670101 - Bijlage 1 - Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen 09-04-2024
Tekst van het document
RUIMTELIJKE KADERS POLSBROEK ZUTPHEN STEDENBOUWKUNDIGE AANPAK EN AANZET BEELDKWALITEIT APRIL 2024 - DEFINITIEF CONCEPT
INLEIDING ‘Ik overweeg mijn winkels te vervangen door woningen’, dit idee legde één van de vastgoedeigenaren in de Polsbroekpassage in 2019 voor aan de gemeente. In januari 2021 is door het college van burgemeester en wethouders, als vervolg op deze eerste vraag en de verkennende gesprekken daarover, de volgende bestuursopdracht geformuleerd: ‘een hoogwaardige woningbouwopgave om dit stadsgebied de opwaardering te geven die het nodig heeft enerzijds en anderzijds te voorzien in de vraag naar woningen’. Met als gemeentelijke rol: ‘netwerkend visionair’. Dit omdat: ‘Zelf actief sturen per definitie lastig is vanwege het gebrek aan eigendom in het plangebied en is het vooral onze taak om de juiste partijen aan tafel te krijgen om een wenselijke ontwikkeling tot stand te brengen’. Het bleek dat AH-vastgoed, de eigenaar van het winkelcentrum en van het parkeerterrein, haar eigendom wilde vernieuwen. En dat zij wilde inspelen op de ambities in de bestuursopdracht en samenwerken met anderen om dat te realiseren. In de zomer van 2022 heeft de gemeente ervoor gekozen om ook het Boompjeswalpark te betrekken bij deze opgave als onderdeel van de opwaardering. Begin 2023 is stedenbouwkundig adviseur BDP gevraagd om de ideeën samen te brengen in ruimtelijke kaders: een globale visie van de gemeente op de langere termijn ontwikkeling van dit gebied. Dit ligt nu voor u.
Met de ruimtelijke kaders Polsbroek krijgen huidige eigenaren, bewoners/ondernemers, omwonenden en potentiële initiatiefnemers in het gebied houvast over de ontwikkelingsrichting die de gemeente voor ogen heeft. Zutphen, april 2024 BDP.
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
2
INHOUDSOPGAVE
BDP.
1. Plangebied a. Plangebied en doelstelling b. Huidige situatie c. Historische terugblik
4 5 8 10
2. Ambities a. Koers op stadsniveau b. Kansen en knelpunten c. Denkrichting
13 14 18 20
3. Integrale aanpak a. Totaalbeeld b. Stedenbouwkundige aspecten c. Voorlopige fasering
21 22 23 39
4. Spelregels per deelgebied a. Winkelcentrum en parkeerterrein b. Zuidelijk deelgebied c. Boompjeswalpark d. Noordelijk deelgebied e. Wegen en straten
40 41 43 45 47 49
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
3
1. PLANGEBIED
BDP.
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
4
HUIDIGE LUCHTFOTO
1a. PLANGEBIED EN DOELSTELLING
aat
Laarstr
Beu
kers
traa
Ho at
ra
Va n
st
de
ge
Do
g
ee
t res
e nk
rV eg
te
st
ra
at
t
ika
ans
Gra
af O
Boompjeswal
ttos
ing
el
je
Pel
tra
at
M
ar
tin
et
sin
k
roe
lsb
Po
ge
l
l
ets
rtin
Ma
e ing
Po
ls
br oe
k
Sp
itta
BDP.
als
tra
at
0
20
40
100m
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
5
t Grach
EIGENDOMSSITUATIE
aat
Laarstr
Beu
kers
traa
t
ra st te
Ho
rV eg
g
ee
ge st
t res
at
ra
e nk
Do
at
Nijhuis/OMA en anderen
de
•
De doorgetrokken rode lijn geeft de demarcatie aan van het plangebied. De gestippelde rode lijnen geven gebieden aan die betrokken kunnen worden, maar buiten de verantwoordelijkheid en financiële scope van de opgave in het plangebied vallen.
Va n
•
1a. PLANGEBIED EN DOELSTELLING
ika
ans
tra
at
t Grach
Gra
Gemeente ar
Po tin
et
sin
k
roe
lsb
M
Nijhuis/OMA
ge
l
el
ing
ets
in art
af O
Boompjeswal
ttos
ing
el
je
Pel
AH-Vastgoed
M
Po
ls
br oe
Gr
ote
Gr
ach
t
k
Sp
itta
BDP.
als
tra
at
0
20
40
100m
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
6
IDENTITEIT, SAMENHANG EN KWALITEIT
1a. PLANGEBIED EN DOELSTELLING
De ruimtelijke kaders Polsbroek zijn de schakel tussen de visie(s) op stadsniveau en de deelplannen: de identiteit van de plek wordt behouden en de ruimtelijke kwaliteit wordt gehaald en in de toekomst gehouden
borging van de identiteit
VISIES
RUIMTELIJKE KADERS POLSBROEK
LOPEND DEELPLAN
DEELPLAN
DEELPLAN
TOEKOMSTIG DEELPLAN
samenhang & ruimtelijke kwaliteit op de korte en lange termijnen
BDP.
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
7
BOOMPJESWAL & WESTZIJDE
1b. HUIDIGE SITUATIE
Een groene parel middenin de dichtbebouwde historische binnenstad
BDP.
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
8
WINKELCENTRUM & OOSTZIJDE
1b. HUIDIGE SITUATIE
De verouderde uitstraling van het winkelcentrum waar gemotoriseerd verkeer het beeld domineert
BDP.
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
9
ONTSTAAN VAN DE SPITTAALSTAD
1c. HISTORISCHE TERUGBLIK
Polsbroek is vanaf haar ontstaan een heel ander stadsdeel in sfeer en karakter ten opzichte van de Oude Stad en van de Nieuwstad maar wel onderdeel van de binnenstad
15e eeuw De Spittaalstad is in de13e eeuw ontstaan vanuit twee straten: de Spittaalstraat in het zuiden (een dijk met een Hospitaalklooster) en de Laarstraat die als langgerekte marktstraat op een zandrug (forse oeverwal) ligt. Vanuit beide straten is het laaggelegen gebied ertussen, de Polsbroek, ontgonnen. De ontginning vanuit het noorden en vanuit het zuiden komen samen in de voormalige Groenesteeg. Op de maquette van ‘Zutphen in 1485’ is dit goed te zien: de straten en ontginningssloten vormden de blauwdruk van de ontginning die langzaamaan verstedelijkte. Er lagen tot in de 18e eeuw vooral tuinen, boomgaarden, hoven en opslagplaatsen van voedsel. In de 19e eeuw raakte het gebied in korte tijd dichtbebouwd met bebouwing langs de straten, gangen en sloppen. Tussen 1960-1974 is het Polsbroekgebied volledig gesloopt en werd er gebroken met het eeuwenoude stratenplan. BDP.
