636193 - bijlage 2 - Presentatie Integraal Zorgakkoord (IZA) beeldvormende raad 8 februari 2024

Integraal Zorgakkoord (IZA) Beeldvormende raad – 8 februari 2024

Inhoud Korte terugblik: waarom, wat en hoe? Rol raad en college Wat ligt er nu? Wat staat er op stapel in 2024? Kansen & risico’s Input en vragen 2

GEMEENTE ZUTPHEN

Korte terugblik: waarom, wat en hoe? 15%

Vergrijzing leidt tot stijgende zorgvraag en dynamiek woningmarkt

40%

→ Meer schaarste en druk op bestaande capaciteit 25%

Doel IZA: zorg toegankelijk, betaalbaar en van goede kwaliteit houden 20%

Door: • → Stijgende zorgvraag afremmen: zorgvragen uitstellen of voorkomen • → Bestaande capaciteit beter inzetten: hogere zorgvraag aan kunnen met minder handen

3

GEMEENTE ZUTPHEN

Subject 1

Subject 2

Korte terugblik: waarom, wat en hoe?

Focus IZA op curatieve (medische zorg): • Passende zorg • Versterken samenwerking • Omslag naar preventie en vroegsignalering

4

GEMEENTE ZUTPHEN

Korte terugblik: waarom, wat en hoe? Relatie en onderscheid tussen IZA en GALA

Lokaal € SPUK gemeente

GALA

IZA

Preventie, gezond leven en sociale basis

Toegang, betaalbaarheid en kwaliteit van de zorg

Sociaal domein

Zvw

Beweging naar de voorkant 5

GEMEENTE ZUTPHEN

Regionaal € SPUK regio & transformatiegelden

Korte terugblik: waarom, wat en hoe? Rol en belang gemeente IZA ✓ Een goed zorgstelsel houdt onze inwoners en daarmee de gemeenschap gezond ✓ Als eerstelijnszorg vastloopt dan neemt druk op sociaal domein toe ✓ Druk op zorgstelsel kan verlicht worden door goede ketensamenwerking & effectieve preventie-aanpak

• Samen met zorgverzekeraar verantwoordelijk voor bevorderen samenwerking in de regio. O.a.: → Regiobeeld → Regioplan

→ Ketenafspraken → Preventie-infrastructuur • Regionale specifieke uitkering IZA à € 2,7 mln/jaar. Besluitvorming via regionaal bestuurlijk overleg Publieke Gezondheid, uitvoering via mandaatgemeente Apeldoorn. 6

GEMEENTE ZUTPHEN

Korte terugblik: waarom, wat en hoe? Structuur en tijdlijn •

Zorgkantoorregio Apeldoorn/Zutphen

•

Stuurgroep IZA: vertegenwoordigers van de drie subregionale zorgplatforms, regionale gemeenten en zorgverzekeraar Zilveren Kruis. Ondersteund door een regionale ambtelijke coördinator.

2023

2024

2025-2026

Regiobeeld √

Q1: Werkagenda

Regioplan √

Q2: governance

Uitvoeren werkagenda

Structuur ketenaanpakken √

Uitvoeren werkagenda

7

GEMEENTE ZUTPHEN

Monitoren, evalueren, bijsturen

15 %

40 %

25 % 20 % Subject 1

Rol van raad en college bij IZA Raad: • Raad stelt kaders via gemeentelijk beleid, bijv. beleidsplannen Wmo en Jeugd, Omgevingsvisie • Raad wordt geïnformeerd over voortgang IZA • Raadsleden worden uitgenodigd voor regionale bijeenkomsten College: • Samenwerking met Zilveren Kruis, regiogemeenten en zorgorganisaties • Sturing via BO preventieve gezondheid, IZA stuurgroep, zorgplatform Zutphen/Brummen/Lochem (wethouder Bloem) • Invulling geven aan afspraken, zoals inrichten ketenaanpakken (via GALA) en deel IZA werkagenda Financieel: • Regionale specifieke uitkering IZA à € 2,7 mln/jaar. Besluitvorming via regionaal BO Publieke Gezondheid, uitvoering via mandaatgemeente Apeldoorn. 8

