361119RH 2022_BW_00262

GOEDGEKEURD

College van burgemeester en wethouders Besluit

2022_BW_00262

Vergadering van 7 juni 2022 Team Staf Directie

Voorjaarsnota 2022 - Besluitvormend

Zaaknummer: 361119 Portefeuillehouder: Eva Boswinkel Openbaar Ja Embargo Ja, 1 week embargo

Samenstelling Aanwezig: mevrouw Annemieke Vermeulen, Burgemeester; mevrouw Eva Boswinkel, Wethouder; de heer Rick Verschure, Wethouder; de heer Jasper Bloem, Wethouder; de heer Sjoerd Wannet, Wethouder; mevrouw Monique Stouten, Gemeentesecretaris; mevrouw Anja de Rouw, Adjunct-secretaris

Besluit Besluitpunt 1 Het college besluit de raad voor te stellen kennis te nemen van de voorjaarsnota 2022 en in te stemmen met het toegelichte procesvoorstel. (besluitpunt A) Besluitpunt 2 Het college besluit de raad voor te stellen kennis te nemen van het geschetste financiële beeld over de jaren 2023 tot en met 2026. (besluitpunt B) Besluitpunt 3 Het college besluit de raad voor te stellen in de meerjarenbegroting 2023 - 2026 een extra prijsindexatie op te nemen van jaarlijks €2.500.000. (besluitpunt C) Besluitpunt 4 Het college besluit de raad voor te stellen de meerjarenbegroting 2023 - 2026 te baseren op reële inkomsten en uitgaven. (besluitpunt D) Besluitpunt 5 Het college besluit de raad voor te stellen om behoudens onttrekkingen uit de reserve Kapitaallasten en de egalisatiereserves geen onttrekkingen te doen vanuit de reserves ten behoeve van de reguliere exploitatie. (besluitpunt E) Besluitpunt 6 Het college besluit de raad voor te stellen voor het begrotingsjaar 2023 als uitgangspunt te nemen de jaarschijf 2023 uit de meerjarenbegroting 2022 - 2025. (besluitpunt F)

1/18

Besluitpunt 7 Het college besluit de raad voor te stellen de structurele doorontwikkeling van de lonen vast te stellen op minimaal 3,6%. (besluitpunt G) Besluitpunt 8 Het college besluit de raad voor te stellen de structurele prijsontwikkeling van de overige budgetten vast te stellen op minimaal 2,5%. (besluitpunt H) Besluitpunt 9 Het college besluit de raad voor te stellen de meerjarenbegroting 2023 - 2026 structureel sluitend op te stellen. (besluitpunt I) Besluitpunt 10 Het college besluit de raad voor te stellen de raad te laten besluiten over de besteding van de positieve begrotingssaldo's 2023 tot en met 2026. (besluitpunt J) Besluitpunt 11 Het college besluit de raad voor te stellen in de meerjarenbegroting 2023 - 2026 de onderwerpen, Corona reserve, gemeentelijke huisvesting en de Hanzehof een plek te geven. (besluitpunt K) Besluitpunt 12 Het college besluit de raad voor te stellen de huidige programmastructuur aan te passen overeenkomstig het coalitieakkoord. (besluitpunt L)

Motivering Inleiding zie raadsvoorstel Beoogd effect zie raadsvoorstel Argumenten zie raadsvoorstel Kanttekeningen zie raadsvoorstel Communicatie zie raadsvoorstel Evaluatie zie raadsvoorstel Financiën n.v.t. Risico’s n.v.t. Personele consequenties n.v.t. Programmadoelen Programma 1. Bestuur Programma 2. Veilige stad Programma 3. Duurzame leefomgeving Programma 4. Een vitale samenleving, iedereen doet mee Programma 5. Aantrekkelijke stad, met een sterke economie

2/18

Toelichting programmadoelen De voorjaarsnota 2022 is kaderstellend voor de meerjarenbegroting 2023 - 2026 en heeft daarmee samenhang met alle programma's.

Bijlagen 1. 2.

raadsvoorstel voorjaarsnota 2022 07062022.pdf Voorjaarsnota 2022 (versie 7-6-2022).pdf

3/18

VOORBLAD

ONTWERP Invulinstructie RAADSVOORSTEL

Griffienummer:

Onderwerp Programma

Voorjaarsnota 2022 Algemene dekkingsmiddelen / Financiën --

Forum Portefeuillehouder Inlichtingen bij

oordeelsvormend Eva Boswinkel Klaas Kamphuis 06-51984879

Soort bevoegdheid Beleidsvrijheid Programmabegrotingswijziging

kaderstellend geen ja

k.kamphuis@zutphen.nl controlerend beperkt

budgetrecht ruim nee

overig

Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor: 1. Kennis te nemen van de voorjaarsnota 2022 en in te stemmen met het toegelichte procesvoorstel. (besluitpunt A) 2. Kennis te nemen van het geschetste financiële beeld over de jaren 2023 tot en met 2026. (besluitpunt B) 3. In de meerjarenbegroting 2023 – 2026 een extra prijsindexatie op te nemen van jaarlijks €2.500.000. (besluitpunt C) 4. De meerjarenbegroting 2023 – 2026 te baseren op reële inkomsten en uitgaven. (besluitpunt D) 5. Om behoudens onttrekkingen uit de reserve Kapitaallasten en de egalisatiereserves geen onttrekkingen te doen vanuit de reserves ten behoeve van de reguliere exploitatie. (besluitpunt E) 6. Voor het begrotingsjaar 2023 als uitgangspunt te nemen de jaarschijf 2023 uit de meerjarenbegroting 2022 – 2025. (besluitpunt F) 7. De structurele doorontwikkeling van de lonen vast te stellen op minimaal 3,6%. (besluitpunt G) 8. De structurele prijsontwikkeling van de overige budgetten vast te stellen op minimaal 2,5%. (besluitpunt H) 9. De meerjarenbegroting 2023 – 2026 structureel sluitend op te stellen. (besluitpunt I) 10. De raad te laten besluiten over de besteding van de positieve begrotingssaldo’s 2023 tot en met 2026. (besluitpunt J) 11. In de meerjarenbegroting 2023 – 2026 de onderwerpen, Corona reserve, gemeentelijke huisvesting en de Hanzehof een plek te geven. (besluitpunt K) 12.

De huidige programmastructuur aan te passen overeenkomstig het coalitieakkoord. (besluitpunt L)

4/18

1 van 5

TOELICHTING

Inleiding Op 1 juli 2022 voert u het Voorjaarsgesprek. Ter voorbereiding op dit Voorjaarsgesprek treft u de voorjaarsnota aan. Zoals eerder met u afgesproken is dit een beleidsarme voorjaarsnota. In het najaar, bij de presentatie van de meerjarenbegroting 2023 – 2026, wordt ingegaan op de beleidsmatige aspecten van de begroting en dan met name op de relatie tussen het coalitieakkoord en de meerjarenbegroting 2023 – 2026. In verband met het feit dat 2022 een verkiezingsjaar betreft is gekozen voor een beleidsarme voorjaarsnota omdat het coalitieakkoord nog niet gereed was tijdens het opstellen van de voorjaarsnota.

Beoogd effect Een door de raad vastgesteld financieel kader dat leidend is bij het opstellen van de (financiële) meerjarenbegroting 2023 – 2026.

Argumenten 1. Een financieel kader is nodig om inhoud te geven aan de programmabegroting 2023 – 2026. De raad stelt in november 2022 de meerjarenbegroting 2023 – 2026 vast. Met de uitgangspunten zoals verwoord in deze voorjaarsnota, stelt u de financiële kaders vast voor deze programmabegroting. 2. Deze voorjaarsnota is een zogenaamde beleidsarme voorjaarsnota. Het jaar 2022 is een verkiezingsjaar. Er is voor een beleidsarme voorjaarsnota gekozen, omdat tijdens het opstellen van de voorjaarsnota, het coalitieakkoord nog niet bekend was. Dat maakt het onmogelijk om in de voorjaarsnota ook al de beleidsinhoudelijke punten voor de meerjarenbegroting 2023 – 2026 mee te nemen. In de presentatie van de meerjarenbegroting 2023 – 2026 in september 2022 wordt specifiek ingegaan op de verwerking van het coalitieakkoord in de meerjarenbegroting. 3. Het getoonde financiële beeld is nu nog niet volledig. In de voorjaarsnota is een tabel opgenomen dat de stand van zaken weergeeft m.b.t. de gemeentelijke financiën. In deze tabel is de meicirculaire van het rijk nog niet verwerkt omdat wij daar nog niet over beschikken. De uitkomsten van de meicirculaire kunnen forse gevolgen hebben voor onze financiën. Daarom is door ons besloten om de feitelijke invulling van de begrotingssaldo’s pas met u te delen als de uitkomsten van de meicirculaire bekend zijn.

Wij hopen dat wij dit tijdens het forum van 13 juni kunnen doen. Toch hebben de tabel met de huidige stand van zaken wel in de voorjaarsnota opgenomen omdat het u een beeld geeft van de huidige situatie. Maar nogmaals, dit beeld is zonder de verwerking van de meicirculaire niet compleet. 4. Er wordt een extra bedrag voor prijsinflatie gereserveerd. In de cijfers voor 2023 en verdere jaren is nu een prijsindexatie opgenomen van 2,5% en een loonindexatie van €3,6%. Deze indexaties werden tot halverwege 2021 voldoende geacht om de prijs- en loonstijgingen in 2023 e.v. te compenseren. Op dit moment is de werkelijke situatie volstrekt anders en worden wij met name geconfronteerd met prijsstijgingen die fors hoger zijn dan de hierboven genoemd 2,5%. Om te voorkomen dat dit tot problemen leidt in 2023 stellen wij voor om voor de jaren 2023 tot en met 2026 een extra prijscompensatie op te nemen van jaarlijks €2.500.000. Het gevolg hiervan is dat de vrij besteedbare begrotingssaldo’s hierdoor dalen met jaarlijks €2.500.000. Uit de meicirculaire moet blijken of wij als gemeente hiervoor worden gecompenseerd.