‘Zutphen in 1485’ Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
10
HISTORISCHE ONTWIKKELING
1c. HISTORISCHE TERUGBLIK
Polsbroek had duidelijke contouren en heldere structuren; deze zijn in de loop van de tijd en vooral na de jaren 60 verloren gegaan
15e eeuw
17e eeuw
19e eeuw-begin, 1823
1915
1965
1988
BDP.
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
11
INSPIRATIE VOOR DE NIEUWE ONTWIKKELINGEN
1c. HISTORISCHE TERUGBLIK
De eerste vestingsring met de water- en groenstructuren was kenmerkend voor de plek
BDP.
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
12
2. AMBITIES
BDP.
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
13
POLSBROEK ALS SCHAKEL IN DE BINNENSTAD
2a. KOERS OP STADSNIVEAU
Afspraken voor de structuren van de binnenstad waarin Polsbroek (in rood omcirkeld) als sleutellocatie aangemerkt is - Binnenstadsvisie 2030 (2012)
HISTORISCHE SCHATKIST
BDP.
RIVIER(EN)STAD
STEDELIJKE DYNAMIEK
water
groen
langzaamverkeer
hoofdstructuur en parkeren
werken en winkelen
wonen Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
14
VAN BINNENSTADSVISIE NAAR VESTINGVISIE
2a. KOERS OP STADSNIVEAU
De ambities voor de stad worden op de vestingstructuren toegepast om deze tot een eigentijds en toekomtsbestendig raamwerk te tranformeren
HISTORIE
BDP.
HISTORISCHE SCHATKIST
RIVIER(EN)STAD
STEDELIJKE DYNAMIEK
STRUCTUREN
BIODIVERSITEIT
KLIMAATADAPTATIE
ENERGIE & ECONOMIE
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
15
BOOMPJESWAL ALS ONDERDEEL VAN HET VESTING-ENSEMBLE
2a. KOERS OP STADSNIVEAU
De Boompjeswal in Polsbroek (in rood omcirkeld) is geen geisoleerd parkje maar onderdeel van de vestingstructuren. Deze bestaan uit verschillende tijdsgebonden ensembles of ringen middenin en rondom de binnenstad - Vesting van de Toekomst (2021)
BDP.
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
16
KARAKTER VAN DE BOOMPJESWAL
2a. KOERS OP STADSNIVEAU
De Boompjeswal (rechts) hoort bij de eerste vestingring Stadsmuur, welke een intiem en kleinschalig karakter heeft. De Boompjeswal is vergelijkbaar in sfeer met de Martinetsingel (links) en wordt in de vestingsvisie als klimaattuin ingezet
BDP.
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
17
KANSEN
2b. KANSEN EN KNELPUNTEN Vesting van de stad
BDP.
Economische trekker
Middeleeuwse binnenstad
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
18
KNELPUNTEN Park zonder vestingskarakter
BDP.
2b. KANSEN EN KNELPUNTEN Matige uitstraling van de bebouwing en de buitenruimte
Route naar winkelgebied moeilijk bevindbaar
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
19
WENS VOOR TOEKOMSTIGE ONTWIKKELINGEN Toen heldere structuren
2c. DENKRICHTING
Nu onduidelijke omgeving
Gewenst beeld bos
440013
440008
bos
440013
440004
440008
440004
kel
kel
De Ber
De Ber
Gracht acht Gr ote
Vispoortgracht
W.I.U.
BDP.
Gr
Gr
ote
Gr
acht
Gracht
Gracht
Gracht
Vispoortgracht
W.I.U.
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
20
3. INTEGRALE AANPAK
BDP.
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
21
ESSENTIEKAART
3a. TOTAALBEELD
nieuwe/vernieuwde bebouwing representatieve voorkant bebouwing aat
representatieve achterkant/zijkant bebouwing
Laarstr
Beu
ingang winkelcentrum
kers
traa
entrée woningen/appartementengebouwen
t
hoofdwegenstructuur ra
at
secondaire wegenstructuur
de
at
ra
Va n
st
Do
ge
ondersteunend fietsnetwerk
g
ee
t res
e nk
Ho
doorstroomroute fietsers
rV eg
te
st
stadsentree fietsers
je
optie: secundaire fietsverbinding
brug over maaiveldverlaging verbijzondering langs belevingsroute
Gra
overgang tussen laag en hoog maaiveld
af O
Boompjeswal
ingang parkeren
ttos
ing
el
belevingsroute en voetgangersnetwerk
FS
bos
afkoppeling regenwater van dak
440004
l
De Berke
Pel
ika
afkoppeling regenwater van parkeerterrein
ans
tra
Grach
afkoppeling regenwater van straten hoog t
at
afkoppeling regenwater van straten laag M
vesting als klimaattuin middenin de binnenstad
ar
maaiveldverlaging Grach
nieuwe bomen vestingpark parkeerterrein vergroenen voor verkoeling
sin
ge
l
g sin
et
rtin
Ma
et
el
t
inpassing bestaande bomen vestingpark
tin
k
roe
lsb
Po
groene randen rondom parkeerterrein Gra cht
440008
bestaande boomstructuur in omgeving
Po
Gro te
440013
ls
bomenstructuur Boompjeswal doortrekken
br oe
k
binnenterrein met groen W.I.U.
tracé stadsmuur uit 14e eeuw tracé bastion met opgetild aardwerk als inspiratie (groen) hoogteverschil met stedelijk karakter groene inpassing trafohuis
BDP.
Sp
itta
als
tra
at
0
20
40
100m
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
22
AMBITIES PER DEELGEBIED
3a. TOTAALBEELD
EI N
4
.N OO RD ELIJ K DEELGEBIED
1
.W RR IN KE TE R LCE E NTRUM & PARKE
3
.B OO MP JES WALPARK
2
.Z UI DE LIJK DEELGEBIED
BDP.
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
23
FUNCTIES DETAILHANDEL Winkelen verandert In de jaren 80 van de vorige eeuw, met de vestiging van MIRO, zijn detailhandel en parkeren de dominante functies geworden in Polsbroek. In het vervolg daarop is een tweetal passageroutes gecreëerd om deze nieuwe grootschalige winkelfunctie te verbinden met de winkels aan de Laarstraat en zo verder met andere delen van de binnenstad. Met de sterke opkomst van webshops verandert het winkellandschap snel en ingrijpend. De logistieke centra op de bedrijventerreinen hebben een deel van de rol van de winkel overgenomen. Leegstand in winkels is hierop terug te voeren. Dat geldt ook in een relatief zeer vitale winkelstad als Zutphen. Winkelgebieden veranderen Daarom is het positief als er initiatieven zijn om winkels zoals in het Polsbroekpassagegebied, maar ook om de voormalige ‘geldwinkel’ aan de Martinetsingel, te vervangen door woningen. Dit is een vastgoedcategorie waar nu juist grote vraag naar is. Bovendien zorgen de bewoners daarvan voor 24/7 levendigheid in Polsbroek zelf en brengen deze hun koopkracht naar de horeca en de winkels in de omgeving die blijven. AH-vastgoed gaat haar winkelcentrum verduurzamen, herinrichten en vervangende BDP.
