871791 - Bijlage 3_Beeldvormend Raad 3 april_2025_Erfgoedprogramma(3)-1

STARTNOTITIE Omgevingsprogramma gemeente Zutphen - Erfgoed

Doel van de bijeenkomst:

Formum

o ​Informeren over Startnotitie Omgevingsprogramma

gemeente Zutphen - Erfgoed (OGZ – Erfgoed)

o Informeren over de participatie – aanpak o Maar vooral ophalen input: o De belangrijkste ambities en doelstellingen voor het OGZ – Erfgoed o Aanbevelingen en aandachtspunten voor het voorgestelde participatietraject o De wijze waarop de raad in het traject (wenst te worden / wordt) meegenomen

2

GEMEENTE ZUTPHEN

Onderwerpen :

Formum 1.

​Wat is erfgoed?

2. Welk (nieuw!) wettelijk kader? 3. Wat is een Omgevingsprogramma Erfgoed? 4. Integrale opgaven geformuleerd in de omgevingsvisie 5. Planning en doelstellingen 6. Hoe sluit het erfgoedprogramma hierop aan? 7. Nieuwe vormen van participatie: Wijkenaanpak 8. Nieuwe vormen van borgen van (nieuwe vormen van) erfgoed 9. Relatie met de toetsstenen 10. Vragen en input raad 3

GEMEENTE ZUTPHEN

1. Erfgoed = …... ? "Cultureel erfgoed is overal in onze samenleving aanwezig. In onze musea, historische binnensteden en in het landelijk gebied. Maar ook in de bodem en onder water. En als immaterieel erfgoed in onze tradities, rituelen en verhalen." (Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed) 4

GEMEENTE ZUTPHEN

2. Wettelijk kader:

3.Een omgevingsprogramma Erfgoed is: Een uitwerking van de omgevingsvisie Met inbegrip van actuele wetgeving en thema's: Vragen aan de raad:

→ Welke thema’s vinden we belangrijk voor Zutphen? → Hoe gaan we die concreet invullen en uitvoeren met zijn allen? → Input van inwoners en andere belanghebbenden bepaalt mede wat we gaan doen

6

GEMEENTE ZUTPHEN

4. Omgevingswet en –visie vragen om een integrale aanpak 'Werken aan een toekomstbestendige leefomgeving doe je samen. Samen zetten we ons in om de unieke kwaliteiten van onze gemeente te beschermen. ​We versterken en benutten onze cultuurhistorische kwaliteiten als middeleeuwse stad. Daarnaast zetten we in op recreatie in het landschap om ons heen' Opgaven uit de omgevingsvisie zijn onder andere:

• Voortbouwen op en recht doen aan onze rijke cultuurhistorie ​ • Klimaatadaptie: Bestaande en nieuwe groenstructuren en watergangen: ‘groen-blauwe longen’ • ​Betrouwbare en inspirerende uitgangspunten voor ontwikkeling (uitleglocaties) versus compacte stad • Hanzestad Zutphen draagt bij aan economie, toerisme en recreatie • Warmtetransitieplan: zoeken naar alternatieve warmtebronnen • Circulaire economie: versterken identiteit en kwaliteiten van de omgeving & herbestemming boven sloop • Torenstad 2.0 met hoogbouw die past bij Zutphense schaal, uitstraling en Stadssilhouet

7

GEMEENTE ZUTPHEN

5. Planning en Doelstellingen Ambitieus en realistisch: Het OZG- Zutphen stelt:

• Doelen en ambities vast Het uitvoeringsprogramma biedt inzicht in:

→ financiële consequenties → Prioriteiten in tijd en geld → Op basis van de gestelde doelen en ambities Eind 2025 is het omgevingsprogramma Erfgoed gereed​, en is er een aanzet is gemaakt voor twee wijkbiografieën 8

GEMEENTE ZUTPHEN

wa

Drie samenhangende taakvelden voor erfgoed

9

GEMEENTE ZUTPHEN

Participatie Aanpak: Erfgoedlabs

• De wijken in om verhalen over waardevolle plekken op te halen Naar een Wijkbiografie voor elke wijk

• Een kaart van de wijk met foto’s, objecten, verhalen gekoppeld aan plekken, gebouwen, vindplaatsen, landschappelijke en andere waarden • Met al beschermde waarden, maar ook belevingswaarden en immaterieel erfgoed • Ook is te zien waar ruimte is voor transformatie

10

GEMEENTE ZUTPHEN

Het participatieplan - Wie vindt wat van waarde? Stakeholders en inwoners dragen aan welke waarden bijdragen aan het DNA van hun leefomgeving en welke zij belangrijk vinden​.

Voetbalvereniging Zutphania wordt nog altijd gekoesterd en herdacht 11

GEMEENTE ZUTPHEN

Het Verhaal van Zutphen versterken Met oog voor waarden in de hele gemeente: - Historische binnenstad - Kernen - Warnsveld - Buitengebied - IJssel

12

GEMEENTE ZUTPHEN

Een biografie zet gedeelde kernwaarden van een gebied op de kaart, voor de toekomst

13

GEMEENTE ZUTPHEN

9. Controle van de Toetsstenen: Het draagt bij aan sociale samenhang en inclusiviteit: • Breed uitgezet participatietraject • Nauwe samenwerking met wijkregie • Nieuwe doelgroepen duurzaam bereiken in alle wijken van de gemeente • Inventarisatie (gedeelde) waarden • betrokkenheid van meerdere groepen

We kunnen het aan (veel meer) inwoners uitleggen: • Door niet alleen te focussen op de klassieke erfgoedgemeenschappen, wordt erfgoed meer 'van iedereen' en worden nóg meer inwoners bewust van hun eigen aandeel in het Zutphense verhaal

14

GEMEENTE ZUTPHEN

Controle van de Toetsstenen: Het versterkt de positie van de gemeente Zutphen • In zowel sociaal, cultureel en economisch opzicht. • Een coherente benadering van erfgoed, waarin de voor deze gemeente belangrijke waarden worden beschermd, gekoesterd en uitgedragen heeft een positieve aantrekkingskracht op huidige en toekomstige bewoners en schept een gewild vestigingsklimaat. • Zeker wanneer het erfgoedbeleid toekomstbestendig is en op een logische wijze aansluit op de overige beleidsterreinen.

Minder verspilling van grondstoffen en energie Een goede integratie van (de kennis over) erfgoed binnen het fysieke domein zorgt voor:

• minder verspilling van grondstoffen en energie (hergebruik en transformatie: circulaire economie) • water- en bodemsturend bouwen en • logische locatiekeuze voor kilmaatadaptieve ingrepen zoals waterretentie.

15

GEMEENTE ZUTPHEN

Vragen, discussie, Input en opmerkingen

Eef Stoffels 14-0575 e.stoffels@zutphen.nl www.zutphen.nl