5/18

2 van 5

5. Het is goed om de belangrijkste technische en overige begrotingsregels nog eens te benoemen. In 2019 heeft de raad een aantal begrotingsprincipes geïntroduceerd die ervoor zorgdragen dat de gemeentelijke financiën weer een solide basis kennen en maakt dat de gemeentelijke financiën weer toekomstbestendig zijn. Het is goed om deze begrotingsprincipes, ook omdat de raad nieuw is, nog eens te benoemen. 6. Een drietal onderwerpen moeten een plek krijgen in de meerjarenbegroting 2023 – 2026. In deze voorjaarsnota zijn een drietal onderwerpen benoemd die in de meerjarenbegroting 2023 – 2026 een plek moeten krijgen. Dit betreffen onderwerpen waarvan uw raad in een eerder stadium heeft aangegeven dat dit onderwerpen zijn die verder toegelicht moeten worden in de uiteindelijke meerjarenbegroting. Het gaat dan om: - Hoe om te gaan met de reserve Corona. - Hoe verder met de plannen inzake de gemeentelijke huisvesting. - Hoe verder met de Hanzehof. 7. De programmastructuur kan gewijzigd worden De raad heeft eerder besloten dat in een verkiezingsjaar de bestaande programmastructuur gewijzigd kan worden. De programmastructuur wordt dan aangepast naar aanleiding van het coalitieakkoord dat door het nieuwe college is afgesloten. Het coalitieakkoord is bepalend voor de nieuwe programmastructuur.

Kanttekeningen 1. Er is nog geen definitief begrotingssaldo 2023 e.v. bekend. Voor de jaren 2023 tot en met 2026 zijn de definitieve begrotingssaldo’s nog niet bekend doordat wij nog niet over de meicirculaire beschikken. Zolang deze nog niet bekend is, heeft het nog weinig zin om te praten over de invulling van deze begrotingssaldo’s omdat deze n.a.v. de meicirculaire nog kunnen wijzigen. Wel hebben wij een beeld geschetst van de huidige financiële situatie exclusief de meicirculaire. Hierdoor krijgt u een beeld van de gemeentelijke financiën die weliswaar nog niet compleet is maar wel al enig inzicht geeft.

Financiën De voorjaarsnota zelf kent geen financiële consequenties. De financiële consequenties van genomen besluiten komen terug in de meerjarenbegroting 2023 – 2026.

Communicatie De genomen besluiten naar aanleiding van deze voorjaarsnota zijn kaderstellend voor de nog te maken meerjarenbegroting 2023 – 2026. Deze programmabegroting heeft haar eigen communicatietraject.

Uitvoering De genomen besluiten vanuit deze voorjaarsnota zijn kaderstellend voor de meerjarenbegroting 2023 – 2026. Na het Voorjaarsgesprek op 1 juli 2022 wordt de meerjarenbegroting 2023 – 2026 gemaakt. Begin september vindt besluitvorming hierover plaats door ons als college. Halverwege september presenteren wij de meerjarenbegroting 2023 – 2026 aan de raad. In deze presentatie wordt specifiek ingegaan op de verwerking van het coalitieakkoord in deze begroting.

6/18

3 van 5

Evaluatie De besluiten vanuit de voorjaarsnota krijgen hun plek in de meerjarenbegroting 2023 – 2026. Vervolgens wordt over de voortgang hiervan gerapporteerd in de twee buraps en hun actualisaties. Uiteindelijk wordt in 2024 de jaarrekening opgesteld over 2023. In de jaarrekening wordt ook toegelicht in welke mate de begroting 2023 is gehaald.

Bijlagen Voorjaarsnota 2022.

Stukken die ter inzage liggen

7/18

4 van 5

ONTWERP BESLUIT Griffienummer:

De raad van de gemeente Zutphen, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 7 juni 2022 met nummer 361119; gelet op artikel 189 van de Gemeentewet; besluit: 1. Kennis te nemen van de voorjaarsnota 2022 en in te stemmen met het toegelichte procesvoorstel. (besluitpunt A) 2. Kennis te nemen van het geschetste financiële beeld over de jaren 2023 tot en met 2026. (besluitpunt B) 3. In de meerjarenbegroting 2023 – 2026 een extra prijsindexatie op te nemen van jaarlijks €2.500.000. (besluitpunt C) 4. De meerjarenbegroting 2023 – 2026 te baseren op reële inkomsten en uitgaven. (besluitpunt D) 5. Om behoudens onttrekkingen uit de reserve Kapitaallasten en de egalisatiereserves geen onttrekkingen te doen vanuit de reserves ten behoeve van de reguliere exploitatie. (besluitpunt E) 6. Voor het begrotingsjaar 2023 als uitgangspunt te nemen de jaarschijf 2023 uit de meerjarenbegroting 2022 – 2025. (besluitpunt F) 7. De structurele doorontwikkeling van de lonen vast te stellen op minimaal 3,6%. (besluitpunt G) 8. De structurele prijsontwikkeling van de overige budgetten vast te stellen op minimaal 2,5%. (besluitpunt H) 9. De meerjarenbegroting 2023 – 2026 structureel sluitend op te stellen. (besluitpunt I) 10. De raad te laten besluiten over de besteding van de positieve begrotingssaldo’s 2023 tot en met 2026. (besluitpunt J) 11.

