523641 - Memo aan De gemeenteraad

Openbaar

Memo Forum / raad Aan

: De gemeenteraad

Van

: Het college van burgemeester en wethouders

Onderwerp

: Voortzetting ganzenbeheer Zutphen

Zaaknummer

: 523641

Doel

: Informeren

Kennisnemen van Het besluit van het college dat het ganzenbeheer wordt voortgezet. We laten daarmee de eieren van ganzen opnieuw inoliën. De voortzetting gaat over een periode van drie jaar. Daarna wordt opnieuw geëvalueerd. Inleiding Sinds een aantal jaren ondervinden bewoners binnen de gemeente Zutphen hinder van ganzen in met name het voorjaar tijdens het broedseizoen. Men ondervindt deze hinder met name bij de vijvers, beeklopen, de sportvelden, begraafplaatsen en langs verkeerswegen. Over het algemeen zijn er 4 vormen van hinder te onderscheiden; 1. uitwerpselen op de (kunstgras)sportvelden, begraafplaatsen en flaneerweides en op wandelpaden gelegen nabij de stadsvijvers; 2. wegvraat van vegetatie op extensief beheerde flaneer- en of bloemenweides 3. incidentele agressieve ganzen naar wandelaars; 4. incidentele verstoring doorstroming verkeer van overstekende (jonge) ganzen. Er zijn overigens ook burgers die de aanwezigheid van ganzen zeer op prijs stellen. Zij genieten van de aanwezigheid van deze dieren en voeren de ganzen regelmatig. De afgelopen twee jaar hebben we in Zutphen, in samenwerking met de firma Hofganzen, maatregelen genomen om de overlast te verminderen. Dat hield onder andere in dat we het groen op de oevers ganswerend beheerden, ganzenrasters plaatsten en inwoners opriepen geen ganzen te voeren.

Daarnaast hebben we nestbeheer toegepast, waarbij Hofganzen een deel van de eieren in de nesten met olie heeft bestreken. Die eieren komen niet uit, waardoor het aantal ganzen beperkt blijft. Die aanpak heeft gewerkt. We hebben het afgelopen jaar duidelijk minder meldingen van ganzenoverlast ontvangen en zien zelf ook een afname in de aantallen ganzen. We zetten de aanpak daarom door voor de komende drie jaar. Inhoud Beoogd effect De aanpak zorgt voor minder overlast van ganzen in de stad. Daarnaast komt er zo weer meer ruimte voor andere watervogels in onze wateren. Argumenten 1.1 De aanpak zorgt voor minder overlast en minder ganzen Na de eerste twee jaren nestbeheer lijkt sprake te zijn van minder overlast op de behandelde locaties. Er zijn minder meldingen binnengekomen bij de gemeente van ganzenoverlast in de vorm van ontlasting, geluid, wegvraat, verkeershinder of agressief gedrag. Ook Hofganzen en de medewerkers van team Beheer en

1

Onderhoud constateren minder overlast en zien een daling in het aantal ganzen. Ondanks dat er dit jaar minder meldingen zijn ten opzichte van voorgaande jaren, is de overlast door ganzen nog steeds groot. 1.2 De aanpak is de meest diervriendelijke optie Andere opties om de overlast te verminderen zijn het afschieten van ganzen, of het wegvangen ervan. Beide geven beduidend meer stress voor de dieren. Bovendien verstoor je daarmee familiebanden, waardoor groepen ganzen door elkaar gaan leven en territoria gaan schuiven. Dat geeft veel onrust in de stad en maakt hun verblijfplaatsen minder voorspelbaar. We kunnen daar dan minder goed op anticiperen met bijvoorbeeld hekjes. Bij het voorgestelde (en dus ook al gevoerde) nestbeheer blijven de families intact en ervaren de ganzen zo min mogelijk stress door het beheer. 1.3 De combinatie van maatregelen werkt het beste Voordat is gestart met maatregelen gericht op populatiebeheer, zijn verschillende gebiedsinrichtingsmaatregelen en bewustwordingsmaatregelen toegepast. Zo is ingezet op extensief maaibeheer in en nabij locaties waar de ganzen overlast gaven, waardoor meer verruiging ontstaat. Ook zijn er zogenaamde ‘niet-voer borden’ geplaatst om het voeren van ganzen te ontmoedigen. Echter, bleken enkel gebiedsinrichtingsmaatregelen niet afdoende. De overlast door ganzen nam niet af doordat de ganzenpopulatie bleef toenemen.

