9248356 - bijlage 2 - Projectplan vergroening Revelhorst
Tekst van het document
Bijlage 1 bij subsidieaanvraag Toekomstbestendige bedrijventerreinen Provincie Gelderland
Versie 3 d.d. 05-12-2024
Inhoud 1.
Aanleiding 11.
_ Bedrijventerrein Revelhorst
12.
_
13.
_ Vergroening Revelhorst
2.
3.
Hitte-eiland
Revelhorst
Activiteiten
2.1.
_
Fysieke maatregelen
2.2.
_
Groenstructuren
23.
_
Locaties
2.4.
_ Afbakening
Partners
3.1. 3.2.
Organisatie bedrijfsleven _ Betrokken bedrijven
33.
Draagvlak
4.
Planning en organisatie
S.
Risico's
6.
Begroting
Bijlage I Assortimentenlijst Bijlage I Schetsen particuliere bedrijven Bijlage IV Bewijs schriftelijke afspraken bedrijven Bijlage V_ Factsheet biodiversiteit Revelhorst Bijlage VI Revelhorst paneel bomen Bijlage VI Aanplant bomen Revelhorst-noord Bijlage VIIl Aanplant bomen Revelhorst-zuid Bijlage IX Revelhorst paneel bermen Bijlage X Revelhorst paneel eigen terrein
Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
1. Aanleiding 11.
Bedrijventerrein Revelhorst
Ontstaansgeschiedenis en ontwikkelingen Bedrijventerrein De Revelhorst ligt aan de zuidzijde van de stad Zutphen en is het jongste bedrijventerrein van Zutphen. De bouw van dit bedrijventerrein startte in 1993 en de officiële opening was in 2004. Het bedrijventerrein is goed ontsloten met zijn ligging aan de N314 en N318, ten zuiden van
de stad.
Het terrein 59 ha en is bedoeld voor kleine en middelgrote bedrijven. Toekomstige uitbreidingen aan de oost- en zuidzijde maken dit bedrijventerrein tot een snelgroeiende economische hotspot. Op dit moment wordt volop gebouwd aan Revelhorst IV.
Huidige groenstructuur Revelhorst is omgeven door groene randen: het buitengebied met zijn broeklanden aan de zuid en oostzijde, Bronsbergen en het Bronsbergermeer aan de westzijde en woonwijk Leesten aan de noordzijde Deze groene omlijsting is enigszins doorgetrokken tot in de Revelhorst, vooral aan de oostzijde waar de Lansinkweg met zijn groenstructuur aansluit op de Revelhorst. Daarnaast zijn in het zuidelijk deel een aantal singels aangelegd tussen de verschillende bouwfasen en ter afscherming van de bedrijven. Ook de Vierakkerse Laak doorkruist het bedrijventerrein. Dit geeft veel potentie voor een landschappelijke aansluiting van de groenstructuren en daarmee de verbinding voor flora en fauna.
Het openbaar groen op het bedrijventerrein bestaat voornamelijk uit strak gemaaide bermen, een aantal (korte) bomenrijen en bosschages en watergang. De samenhang en verbinding tussen deze groene elementen ontbreekt en er is geen sprake van robuuste groenstructuren. Alle braakliggende percelen zijn inmiddels verkocht; hier zitten geen mogelijkheden voor toevoeging van tijdelijke natuur.
1.2.
Hitte-eiland
Revelhorst
Gevolgen van klimaatverandering We hebben de laatste jaren steeds meer te maken met hevige regenbuien, hittegolven en langdurige perioden van droogte. Deze weersextremen hebben effect op zowel de fysieke ruimte zelf als op de leefbaarheid van deze ruimte. Wateroverlast, hitte en droogte zijn gevolgen van klimaatverandering die grote impact hebben op de leefomgeving en leefkwaliteit van mensen. Met name hittestress heeft invloed op de gezondheid en het welzijn van mensen. Hittestress speelt een grote rol op bedrijventerreinen. Op warme dagen loopt de temperatuur op bedrijventerreinen extra hoog op als gevolg van veel verstening en weinig groen. Verharde oppervlaktes houden warmte langer vast, waardoor stedelijke gebieden tijdens hittegolven overdag steeds verder opwarmen en s ‘nachts nauwelijks afkoelen. Dit wordt ook wel het hitte-eiland effect genoemd en zorgt ervoor dt bedrijventerreinen in de zomer zeer onaangenaam kunnen zijn. Bedrijventerrein Revelhorst is, na bedrijventerrein de Mars, een van de grootste hitte-eilanden van de gemeente Zutphen. Omdat Revelhorst voornamelijk uit verharding bestaat en er nauwelijks groen te vinden is, kan de temperatuur hier op warme dagen oplopen tot wel 40 °C. De temperatuur op sommige plekken op de Revelhorst ligt op warme dagen zelfs gemiddeld 10 °C hoger ten opzichte
Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
3
van de omliggende gebieden, De hoeveelheid verharding en het gebrek aan groen is ook nadelig voor wateroverlast, droogte en de biodiversiteit in het gebied.
Figuur 1 Hitte-eiland Revelhorst ten zuiden van Zutphen (Integraal Basis Klimaat Plan, 2018}
In figuur 2 worden 2 kaarten getoond. De eerste kaart geeft aan wat de gevoelstemperatuur is in het huidige klimaat op een zomerse dag. De tweede kaart toot de situatie in 2050 bij sterke klimaatverandering (WH-scenario) waarbij men van een gevoelstemperatuurstijging van ca 3 graden uitgaat bij gelijke inrichting van het terrein.
Figuur 1 gevoelstemperatuur huidig en in 2050 (bron:
Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
Klimaateffectatlas)
De gemeente Zutphen wil de komende jaren aan de slag met het vergroenen en verkoelen van de meest hittegevoelige plekken in de stad, waaronder bedrijventerrein Revelhorst. Dit doen we niet alleen voor, maar vooral ook samen met het bedrijfsleven. Een groen bedrijventerrein heeft allerlei voordelen voor bedrijven: het zorgt voor een stijging van de werknemerstevredenheid, een betere arbeidsproductiviteit, een daling van het ziekteverzuim en een toename van de vastgoedwaarde.
Totstandkoming projectplan Na toekenning van de subsidie voor het vergroenen van ons grootste bedrijventerrein De Mars, heeft de provincie Gelderland aangegeven dat ook het project Vergroening Revelhorst kan worden ingediend voor de provinciale subsidieregeling 'Toekomstbestendige Bedrijventerreinen’. De gemeente Zutphen wil met behulp van deze subsidie de plannen voor het vergroenen van Revelhorst tot uitvoering te brengen. Dit nieuwe, actuele projectplan voor Vergroening Revelhorst is onderdeel van de subsidieaanvraag.
1.3.
Vergroening Revelhorst
Doelstellingen Het hoofddoel van het project is het vergroenen en verkoelen van Revelhorst zodat werknemers, inwoners en bezoekers hier aangenaam en verantwoord kunnen werken, wonen en recreëren onder alle weersomstandigheden. Doorte vergroenen willen we naast hitte ook wateroverlast en droogte tegengaan en de biodiversiteit op het bedrijventerrein vergroten. Om dit te realiseren zijn een drietal subdoelstellingen geformuleerd: - _ Revelhorst bestaat voor tenminste 30% uit groen; - _ Iedere werknemer heeft binnen 300 meter toegang tot een groene verblijfruimte; - _ Opveelgebruikte fiets- en looproutes is tenminste 40% schaduw. Het project kent een doorlooptijd van drie jaar. Binnen deze drie jaar zullen bovenstaande doelstellingen niet direct worden gehaald. Dat heeft er onder meer mee te maken dat de nieuw geplante (jonge) bomen de eerste jaren nog nauwelijks bijdragen aan het percentage groen en schaduw. Maar door nu te starten met het vergroenen van de openbare ruimte leveren we wel op korte termijn een belangrijke eerste bijdrage aan het realiseren van deze doelstellingen. Daarnaast zijn de mogelijkheden voor het vergroenen van de openbare ruimte op Revelhorst beperkt. Het bedrijventerrein bestaat voor een groot gedeelte uit particuliere bedrijfspercelen.
