600007 - Raadsvoorstel Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen

VOORBLAD

ONTWERP RAADSVOORSTEL

zaaknummer: 600007

Onderwerp:

Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen

Programma:

2. Wonen en leefbaarheid

Forum:

Oordeelsvormend

Portefeuillehouder

Eva Boswinkel

Inlichtingen bij:

Weert, Yara van Tel: 0638071486

Soort bevoegdheid:

Kaderstellend

Beleidsvrijheid:

Ruim

E-mailadres: Y.vanWeert@zutphen.nl

Programmabegrotingswijziging: Nee Programmabegrotingswijzigingsnummer: Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor: 1. bijgaande Zienswijzennota 'Ontwerp Afwegingskader Zon op Land' vast te stellen; 2. het bijgaande Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen vast te stellen.

TOELICHTING Inleiding De gemeenteraad van Zutphen heeft op 11 oktober 2021 unaniem opdracht gegeven voor de ontwikkeling van een ‘Afwegingskader wind- en zonne-energie’. De gemeenteraad wil er zo voor zorgen dat de belangen van onder andere inwoners goed worden meegenomen bij eventuele plannen voor windmolens en grootschalige zonnevelden in onze gemeente. Wij zijn begonnen met het afwegingskader voor zonnevelden, het afwegingskader voor windenergie volgt later. Met het Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen: • maken wij duidelijk wat de uitgangspunten zijn voor de eventuele plaatsing van grootschalige zonnevelden in onze zoekgebieden, de Overmarsch en het Zutphens Broekgebied; • zorgen we ervoor dat inwoners die wonen in of rondom een zoekgebied en andere belanghebbenden op tijd worden betrokken bij eventuele plannen; • zorgen we ervoor dat inwoners kunnen profiteren van de opbrengsten. In het Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen staan uitgangspunten voor: • hoe zonnevelden in het landschap passen in combinatie met andere functies, zoals recreatie; • hoe ze een meerwaarde kunnen leveren voor de natuur of bodemkwaliteit; • het betrekken van omwonenden en belanghebbenden bij een eventueel project; • hoe er wordt omgegaan met de financiële opbrengsten van zonnepanelen. Dit biedt de gemeenteraad handvatten om eventuele initiatieven te beoordelen.

Beoogd effect • De ontwikkeling van grootschalige zonnevelden mogelijk maken, in samenspraak met de omgeving én met voldoende waarborg van de kwaliteiten van het gebied. • Bijdragen aan de energietransitie conform de afspraken in het Klimaatakkoord. Argumenten 1.1 De Zienswijzennota op het ontwerp afwegingskader bevat de ontvangen zienswijzen én geeft weer hoe het ontwerp Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen is aangepast. Het ontwerp Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen heeft van 21 november 2022 tot en met 2 januari 2023 ter inzage gelegen. Tijdens deze periode kon een ieder een zienswijze indienen. In totaal zijn 12 zienswijzen ontvangen. De ontvangen zienswijzen zijn aanleiding geweest om het ter inzage gelegde ontwerp Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen aan te passen en te verbeteren. De Zienswijzenota 'Ontwerp Afwegingskader Zon op Land' bevat: • een samenvatting en duiding van de reacties; • een beantwoording van de per organisatie en/of inwoner(s) ontvangen zienswijze; en • een overzicht van de aanpassingen van het ontwerp Afwegingskader Zon op Land, die verwerkt zijn in het definitieve Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen. De Zienswijzennota 'Ontwerp Afwegingskader Zon op Land' is van belang voor de gemeenteraad om te kunnen nagaan hoe is omgegaan met de zienswijzen en hoe de reacties daarop zijn meegenomen.

2.1 De gemeenteraad besluit over het Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen. De raad heeft in de opdracht voor het Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen expliciet opgenomen dat zij dit moet vaststellen. De gemeenteraad wordt nu dus gevraagd het Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen vast te stellen. 2.2 Het Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen is samen met grondeigenaren, omwonenden van de zoekgebieden en andere belanghebbenden opgesteld. De hoofdcriteria met bijbehorende spelregels die in het Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen staan, zijn samen met grondeigenaren, omwonenden van de zoekgebieden en andere belanghebbenden tijdens twee werksessies geformuleerd. In beide werksessies heeft het merendeel van de aanwezigen duidelijk aangegeven zich zorgen te maken over de komst van zonnevelden in de aangewezen zoekgebieden. Desondanks hebben deelnemers van de werksessies meegedacht over de invulling van de uitgangspunten in het afwegingskader. De sfeerverslagen van de werksessies zijn op pagina 57 van het Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen terug te vinden.