3b. STEDENBOUWKUNDIGE ASPECTEN winkelformules zoeken die voor de overzienbare toekomst aanvullend zijn aan het dagelijkse (boodschappen-)aanbod. Zo blijft dit winkelcemtrum goed aanvullend aan het sterke ‘niet-dagelijkse’ winkelaanbod en cultuurhoreca in de rest van de binnenstad. Dat versterkt elkaar omdat deze mogelijkheid tot ‘combinatie-bezoek’ Zutphen aantrekkelijk houdt als bestemming.
De gemeentegrond langs de Donkeresteeg kan pas worden ingebracht om de beoogde wand met woningen te realiseren als alle eigenaren en huurders in het passagegebied willen inspelen op dit idee. De ruimtelijke kaders schetsen voor dit deelgebied een alternatief voor de huidige winkelfunctie aan de partijen.
Tegelijk wil AH-vastgoed haar parkeerterrein compacter maken om grond te kunnen verkopen t.b.v. woningontwikkeling in het gebied. Zo wordt de plek Polsbroek zelf levendiger maar ook aantrekkelijker als vertrekpunt voor een bezoek aan de binnenstad.
WONEN De doelen van de ruimtelijke kaders voor Polsbroek zijn tweeledig. Enerzijds een hoogwaardige herontwikkeling om dit stadsgebied de opwaardering te geven die het nodig heeft. Anderzijds om te voorzien in de vraag naar woningen. Waarbij randvoorwaardelijk de groeiopgave van de stad wordt meegenomen. Dit laatste in het licht van de Woondeal 2022-2030 Regio Stedendriehoek met het Rijk (d.d. 08-032023) en de Omgevingsvisie Stedelijk Gebied (in de maak). Door de sfeer van de historische binnenstad en de nabijheid van winkels, openbaar vervoer, groen, cultuur, en horeca is Polsbroek een aantrekkelijke locatie om te wonen voor verschillende groepen woningzoekenden.
Verschillende fasen Wat betreft de ‘geldwinkel’ (voormalig ABNAMRO) is er één eigenaar die grond wil kopen van AH en zelf het ontwikkelinitiatief voor een woongebouw wil nemen. In het passagegebied zijn er meerdere eigenaren en meerdere huurders, waarvan sommigen ook recent geïnvesteerd hebben in een toekomst op deze plek. De vastgoedeigenaren zullen elkaar moeten kunnen vinden in een dergelijke ontwikkeling en hebben daarbij rekening te houden met de rechten van hun huurders. Het zal daarom in dat deelgebied meer tijd kosten om een transformatie van winkels naar wonen te realiseren.
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
24
t Grach
FUNCTIES
3b. STEDENBOUWKUNDIGE ASPECTEN
aat
Laarstr
Beu
kers
traa
at
ra
Va n
st
ge
de
Ho
Do
g
ee
t res
e nk
rV eg
te
st
ra
at
t
ika
ans
at
toekomst mogelijke watervoerende functie wonen met eigen parkeren uit het zicht
et
sin
ge
l
el
g sin
et
rtin
Ma
tin
k
roe
lsb
Po
ar
maaiveldverlaging/ waterbufferzone met in de
t
tra
M
vestingspark als klimaattuin
Grach
Gra
af O
Boompjeswal
ttos
ing
el
je
Pel
winkelcentrum expeditiezone
Po
ls
parkeren voor alle doelgroepen
br oe
k
t
belevingsroute voor voetgangers
stedelijke verblijfsruimte
BDP.
Gr ote Gr
verbijzondering langs belevingsroute
ach
secundaire langzaamverkeerverbinding n.t.b. Sp
itta
als
tra
at
0
20
40
100m
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
25
ERFGOED Het plangebied heeft te maken met de geschiedenis van: • • de binnenstad, met de Oude Stad en de Spittaalstad; • de vesting, met de stadsmuur uit de 14e eeuw en de stadswal uit de 16e eeuw. • Vanuit deze twee geschiedenislijnen zijn de onderstaande ambities aangegeven om Erfgoed voor toekomstige ontwikkelingen medebepalend • te maken in het versterken van de identiteit van de wijk. • Als onderdeel van de middeleeuwse binnenstad • Bebouwing toevoegen om de gesloten bouwblokken af te maken. • Bebouwing plaatsen op de oorspronkelijke rooilijn, zoals bij de Donkeresteeg. • Binnengebieden van de bouwblokken met een groen en intiem karakter inrichten. • Stratenprofiel smal houden, zoals aan de Donkeresteeg. • Haaks stratenpatroon met de nieuwe bebouwing in het noordelijke deelgebied en in het zuidelijke deelgebied herstellen. • Historisch hoogteverschil tussen de Oude Stad, de Laarstraat, de Spittaalstraat en het broekgebied behouden en zichtbaar maken.
3b. STEDENBOUWKUNDIGE ASPECTEN overgang Laarstraat-Beukerstraat. Het streven is de vorm van het bastion en de contouren van de zone waar vroeger de grachten liep te versterken (afstemmen met bomeninventarisatie). Verbinding Martinetsingel-Paardenwal versterken, voor zowel voetgangers als groene parkrand middenin de versteende binnenstad. Functie Boompjeswal als klimaattuin aan de rand van de versteende Oude Stad en daarmee als groene en koele verblijfsplaats versterken. Historische Binnengracht als inspiratie gebruiken voor eventueel op de lange termijn.
Als aangrenzend gebied op de vesting • Duidelijk contrast tussen stad en park houden. • Poortfunctie beter beleefbaar maken, verblijfskwaliteit vergroten, zoals bij de BDP.
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
26
t Grach
ERFGOED
3b. STEDENBOUWKUNDIGE ASPECTEN
aat
Laarstr
Beu
kers
traa
at
ra
Va n
st
ge
de
Ho
Do
g
ee
t res
e nk
rV eg
te
st
ra
at
t
ika
ans
at
ar
verdwenen historisch stratenpatroon als inspiratie Zutphense groene hofjes als inspiratie hoogteverschil van ca. -1,3m t.o.v. aanloopstraten
Po et
sin
ge
l
el
g sin
et
rtin
Ma
tin
k
roe
lsb
M
historisch stratenpatroon uit begin 20e eeuw
t
tra
historische/monumentale bebouwing buiten de stadsmuur tracé stadsmuur uit 14e eeuw
Grach
Gra
af O
Boompjeswal
ttos
ing
el
je
Pel
hoogteverschil van ca. -1,5m t.o.v. aanloopstraten (groen) hoogteverschil met stedelijk karakter
Po
ls
herinrichting Boompjeswal als vestingpark
br oe
k
t
en onderdeel van de “Stadsmuur” vestingring
historische bomenstructuur doortrekken
BDP.