GEMEENTE ZUTPHEN

Wat ligt er nu? - Regiobeeld Bevindingen op hoofdlijnen 1. Relatief gezonde regio, maar met grote verschillen tussen wijken en tussen groepen mensen 2. De regio vergrijst en ontgroent, dat geeft druk op de zorg 3. Toenemende zorgkosten in de regio voor chronische aandoeningen en in specifieke sectoren (ggz) 4. Tekort aan zorgprofessionals en mantelzorgers groeit

5. Kwetsbare zorgketen met relatief verafgelegen acute zorg

www.dejuistezorgopdejuisteplek.nl

9

GEMEENTE ZUTPHEN

Wat ligt er nu? - Regioplan

10

GEMEENTE ZUTPHEN

Wat ligt er nu? - Regioplan Doelstellingen bij de opgaven

11

GEMEENTE ZUTPHEN

Wat ligt er nu? - Regioplan

12

GEMEENTE ZUTPHEN

Wat ligt er nu? - Regioplan Denkbare oplossingsrichtingen (niet uitputtend) Preventie inzetten

Bewustwording creëren

Leefstijlprogramma’s: Het implementeren van leefstijlprogramma’s, zoals dieetadvies en lichaamsbeweging, helpt om gezonde levensstijlkeuzes te bevorderen en het bewustzijn over preventie te vergroten. Digitale gezondheidstoepassingen: Dit betreft het ontwikkelen en onder de aandacht brengen van digitale gezondheidstoepassingen zoals apps voor gezondheidsmonitoring. Dit kan preventieve zorg toegankelijker maken en het bewustzijn vergroten. Link tussen zorg en aanbod op gezonde leefstijl: Dit kan bijvoorbeeld door extra aandacht bij zorgverleners om met patiënten ook leefstijl te bespreken en zo nodig te verwijzen naar (onder andere geïndiceerd) preventief aanbod. Informele samenwerking in de buurt: Door informeel samen te werken en samen te werken met lokale gemeenschappen kunnen preventieve initiatieven beter worden afgestemd op specifieke behoeften en kan de gemeenschap als geheel worden betrokken bij het bevorderen van gezondheid. Inzet van de ABCD-methode:de Asset-Based Community Development (ABCD)-methode biedt een aanpak waarbij van binnenuit wordt gewerkt aan een wijk die leefbaar is vanuit economisch, sociaal en cultureel oogpunt. Health in all policies: In het publieke domein kijken overheden kritisch naar hun keuzes voor wat ze betekenen voor de gezondheid van inwoners (bijvoorbeeld op het onderwerp hittestress onder ouderen).

Gemeenten kunnen in hun omgevingsvisies doelstellingen opnemen om een gezonde leefomgeving te realiseren. Sport stimuleren: sportverenigingen zijn de ideale plek voor preventie die zorgt leven enZUTPHEN voor een sociaal netwerk. Dit geldt in sterke mate voor 13voor gezonder GEMEENTE kinderen en jeugd, maar net zo goed voor volwassenen en ouderen.

Informeren motiveren en mobiliseren om te werken aan zelfredzaamheid: Inwoners worden geïnformeerd over beschikbare mogelijkheden, aangemoedigd om actie te ondernemen en aangespoord om stappen te zetten om hun eigen zelfredzaamheid te vergroten. Het faciliteren van zelfmanagement bij (chronische) ziekten: Het faciliteren van zelfmanagement houdt in dat ondersteunende structuren en middelen worden geboden om individuen met (chronische) ziekten in staat te stellen een actieve rol te spelen in hun eigen gezondheidszorg. Bewustwording onderdeel maken van de professionele standaard: Hierbij hoort het creëren van een gedeeld beeld onder zorgprofessionals over wat ‘normaal’ is. Daarbij hoort ook dat zorgprofessionals tijd en ruimte krijgen om dit beeld uit te dragen. Bewustwording onder specifieke doelgroepen bijvoorbeeld ‘advance care planning’ voor ouderen: Hierbij worden ouderen aan het denken gezet over hun toekomstige zorgbehoeften en hun wensen. Het is daarbij belangrijk om ook aandacht voor verwachtingen van ouderen over (formele) gezondheidszorg te hebben. Inzet van ‘community care’ en ‘reablement’ in de wijk: Hierbij worden er bijvoorbeeld afspraken gemaakt met de gemeente over het stimuleren van bewonersinitiatieven ten behoeve van ondersteuning van de kwetsbare inwoners in de regio.