Het vergroenen van deze bedrijfspercelen i dan ook noodzakelijk om bovengenoemde doelstellingen uiteindelijk te behalen. 30% groen
Bomen, gras, struiken en ander groen spelen een belangrijke rol bij een klimaatbestendige inrichting van bedrijventerreinen. Minder verharding en meer groen zorgt ervoor dat water beter kan infiltreren in de bodem waardoor wateroverlast en droogte verminderd. Ook is het aanbrengen van groen een belangrijke factor dat zorgt voor verkoeling. Met name bomen dragen substantieel bij aan het verkoelen van de omgeving. Bomen geven verkoeling door middel van schaduwwerking en verdamping van het bladerdek. Aangezien de verkoelende effecten van bomen pas circa 20 jaar na aanplant merkbaar zijn, is het belangrijk om zo snel mogelijk zoveel mogelijk bomen te planten. Daarnaast is groen gunstig voor biodiversiteit. Zeker wanneer het inheemse beplanting betreft trekt dit vele verschillende diersoorten aan. Het groen biedt verblijfplaatsen en voedsel en draagt bij aan een veilig leefomgeving. Indien er groene verbindingszones worden gecreëerd bevordert dit ook de verplaatsingsmogelijkheden voor diersoorten. Daarmee vormt groen een belangrijke basis voor biodiversiteit.
Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
5
De kaarten van de Klimaateffectatlas? laten niet goed de huidige situatie zien op Revelhorst aangezien ook het buitengebied wordt meegerekend bij de percentages groen en grijs. Wel kan het percentage schaduw op wandel- en fietspaden worden gemonitord; zeker als over ca 10 jaar de bomen enige omvang hebben gekregen. 300 meter afstand tot koelte Op warme dagen en tijdens hittegolven is het belangrijk dat de verkoeling kan worden opgezocht. Daarom is het van belang dat er in de openbare ruimte altijd koele plekken in de buurt zijn waarje bij hitte snel naartoe kunt. Vanaf elk gebouw zou binnen 300 meter loopafstand een aangename en aantrekkelijke koele verblijfsplek in de buitenruimte moeten zijn. Deze verblijfplekken zijn groen ingericht en vormen daarmee ook een geschikte verblijfruimte voor plant- en diersoorten. Er zijn een aantal voorwaarden waar deze koele verblijfsplekken aan moeten voldoen:
Grootte: De koele plek is een openbare buitenruimte van tenminste 200m?. Temperatuur: Op de koele plek is de waargenomen temperatuur tijdens een zeer warme dag maximaal 35 graden Celsius. Dat betekent meestal dat de plek in de schaduw ligt. Afstand tot wegen: Een koele plek heeft een minimumafstand tot wegen. Hoe hoger de maximumsnelheid op een weg, hoe verder de koele plek ervandaan moet liggen. Vorm: Koele plekken moeten breed genoeg zijn. Een lange uitgerekte smalle plek voldoet dus niet aan de criteria voor een koele plek. Op onderstaande kaart van de Klimaateffectatlas i te zien waar op Revelhorst deze doelstelling niet wordt gehaald. Oranje en rode gebouwen hebben geen koele verblijfplekken binnen 300 meter.
Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
Afstand tot koelte
Legenda:
ä \ 40%
M
0-200 meter
T
200 - 300 meter
T M
300 -400 meter 400 -500 meter
M 500+ meter I Koele plek
schaduw
Om hittestress tegen te gaan moet er op belangrijke loop- en fietsroutes op bedrijventerreinen voldoende schaduw zijn. Dat maakt het mogelijk om ook in warme perioden op een prettige manier van en naar het werk te gaan en om overdags een ommetje te maken, zonder dat dit problemen voor de gezondheid of het welbevinden veroorzaakt. Er zijn verschillende manieren om schaduw te creëren. De meest effectieve manier is door middel van bomen, omdat deze naast veel schaduw ook
verkoeling in de vorm van verdamping geven. Door te kiezen voor bladverliezende bomen is er s ‘winters geen sprake van schaduwvorming en kan men in deze periode juist van de zon genieten.
Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
Percentage schaduw op fiets- en wandelpaden (zoom in) Transparantie: 0% __
Legenda: Bo-10% M10-20%
S
20-30%
»
30-40% 40-50%
w-50% Bron:
Cobra
Groeninzicht, 2024
Uitgangspunten Goede
voorbeeld
Dit project is gericht op het vergroenen de openbare ruimte op Revelhorst. Hiermee kunnen we op korte termijn een substantiële bijdrage leveren aan het klimaatbestendig maken van het bedrijventerrein. Door als gemeente het voortouw te nemen en het goede voorbeeld te geven willen we bedrijven inspireren en stimuleren om ook zelf aan de slag te gaan met vergroenen. Het ervaren van de voordelen van een groene en klimaatbestendige inrichting zal het bedrijfsleven aansporen om zelf ook actie te ondernemen. Bovendien is het makkelijker om het gesprek met de bedrijven aan te gaan over deze thema's wanneer we als gemeente laten zien dat we doen wat we zelf verkondigen
‘practice what you preach’). Groene beweging Het geven van het goede voorbeeld en het inzetten op gebruiksgroen is een belangrijke basis voor het op gang krijgen van een groene beweging. De bedoeling is dat gedurende het project en in de jaren daarna het bedrijfsleven wordt geactiveerd om zelf aan de slag te gaan met het vergroenen en klimaatbestendig maken van hun eigen percelen en gebouwen. Dit is noodzakelijk voor het realiseren van een toekomstbestendig bedrijventerrein, maar i een langdurig proces. Veel bedrijven beschouwen klimaatadaptatie en biodiversiteit nog niet als een prioriteit of verantwoordelijkheid. Om hier verandering in te brengen gaan we de komende jaren allerlei communicatiemiddelen
Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
8
inzetten en acties optuigen voor het activeren van een groene beweging.
2. Activiteiten
2.1.
Fysieke maatregelen
Het project en de bijbehorende subsidieaanvraag zijn gericht op het realiseren van fysieke maatregelen ten behoeve van klimaatadaptatie en biodiversiteit in de openbare ruimte op bedrijventerrein Revelhorst. De maatregelen hebben betrekking op het aanplanten van verschillende soorten groen en het creëren van verblijfruimtes. De volgende fysieke maatregelen worden meegenomen in het project: &
Aanplanten van klimaatbestendige bomen
&
Aanplanten van struweel
&
Aanbrengen van horizontaal groen op een bedrijfspand
*% *
Aanbrengen van wadi’s Inzaaien van bermen en overhoeken met inheemse bloemen- en kruidenmengsels
We kiezen bij alle typen beplanting voor inheemse soorten. Een assortimentenlijst van de verschillende soorten beplanting s te vinden in bijlage I.
2.2.
Groenstructuren
Met het vergroenen van Revelhorst werken we toe naar een robuustere groenstructuur, waar mens en dier profijt van hebben. We verbinden de nieuwe en bestaande groenstructuren zodat ecologische corridors ontstaan. Deze ecologische corridors sluiten aan op de verschillende landschapstypen in het omliggende landschap waardoor doorgaande structuren ontstaan richting buitengebied.
Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
Ecologische corridors aansluitend op de landschapstypen (bron: Visie Landelijk gebied SAB 2015)
De ruimte voor vergroening is schaars op de Revelhorst, daarom laten we hierbij geen plek onbenut.
De fysieke maatregelen zijn zoveel mogelijk verdeeld over het bedrijventerrein.
r
(
_
"
Hiernaast is zichtbaar waar de fysieke maatregelen zich bevinden. In geel de bermen die worden ingezaaid en waar bomen worden aangeplant, de rode sterren zijn de locaties van de bedrijven die meedoen. In de bijlagen zijn de tekeningen bijgevoegd van de exacte locaties van de bomen
inclusief boomsoorten.
Locaties vergroening op de Revelhorst
Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
10
2.3.
Locaties
Hieronder
volgt een uitwerking van de verschillende locaties op Revelhorst waar we aan de slag gaan
en welke fysieke maatregelen we daar gaan toepassen. In totaal zijn 11 verschillende locaties meegenomen, waarvan 9 locaties in de openbare ruimte en 3 locaties zijn particuliere terreinen. De nummeringen van onderstaande tabel komen overeen met die van bovenstaande kaart. In bijlage I zijn uitgewerkte schetsen van de locaties en maatregelen te vinden. Fysieke maatregelen
Aantal
Aanplanten bomen Inzaaien kruidenmengsel
6oo stuks _ Gemeentelijke bermen 5.000m2 Gemeentelijke bermen
Aanplanten bomen
5 stuks | Particulier terrein, locatie
A
Aanleggen wadi Aanplanten vaste planten en
250m2 143m2
Particulier terrein, locatie A Particulier terrein, locatie A
Aanplanten heesters
100m2
Particulier terrein, locatie
Aanplanten hagen Aanplanten bosplantsoen Inzaaien kruidenmengsel Aanleggen wadi Aanplanten bosplantsoen
205m1 70m2 235m2 250m2 100m2 |
Particulier terrein, Particulier terrein, Particulier terrein, particulier terrein, particulier terrein,
Inzaaien kruidenmengsel
235m2
particulier terrein, locatie B
Aanplanten bosplantsoen Aanplanten klimplanten
125m2 235m1
Particulier terrein, locatie C Particulier terrein, locatie C
siergrassen A
locatie A locatie A locatie A locatie B locatie B
|
Toelichting biodiversiteit Hieronder staat per activiteit beschreven hoe dit bijdraagt aan de biodiversiteit op Revelhorst en op welke doelsoorten wordt ingezet. Ook is in bijlage IV een factsheet vanuit het biodiversiteitsplan voor Revelhorst toegevoegd, waarop karakteristieke flora- en fauna-soorten worden belicht evenals de huidige natuurkwaliteit en mogelijke bedreigingen. Daarnaast zijn n het biodiversiteitsplan zelf ontwikkelmogelijkheden geschetst, waaronder de hieronder genoemde maatregelen. Aanplanten van bomen: Het aanplanten van klimaatbestendige bomen is een concrete bijdrage aan biodiversiteit. Zo huisvest de zomereik gemiddeld zo'n 450 insectensoorten, wat deze bomen tot waardevolle ecosystemen maakt. Niet alleen bieden ze een stabiele habitat voor insecten, ze dragen ook bij aan rust- en foerageergebied voor 0.. vogels als de steenuil en zoogdieren als de gewone dwergvleermuis. Ongeveer 20% van de bomen die we gaan aanplanten bestaat uit inheemse soorten. Gezien de beperkte ruimte in de wegbermen, zowel boven- als ondergronds, zijn we genoodzaakt om ook voor niet-inheemse boomsoorten te kiezen. Daarnaast zijn er randvoorwaarden met betrekking tot de kroonvorm van de boom n verband met cameratoezicht. Dit maakt dat we op een aantal locaties
voor smalle boomkronen (en soorten) moeten kiezen in verband met de (sociale) veiligheid op de Revelhorst. Ondanks dat niet alle boomsoorten inheems zijn, kiezen we bij de uitheemse bomen nog steeds voor soorten
die een meerwaarde bieden voor biodiversiteit; dracht- en waardbomen voor
vlinders en bijen, bloeiende en besdragende soorten voor vogels en kleine zoogdieren. Derhalve voeren we slechts 20% van de aan te planten bomen op voor de subsidie voor biodiversiteit en 80% voor klimaatadaptatie.
Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
u
Inzaaien van bermen met inheemse bloemen- en kruidenmengsels: Inzaaien van bermen met inheemse bloemen- en kruidenmengsels is een doeltreffende maatregel om biodiversiteit te bevorderen. Door te kiezen voor lokale en inheemse flora ontstaat een natuurlijk ecosysteem dat niet alleen insecten zoals bijen en vlinders aantrekt, maar ook bijdraagt aan het behoud van inheemse plantensoorten. Het vergroot de variatie aan flora, wat op zijn beurt verschillende insecten, vogels en kleine zoogdieren aantrekt. Het omvormen van straks gemaaide bermen, waar alleen gras groeit dat frequent kort gemaaid wordt, naar bloemen- en kruidenrijke bermen is een grote vooruitgang in het kader van biodiversiteit. In de nieuwe situatie bloeien de bermen op, wat een diverse gemeenschap van fauna aantrekt, waaronder meer insecten dan voorheen. Hierdoor zal een sterke toename van biodiversiteit ontstaan, ten opzichte van de eerdere, minder gevarieerde omstandigheden. Vergroenen bedrijfspercelen Ook op de particuliere bedrijfspercelen wordt extra bomen en struweel aangeplant, overhoeken ingezaaid met kruidenmengsels, een wadi gegraven en heesters en vaste planten aangeplant.
Aanplanten van bes-dragend struweel en heesters: Bij de aanplant van struweel wordt bewust gekozen voor een combinatie van inheemse struiken en bomen die rijk zijn aan bessen of zaden, met het oog op vogels zoals de roodborst, zwarte roodstaart en mees. Daarnaast creëert de diversiteit aan plantensoorten in dit struweel een gevarieerd microklimaat, waardoor verschillende insecten worden aangetrokken. Dit draagt niet alleen bij aan de voedselvoorziening voor vogels, maar bevordert ook de algehele insectenpopulatie. Ook dient bes-dragend struweel als broedplaatsen en schuilplekken voor een breed scala aan vogelsoorten. Aanplanten vaste planten: Bij bedrijf A kiezen we voor vaste planten die een meerwaarde bieden voor biodiversiteit: dracht- en waardplanten voor vlinders en bijen. Onderstaande figuur illustreert voorbeelden van planten en dieren die afhankelijk zijn van elkaar. Het toont zowel huidige aanwezige soorten als soorten die mogelijk kunnen terugkomen op Revelhorst wanneer de voorgestelde maatregelen worden uitgevoerd, Dit biedt niet alleen inzicht in de bestaande biodiversiteit, maar benadrukt ook de inspanningen en strategieën om deze op Revelhorst te behouden
en te bevorderen.
Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
12
bosspitsmuis
;ele!knlml le
dogpauwoog
Kruidenrijke
®
ver &
vos
«
konl]n
R
®.
b
kleine
rode
k
:
jren
#wane ‚,nu
bloem
roodborst *
.
0 R
erhoeds e° \_ ° nommel …… #
_„,„,‚„‚„‚ xtnuâknaun; k
…
Huidige en toekomstige Flora en Fauna op Revelhorst
2.4.