In de meerjarenbegroting 2023 – 2026 de onderwerpen, Corona reserve, gemeentelijke huisvesting en de Hanzehof een plek te geven. (besluitpunt K) 12. De huidige programmastructuur aan te passen overeenkomstig het coalitieakkoord. (besluitpunt L.)

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zutphen, gehouden op: 1 juli 2022

De voorzitter,

de griffier,

8/18

5 van 5

Voorjaarsnota 2022 Inleiding Jaarlijks wordt ten behoeve van het Voorjaarsgesprek een voorjaarsnota opgesteld. De raad stelt in de voorjaarsnota de uitgangspunten vast voor de nog op te stellen meerjarenbegroting. Dit betreffen de zogenaamde technische uitgangspunten als loon- en prijsindexatie maar ook meer beleidsmatige uitgangspunten worden in de voorjaarsnota vastgesteld. De meerjarenbegroting heeft de voorjaarsnota als uitgangspunt. De naar aanleiding van de voorjaarsnota genomen raadsbesluiten moeten weer terug te vinden zijn in de meerjarenbegroting. Met andere woorden, de meerjarenbegroting mag eigenlijk geen verrassingen opleveren voor raad en forum. Daarom is in het voorstel aan het presidium ook nadrukkelijk aangegeven dat indien de meerjarenbegroting 2023 – 2026 wezenlijk afwijkt van de uitgangspunten zoals verwoord in de voorjaarsnota dit direct met forum en raad moet worden teruggekoppeld. Het verkiezingsjaar 2022 maakt het opstellen van een voorjaarsnota lastiger dan andere jaren. Tijdens het opstellen van de voorjaarsnota was er nog geen coalitieakkoord. Het is belangrijk dat de belangrijkste uitgangspunten van het coalitieakkoord een plek krijgen in de meerjarenbegroting en dus ook in de voorjaarsnota. Omdat dit in een verkiezingsjaar vrijwel onhaalbaar blijkt te zijn is gekozen voor een beleidsarme voorjaarsnota en een beleidsrijke najaarsnota.

In de najaarsnota wordt met name ingegaan op het afgesloten coalitieakkoord en de verwerking daarvan in de meerjarenbegroting. De najaarsnota en de meerjarenbegroting 2023 – 2026 worden gelijktijdig gepresenteerd door het nieuwe college. In deze, beleidsarme, voorjaarsnota worden een aantal technische uitgangspunten en een aantal begrotingsuitgangspunten aan u voorgelegd en gaan wij in op de financiële vooruitzichten voor de komende jaren. Complicerende factor is dat de belangrijke meicirculaire vanuit het Rijk tijdens het schrijven van de voorjaarsnota nog niet bekend is. De meicirculaire is essentieel voor het bepalen van het financiële toekomstplaatje. Zodra wij de meicirculaire hebben ontvangen gaan wij de gevolgen hiervan voor onze financiën met u delen en het financiële plaatje in de voorjaarsnota actualiseren. Daarnaast gaat deze voorjaarsnota in op die beleidsmatige aspecten die wel al bekend zijn en waarover, onafhankelijk van het coalitieakkoord, iets moet worden opgenomen in de meerjarenbegroting 2023 – 2026. Besluitpunt A: de raad neemt kennis van de voorjaarsnota en stemt in met het hierboven beschreven procesvoorstel.

1 9/18

Hoofdstuk 1: Financiële doorkijk 2023 e.v. Bij het opstellen van de meerjarenbegroting 2022 – 2025 waren de financiële verwachtingen positief gestemd voor de jaren 2023 en verder. Voor de komende jaren werd een hogere opbrengst verwacht vanuit het Gemeentefonds en daarmee werden de huidige begrotingssaldo’s verder aangevuld. Inmiddels is de situatie fors gewijzigd. Met name de oorlog in Oekraïne zorgt ervoor dat wij veel minder positief zijn dan een jaar geleden. Naast de menselijke tragedie van deze oorlog zorgt het voor een inflatie die Nederland jarenlang niet heeft gekend en waarmee ook de gemeente Zutphen wordt geconfronteerd. In dit hoofdstuk willen wij de belangrijkste financiële punten kort toelichten. Herverdeling van het Gemeentefonds Al jaren is het Rijk bezig met de herverdeling van het Gemeentefonds. Menig voorgestelde herverdeling is inmiddels bekritiseerd en door het Rijk teruggetrokken. Ook de huidige herverdeling heeft een negatief oordeel ontvangen van de Raad voor de Financiële Verhoudingen. Desondanks heeft de regering aangekondigd deze herverdeling wel door te laten gaan. Inmiddels heeft de Tweede Kamer ingestemd met deze herverdeling. Zutphen is een zogenaamde nadeelgemeente en in de oorspronkelijke plannen bedroeg de korting op de Algemene Uitkering ongeveer €2.500.000.