Inzetten op normaliseren: Niet elk mentaal gezondheidsprobleem vereist behandeling of formele zorg. Hierover in gesprek gaan met inwoners is een belangrijke stap naar normaliseren.

Wat ligt er nu? - Regioplan Optimaliseren van de capaciteit

Arbeidsmarkt versterken

Personeel delen: Wanneer bepaalde (behandel)functies geen volledige voltijdsaanstelling vullen, bundelen meerdere werkgevers hun krachten door gezamenlijk één arbeidsovereenkomst met een behandelaar aan te gaan. Geïntegreerde zorgpaden: Dit betreft het ontwikkelen van (domeinoverstijgende) zorgpaden om de samenwerking tussen verschillende domeinen beter vorm te geven en om de zorg te voorkomen, te verplaatsen en te vervangen. Digitale consulten vanuit de tweede lijn inzetten: Hiermee wordt de eerstelijnszorg versterkt en kunnen huisartsen effectiever en directer samenwerken met (specialisten in) de tweede lijn. Verplaatsen van basis ggz naar het voorliggende veld: Dit betreft het verplaatsen van de basis ggz naar het voorveld of naar de eerste lijn, bijvoorbeeld binnen het sociaal domein of via de praktijkondersteuner huisarts (poh) ggz. Arbeidsbesparende maatregelen: Dit gaat onder andere om automatisering en technologische innovaties in medische apparatuur, waardoor we meer kunnen doen met minder mensen. Huisvesting delen: Door meerdere functies onder te brengen in hetzelfde gebouw, wordt de efficiëntie verhoogd en wordt bovendien de reistijd voor de cliënt of patiënt verminderd. Het verlaagt ook de drempel tot samenwerking.

Innovatieve werkvormen: Innovatieve werkvormen kunnen de aantrekkelijkheid van de zorgsector vergroten. Hieronder valt bijvoorbeeld het implementeren van flexibele werkuren en technologische oplossingen. Behoud van zorgprofessionals: Voor het behoud van zorgprofessionals is het essentieel om te investeren in een ondersteunende werkomgeving en in werkplezier. Een graadmeter is het verlagen van verzuimpercentages. Leren en ontwikkelen: Om een goede aansluiting tussen zorg en onderwijs te waarborgen is het belangrijk dat zorgorganisaties nauw samenwerken met onderwijsinstellingen. Zo kunnen we een passende instroom via opleidingen in zorg en welzijn realiseren. Hieronder valt ook het flexibeler omgaan met opleidingseisen van zorgprofessionals met aantoonbare verworven competenties. Imago, opleiden en werven van zorgprofessionals: Door de veelzijdigheid, voldoening en maatschappelijke waarde van werken in zorg en ondersteuning te benadrukken kunnen wervings-en marketingcampagnes zorgen voor een betere toeleiding naar zorg en ondersteuning. Deeltijdcontracten uitbreiden: Het aanbieden van deeltijdcontracten kan de instroom van nieuwe zorgprofessionals vergemakkelijken. Door een divers scala aan arbeidsvoorwaarden aan te bieden kunnen zorgorganisaties een bredere groep mensen aantrekken en behouden.

Afgestemd wervingsbeleid:Een wervingsbeleid omvat het identificeren van de behoeften van de organisatie en het daarop aanpassen van de wervingsstrategie. Dit kan betrekking hebben op het actief zoeken naar kandidaten met specifieke vaardigheden en het optimaliseren van het wervingsproces. Inzetten van (opgeleide) ervaringsdeskundigen: Dit bevordert een patiëntgerichte benadering en ondersteunt zorgprofessionals en mantelzorgers.