Instandhouding
Bomen
Bij aanplant worden de stammen van de bomen gekalkt; hiermee wordt voorkomen dat bomen
schade oplopen door zonnebrand. De bomen krijgen de eerste 3 jaren (indien nodig) 10x/jaar een watergift.
De bomen worden opgenomen in ons beheersysteem. Dit betekent dat de bomen 1/3 jaar VTAgecontroleerd worden en afhankelijk van de uitkomsten van deze visuele inspectie worden onderhoudsmaatregelen genomen. Struweel
Gedurende de eerste 3 jaren wordt het struweel uitgemaaid met een bosmaaier om de concurrentiestrijd te winnen. Het struweel wordt 1x/5 jaar gefaseerd afgezet in vakken van 10m. Heesters en vaste planten
De heesters worden 1x/jaar gesnoeid/teruggezet. De vaste planten worden jaarlijks in het voorjaar afgemaaid en het maaisel wordt afgevoerd. Kruidenmengsels
De kruidenmengsels worden 1x/jaar afgemaaid en het maaisel afgevoerd in september.
Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
3
2.5.
Afbakening
Het project alsmede de subsidieregeling zijn gericht op de realisatie van fysieke maatregelen in de openbare ruimte. Hier ligt binnen het project dan ook de grootste focus op. Er zijn wel een aantal bedrijven die in het kader van Vergroening Revelhorst aan de slag gaan met het vergroenen van hun terrein. Deze bedrijven vervullen een belangrijke voorbeeldfunctie met betrekking tot het vergroenen van bedrijfspercelen, maar het grootschalig vergroenen van particuliere bedrijfspercelen valt buiten de scope van dit project. Ook stimuleringsmaatregelen gericht op het activeren van het bedrijfsleven vallen niet onder de regeling. Dat betekent echter niet dat we hier niks mee doen. We zijn al volop bezig met het stimuleren en faciliteren van bedrijven om met vergroenen aan de slag te gaan en zullen hier buiten het subsidieproject om op blijven inzetten.
3.
3.1.
Partners
Organisatie bedrijfsleven
stichting Parkmanagement Zutphen Het bedrijfsleven van Revelhorst is georganiseerd via Stichting Parkmanagement Zutphen. Parkmanagement Zutphen behartigt de belangen van het bedrijfsleven en informeert de bedrijven over nieuwe ontwikkelingen. Daarnaast verzorgt Parkmanagement Zutphen projecten voor ondernemers. Parkmanagement Zutphen wil de kwaliteit van de bedrijventerreinen graag op een hoger peil brengen en houden. Daarvoor krijgt het steun van Bedrijvenkring Zutphen en de gemeente Zutphen. Het Parkmanagement combineert de belangen van ondernemers en gemeente en stimuleert duurzame ontwikkelingen. Samenwerking tussen ondernemers en de gemeente is daarbij het sleutelwoord.
Het Parkmanagement ondersteunt het project Vergroening Revelhorst en de aanvraag voor de provinciale subsidieregeling. Er vindt regelmatig overleg plaats met de parkmanager over het project. De parkmarkmanager helpt ook met het informeren van bedrijven over de plannen en het genereren van draagvlak hiervoor.
3.2.
Betrokken bedrijven
De bedrijven Mourik Hout, Wissels en Verhoeve hebben te kennen gegeven dat zij mee willen doen met de vergroening van de Revelhorst. Daartoe hebben zij globale schetsen ingediend inclusief een kostenraming (zie hoofdstuk 6). We zijn met enkele andere bedrijven in gesprek; zijn hebben echter te kennen gegeven dat de aanvraag van deze subsidie net te snel is gezien de ontwikkelingen binnen de bedrijven zelf. Zij willen echter lopende de aanvraag eventueel nog aansluiten met vergroeningsmaatregelen op eigen terrein. In een voorgesprek met de Provincie is gewezen op deze mogelijkheid.
3.3.
Draagvlak
Het vergroenen van bedrijventerrein Revelhorst doen we zoveel mogelijk samen met de bedrijven. We betrekken de bedrijven bij het project en stimuleren hen om ook aan de slag te gaan met het vergroenen van hun eigen percelen. Dat doen we op verschillende manieren, bijvoorbeeld door: - _ Bedrijven tijdig te informeren over het project en de subsidieaanvraag. In februari 2024 is een eerste inloopbijeenkomst gehouden waar bedrijven zijn geïnformeerd over de mogelijkheden en de vergroeningsopgave. Daarnaast zijn al meerdere berichten geplaatst in
Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
14
de nieuwsbrief van de Bedrijvenkring om het bedrijfsleven op de hoogte te stellen. Daarnaast
is ook een oproep gedaan aan bedrijven om met het project mee te denken/doen; -
Persoonlijk langs de bedrijven te gaan die grenzen aan de vergroeningslocaties om hen mee te nemen in de plannen; - _ Informerende en inspirerende presentaties te geven tijdens bijeenkomsten van de Bedrijvenkring samen met bedrijven die al met vergroening bezig zijn; - _ Eenflyer te ontwikkelen en te verspreiden met allerlei opties voor vergroening van
bedrijfspanden- en percelen en de bijbehorende kosten/baten; - _ Campagnes en acties voor vergroening op te zetten waar bedrijven aan mee kunnen doen. Zo heeft de gemeente Zutphen laatst meegedaan aan de actie ’Vogelbosjes” van Plan Boom. Ook bedrijven konden deelnemen aan deze actie en zijn hiervoor actief benaderd. Andere acties die we willen uitrollen zijn bijvoorbeeld ’een parkeerplaats voor een boom” van IVN. We willen op korte termijn resultaten boeken door de openbare ruimte op het bedrijventerrein te vergroenen en aantrekkelijker in te richten, De verwachting is dat dit het draagvlak ten goede komt. Dit helpt ons om een beweging op gang te krijgen waarbij meer bedrijven op Revelhorst aan de slag gaan met het vergroenen van hun panden en percelen. Het op gang brengen van deze beweging doen we gedurende het project, maar ook in de jaren daarna. Dit borgen we door middel van een samenwerkingsovereenkomst ondertekend door alle partners die fysieke maatregelen treffen en gebruik maken van de subsidie (Bijlage I. Het feit dat een aantal bedrijven in het kader van het project hun perceel gaan vergroenen, zal hier ook aan bijdragen. Deze bedrijven zijn tevens bereid een voorbeeldfunctie te vervullen en andere bedrijven te inspireren en stimuleren.
4. Planning en organisatie In 2024 worden concrete uitvoeringsplannen gemaakt en de benodigde voorbereidingen getroffen. Dit wordt afgestemd met het bedrijfsleven en andere externe stakeholders. In (het plantseizoen van) 2024, 2025 en 2026 worden de fysieke maatregelen in de openbare ruimte uitgevoerd. De realisatie wordt dus gefaseerd gedaan en verdeeld over drie jaar/plantseizoenen. De bedrijven die aan de slag gaan met het vergroenen van hun eigen percelen hebben aangegeven dit te willen gaan doen in het plantseizoen van 2024 of 2025. Het projectplan alsmede de locaties zijn al breed afgestemd binnen de gemeentelijke organisatie, waaronder met de afdelingen grondzaken en economische zaken. Er wordt een ambtelijk projectteam samengesteld voor de voorbereiding en uitvoering van de fysieke maatregelen. Dit projectteam zal na de subsidieaanvraag (eind 2023) geregeld bij elkaar komen. De functies in dit projectteam zijn:
- _ Beleidsmedewerker groen en klimaatadaptatie - _ Beleidsmedewerker
bomen
- _ Landschapsarchitect - _ Werkvoorbereider groen -
Beheer en Onderhoud
-
Bedrijfscontactfunctionaris
Bestuurlijk opdrachtgever: Sjoerd Wannet, wethouder Ambtelijk opdrachtgever: Jasper van Thiel, teamleider DIOR (Duurzame Inrichting Openbare Ruimte) Adjunct directeur: Hendri Kasteel (domein Ruimte en Economie)
Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
1
5.