Inmiddels zijn de gevolgen in zoverre verzacht dat het nadeel voor een gemeente maximaal €37,50 per inwoner bedraagt wat voor Zutphen een bedrag betekent van €1.810.000. Deze korting geschiedt in drie stappen waardoor de korting in 2025 €1.810.000 bedraagt. De vraag is of wij deze voorgenomen korting al wel meenemen in ons financiële plaatje voor de komende jaren. Gezien het feit dat de Tweede Kamer heeft ingestemd met dit voorstel is dit eigenlijk geen keuze meer en nemen wij de gevolgen van de herverdeling mee in de cijfers. Voorgenomen korting op uitkering jeugd van jaarlijks €500 miljoen euro In 2021 heeft het kabinet aangegeven op de jeugdzorg een bezuiniging te willen invoeren die vanaf 2025 in totaal €500 miljoen bedraagt. Deze bezuiniging is een korting op de eerdere gedane toezegging om de vergoeding voor jeugduitgaven te verhogen tot €1,4 miljard euro. Per saldo dus een stijging van de vergoeding voor uitgaven jeugd van €900 miljoen euro. Inmiddels heeft het kabinet aangegeven deze bezuiniging weliswaar nog niet in te trekken maar heeft het wel aangegeven dat deze bezuiniging niet wordt verrekend via de gemeenten. Concreet betekent dit dat de gemeenten in hun Algemene Uitkering een extra uitkering voor Jeugd ontvangen van €1,4 miljard euro.

Bovenstaande betekent overigens niet dat de extra ontvangst voor de uitgaven Jeugd ook per definitie betekent dat dit geld naar jeugd toegaat. Jaarlijks wordt door het college vastgesteld welk bedrag benodigd is voor de uitgaven Jeugd op basis van realistisch ramen. Dus niet de aanwezige middelen/dekking is leidend maar hetgeen nodig is bepaalt de omvang van de begroting Jeugd. Vorig jaar hebben de provinciebesturen, de (financieel) toezichthouder op de gemeenten, aangegeven dat 75% van de extra inkomsten Jeugd voor de komende jaren alvast opgenomen mocht worden in de begroting. Of wij nu ook de resterende 25% mogen opnemen in onze begroting moet uit de meicirculaire blijken.

Inflatiecorrectie 2023 Jaarlijks ontvangt de gemeente via de Algemene Uitkering een compensatie voor de loon- en prijsstijgingen, de zogenaamde inflatiecorrectie. Deze is voor 2023 vastgesteld op 2,5% prijsindexatie 2 10/18

en 3,6% loonindexatie. Voor 2023 betekent dit dat in de Algemene Uitkering een bedrag is opgenomen van €2.249.800 als compensatie voor de gestegen prijzen en lonen. Op dit moment is er nog niet zo veel te melden over de 3,6% loonindexatie. De onderhandelingen voor 2023 moeten nog starten, echter gezien de prijsstijgingen is de verwachting dat de 3,6% zeker nodig is om de nieuwe C.A.O. voor 2023 te bekostigen. Wat ook een aandachtspunt is voor de komende jaren zijn de C.A.O. stijgingen in de zorg. Deze stijgingen worden doorbelast via de tarieven van de zorgaanbieders aan ons. Al enige jaren stijgen de salarissen in de zorg beduidend meer dan de salarissen van de gemeente waarop de vergoeding voor loonindexatie is gebaseerd. Concreet betekent dit dat geld bedoeld voor zorg aangewend moet wenden voor salarisverhogingen in de zorg. Het is goed om daar in regionaal verband naar te kijken en te onderzoeken of daar actie op mogelijk is. Anders ligt het met de prijsindexatie van 2,5%. Door aanvoerproblemen na de Corona crisis was er al sprake van forse prijsstijgingen, door de oorlog in Oekraïne is dit nog verder toegenomen. Prijsstijgingen van 10% op bouwmaterialen is op dit moment normaal, daarnaast zijn de kosten van energie enorm gestegen. Dit heeft gevolgen voor ons als gemeente maar ook voor de organisaties die afhankelijk zijn van onze subsidie.

Wij moeten in ieder geval voor 2023 onze energie leverancier opnieuw aanbesteden en de gevolgen daarvan kunnen fors zijn. Of en in welke mate de meicirculaire de gevolgen van de prijsstijgingen compenseert is nog niet bekend. Dit betekent dat wij vooralsnog ervan uitgaan dat van de vrije bestedingsruimte in de komende jaren middelen moeten worden vrijgemaakt voor het opvangen van deze stijgingen. Zoals hierboven gemeld is de inflatiecorrectie voor 2023 nu €2.249.800. Gezien de werkelijke inflatie stellen wij aan de raad voor een extra indexatie van jaarlijks €2.500.000 op te nemen in de meerjarenbegroting 2023 – 2026. Dit heeft als gevolg dat de vrije bestedingsruimte omlaag gaat waarbij het ook kan zijn dat de extra prijsstijgingen alsnog worden gecompenseerd in de meicirculaire. Het gevolg hiervan is dat de vrije bestedingsruimte, afhankelijk van de compensatie, dan weer groeit. Opschalingskorting Het vorige kabinet heeft de zogenaamde opschalingskorting ingevoerd. De achterliggende gedachte bij deze opschalingskorting was dat gemeenten meer en meer zouden gaan fuseren naar 100.000 plus gemeenten en daardoor goedkoper en efficiënter zouden opereren. De aanname dat er steeds meer 100.000 plus gemeenten zouden komen is niet bewaarheid. Daarom heeft dit kabinet besloten dat gedurende deze kabinetsperiode de opschalingskorting komt te vervallen.

