. Die energievoorziening hebben we nodig voor het uitvoeren van onze woningbouwplannen, uitbreidingen van bedrijventerreinen en de ontwikkeling van werklocaties. Maar ook om onze woningen en gebouwen te verwarmen zonder fossiele brandstoffen en om het verkeer, de industrie en de landbouw minder belastend te maken voor het milieu. 17

GEMEENTE ZUTPHEN

Tijd voor het gesprek De twee vragen die vandaag centraal staan:

1. Wat vindt u van de voorgestelde insteek voor de RES 2.0? 2. Wat wilt u mee geven aan de regio in de voorbereiding van de ontwerp RES 2.0? Voor de volgende keer:

Zorg ervoor dat u voor de volgende bijeenkomst eventuele moties en/of een zienswijze voorbereidt met uw fractie. Werk hierbij samen met andere fracties, zowel binnen de gemeenteraad van Zutphen als met gemeentes in de regio Stedendriehoek.

18

GEMEENTE ZUTPHEN

Bedankt voor jullie aandacht.

Yara van Weert 06 39071682 y.vanweert@zutphen.nl

Zutphen.nl