14

GEMEENTE ZUTPHEN

Wat ligt er nu? - Regioplan Digitaliseren en gegevensuitwisseling versterken Inzetten en optimaliseren van de zorgtechnologie: Ervoor zorgen dat we niet alleen kennis hebben, maar die ook gebruiken. Daarbij hoort ook het werken aan een professionele houding die openstaat voor innovaties en de implementatie ervan. Inzet van e-healthtoepassingen: Actief bevorderen van gezondheid met de implementatie van e-healthtoepassingen om toegankelijke en gepersonaliseerde zorg op afstand te faciliteren. Inzet van telezorg: Optimaliseren van zorg op afstand door de inzet van telezorg, waarbij geldt: ‘digitaal, tenzij …’ Patiëntportalen: Faciliteren van directe betrokkenheid en communicatie tussen zorgverleners en patiënten door middel van patiëntportalen waardoor transparantie en toegang tot gezondheidsinformatie worden vergroot. Digitale toegang voor patiënten (bijvoorbeeld in een PGO): Inzetten van digitale oplossingen waarmee patiënten toegang krijgen tot hun gezondheidsgegevens, waardoor zelfmanagement en betrokkenheid van patiënten worden gestimuleerd. We zijn ons ervan bewust dat niet alle inwoners digitaal vaardig zijn. Opleiding en training van zorgprofessionals: Investeren in digitale opleidingen en training voor zorgprofessionals om hun bekwaamheid in het gebruik van digitale tools en e-healthoplossingen te vergroten en zo de kwaliteit van zorg te verbeteren.

Digitale vaardigheden onder inwoners: Stimuleren van digitale vaardigheden onder inwoners om brede toegang tot digitale gezondheidsdiensten te waarborgen waardoor de participatie en zelfredzaamheid van individuen worden versterkt

15

GEMEENTE ZUTPHEN

Wat staat er op stapel in 2024? Regionaal • Jan - mrt: uitwerking en oplevering werkagenda, vervolgens uitvoering • Q2: oplevering advies inrichting regionale governance • Communicatie- en participatiecampagne

16

GEMEENTE ZUTPHEN

Wat staat er op stapel in 2024? Subregionaal en lokaal • Begin 2024: brede aftrap intern t.b.v. lokaal en integraal aansluiten op ontwikkelingen en kansen • Versterken en verduurzamen zorgplatform Zutphen/Brummen/Lochem • (Mede)uitvoeren van de werkagenda, integreren, monitoren • Transformatieplannen door zorgaanbieders en samenwerkingspartners

17

GEMEENTE ZUTPHEN

Kansen

Risico’s

+ Toegankelijk, betaalbaar en op kwaliteit houden van zorg

- IZA is ‘hoog over’, aandacht voor aansluiting bij praktijk/werkvloer

+ Inwoners behouden meer regie door innovatieve oplossingen, voorkomen van onnodig medicaliseren

- IZA is o.a. gericht op beperken groei van de zorgkosten, risico op ‘verschraling’

+ Meer betrokkenheid gemeente bij ziekenhuis- en ouderenzorg

- Verschuiving taken ≠ verschuiving middelen

+ Investeren in positieve gezondheid en het voorliggend veld

- IZA middelen zijn tijdelijk

+ Sterkere verbinding sociaal domein – eerstelijnszorg – medisch specialistische zorg

- Benodigde gedragsverandering onder inwoners en professionals wordt niet gerealiseerd

+ Versterken wijkgerichte aanpak

- Toenemende ongelijkheid in toegang tot zorg

+ Betere zorg thuis of in de buurt voor onze inwoners

- Overbelasting informele zorg

18

GEMEENTE ZUTPHEN

Input en vragen • Herkennen jullie je in deze kansen en risico’s? • Wat zien jullie als de belangrijkste kansen om op in te zetten? • Welke risico’s vinden jullie het meest zorgelijk? • Wat vinden jullie belangrijk voor de werkagenda?

• Overige vragen?

Juni 2024: volgende IZA update - over o.a. werkagenda en governance.

19

GEMEENTE ZUTPHEN

Bedankt voor jullie aandacht.

Marijn te Stroete 06-28038437 m.testroete@zutphen.nl

Zutphen.nl