Dat geeft een voordeel in de cijfers omdat de korting wel al hierin was verwerkt. Het Rijk geeft aan dat er in 2026 weer gekort gaat worden op het gemeentefonds. Daarom wordt de korting op de Algemene Uitkering in 2026 gehandhaafd. Begrotingssaldo’s De begrotingsjaren 2023 tot en met 2026 starten allemaal met een positief begrotingssaldo. Zoals gezegd zijn dit startsaldo’s die kunnen wijzigen door de ingebrachte (nieuw) beleidsvoorstellen vanuit de organisatie. Vanuit de organisatie zijn voorstellen ingebracht voor het begrotingsjaar 2023 e.v. Overigens hoeven deze voorstellen niet per definitie extra geld te kosten, ook voorstellen die aangeven dat er minder geld nodig is voor een bepaald onderwerp worden ingebracht. Wij als college hebben uiteindelijk een keuze gemaakt welke begrotingsvoorstellen vanuit de organisatie wij aan u voorleggen. Wij leggen dit nu ter kennisname aan u voor en nog niet ter besluitvorming. De reden hiervoor is dat het coalitieakkoord en de voorstellen vanuit de organisatie nog voor wijzigingen kunnen zorgen. Pas daarna kunt u als raad een integrale afweging maken. De voorstellen leggen wij op zijn vroegst op 13 juni aan u voor omdat de inhoud van de meicirculaire nog niet bekend is en daarmee de financiële ruimte nog niet duidelijk is. 3 11/18

Bovenstaande financiële componenten zijn ondergebracht in onderstaande tabel: Alle bedragen in euro’s Omschrijving Saldo begroting per 08/11/2021 Circulaire december 2021 en maart 2022 Accres (maartcirculaire) Opheffen opschalingskorting

2023 392.000

2024 1.834.000

2025 3.104.000

2026 3.104.000

2.095.000

2.266.000

2.732.000

5.081.000

2.463.000

4.492.000

5.120.000

2.415.000

1.159.000

1.546.000

1.932.000

0,00

Tussensaldo

6.109.000

10.138.000

12.888.000

10.600.000

Herverdeeleffect Algemene Uitkering Indexatie 2023 (onderdeel van Algemene Uitkering) Extra prijsindexatie

-360.000

-1.090.000

-1.810.000

-1810.000

-2.250.000

-2.250.000

-2.250.000

-2.804.000

-2.500.000

-2.500.000

-2.500.000

-2.500.000

-5.110.000

-5.840.000

-6.560.000

-7.114.000

999.000

4.298.000

6.328.000

3.486.000

Tussensaldo Voorlopig begrotingssaldo

Toelichting op de tabel: - De meicirculaire is nog niet verwerkt in deze cijfers - De saldi begroting over de jaren 2023 tot en met 2026 zijn de saldi zoals bekend op 8 november 2021. Op die datum is de meerjarenbegroting 2022 – 2025 door de raad vastgesteld. - In de cijfers is rekening gehouden met een extra indexatie voor prijsstijgingen van €2.500.000. Indien in de meicirculaire ook een extra indexatie is meegenomen kan de hier meegenomen €2.500.000 geheel of gedeeltelijk vrijvallen.

Besluitpunt B: De raad neemt kennis van het geschetste financiële beeld over de jaren 2023 tot en met 2026. Besluitpunt C: De raad besluit in de meerjarenbegroting 2023 – 2026 een extra prijsindexatie op te nemen van €2.500.000.

4 12/18

Hoofdstuk 2: Technische uitgangspunten meerjarenbegroting 2023 – 2026 Zoals eerder aangegeven is deze voorjaarsnota beleidsarm en is er veelal sprake van het kennis nemen van hetgeen in deze voorjaarsnota is verwoord. Om de meerjarenbegroting 2023 – 2026 op te stellen zijn er echter wel een aantal technische uitgangspunten waarover de raad moet besluiten. Deze technische uitgangspunten raken niet de inhoud van de meerjarenbegroting maar wel de wijze waarop de begrotingscijfers tot stand komen. Besluitpunt D: De meerjarenbegroting 2023 – 2026 baseren wij op reële inkomsten en uitgaven. Dit uitgangspunt betekent dat de begrotingscijfers in de meerjarenbegroting 2023 – 2026 niet bewust lager c.q. hoger worden geraamd dan verwacht mag worden. Dus, uitgaven worden niet lager ingeschat en inkomsten niet hoger ingeschat dan dat op basis van de feiten mag worden verwacht. Besluitpunt E: behoudens onttrekkingen uit de reserve Kapitaallasten en de egalisatiereserves geen onttrekkingen te ramen vanuit een reserve ten behoeve van de reguliere exploitatie. Dit uitgangspunt houdt in dat structurele uitgaven niet gedekt mogen worden door incidentele inkomsten vanuit de reserves. Reserves zijn incidentele middelen waarvan de omvang eindig is.