Gr ote Gr
en geïnspireerd uit de historie
ach
indicatief tracé bastion met opgetild aardwerk Sp
itta
als
tra
at
0
20
40
100m
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
27
GROEN Context • De beleidsregel over de maximale afstand tot groen in de binnenstad is 300 m . • De Boompjeswal is een groene parel in de dichtbebouwde binnenstad maar heeft niet de uitstraling van een vestingpark. • In de visie Vesting van de Toekomst is waterin-de-gracht binnen het plangebied een ambitie die wordt onderschreven in het coalitieakkoord. Het wordt nader onderzocht of dit uitvoerbaar is in verband met de waterverdeling in de rest van Zutphen. Contrast behouden en zichtbaar maken: • Tussen de hooggelegen gebieden in de binnenstad en de vesting, en de laaggeleden gebieden van de Polsbroek; • Tussen de vesting uit de 16e eeuw (stadswal met grachtenzone), en de bebouwde omgeving. Verbindingen versterken: • Tussen de parkruimtes als (doorlopend) stelsel van verkoelende klimaatparken met groen (en water) als gelijkwaardige aanvulling op de vestinginrichting en groene ring rond de Oude Stad en de Nieuwstad; • Dit met behoud van het karakter en gebruik van het groen: privé of collectief bij de hofjes; openbaar bij de Boompjeswal; • Tussen het parkeerterrein en het winkelgebied in de binnenstad (zichtbaar en vindbaar door logische looplijnen). BDP.
3b. STEDENBOUWKUNDIGE ASPECTEN Ecologie - Klimaatadaptatie Gebied algemeen • Uitgangspunten en randvoorwaarden beleid op het gebied van klimaat en biodiversiteit worden als basis genomen. • Klimaatmaatregelen in de inrichting van de openbare ruimte zichtbaar maken. • Bij alle beoogde ontwikkelingen, afkoppelen van hemelwater van het riool met de laagte als buffer expliciet afgewogen. • Mitigerende maatregelen uit het flora en faunaonderzoek (indien van toepassing) opnemen en zichtbaar maken.
verkoeling, doelsoorten en beheer en onderhoud.
Hofjes • In het middeleeuwse dichtbebouwde binnenstad is behoefte aan kleinschalig groen op kortere afstand: structuur van de binnenhoven doortrekken in de te ontwikkelen gebieden. Vestingpark • Klimaatlong toevoegen aan de middeleeuwse binnenstad. • Laagte realiseren waar de gracht ooit lag, inclusief aansluiting buiten het plangebied. • Groen, wadi’s (en water) met meer gradiënten en leefgebieden voor stadsflora en -fauna. • Nieuwe bomenstructuren aanbrengen: langs de Boompjeswal, de contouren van de vesting en rondom het parkeerterrein. • Sortimentkeuze beredeneren vanuit beleving, Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
28
t Grach
3b. STEDENBOUWKUNDIGE ASPECTEN
aat
Laarstr
Beu
kers
traa
de
at
ra je
bos
ing
el
440004
el
Boompjeswal als klimaattuin in de binnenstad
Pel
ika
ans
Grac
ht
met ruimte voor biodiversiteit
at
ar
bomenstructuur Bompjeswal doortrekken binnenterrein met groen
et
rtin
Ma
tin
et
sin
ge
l
el
g sin
ote Gr acht
bomenstructuur omgeving versterken
Po
k
roe
lsb
M
bestaande bomenstructuur Bompjeswal
Grach
tra
inpassing bestaande bomen in vestingpark nieuwe bomen in vestingpark
t
af O Gra
ht
Grac
Boompjeswal
ttos
De Berk
Gr
groen hofje in omgeving parkeerterrein vergroenen voor verkoeling
Po
W.I.U.
ls
groene randen parkeerterrein
br oe
k
t
groene inpassing (half)verdiepte parkeerlaag ruimte zoeken voor vergroening van de straten groene inpassing trafohuis
BDP.
ote
Gr
ach
vergroening gevels winkelcentrum
Gr
440008
Va n
st
ge
Do
g
ee
t res
e nk
rV eg
te
st
ra
at
t
Ho
3
GROEN
Sp
itta
als
tra
at
0
20
40
100m
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
29
WATER
3b. STEDENBOUWKUNDIGE ASPECTEN
De historie beter zichtbaar maken • Het (licht) versterken van de aanwezige historische hoogteverschillen in het gebied biedt de kans om in het vestingpark water op te vangen en daarmee klimaatadaptief in te richten. Ecologie - Klimaatadaptatie • Het natuurlijke reliëf van de binnenstad (een hoog rivierduinencomplex) en de laaggelegen Polsbroek biedt mogelijkheden om water in de straten via molgoten richting het vestingpark te laten stromen. De oostelijke parkzone is daarom iets lager aangelegd om dit mogelijk te maken. • Afkoppelen draagt bij aan het water vasthouden (daar waar het valt) in het gebied om droogte te bestrijden. In de Polsbroekomgeving, zoals de gebieden langs de IJssel, heeft droogte te maken met o.a. de wisselende IJsselstanden. De afkoppeling van het winkelcentrum, het parkeerterrein en de bebouwing aan de randen van het park is een manier om overtollig regenwater naar het vestingpark af te voeren. • Op bebouwingsniveau, is duurzame ontwikkeling gestimuleerd, bv. met het introduceren van grijswatercircuit.
BDP.
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
30
t Grach
WATER
3b. STEDENBOUWKUNDIGE ASPECTEN
aat
Laarstr
Beu
kers
traa
at
ra
Va n
st
ge
de
Ho
Do
g
ee
t res
e nk
rV eg
te
st
ra
at
t
ika
ans
at
ar
regenwater infiltratie in omgeving hoogteverschil ca. -1,3m t.o.v. aanloopstraten hoogteverschil ca. -1,5m t.o.v. aanloopstraten
Po et
sin
ge
l
el
g sin
et
rtin
Ma
tin
k
roe
lsb
M
regenwater infiltratie in hofjes/binnenterreinen
t
tra
regenwater infiltratie in vestingpark regenwater infiltratie in de lagere parkzone
Grach
Gra
af O
Boompjeswal
ttos
ing
el
je
Pel
afkoppeling regenwater van daken afkoppeling regenwater van parkeerterrein
Po
ls
afkoppeling regenwater van straten hoog
br oe
k
t
afkoppeling regenwater van straten laag
bestaand tracé transportriool onder lagere parkzone
BDP.