2.3 Het Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen maakt inzichtelijk hoe een zonneveld een positieve bijdrage kan leveren aan (bodem)biodiversiteit, landschap en recreatie in de twee zoekgebieden. Een randvoorwaarde voor de ontwikkeling van zonnevelden is dat het een meerwaarde voor het gebied heeft. Dat betekent dat wanneer een zonneveld gerealiseerd wordt, er iets extra’s toegevoegd wordt wat van betekenis is voor bijvoorbeeld het landschap, de natuur en/of recreatie. Tijdens de werksessies zijn diverse vormen van meerwaarde besproken. Deze variëren per gebied. Zo is het Broekgebied aantrekkelijk voor fietsers en wandelaars. Een zonneveld kan dus meerwaarde hebben als het iets voor recreanten toevoegt aan het gebied. De Overmarsch daarentegen is een rustgebied voor weidevogels, daarbij is teveel recreatie ongewenst. Het afwegingskader geeft per zoekgebied weer hoe een zonneveld op deze thema’s een meerwaarde kan leveren. 2.4 De uitgangspunten maken inzichtelijk hoe een zonneveld het landschap kan versterken, ook na ontmanteling van het zonneveld. Het is goed te realiseren dat de zonnevelden tijdelijk een plek hebben in het landschap. Gemiddeld gaat een zonneveld 25 tot 30 jaar mee. Het afwegingskader maakt inzichtelijk hoe een zonneveld het landschap kan versterken en herstellen. Bepaalde elementen van een zonneveld wil je daarom juist na ontmanteling behouden.

Het afwegingskader maakt duidelijk met welke producten de initiatiefnemer bij zijn vergunningaanvraag aan moet tonen hoe het gebied er na ontmanteling uit ziet, welke structuren en elementen behouden blijven én welke verwijderd worden. 2.5 De erfgoedadviesraad is positief over het Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen. Het college heeft ook de Erfgoedadviesraad naar het ontwerp Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen laten kijken. De erfgoedadviesraad onderschrijft het nut en de inhoud van het afwegingskader. Ook hebben zij het college geadviseerd enkele aanscherpingen aan te brengen. Deze zijn verwerkt in de definitieve versie van het Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen. 2.6 Er is nu geen beleid voor de ontwikkeling van zonnevelden groter dan 5 hectare (grootschalig) in onze gemeente. Momenteel hebben wij alleen beleid voor zonnevelden met een maximale grootte van 5 hectare. Uitgangspunten voor zonnevelden met deze afmetingen staan in het Omgevingsplan landelijk gebied. Het Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen bevat uitgangspunten voor zonnevelden die groter zijn dan 5 hectare en dus niet binnen het Omgevingsplan landelijk gebied vallen. Het Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen geeft ons uitgangspunten die nodig zijn om een plan voor een zonneveld te toetsen. Het vult hiermee de reikwijdte van het bestaande beleid aan.

2.7 Het afwegingskader dient als lokale uitwerking van de Regionale Energie Strategie (RES 1.0). De gemeenteraad heeft op 13 december 2021 de Regionale Energie Strategie van de Cleantech Regio vastgesteld. Deze strategie vraagt ons als deelnemende gemeente om twee thema’s in lokaal beleid uit te werken, namelijk landschappelijke inpassing van grootschalige zonnevelden en financiële participatie van inwoners. Het Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen werkt deze uitgangspunten voor grootschalige zonnevelden uit. 2.8 Grootschalige hernieuwbare energieopwekking draagt bij aan het co2 neutraal worden van de gemeente in 2050. In het coalitieakkoord heeft het gemeentebestuur aangegeven dat we als gemeente in 2050 co2 neutraal willen zijn. Met de huidige inzet van hernieuwbare energie kan de gemeente niet worden voorzien in de elektriciteitsbehoefte die nodig is. Initiatieven voor grootschalige hernieuwbare energie, als onderdeel van een integrale gebiedsontwikkeling, dragen bij aan het behalen van dit doel. Kanttekeningen 1.1 Er is weerstand bij inwoners als het gaat om de realisatie van grootschalige zonnevelden. Deelnemers aan de werksessies en insprekers maken zich zorgen over de komst van zonnevelden in de aangewezen zoekgebieden. Ook werd er aangegeven dat eerst alle daken benut moeten worden voor de opwek van elektriciteit.