Risico's
De beschikbare ruimte op Revelhorst voor vergroening is zowel ondergrond als bovengronds schaars. Met name de hoeveelheid aan ondergrondse voorzieningen als kabels en leidingen zijn een beperkende factor voor vergroening. Dit geldt vooral ook voor de ‘hoofdroutes’ op Revelhorst. Ook is er regelmatig sprake van ‘concurrentie’ om de ruimte, bijvoorbeeld voor parkeren of de energietransitie. We beogen dit te ondervangen door de plannen en locaties intern breed af te stemmen.
Er kan weerstand ontstaan vanuit een deel van het bedrijfsleven, een ‘not-in-my-backyard’ mindset. Dit willen we beperken door te informeren, betrekken, luisteren en waar mogelijk alternatieven te bieden, En door in te zetten op maatregelen die de bedrijven en hun werknemers daadwerkelijk ten
goede komen/waar zij gebruik van kunnen maken. Deze baten gaan we benadrukken. Met het project willen we allereerst de openbare ruimte op het bedrijventerrein te vergroenen. Om Revelhorst toekomstbestendig te maken is het noodzakelijk dat uiteindelijk ook de bedrijfspercelen
(gebied en gebouw) worden vergroend. Het project geeft hiervoor geen garanties. Door als gemeente het goede voorbeeld te geven en verschillende (communicatie)middelen in te zetten hopen we bedrijven te inspireren en stimuleren om ook zelf aan de slag te gaan met vergroenen.
6. Begroting De kosten in onderstaande begrotingen betreffen het aanplanten van groen en alle werkzaamheden die daarbij komen kijken. Extra groen komt zowel de biodiversiteit als hittestress op Revelhorst ten goede. Omdat er we niet overal inheemse bomen kunnen aanplanten voeren we een deel van de kosten op voor de post ‘klimaatadaptatie’ (waaronder 80% van de bomen) en een deel voor de post ‘biodiversiteit. Dit geldt zowel voor de maatregelen in de openbare ruimte als op particulier terrein. Maatregelen als het plaatsen van bankjes en prullenbakken zijn niet subsidiabel en staan daarom niet in de begroting. De staartkosten zijn gebaseerd op de Standaardsystematiek voor Kostenramingen (SSK). Deze kosten worden bepaald door een aannemer die een inschatting maakt hoe complex het werk is, waardoor deze
kosten
kunnen
variëren.
Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
16
Openbare ruimte OPENBARE RUIMTE GEMEENTE ZUTPHEN
POST
__
[OMSCHRIVING
101010
EENHEID[HOEVEELHEID
|KuiC-melding
101020 _ |Graven proefsleuven (lengte 2} erond lantva oswerken c een lepte van
€
|e
1743
1
|e
zi0]|t
1620
1
|e
15c0|e
a
L 00m m
201030
[Leveren en anbrengen Teelaarde
m
norengen bomen c palen e [voornreten e r tuegeeies
Sm
[witten stam van bomen
821010
58
E
E
|:
100,00|€
€
£
20,00|e
1.162|
E
E
sco |e so0|e
|e
E
t.b.v zonnebrand
|Verkeersmaatregelen
_ |fenmaligekosten
'TOTAAL
m3 |
m
21
100,00| €
o
|aanvelienteelarde
E T
[TOTAAL
:
201020
201040 _ |Leveren en aanbrengen bodemverbeterings producten (natuurcompost}
[EENHEIDSPRUS
OPENBARE
e
E
E
e
e
e
|
RUIMTE
€
474.849
deel woarover
STWtorief wordt
berekend
BTW laag (6%]
B
BTWhoog (19%)
€
252400
8TW-bedrog €
15144
deel waarover subsidie wordt
Subsidie klimaatadaptatie (40% subsidiabel}
Subsidie blodiversiteit (50% subsidiabel]
Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
e
berekend
_
361494
€
13355
€
subsidlebedrag 144598
17
Particuliere ruimte (bedrijfspercelen) PARTICULIERE
OMSCHRIVING
BEDRUJVENTERREINEN
HOEVEELHEID _ [EENHEIDSPRIJ
TOTAAL
BedrijfA Verhoeve Snippenbroek m2
Voorbereiding Ontgraven grond
246
Leverenen aanbrengen teellaag
Leverenen aanbrengen zand Egaliseren en Inzaalen
Kruidenvegetatien bosplantsoen voorbereiden Plantvakken aanvullen Grondverbetering tbv bomen Beukenhagen Ligusterhagen Meidoornhaag Bomen Vaste planten en siergrassen struikklimop en vlinderstruik Inplanten en inzaaien Vegetatie kruidenmengsel tbv bosplantsoen
_
aantal €/eenheid
1e
_ €totaal
e
225000 € 450 € 2800
€
3.248,00
€
=
e
3250
€
256750
€
-
2835
e
375
€
9813
€
-
16
e
28 13 15 E3 s 143 100
e e se e B B se e e 16
28
37 € 375 € 39200 € 200 € 1000 € 1000 € 4000 € 30,00 € 300 € 480000 €
e
Inboet plantenmateriaal
16
200
€
119260
€
_ e 110700 €
2250 -
1080,00 € 6875 € -_ € 30000 € 95000 € 95000 € -_ e 429000 € 3.000,00 € _ e
. 1960 2000 4.800|
5.000,00 € 1175,00 € 2.000,00 € _ e _ € -_
€
1500 1500
_
e
7o
43600
€
-_
€
-
1193
Bedrijf B Mourik Hout Zutphen - Hoge Balver 11
wadis Kruidenmengsel struweel Substraatiaag nieuwe grond Eenmalige kosten Afvoeren bestaande grond
Bedrijf
m2
20 235 100
_
aantal €/eenheid
585
16 16
B e e
_ €totaal
200 € 500 € 200 € 150000 € 150000 €
€
10,00
€
5.850
C Wissels Groep m2
Erezen plantstroken voorbos en klimmers
Leverenen aanbrengen bosplantsoen 80-100 €m Leveren en aanbrengen Hedera gestokt 125 cm Voorbereiding,
afwerkin
125
_
aantal €/eenheid 1e
22
B
€
2250
€
500,00
€
300 €
e 16
_ €totaal
700
_
3750 €
522000 _
TOTAAL PARTICULIER (BEDRIJVEN) deel
waarover
-
€
-
€
500
€
55.638
TW
torief wordt
berekend
8TW-bedrag
BTWlaag (6%)
€
1655680
€
93
BTW hoog (19%)
€
3908118
€
7425
Totaal BTW
€
5563798 €
3419
deel waarover subsidie wordt
berekend
_
subsidiebedrag
Subsidie klimaatadaptatie (40% subsidiabel]
€
1244260
€
4977
Subsidie biodiverstteit (50% subsidiabel)
€
43.195,38
€
21598
totaal subsidie provincie
Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
€
55.637,98 €
26575
18
Dekkingsplan De regeling Toekomstbestendige bedrijventerreinen — realisatie fysieke maatregelen bedraagt maximaal 50% van de subsidiabele kosten. De overige minimaal 50% van de kosten voor de openbare ruimte worden gedekt uit het gemeentelijke budget cofinanciering van "relevante fysieke investeringen". Daarnaast neemt de gemeente de interne uren ten behoeve van het project voor eigen rekening. [Openbare ruimte Kosten |Dekking €201.275|Toekomstbestendige bedrijventerreinen realisatie fysieke maatregelen, provincie Gelderland
Totaal
€273.574 Cofinanciering relevante fysieke investeringen, gemeente Zutphen
€474.849
Particulier
Kosten |Dekking €26.575|Toekomstbestendige bedrijventerreinen — realisatie fysieke maatregelen, provincie Gelderland
Totaal
€29.063Cofinanciering relevante fysieke investeringen, gemeente Zutphen
€55.638
TOTAAL
Kosten |Dekking
Totaal
€227.850|Toekomstbestendige bedrijventerreinen realisatie fysieke maatregelen, provincie Gelderland
€530.487
Voor de drie bedrijven die hun bedrijfspercelen gaan vergroenen geldt tevens dat zij maximaal 50% subsidie ontvangen en minimaal 50% zelf bijdragen.
Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
19
Bijlage | Assortimentenlijst In onderstaande tabel staan voor ieder beplantingstype soorten die we (mogelijk) gaan aanplanten op Revelhorst. Voor de bloemen- en kruidenmengsels gebruiken we inheemse samenstellingen van Cruydt
Hoeck (https://www.cruydthoeck.nl/openbare-ruimte/toepassing/bedrijventerreinen/}
Bomen
|
Vaste planten
Acer Alnus Amelanchier
Ameland Berberis Cornus
‚ Wilde bosrank Moerasspirea
Crataegus
chore Borstelkrans
Cornus
Corylus
Cotoneaster
Vingerhoedskruid
Elaeagnus
Crataegus
Cytisus Elaeagnus Euonymus
Donkere ooievaarsbek
‚ Beemdooievaarsbek Knikkend nagelkruid Margriet
Pyrus
Ilex
Grote kattenstaart
Salix
Prunus
‚ Wilde marjolein
Gleditsia Liquidambar Prunus
Quercus
Ligustrum
Muskuskaasjeskruid
Sorbus
Ribes
Gewone
Taxus
Rosa
Duifkruid
Tilia Ulmus
Salix Sambucus
Knopig helmkruid Echte guldenroede
Viburnum
Echte koekoeksbloem Echte
brundel
betonie
Boerenwormkruid
Grote tijm
‚ Lange ereprijs Grasklokje Kaardebol
Sint janskruid Veldsalie
| Zeepkruid Wede
Knoopkruid Reseda
|utea
Damastbloem
‚ Kartuizer anjer Blauwe knoop Wegdistel Boerenwormkruid Guldenroede Leverkruid
Koninginnekruid Duizendblad Kattenstaart
‚ Watermunt
Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
20
Bijlage II Schetsen particuliere bedrijven Schets bedrijf A: Mourik Hout Zutphen:
D oedi -® (;.mdeamuyaol
409 t 1 435 m
Nieuwbouw bedrijfsruimte Mouris Hout Zutphen
[gnant Mcnee
Overzicht plattegrond, gevels en doorsnede n
Dem _ osan Gemzge
©
Aaued
1 /oo
sae
|Opdrachigever
Mouris Hout
[oewtzoe:
Covikseweg22 7221 CM Steenderen
==
SMEDTS
BEDRIJFSHALLEN Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
_
infof@smedtsbedrijfshaden.ni 3 b
eETE
23177374 5036 i
1100
s AO
91628 0970 92| definitef ontwerp 2
Schets bedrijf B: Wissels Houtsingel
Groene
Wses goep ide oordzde anhet de vrgoeenwegensconpensae vanhet ngebuineren an r e de Besermg Groer
e
Anaise
De zort de Kan worden toegepat
wand
bestande betomnen egoblokken ogen grs en niet rai
tegen deze pokken Kemplnten gesloet
Osoraast ieden de Mienpianten voedee voor vogs
i
nalyekaorten, zoalde geomorklogsche n bodemkaat ljk dt het errein war Wisels
Groep
op &gevetid,
gelegen s op een oude derduin.
r cen beekda e gedehte waar de
de gedeelijk word dookrust
doo
een r
Daaraan grenstaan de noordzijde
wordt
09 de bodemiaat s zchbaar da de hoger gelegen zandun /het otstaissteem werd
hke humeue Enkeerderond e
mest vermengd
i geegen opeen
destijds geschit was l alker ddes
met heideplagen, op e
zandduin versprid waardoor e en
g i ontsaan. D wordt p de boderkaar angedid a D word oo l cen e of k genoemd
gedeft da
nu wordt angedia
eekdal, was de
afzetngen van r de Ussl & hier oo eem en/of e daaraastt ofvochtigzijn Dehoutsingel di wordtgerealeerd
ient crca
vanhet
Hoge Zaare
een Iagergelegen dee.
agezet
De bodem I
5 00m breedte worden.
D
r i
etekent
Door
n kan dat
boomvormershierin indee mate moeten worden aangepant. om
een bijdrage t everen aan de biodverstei s het blangrijk da d
beslntingbestan t
gedoomde beplantng.Daarnaast & het belangrijk ds de beplanting ook voedslkan Vogelenizecten.
TOE t
het efonerik
dt
e oorten aanzaten op
Cataegss monogyn; Pranus a Frangsla i;
Corus welans Sorbusavesperia Frasius
Anas
oxelor,
t
sairalbn
LUIJENDIJK
leden voor
et omlegende néechap
de standplatsactoren.De houtsingel di e bestaan U de volgende oorte:
Heder e
(voorkeur
deze b
dt mooite amouferen
worden
en meecten
wntergroen n bedt vee voedsel voorbijen)
Dooraast i e nog een optie, alleen i soor z Parhenocisus qungvefoia
Om
Deze zenzichel vaatgronen egen de betonnen wond
landschappeik minder
mooi
aam op de omgevig
Schets bedrijf C: Verhoeve
Vergroenen bedrijventerr rein Revelhorst
23
Bijlage I! Bewijs schriftelijke afspraken bedrijven Samenwerkingsovereenkomst in het kader van project Vergroening Revelhorst
Parkmanagement Zutphen
W WÌsselgvîf’°el’ VERHGEVE
\11‘UII*
AURORA
GROUP
Hout
De ondergetekenden 1. Gemeente Zutphen (aanvrager} gevestigd te Zutphen, te dezen rechtsgeldg vertegenwoordigd door haar adjunct directeur, de heer H. Kasteel,
2
Stchting Parkmanagement Zutphen, te dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd door haar Parkmanager, ten
de heer R.
Bok
3. Bedrijf A: Mouris Hout Zutphen, te dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd door haar directie, mevrouw J. Mouris 4.
Bedrijf B: Wissels Groep te Zutphen, te dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd door haar directie, de heer F. Wissels
5.
Bedrijf C: Verhoeve Vogel hiema
samen
MW te Zutphen, te dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd door de haar directie, de heer G. de
te noemen:
“de deeinemers”;
Stellen vast dat zij partijen zijn die onafhankelik ten opzichte van elkaar staan en onderling geen directe of indirecte financiële of juridische banden hebben;
Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
24
Hebben gemeenschappelijk ten doel en spreken af in daadwerkelijke samenwerking met elkaar op basis van een taakverdeling de activiteiten tot uitvoering te ‘brengen gericht op het vergroenen van de Revelhorst vermeld in de subsidieaanvraag met bijbehorend projectplan en bijbehorende begroting d.d.04-12-2024, die integraal onderdeel uitmaken van deze overeenkomst;
Spreken voorts het volgendeaf Verantwoordelijkheid en wijze van samenwerken 1.