Vanuit een solide financieel perspectief is het daarom niet gewenst deze incidentele middelen aan te wenden voor structurele uitgaven omdat dan op termijn een dekkingsprobleem ontstaat. Dit uitgangspunt geldt niet voor de reserve Kapitaallasten omdat deze reserve exact die kapitaallasten omvat die gedurende een periode ook nodig zijn. Daardoor is er geen risico dat de baten zich niet meer tot de lasten verhouden. Besluitpunt F: Voor het begrotingsjaar 2023 is het uitgangspunt de jaarschijf 2023 uit de meerjarenbegroting 2022 – 2025. Dit technisch uitgangspunt betekent dat de basis voor de begroting 2023 is vastgelegd in de vorig jaar opgestelde meerjarenbegroting 2022 – 2025. Alle mutaties op de begroting 2023 worden verwerkt binnen de opgestelde begroting 2023 zoals in november 2021 door de raad is vastgesteld. Besluitpunt G: De structurele doorontwikkeling van de lonen wordt vastgesteld op minimaal 3,6%. Bij het reëel ramen hoort ook een loonindexatie die recht doet aan de verwachting hierover. Op dit moment is in de Algemene Uitkering een indexatie opgenomen van 3,6%, dit cijfers is berekend door het Centraal Plan Bureau (CPB). Gezien de stijgende prijzen voor levensonderhoud is het de vraag of deze afgegeven indexatie voldoende is. Daarom wordt in de begroting rekening gehouden met een extra indexatie voor loon- en prijsstijgingen van €2.500.000.

Deze wordt gedekt uit de vrije begrotingsruimte. De meicirculaire moet duidelijk maken of in de circulaire extra middelen worden verstrekt voor de loon- en prijsstijgingen en de extra opgenomen indexatie niet meer geheel of gedeeltelijk uit de vrije begrotingsruimte hoeft te worden gefinancierd. Besluitpunt H: De structurele prijsontwikkeling van de overige budgetten wordt vastgesteld op minimaal 2,5%. Bij het reëel ramen hoort ook een prijsindexatie die recht doet aan de verwachting hierover. Op dit moment is in de Algemene Uitkering een indexatie opgenomen van 2,5%, dit cijfer is berekend door het Centraal Plan Bureau (CPB). Gezien de sterk stijgende prijzen voor o.a. energie, bouwmateriaal en overige goederen is het de vraag of deze afgegeven indexatie voldoende is. Daarom wordt in de begroting rekening gehouden met een extra indexatie voor loon- en prijsstijgingen van €2.500.000. Deze wordt gedekt uit de vrije begrotingsruimte. De meicirculaire moet duidelijk maken of in de circulaire extra middelen worden verstrekt voor de loon- en prijsstijgingen en de extra opgenomen indexatie niet meer geheel of gedeeltelijk uit de vrije begrotingsruimte hoeft te worden gefinancierd. 5 13/18

Aan de raad wordt voorgesteld in te stemmen met de technische besluitpunten D tot en met H.

6 14/18

Hoofdstuk 3: overige uitgangspunten voor het opstellen van de meerjarenbegroting 2023 – 2026 Naast een aantal technische uitgangspunten hanteren wij nog een aantal begrotingsprincipes die de financiële stabiliteit van onze gemeente waarborgen. Ook deze begrotingsprincipes staan los van de begrotingsinhoud. Daarom hechten wij eraan ook deze principes door u te laten bekrachtigen voor de meerjarenbegroting 2023 – 2026. Besluitpunt I: De meerjarenbegroting 2023 – 2026 is structureel sluitend over alle jaren. Een structureel sluitende begroting betekent dat structurele lasten gedekt worden door structurele baten en incidentele lasten gedekt worden met incidentele baten. Met name de structurele dekking van structurele lasten is belangrijk. Daarmee wordt voorkomen dat in de loop der tijd een dekkingsprobleem ontstaat. Een structureel sluitende begroting houdt ook in dat bij een dekkingstekort van de begroting dit tekort teniet wordt gedaan met structurele besparingen, inkomstenverhogingen en lastenverzwaring. Besluitpunt J: De besteding van een positief begrotingssaldo is aan de raad. Op basis van de huidige cijfers is er sprake van een relatief gering begrotingssaldo van afgerond €1.000.000. Als college brengen wij bij de voorjaarsnota ter kennisname de begrotingswensen in zoals geformuleerd vanuit de organisatie.

Zoals eerder al aangegeven kunnen deze nog wijzigen ten gevolge van het coalitieakkoord. Ook kunnen er vanuit datzelfde coalitieakkoord financiële wensen ontstaan. Tenslotte kan de raad ook nog wensen met een financieel aspect indienen die los staan van het coalitieakkoord. Het is aan de raad om hierin de keuze te maken wat wel en wat niet wordt gehonoreerd. Aan de raad wordt voorgesteld akkoord te gaan met besluitpunten I en J.