Mede ook vanwege kostbare landbouwgrond en omdat het buitengebied van Zutphen als gering wordt ervaren. Er wordt veel waarde gehecht aan het landschap en de aanwezige natuurwaarden. Daarnaast wordt veel grond in beide zoekgebieden gebruikt door agrariërs met opvolging die de grond nodig

hebben voor extensivering van het bedrijf. Zonnepanelen op dak wordt door onze inwoners gezien als een goede manier om duurzame energie op te wekken. Het college stimuleert daarom actief energiebesparing en elektriciteit opwek op daken. We wekken zoveel als mogelijk zonne-energie op, maar met alleen zonnepanelen op daken halen we onze doelen uit de vastgestelde Regionale Energie Strategie (2021) niet. Dat betekent dat we ook goed moeten kijken naar de mogelijkheden voor zonnepanelen op land. 2.1 Het Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen is een momentopname. Het Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen is gebaseerd op huidige inzichten en kennis. De inhoud moet worden bijgesteld wanneer blijkt dat dit nodig is om het afwegingskader bruikbaar te houden. De waarde van het Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen is dat er in ieder geval een vertrekpunt is en het een aanpak bevat. Wanneer nieuwe inzichten bekend zijn kan dit afwegingskader herzien worden. 2.2 Het afwegingskader voor windenergie volgt later. De gemeenteraad heeft in oktober 2021 opdracht gegeven voor het opstellen van een afwegingskader winden zonne-energie. De ontwikkeling van het afwegingskader wind was opgeschort totdat de provincie haar ruimtelijke procedure (provinciaal inpassingsplan) voor windpark IJsselwind in het zoekgebied ZutphenNoord had afgerond. Deze procedure is nu afgerond.

Daarom beginnen we met de voorbereidingen voor het afwegingskader windenergie. Financiën Het benodigde budget voor de opdracht Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen was € 32.000 en is gedekt uit het budget 6725011 Routeplan 2030 incidenteel. Communicatie Vanaf het moment dat de gemeenteraad opdracht heeft gegeven is ingezet op communicatie over de planvorming. Om zo veel mogelijk inwoners te bereiken, hebben we meerdere communicatie-uitingen ingezet. Een aantal voorbeelden hiervan zijn: de digitale nieuwsbrief van de RES, de gemeentelijke website, brieven aan bewoners en omwonenden van de zoekgebieden en persberichten. Daarnaast zijn er twee werksessies georganiseerd over de invulling van de uitgangspunten in het Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen. Via een email naar alle deelnemers, de website en de nieuwsbrief is er ook een uitgebreide terugkoppeling geweest van deze bijeenkomsten. Daarnaast is de erfgoedadviesraad gevraagd om inhoudelijk te reageren op het ontwerp Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen. Aanvullend hebben wij deelnemers van de werksessies actief geïnformeerd over de inzageprocedure. Wij blijven inwoners actief informeren over de momenten waarop zij kunnen inspreken en het besluit van de gemeenteraad. Insprekers ontvangen ook een persoonlijke reactie op hun ingediende zienswijze.

Planning 9 oktober 2023: College formuleert raadsvoorstel over Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen 27 november 2023: Forumdiscussie over het Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen 11 december 2023: Raadsbesluit over het Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen Uitvoering Na het vaststellen van het Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen treedt dit kader in werking. Evaluatie Het Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen is gebaseerd op huidige inzichten en kennis. Uiteraard moet de inhoud worden bijgesteld wanneer blijkt dat dit nodig is om het afwegingskader bruikbaar te houden. We gaan uit van een werking van 5 jaar, tenzij nieuwe ontwikkelingen vragen om het afwegingskader eerder te herzien. Bijlage(n) raad 600007 - Bijlage 1 - Zienswijzenota Ontwerp Afwegingskader Zon op Land 600007 - Bijlage 2 - Ontvangen zienswijzen Ontwerp Afwegingskader Zon op Land 600007 - Bijlage 3 - Afwegingskader Zon op Land van de gemeente Zutphen Stukken die ter inzage liggen

BESLUIT

De raad van de gemeente Zutphen, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders met nummer 600007; gelet op artikel(en) 108 van de Gemeentewet; b e s l u i t: 1. 2.

bijgaande Zienswijzennota 'Ontwerp Afwegingskader Zon op Land' vast te stellen; het bijgaande Afwegingskader Zon op Land gemeente Zutphen vast te stellen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zutphen, gehouden op:

De voorzitter,

de griffier,