>0n a
Gemeente
Zutphen dient de subsidieaanvraag in en is de penvoerder van het project Hij verzorgt het contact met de
provingie en andere fnanciers en tussen de deeinemers. Gemeente Zutphen is fnancieel en inhoudelijk eindverantwoordelijk voor het project. Gemeente Zutphen meldt projectwijzigingen schrifielijk bij de provincie. De andere deeinemers
verschaffen aan Gemeente Zutphen op zijn verzoek alle informatie die hij nodig heeft om
de provincie en de andere betrokkenen bij het project correct en volledig te informeren. Gemeente Zutphen houdt de complete projectadministratie onder zich. Voor zover de deelnemers hebben afgesproken dat zij vergoeding krijgen voor door hen gemaakte kosten voor het project, leveren de andere deeinemers
daarom in elk geval de volgende stukken aan hem
aan: facturen, betaalbewijzen, urenstaten.
Looptijd 6.
De looptijd van het project bedraagt drie jaar. Het project start op 1 januari 2025. De verwachte einddatum 31
december
is
2027.
Taakverdeling 7.
Gemeente Zutphen voert de volgende actviteiten uit - Het vergroenen van de openbare ruimte.
waaronder
*
_ De aanplant van 600 bomen
e
_ Hetinzaaien van 5.000 m2 bioemen- en kruidenmengsel
Bedrijf A: het vergroenen van particulier terrein door: Aanplanten bomen 5 stuks
Aanleggen wadi 250 m2 Aanplanten
vaste klanten en siergrassen
Aanplanten
heesters 100 m2
143 m2
Aanplanten hagen 205 m1 Aanplanten bosplantsoen 70 m2
Inzaaien kruidenmengsel 238 m2 Bedrijf B: het vergroenen van het particulier terrein door:
* _ Aanleggen wadi 250m2 * _ Aanplanten bosplantsoen 100 m2 * _ Inzaaien kruidenmengsel
235 m2
Bedrijf C: het vergroenen van het particulier terrein door: + _ Aanplanten bosplantsoen 125 m2 + _ Aanplanten klimplanten 235 m1
Overige afspraken over de wijze van samenwerken 8. 9.
De samenwerking wordt actief naar buiten toe gecommuniceerd De deelnemende bedrijven zijn zelf verantwoordelijk voor het (langdurig) onderhoud van het aangeplante groen.
Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
25
Finan 10. Deelnemers mogen kosten voor het project maken die ten laste van het projectbudget komen voor zover Gemeente Zutphen dat uitdrukkelijk heeft toegestaan. 11. De totale kosten van het project bedragen € 530.487 en zijn vermeld in de begrotingstabel in de aanvraag en in de begroting bij het projectplan. 12. Afwijkingen van de begroting die bij de subsidieaanvraag behoort, worden door Gemeente Zutphen bij de provincie gemeld.
13. De financiering van de projectkosten ad € 227.850|is opgenomen in de begroting en in het projectplan 14. De deelnemers staan ervoor in dat zij de financiële bijdrage aan het project leveren, die voor hun is voorzien in de begroting en het projectplan Communicatie 15. Alle communicatie met de province over het project oopt via Gemeente Zulphen. 16. Elke deelnemer wijst een contactpersoon aan, die tjdens de looptijd van het project door de andere deeïnemers kan worden benaderd voor vragen, prakiische afspraken en andere eenvoudige aangelegenheden.
Slotbepalingen 17. De overeenkomst gaat in bij de start van het project en bljft gelden tot het project is beëindigd 18. De overeenkomst kan alleen worden gewijzigd door schrifelijke overeenstemming tussen alle partijen.
19. Partijen houden elkaar op de hoogte van de ontwikkelingen en onvoorziene omstandigheden, die van invloed kunnen zijn op de juiste nakoming van de overeenkomst. Partijen treden daarover n overleg en maken zo nodig afspraken
om de gesubsidieerde activiteiten al of niet in gewijzigde vorm of met een gewijzigde taakverdeling toch tot uitvoering te brengen.
Indien de Overeenkomst wordt ontbonden wegens onvoorziene omstandigheden, plegen partijen goed overleg over
een fnanciële afwikkeling. die voor alie partijen redelik i. 20. overleg over een financiële afwikkeling, die voor alle partijen redelijk is.
Aldus overeengekomen en ondertekend
(geanonimise rd) Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
26
Bijlage IV Factsheet
biodiversiteit
Revelhorst
Revelhorst ES AA
JA
UEI
De Revelhorst is het jongste bedrijventerrein van Zutphen. Het maakte van oorsprong onderdeel uit van het kampenlandschap. Van oudsher bestaat dit landschap uit
een afwisseling van kleine landbouwpercelen, ontstaan op de hoger gelegen gebieden. Het gebied werd doorsneden door de Vierakkerse Laak. De agrarische functie van het gebied is aan het einde van de twintigste eeuw vervallen. Er werd onder andere een penitentiaire inrichting gebouwd. Sindsdien vestigen zich er meer en meer nieuwe bedrijven. Een deel van het terrein is nog braakliggend, in afwachting van verdere ontwikkeling. Insecten
De ambassadeur van het gebied is de greppelsprinkhaan. De greppelsprinkhaan komt hier
vooral n de ruigere terreindelen voor, het is een soort die in Gelderland voornamelijk langs de grote rivieren gevonden kan worden. De soort is waargenomen n de ruigte onder de hoogspanningsmasten. Dat er niet gemaaid wordt is erg belangrijk voor deze soort: de eitjes hebben twee jaar nodig om te ontwikkelen. De recente aanpassingen aan het maaibeheer van bermen en dijken hebben er voor gezorgd dat de soort weer toeneemt. Vogels De afwisseling van bebouwing, grasland en water levert een verscheidenheid aan vogelsoorten
op. De rietkragen en struiken langs sloten dienen als leefgebied voor kleine karekiet, rietgors en meer zangvogels. Ook de ijsvogel laat zich regelmatig langs de watergangen zien. Andere watervogels, zoals de dodaars, aalscholver en meerkoet, maken jaarrond gebruik van de
watergangen. De graslanden zijn het foerageergebied voor buizerds en torenvalken, maar ook ganzen, knobbelzwanen en kraaiachtigen zijn hier regelmatigte zien. Kruidenrijke stroken op het industrieterrein trekken soorten als putter en kneu aan. Dankzij de aanwezigheid van struwelen voelen ook ander zangvogels, zoals de braamsluiperen grasmus, zich hier thuis. De bebouwing biedt broedgelegenheid voor scholeksters en zwarte roodstaarten, die hier vaak worden waargenomen. Foto:
greppelsprinkhaan (Istock.com)
Zoogdieren De haas en mol zijn de meest waargenomen zoogdieren n dit deelgebied. Hazen kunnen nagenoeg overal aan de rand van de stad en n het buitengebied worden
aangetroffen. Ook de mol komt op veel plekken voor, zeker wanneer er genoeg voedsel is en de bodem goed vergraafbaar is. Waarnemingen van vleermuizen ontbreken, maar het gebied biedt foerageergebied en watergangen kunnen gebruikt worden als vliegroute vanuit de stad naar het buitengebied. Ook kan het gebied voorzien in verblijfplaatsen voor gebouwbewonende soorten. Amfibieën en vissen De drie waargenomen amfibieën zijn algemeen en komen bijna overal voor waar water te vinden is. De roodwangschildpad komt oorspronkelijk niet in Nederland voor, maar wordt regelmatig door eigenaren die er op uitgekeken zijn vrijgelaten in de natuur. Het aantal waargenomen vissoorten is opvallend hoog in vergelijking met andere deelgebieden. Er zijn geen opvallende soorten met zeer specifieke eisen aangetroffen, al zijn soorten als het bermpje en de riviergrondel gebonden aan stromend water. Insecten
Het gebied huist een verscheidenheid aan dagvlindersoorten, waaronder soorten die gebonden zijn aan graslanden en soorten die meer in ruigtes en beschutte plekken
voorkomen. De kleine vuurvlinder i zo'n soort die vooral op schrale graslanden te vinden is. Hoe koevinkje is over het algemeen op meer beschutte plekken te vinden, zoals langs bosranden en ruigere graslanden. Dankzij de aanwezigheid van enkele watergangen zijn er negen libellensoorten waargenomen in het gebied. De waarnemingen van planten zijn niet gelijk verdeeld over het gebied, maar er zijn enkele plekjes met veel waarnemingen en ook langs de N-wegen zijn relatief veel
waarnemingen gedaan. Langs de oevers groeit de gevlekte rietorchis, evenals veel andere oeverplanten. Bermen en schrale percelen bieden, bij het juiste beheer, vaak een goed biotoop voor veel verschillende plantensoorten. Hoewel het aantal bijzondere plantensoorten hier vrij laag is, bevat het gebied veel kruidachtige planten, iets waar veel insecten van kunnen profiteren. Overige
Evenals in veel andere deelgebieden zijn hier geen waarnemingen bekend van (korst)mossen, paddenstoelen en weekdieren. Dankzij de aanwezigheid van ruigtes, water en bosjes zullen er diverse soorten weekdieren te vinden zijn. Ook algemene (korst)mossen en paddenstoelen zullen hier niet ontbreken.
Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
1
Revelhorst Ambassadeur: de greppelsprinkhaan
Oppervlakte:
92 ha
Functie:
Industrie
Jaar van ontwikkeling:
1997
Dynamiek:
Gemiddeld
Verhouding
grijs/groen/blauw:
65/30/5
Top 10 karakteristieke soorten (totaal aantal waargenomen
Vogels
soorten NDFF:
(74 waargenomen soorten) _Vleerm
n
2:
(O waargenomen soorten)
| Zoogdieren Bruine
(6 waargenomen soorten)
rat
Haas
Mol Muskusrat
Veldmuis
Amfibieënenreptielen Gewone pad
_ (4waargenomen soorten)
Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
| Vaatplanten
(L11 waargenomen soorten)
2
| Vissen Bermpje
(20 waargenomen soorten)
Groene kikker
Echt bitterkruid
Bittervoorn
Kleine watersalamander
Gevlekte
Roodwangschildpad
Jakobskruiskruid
Kleine modderkruiper Riviergrondel
Zwanenbloem
Snoek
Dagvlinders Bruin zandoogje Icarusblauwtje Kleine vos Kleine vuurvlinder
Koevinkje Insecten Bruine sprinkhaan
(15 waargenomen soorten)
rietorchis
Libellen
Nachtvlinders
Blauwe glazenmaker
Groot avondrood
Grote keizerlibel
Bruine daguil sint-Jakobsvlinder
Lantaarntje Paardenbijter
Weidebeekjuffer 17 waargenomen soorten) | (Korst)mossen
Greppelsprinkhaan Grote groene sabelsprinkhaan Ratelaar
Zuidelijk spitskopje “in ieder geval de rode listsoorten worden genoemd, alsmede enkele typische soorten.
Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
(9 waargenomen soorten)
(O waargenomensoorten) _ | Overige
(3 waargenomen soorten)
0 waargenomen soorten)
Revelhorst
HI
Ambassadeur: de greppelsprinkhaan
Zut )h€n
Natuurkwaliteit en bedreigingen + +
De natuurkwaliteit in het gebied wordt gevormd door de aanwezigheid van schraal grasland en ruigte op de nog niet ontwikkelde terreindelen. De bermen en oevers van de watergangen leveren leefgebied voor veel insecten.
Ontwikkelmogelijkheden
=
Een belangrijke waarde binnen het gebied is de verruigde strook onder de hoogspanningskabel. Dit zou met extensief beheer in stand gehouden kunnen worden, aangenomen dat onder de masten geen bouwactiviteiten kunnen plaatsvinden. De nu nog ongebruikte percelen zouden met het zelfde extensieve beheer een tijdelijke “boost” kunnen geven aan populaties van sprinkhanen en vlinders. Extensief beheer op de verruigde stroken; - _ Extensief beheer uitbreiden op de braakliggende percelen; - _ Schadelijk beheer tijdens braakligging achterwege laten; - _ Mogelijkheden voor tijdelijke natuur benutten.
«
Bij nieuwbouwprojecten kan worden ingespeeld op pionierssoorten die n de omgeving van de lJsel voorkomen, zoals kleine plevier en oeverzwaluw. Ook voor de visdief en de kleine mantelmeeuw zijn maatregelen te treffen.
- _ Aanleg bruine daken voor kleine plevier (aanbrengen van de toplaag van een bouwperceel op het latere platdak); - _ Aanleg grinddaken (meeuwen, scholekster) of schelpendaken (visdief); - _ Plaatsen van oeverzwaluwwand op grens van het terrein.
Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
4
=
Op het bedrijventerrein zijn enkele bermen aanwezig en grasrijke oevers aanwezig.
-
Bermen en randen langs de watergangen kruidenrijker maken, extensivering maaibeheer;
-
Meer variatie aan de oever van de watergang, delen met en zonder riet, overjarig riet plaatselijk laten staan;
-
Mogelijkheden voor aanbrengen van een flauwer talud tussen noordelijk deel watergang en N314; Afwisselende aanleg sedumdaken, bruine daken en grinddaken op bestaande bedrijfspanden;
-
Groene gevels, of begroeiing aanbrengen langs de muren van de gevangenis.
Gedragscode tijdelijke natuur De Wet natuurbescherming kent een beschermingsregime voor gebieden en voor soorten. Bij ruimtelijke ontwikkelingen dienen bestaande natuurwaarden vooraf geïnventariseerd te worden om te bepalen of er sprake is van aanwezigheid van beschermde
soorten.
Procedures nemen soms meerdere jaren in beslag, waardoor er braakligging kan ontstaan. Uit angst voor vestiging van beschermde soorten wordt vaak gekozen voor het intensief maaien en het regelmatig verwijderen van opslag. Dit is jammer, want pionierssoorten krijgen zo geen kans zich te vestigen. Er bestaat ook de mogelijkheid om middels de "gedragscode tijdelijke natuur” te voorkomen dat eventuele vestiging van een beschermde soort tijdens braakligging voor vertraging leidt. Je kunt dan de natuur haar gang laten gaan, totdat de bouw gaat plaatsvinden, zonder aanvullende ontheffingsprocedure (www.tijdelijkenatuur.nl).
Vergroenen bedrijventerrein Revelhorst
5
Welke
bomen
planten
we?
3e grootte (6-10m hoog)
A PA Zutphen
J
N
\WO
r\‘°Ì'‚'\.z'-‚"f„4‚\“‘
® V‚'—<‘
®
\\\Î\\ | ;
q»"ì\ \
NNN
&
__;L
Bijlage VIII Revelhorst paneel bermen (origineel s A1 formaat, op aanvraag i te zien)
Revelhorst
GEMEENTE
ZUTPHEN
Bijlage IX Revelhorst paneel eigen terrein (origineel s A1 formaat, op aanvraag i te zien) voor de
Revelhorst
Groene
Revelhorst, wie
doeter mee?