Gr ote Gr
trekken en te verbinden met de omgeving
ach
mogelijkheid in de toekomst lagere parkzone door te Sp
itta
als
tra
at
0
20
40
100m
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
31
BEBOUWING
3b. STEDENBOUWKUNDIGE ASPECTEN
•
Gesloten bouwblokken als kenmerkende bebouwingstypologie voor de binnenstad. • Bebouwing versterkt de contouren van de buitenruimte: op de oorspronkelijke rooilijn van de Donkeresteeg; langs de contouren van het vestingpark. • Aansluiting op de karakteristiek van de historische bebouwing in de omgeving, met eigentijdse uitstraling i.p.v. historiserend: - individuele indeling van de woningen; - variatie binnen een coherent geheel; - daklandschap, met afwisselende dakrichtingen en incidentele platte delen toegestaan; - entrees woningen goed bevindbaar en zoveel mogelijk op de belevingsroute georiënteerd; - informele onderdoorgangen naar de binnengebieden behouden/toevoegen; - autoluw en groen hofje/binnengebied; - beperkt materialen- en kleurgebruik, met afwisseling toegepast.
BDP.
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
32
440004
kel
De Ber
3b. STEDENBOUWKUNDIGE ASPECTEN
Gracht
BEBOUWING
3L 2-3L 2-3L
4
2-3L
t
3L
te
at
Do
g
ee
t res
e nk
ra
ttos Grach
t
af O
5L+dak
Gra
4L
Boompjeswal
te
Gra
cht
ing
el
je
4L
ra
at
+dak
st
3L st
3L
2-3L
ge
3L +dak 4L
Ho
2
2-3L rV eg
Gracht
1
3
3L
traa
de
kers
aat
Laarstr
3L
Va n
Beu
Gro
3L ika
W.I.U.
ans
tra
ar
Po
nieuwe/vernieuwde bebouwingsvlak oplopende massaopbouw
#L
et
4L
sin
4L +dak 3L
ge
l
ng
tsi
ine
rt Ma
el
tin
4L
5L
hoekaccent in architectonische uitwerking/hoogte
3L
overgang “rand” naar “binnengebied”
Po
br oe
3L
k
(groen) “hofje” in binnengebied
BDP.
t Gr
ach
representatieve achterkant/zijkant groene inpassing (half)verdiepte parkeerlaag
4L
4L
ls
4L
representatieve voorkant
4L
4L
3L
aantal bouwlagen
k
roe
lsb
M
bestaande bebouwingsvlak
4L
7L+dak
at
Sp
3L
itta
als
tra
at
ote
Pel
Gr
440008
t Grach
440013
0
20
40
100m
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
33
t Grach
VOETGANGERSNETWERK
3b. STEDENBOUWKUNDIGE ASPECTEN
De ontwerpen van het park en van het parkeerterrein worden op elkaar afgestemd en voorzien in herkenbare routes voor langzaamverkeer tussen het winkelcentrum in Polsbroek en het winkelgebied in de rest van de binnenstad. • Belevingsroute (hoofdlooproute) voor voetgangers op de overgang vestingpark-parkeerterrein. • Vestingpark beter toegankelijk maken. • Poortfunctie tussen de Laarstraat en de Beukerstraat beter beleefbaar maken en verblijfskwaliteit vergroten. • Brug(gen) over de maaiveeldverlaging onderzoeken.
aat
Laarstr
Beu
kers
traa
at
ra
ans
voetgangersnetwerk
at
et
sin
ge
l
el
g sin
et
rtin
Ma
tin
k
roe
lsb
Po
ar
hoogteverschil ca. -1,5m t.o.v. aanloopstraten /
t
tra
M
hoogteverschil ca. -1,3m t.o.v. aanloopstraten
Grach
Gra
af O
Boompjeswal
ttos
ing
el
je
ika
en overgang vestingpark - parkeerterrein
brug over maaiveldverlaging
Va n
st
ge
Pel
belevingsroute voor voetgangers
maaiveldverlaging
de
Ho
Do
g
ee
t res
e nk
rV eg
te
st
ra
at
t
overgang tussen laag en hoog maaiveld verbijzondering langs belevingsroute
Po
ls
ingang winkelcentrum
br oe
k
t
entrée woningen
ruimte zoeken voor vergroening van de straten
BDP.
Gr ote Gr
passage/onderdoorgang
ach
stedelijke ontmoetingsplek Sp
itta
als
tra
at
0
20
40
100m
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
34
t Grach
FIETSNETWERK
aat
Laarstr
Beu
kers
traa
de Va n
el ing ttos t Grach
Gra
tra
at
tin
et
sin
k
roe
lsb
Po
ar
ge
l
el
g sin
et
rtin
af O
Boompjeswal
Bornhovestraat
je
FS
M
Ma
at
ans
ra
ika
st
Pel
ge
Do
g
ee
t res
e nk
rV eg
te
st
ra
at
t
Ho
De ontwerpen van het park en van het parkeerterrein worden op elkaar afgestemd en voorzien in herkenbare routes voor langzaamverkeer tussen het winkelcentrum in Polsbroek en het winkelgebied in de rest van de binnenstad. • Het hoofdfietsnetwerk bestaat uit de volgende doorstroomroutes: Laarstraat, Bornhovestraat, Spittaalstraat. • Het ondersteunend fietsnetwerk bestaat uit: Donkeresteeg, Boompjeswal, Martinetsingel, Polsbroek, Graaf Ottosingel, Hogestraatje. • Optie daarbij te onderzoeken: secundaire fietsverbinding door het vestingpark met een brug over de maaiveldverlaging. • Openbare fietsstallingen op strategische plekken realiseren, zoals naast de ingang van het winkelcentrum.
3b. STEDENBOUWKUNDIGE ASPECTEN
stadsentree fietsers doorstroomroute
Po
ls
ondersteunend fietsnetwerk
br oe
k
t
optie: secundaire fietsverbinding
hoogteverschil ca. -1,5m t.o.v. aanloopstraten
BDP.
Gr ote Gr
hoogteverschil ca. -1,3m t.o.v. aanloopstraten
ach
fietsenstalling Sp
itta
als
tra
at
0
20
40
100m
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
35
GEMOTORISEERD VERKEER & PARKEREN Context • De dynamiek rond mobiliteit en parkeren is groot, zeker rond binnensteden. In Zutphen wordt in het kader van de omgevingsvisie • gewerkt aan een verkeercirculatieplan en een parkeervisie. • Binnen het plangebied liggen momenteel ruim 700 parkeerplaatsen, grotendeels op privaat terrein. • Bij de introductie van een digitaal parkeerverwijssysteem wordt het parkeerterrein explicieter een toegangspoort • voor de binnenstad. • Twee deelgebieden met commercieel vastgoed (kantoren en winkels) met daaraan gekoppelde parkeernormering transformeren, gefaseerd, • naar woningen. Aanpak • De parkeeropgave tijdens en na transformaties • moet binnen het plangebied worden opgelost. • Het uitgangspunt is het parkeren op eigen kavel en uit het zicht vanuit het openbare gebied te regelen, binnen de bouwblokken, onder de bouwblokken op maaiveld en/of (half)verdiept. Als afwijken van dit principe meerwaarde oplevert, wordt dat uiteraard onderzocht. • Voor de woningen zijn bij de start van een nieuwe fase in principe de dan geldende gemeentelijke parkeernormen van toepassing. • Bij de nieuwe ontwikkelingen worden commerciële functies onttrokken aan BDP.