De maatregelen hadden hooguit als effect dat de overlast zich verplaatste. Daarom wordt momenteel ingezet op een combinatie van gebiedsinrichtingsmaatregelen en populatiebeheermaatregelen. Voor het reduceren van de ganzenpopulatie is gekozen voor het behandelen van ganzeneieren met maisolie, omdat dit wordt beschouwd als een diervriendelijke methode voor populatiebeheer. Er worden hierbij namelijk geen levende ganzen gedood, maar nieuwe ganzenlevens voorkomen. En ten minste een ei per nest blijft onbehandeld om aan het moedergevoel van de gans tegemoet te komen. Ook blijkt uit onderzoek dat het een zeer effectieve methode is. Daarnaast worden eerder genoemde maatregelen nog steeds toegepast en zijn op bepaalde locaties hekwerken en rasters geplaatst om ganzen te weren. 1.4 Andere vogels worden zo min mogelijk verstoord, en krijgen juist meer kansen Tijdens de veldbezoeken van Hofganzen is geconstateerd dat zich nagenoeg geen nesten van andere broedende watervogels bevonden in de nabijheid van de ganzennesten. Mocht dit toch het geval zijn, dan handelt Hofganzen uiterst voorzichtig door de nesten met ruime afstand te passeren. Bovendien kan een grote ganzenpopulatie juist schadelijk zijn voor andere broedende watervogels. Ganzen leggen beslag op een habitat en laten weinig ruimte over voor andere soorten.

Het beheersen van de ganzenpopulatie heeft over het algemeen een positief effect op de biodiversiteit in een gebied. 2.1 Na nog drie jaar is het effect van het beheer goed te zien Het duurt een aantal jaar voordat het volledige effect van het voorgestelde beheer te zien in. Het lijkt te werken, maar pas over nog drie jaar kunnen we dat met zekerheid zeggen. 2.2 Het ingezette beheer wordt tenietgedaan wanneer we nu stoppen De eerste twee jaar met dit beheer lijken effect te hebben. Dat effect verdwijnt wanneer we nu stoppen. Door nog drie jaar door te gaan zorgen we voor een stabielere vermindering van het aantal ganzen in de stad. Kanttekeningen 1.1 Wetgeving & Beleid binnen bebouwde kom Binnen de bebouwde kom vallen de ganzen onder de Wet natuurbescherming, waardoor het niet is toegestaan ganzen zomaar te vangen en/of te doden. Daarnaast is het bestrijden van de overlast alleen toegestaan indien er aantoonbare sprake is van gevaar voor de openbare veiligheid, volksgezondheid of verkeersveiligheid. Hiertoe is een ontheffing in het kader van de Wet natuurbescherming noodzakelijk. Deze dient aangevraagd te worden met medewerking van de FaunaBeheerEenheid. De gemeente heeft ook aanvullend beleid, vastgelegd in “Lust, last & overlast”, 2010, hierin wordt voornamelijk ingezet op overlastvoorkomende- en/of beperkende maatregelen.

Er is geen ontheffing noodzakelijk voor overlastvoorkomende- of beperkende maatregelen. Financiën De voorgestelde aanpak voor de komende drie jaar zal €7.867,- per jaar kosten. Dat past binnen de huidige budgetten. Vervolg Tegen het einde van de voorgestelde drie jaar evalueren we of de aanpak nog steeds effectief werkt en of we er mee door willen gaan. Uiteraard houden we jaarlijks de cijfers en de situatie in de stad in de gaten om eventueel tussentijds bij te sturen.

2

Bijlagen 523641 - bijlage 1 - rapportage nestbeheer 2021 523641 - bijlage 2 - rapportage nestbeheer 2022

3