7 15/18

Hoofdstuk 4: Een aantal inhoudelijke opmerkingen Zoals al een aantal malen is vermeld betreft dit een beleidsarme voorjaarsnota. Dit is een keuze die gemaakt is omdat het een verkiezingsjaar betreft en het coalitieakkoord tijdens het schrijven van deze voorjaarsnota nog niet gereed was. De najaarsnota gaat met name in op de vertaling van het coalitieakkoord in de meerjarenbegroting 2023 – 2026. Toch willen wij een drietal meer beleidsmatige onderwerpen ook in deze voorjaarsnota benoemen. Voor ons is duidelijk dat deze drie onderwerpen, los van het coalitieakkoord, een plek moeten krijgen in de meerjarenbegroting 2023 – 2026. Huisvesting gemeentelijke organisatie In de meerjarenbegroting 2022 – 2025 is het voorstel om te onderzoeken of het plan om de huisvesting aan de Henri Dunantweg (HDW) op te heffen en onder te brengen in het gemeentehuis aan het ’s Gravenhof door uw raad goedgekeurd. Daarbij is nadrukkelijk aangegeven dat de goedkeuring voor dit onderzoek nog niet inhoudt dat het ook daadwerkelijk wordt uitgevoerd. Tijdens de begrotingsbehandeling is aangegeven dat het definitieve plan bij het Voorjaarsgesprek in 2022 aan de orde komt. Helaas is het onderzoek naar de huisvestingsplannen nog niet afgerond en neemt het proces meer tijd in beslag dan vooraf geraamd.

Opnieuw een datum afgeven is niet zonder risico want het is moeilijk aan te geven hoeveel tijd het vooronderzoek nog in beslag neemt. Dat neemt niet weg dat in de meerjarenbegroting 2022 – 2025 de mogelijkheid is geboden om na besluitvorming in de raad een krediet beschikbaar te stellen voor de huisvestingsplannen. Het is aan u als raad om te bepalen of u deze mogelijkheid ook in de meerjarenbegroting 2023 – 2026 wil blijven houden of dat u het huisvestingsplan, zoals vorig jaar ingediend, uit de meerjarenbegroting 2023 – 2026 haalt in afwachting van het definitieve huisvestingsplan. Reserve Corona Eind vorig jaar hadden wij niet verwacht dat de Corona crisis inmiddels staat waar die staat. Zeker, het virus is er nog steeds maar de maatschappij heeft meer last van het feit dat veel mensen Corona krijgen en korte tijd uit de running zijn dan dat het virus voor hoge IC opnames en veel overlijdens zorgt. Niemand weet of het virus later dit jaar weer zal oplaaien en wat de gevolgen daarvan zijn. Op dit moment is het zo dat er geen Corona ondersteuning meer plaatsvindt onder minima, ondernemers, sportverenigingen en de cultuursector. Wel is het zo dat wij als gemeente nog beschikken over de vrij besteedbare reserve Corona, na verwerking van de jaarrekening 2021 omvat deze reserve €5.212.000. Het is aan de raad om te bepalen wat er uiteindelijk gebeurt met de reserve Corona.

Voor het zomerreces wordt er nog een forum georganiseerd over Corona. (Naar aanleiding van de motie Herstelplan Corona). Op basis daarvan worden voorstellen geformuleerd waarbij deze reserve betrokken kan worden. Deze voorstellen worden dan verwerkt in de meerjarenbegroting 2023 – 2026 en komen terug in de najaarsnota. Hanzehof In 2021 is door uw raad het besluit genomen het gebouw de Hanzehof over te nemen waardoor de gemeente nu eigenaar is van dit pand. In het begrotingsjaar 2022 is eenmalig bijna €1.000.000 opgenomen voor o.a. achterstallig onderhoud. Het bedrag van €1.000.000 is onvoldoende om al het achterstallig onderhoud in te lopen. Daarnaast is er ook geen geld opgenomen in de komende jaren voor het toekomstbestendig maken van de Hanzehof. Dit maakt dat in de meerjarenbegroting 2023 – 2026 dringend wordt geadviseerd middelen op te nemen voor het uitvoeren van onderhoud van de Hanzehof alsmede voor het toekomstbestendig maken van theater de Hanzehof.

8 16/18

Besluitpunt K: De raad besluit dat bovengenoemde drie onderwerpen terug moeten komen in de meerjarenbegroting 2023 – 2026. Tenslotte wordt het coalitieakkoord naast de huidige programmastructuur gelegd en wordt geanalyseerd welke wijzigingen hierdoor optreden in de programmastructuur. Het gevolg hiervan kan zijn dat producten van het ene programma naar het andere programma gaan maar het kan ook betekenen dat er bestaande programma’s verdwijnen en nieuwe daarvoor terugkomen. Door de raad is eerder besloten dat bestaande programmastructuren bij de aanstelling van een nieuw college en bijbehorend coalitieakkoord gewijzigd kunnen worden. Besluitpunt L: De raad besluit dat de huidige programmastructuur voor de periode 2023 tot en met 2026 aangepast wordt overeenkomstig het coalitieakkoord.

9 17/18

18/18