3b. STEDENBOUWKUNDIGE ASPECTEN
de parkeerdruk in het openbare gebied. Parkeerbehoefte wordt daarom bezien vanuit de totale parkeerbalans binnen het plangebied. Voor elke nieuwe woningbouwfase wordt een mobiliteits- en parkeervisie met een beargumenteerd aantal parkeerplaatsen ter goedkeuring aan de gemeente voorgelegd inclusief een doorkijk met fasering naar het hele plangebied. De afspraken worden vastgelegd in een anterieure overeenkomst voor die fase. Als en voor zover het parkeerterrein betrokken wordt bij het realiseren van de parkeeropgave dan moet dat worden aangetoond met langjarige schriftelijke afspraken. De ambitie voor de openbare ruimte is op termijn ook in de omgeving geparkeerde auto’s uit het straatbeeld te halen en binnen de bouwblokken te realiseren. De wegenstructuren worden op de korte termijn niet aangepast.
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
36
t Grach
GEMOTORISEERD VERKEER & PARKEREN
3b. STEDENBOUWKUNDIGE ASPECTEN
aat
Laarstr
Beu
kers
traa
at
ra
Va n
st
ge
de
Ho
Do
g
ee
t res
e nk
rV eg
te
st
ra
at
t
ika
ans
at
parkeervoorziening voor alle doelgroepen toegang parkeervoorziening op laag niveau
et
sin
ge
l
el
g sin
et
rtin
Ma
tin
k
roe
lsb
Po
ar
secondaire wegenstructuur
t
tra
M
hoofdwegenstructuur
Grach
Gra
af O
Boompjeswal
ttos
ing
el
je
Pel
bewonersparkeren uit het zicht en toegang vanaf Donkeresteeg (hoog niveau)
Po
ls
(half)verdiept bewonersparkeren
br oe
k
t
toegang halfverdiept bewonersparkeren
toegang expeditie winkelcentrum
BDP.
Gr ote Gr
expeditie winkelcentrum
ach
groene inpassing (half)verdiepte parkeerlaag Sp
itta
als
tra
at
0
20
40
100m
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
37
ENERGIE & CIRCULARITEIT
3b. STEDENBOUWKUNDIGE ASPECTEN
Context • Gemeente Zutphen zet met haar toekomstige ontwikkelingen in op duurzaamheid in de meest brede zin van het woord. Binnen “Krachtig Zutphen” is er een uitvoeringsprogramma duurzaamheid. Dat richt zich op het mogelijk maken van investeringen op het gebied van energietransitie, klimaatadaptatie en schone mobiliteit in de binnenstad en het scheppen van de • goede voorwaarden voor een circulaire economie. Energie Door het ontwerp van een (appartementen) gebouw of ensemble van woningen te benaderen vanuit een energetisch perspectief, wordt gestreefd naar een woningbouw die een lagere energievraag heeft, of in de toekomst alsnog aan kan voldoen. In het Polsbroeksgebied wordt ingezet op energie door: •
•
Bijna-energieneutraal en gasloos bouwen, zonnepanelen bij nieuwbouw en ook, zoveel als technisch mogelijk is, op het dak van het winkelcentrum. De beperkingen in de netcapaciteit enerzijds en de effecten van energiemaatregelen op de vraag naar elektriciteit anderzijds vragen om een gezamenlijk initiatief van bouwinitiatiefnemers om keuzeopties in kaart te brengen, af te stemmen met het netwerkbedrijf en op basis daarvan een gebiedsgerichte energiestrategie te bepalen.
BDP.
•
• • •
Passief ontwerpen. Waarbij als doel gesteld kan worden voor de nieuwe woningen om bijvoorbeeld de TO-juli eis op een passieve manier te realiseren. Dit kan door slim te ontwerpen, met dakrichting/-helling, hoeveelheid en locatie van raampartijen en overstekken en de invulling van de openbare ruimte. Op de aanscherping van energetische eisen anticiperen bij het ontwerp van zowel de nieuw te bouwen woningen als de te renoveren winkels. Verdere optimalisatie na de realisatie daarin meenemen. Aandacht moet worden besteed aan een goede inpassing van installaties en bouwwerken, zoals bijvoorbeeld lucht- of warmtepompen en stroomkasten. Deze moeten in een vroeg stadium geïntegreerd zijn in het ontwerp van de woningen en het ruimtelijke beeld niet belemmeren. Het winkelcentrum heeft structureel warmte over die ingezet kan worden voor de verwarming van de nieuwe woningen. Kleine voorzieningen met zonnepanelen op het dak worden in het parkeerterrein aangebracht, zoals laadpunten voor voertuigen. Het is geen limitatieve opsomming. Nieuwe kansen zullen zich gaan voordoen die benut kunnen worden.
ontwikkelingen op de markt. Onder dit thema wordt gedacht aan conceptbouw, (duurzaam, biobased) materiaalgebruik, losmaakbaarheid, materialenpaspoort en het hergebruiken van materialen. Door in een (appartementen)gebouw of ensemble van woningen circulair materiaal te gebruiken of conceptbouw toe te passen, wordt gestreefd naar een lagere impact op grondstoffengebruik voor nu en in de toekomst. In het Polsbroeksgebied wordt ingezet op circulariteit door het toepassen van ten minste de best bestaande techniek, of verdergaand via een materialenpaspoort of zelfs inzet van hergebruikt en/of herbruikbaar materiaal.
Circulariteit Er zijn rondom circulair bouwen veel kansen en Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
38
t Grach
GLOBALE FASERING UITVOERING
3c. VOORLOPIGE FASERING
aat
Laarstr
Beu
kers
traa
t
st
ra
at
4b at
ra
Va n
st
ge
de
Ho
Do
g
ee
t res
e nk
rV eg
te
4a
Grach
Gra
t
af O
Boompjeswal
ttos
ing
el
je
1 3
Pel
ika
ans
tra
at
M
ar
Plangebied
et
sin
2
ge
l
el
g sin
et
rtin
Ma
tin
k
roe
lsb
Po
Betrokken gebieden buiten de financiële scope
5
Noordelijk bouwblok: vanaf 2026
Po
ls
Winkelcentrum & parkeerterrein: vanaf 2024
br oe
k
t
Zuidelijk bouwblok: vanaf 2024/2025
Wegen & straten
BDP.
Gr ote Gr
Vestingspark toekomst gebied
ach
Vestingspark en belevingsroute: vanaf 2024/2025 Sp
itta
als
tra
at
0
20
40
100m
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
39
4. SPELREGELS PER DEELGEBIED
BDP.
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
40
BDP.
Uitstraling • Alzijdig karakter met westelijke gevel als representatieve voorkant en oostelijke gevel als representatieve functionele achterkant. • Aansluiting zoeken met uitstraling van de binnenstad: - massaliteit doorbreken door verticale indeling te introduceren; - schuine lijnen uit het daklandschap als inspiratie in gevelontwerp opnemen; - beperkt en afwisselend materiaalen kleurgebruik passend bij de middeleeuwse binnenstad; - kleurenpalet: donkerrood, bruin, donkerbruin; - materialenpalet: baksteen als primaire materiaal, houten geveldelen. • Entree aantrekkelijker maken met betere visuele verbinding binnen-buiten. • Parkeerterrein klimaatadaptief maken door groener in te richten en door af te koppelen en regenwater richting vestingpark te begeleiden. • Groen op dak, verticaal groen of groene geveldelen toepassen. • Groene kwaliteit op en rondom het terrein toevoegen.
FS
ach t
Ruimtelijke opzet • Verbouwing en herindeling binnen de huidige contouren behouden. • Verplaatsing winkels in noordelijk bouwblok naar winkelcentrum onderzoeken. • Duidelijke en aantrekkelijke verbinding tussen parkeerterrein en de rest van de binnenstad. • Expeditie aan oostzijde behouden. • Bestaand parkeerstramien met bomen
behouden en met nieuwe bomen aanvullen. Parkeren richting het noorden/de Donkeresteeg en op het laaggelegen maaiveld uitbreiden en beperken tot binnen de blokvormige contouren.
Gr
Programma • Behoud en versterking van het winkelcentrum voor dagelijkse aankopen. • Parkeren voor alle doelgroepen. • Fietsparkeren.
•
ote
Ambities • Kwaliteitsslag voor zowel het gebouw als voor het parkeerterrein. • Toekomstbestendige winkelvoorziening, complementair aan het aanbod in de binnenstad. • Afgestemde energieoplossingen onderzoeken: warmte over van winkelcentrum inzetten voor verwarming van de nieuwe woningen, energieopwek op dak toepassen. • Parkeren meer benutten voor de extra parkeervraag voor wonen door inzet van slimme systemen. • Circulair en/of hergebruikt materiaal toepassen. • Klimaatadaptatie.
4a. WINKELCENTRUM EN PARKEERTERREIN
Gr
SPELREGELS
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
41
SFEER
Het kleuren- en materialenpalet past binnen het palet van de historische binnenstad.
4a. WINKELCENTRUM EN PARKEERTERREIN
Het ontwerp van de gevels, met verticale en schuine lijnen, sluit goed aan bij de binnenstad waar verticale en schuine lijnen ook aanwezig zijn.
De achtergevel van het winkelcentrum heeft een representatieve uitstraling.
BDP.
Bij voorkeur worden delen van de gevels groen uitgevoerd.
Het parkeerterrein heeft een groene uitstraling dankzij de bestaande bomen en de beplantingsvakken; energieopwek wordt hier met klein meubilair zichtbaar gemaakt.
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
42
SPELREGELS Ambities • Stedelijk weefsel terugbrengen, de ligging aan het vestingpark benutten. • Circulair bouwen, energietransitie, klimaatadaptatie, duurzame mobiliteit. Programma • Primair voor woningbouw. • Uit het zicht parkeren of beperkt parkeren door integrale benadering (deelmobiliteit, dubbelgebruik parkeerterrein winkelcentrum, abonnement voor P+R station, fietsvoorzieningen etc.). Ruimtelijke opzet • Alzijdig gebouw. • Massa van max. 4L plus dak. • Massa op laten lopen richting de noordoostelijke hoek tot max. 7L plus dak. • Duidelijke oriëntatie op het vestingpark en haaks op de belevingsroute met bv. entrees en balkons. • Noordelijke zijde evenwijdig t.o.v. de contour van het vestingpark. Evt. afstemmen met de bestaande bomen aan deze zijde die uit inventarisatie waardevol en vitaal blijken te zijn. • Westelijke zijde als nieuwe straatzijde van de Martinetsingel. Buitenruimtes van de appartementen binnen de rooilijn houden. • Bewonersparkeren uit het zicht en op eigen terrein. BDP.
4b. ZUIDELIJK DEELGEBIED •
Ingang parkeren aan westelijke kant plaatsen dat geen belemmering op de woonkwaliteit van de bestaande bewoners veroorzaakt.
Uitstraling • Ligging aan het vestingpark als inspiratie voor de uitstraling van de nieuwe bebouwing. • Gevarieerd daksilhouet waarbij platte dakdelen toegestaan zijn. • Het westelijke deel van de bebouwing past qua schaal en indeling op de bestaande bebouwing aan de overkant van de Martinetsingel en is zorgvuldig vormgegeven. • De individualiteit van de appartementen moet leesbaar zijn in het gevelontwerp. • Verfijnde en lichte uitstraling in gevelontwerp door kleur- en materiaalgebruik. • Beperkt kleurgebruik aansluitend op het kleurenpalet uit de directe omgeving. • Kleurenpalet: licht bruin tot bruin, grijze tinten toegestaan, mits niet te donker of te dominant. • Materialenpalet: baksteen, hout en/of glas als primair materialen; pleisterwerk, beton of zink voor details. • Streven naar een zo groen mogelijk ingericht binnengebied. • Indien een (half)verdiepte parkeerlaag wordt toegepast: achter groen talud of andere landschappelijke inpassing of achter plint op maaiveld.
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
43
SFEER
Kenmerkend is de sculpturale vormgeving van het gebouw met het samengestelde dakontwerp.
4b. ZUIDELIJK DEELGEBIED
Het gebouw heeft een lichte uitstraling door veel hout en glas toe te passen.
Het hoekaccent aan de parkzijde heeft een bijzondere vormgeving.
BDP.
Het gebouw ligt aan het vestingpark en langs de belevingsroute.
De buitenruimtes en de balkons zijn vooral georiënteerd op het park.
Groene buitenruimtes aan de binnenzijde en buitenzijde van het bouwblok Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
44
SPELREGELS
4c. VESTINGPARK BOOMPJESWAL
Ambities op de lange termijn eventueel verplaatsen. • Boompjeswal als vestingpark en onderdeel van de vestingstructuur van de stad. Uitstraling • Boompjeswal als klimaattuin. • Historisch karakter van de vesting benutten als • Boompjeswal als schakel tussen de Oude Stad identiteitsdrager van het park. en de Spittaalstad. • Boompjeswal als onderdeel van de eerste vestinggordel “Stadsmuur” met daarbij intiem Programma groene sfeer. • Groene long met ruimte voor verkoeling, • Voormalig bastion als inspiratie voor de wateropvang, biodiversiteit. herinrichting terugbrengen, geen reconstructie. • Verblijfskwaliteit. • Klimaatverandering in herinrichting zichtbaar • Verbinding vanaf het parkeerterrein duidelijk maken voor bewustmaking, bv. d.m.v. kunst. en aantrekkelijk maken. • Profiel Martinetsingel herinrichten met versmald profiel t.g.v. groen. Ruimtelijke opzet • Contouren vestingpark herkenbaar maken d.m.v. bomen, hoogteverschillen, paden etc. met namen aan de oost- en zuidzijden. • Groenstructuren en natte gebieden herstellen en (op termijn) met omgeving verbinden. • Bomen inventariseren en plan opstellen en met o.a. Bomenstichting e.a. afstemmen. • Ruimte reserveren om eventueel in de toekomst watervoerende gracht terug te brengen. • Hoogteverschil tussen hooggelegen Oude Stad/vesting en laaggelegen Polsbroek/ parkeerterrein beleefbaar maken.
• Uitnodigende padenstructuur aanbrengen. • Secundaire fietsroute door het park richting Donkeresteeg als optie onderzoeken. • Parkeren langs Boompjeswal groen inrichten en BDP.
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
45
SFEER
4c. VESTINGPARK BOOMPJESWAL
Boompjeswal is onderdeel van de stadsvesting en hoort bij de eerste vestingsring, een prachtige groene long in de dichtbebouwde binnenstad.
De monumentale bomen bepalen de basiskwaliteit van de plek en worden daarom bij de herinrichting ingepast.
De vesting dient als inpiratie voor de inrichting van het park; het heeft een kleinschalig karakter dat past op deze plek.
Met hoogteverschillen in het landschap en boomplaatsing kunnen de contouren van het voormalige bastion weer beleefbaar worden en tevens het parkeerterrein bij het winkelcentrum deels aan het zicht onttrokken worden.
BDP.
Regenwater wordt naar de lagere parkzone begeleid; door natte en droge momenten ontstaat een afwisselend beeld. Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
46
er
De B
SPELREGELS Ambities • Stedelijk weefsel terugbrengen, de Zutphense hofjes als inspiratie gebruiken. • Circulair bouwen, energietransitie, klimaatadaptatie, duurzame mobiliteit. Programma • Primair voor woningbouw. • Uit het zicht parkeren en beperkt parkeren door integrale benadering (deelmobiliteit, dubbelgebruik parkeerterrein winkelcentrum, abonnement P+R station, fietsvoorzieningen etc.).
4d. NOORDELIJK DEELGEBIED
• •
aan op de bestaande bebouwing. Op de hoek Donkeresteeg-vestingpark is een accent van 5L plus dak toegestaan. Het binnengebied is max. 3L. Bewonersparkeren beperkt en uit het zicht maken (achter/onder de bebouwing) en op parkeerterrein winkelcentrum regelen.
Uitstraling • Architectonische elementen van de Zutphense historische bebouwing als inspiratie gebruiken, bv. brede entrees, ronde bovenste ramen, hijsbalken, dakkapellen etc. • Passend met de middeleeuwse karakteristiek Ruimtelijke opzet met eigentijdse uitstraling i.p.v. historiserend. • Historisch bouwblok tussen de Laarstraat en de • Verticale gevelindeling en daklandschap. Donkeresteeg afmaken. • Variatie binnen een coherent geheel: • Nieuwe verkaveling op de parcelering van gevarieerde stramienenbreedtes, hoogtes, de Laarstraat waar mogelijk afstemmen en dakvormen en kleurgebruik. doortrekken. • Autoluw en groen ingericht binnengebied. • Nieuwe bebouwing op de historische rooilijn • Hoogteverschil Donkeresteeg-parkeerterrein van de Donkeresteeg plaatsen. met een stedelijke (groene) vormgeving. • Profiel Donkeresteeg smal houden. • Kleurenpalet: donkerrood, bruin, donkerbruin • Zuidelijke- en westelijke randen als voorkanten aan de buitenkant; lichtere tinten aan de vormgeven met duidelijke oriëntatie op de binnenkant toegestaan. steeg en op het park en met onderdoorgangen • Materialenpalet: baksteen als primair en/of stegen naar de binnenterreinen. materiaal, pleisterwerk/hout/zink als • Daklandchap afwisselend maken met in basis uitzondering of voor de details; zichtbaar een dakrichting haaks op de steeg en op het houtgebruik aan de binnenkant wenselijk. park.
• Massa is max. 4L plus dak. Aan de oostzijde van de Donkeresteeg sluit de nieuwe bebouwing BDP.
FS
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
47
SFEER
Hoekaccent met expressieve vormgeving.
4d. NOORDELIJK DEELGEBIED
Variatie in dakvorm, donkerrood baksteengebruik.
Verticaliteit in gevelontwerp en oplopende massaopbouw.
De bebouwingshoogte sluit aan bij de bestaande bebouwing.
Binnen het bouwblok is de bebouwing lager en met lichtere materialen uitgevoerd; platte daken zijn hier toegestaan en het gebruik van hout is aanbevolen. De buitenruimte is intiem van sfeer en wordt zo veel mogelijk groen ingericht.
BDP.
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
48
SPELREGELS EN SFEER
4E. WEGEN EN STRATEN
Ambities • Klimaatadaptatie, duurzame mobiliteit. Programma • Verharding verminderen t.g.v. groen. • Parkeren in de directe omgeving (op lange termijn) zoveel mogelijk uit het straatbeeld wegghalen. • Voor parkeren ook naar parkeerterrein winkelcentrum opties onderzoeken. • Veilige, duidelijke en aantrekkelijke langzaamverkeer-verbindingen met omgeving. Uitstraling • Hiërarchie wegen herzien en duidelijk maken om verkeerintensiteit in bepaalde delen te beperken. • Waar mogelijk, wegen herprofileren (bv. Martinetsingel) en haaks stratenpatroon terugbrengen (bv. Polsbroek op de lange termijn). • Robuuste bomenstructuur aanbrengen langs belangrijke wegen; bij kleinere straten, beplantingsstroken toevoegen (bv. Martinetsingel) • Wanneer wordt op straat geparkeerd, de parkeerplaatsen groen/met open bestrating inrichten (bv. Boompjeswal). • Molgoten in de straten voor afwatering richting de maaiveldverlaging in het vestingpark aanbrengen.
BDP.
Ruimtelijke kaders Polsbroek Zutphen
49
FS