2024-0205 Presentatie - Zutphen

Presentatie Evaluatie Regio Stedendriehoek Carmen Hendriks 11 maart 2024

Agenda

• Introductie • Belangrijkste inzichten • Conclusies en aanbevelingen • Vragen

2

Presentatie - evaluatie Regio Stedendriehoek • © TwynstraGudde

Introductie

Doel en onderzoeksvragen Aanleiding • Regionale samenwerking in Regio Stedendriehoek nader onderzoeken - Waarom deze regiopartners? - Welke doelen zijn er gesteld? - Wat levert het de samenleving op? - Hoe kunnen de gemeenteraden in de invulling geven aan hun kaderstellende en controlerende rol? Hoofdvraag

In welke mate is de Regio Stedendriehoek doeltreffend en doelmatig en is er sprake van een adequate invulling van de governance door het college van B&W en de gemeenteraad (van de deelnemende gemeenten)? 4

Presentatie - evaluatie Regio Stedendriehoek • © TwynstraGudde

Deelvragen Deelvragen op basis van volgende thema’s 1. Waarom wordt er samengewerkt?

Welke ambities streeft de Regio Stedendriehoek na en hoe zijn deze vertaald in inhoudelijke en financiële kaders?

2. Hoe wordt er samengewerkt?

Hoe is de governance van de Regio Stedendriehoek georganiseerd en hoe is hierin de betrokkenheid van colleges en raden geborgd?

3. Wat levert de samenwerking op? Welke meerwaarde wordt gerealiseerd?

4. Hoe wordt er in de toekomst samengewerkt?

Hoe kan de Regio Stedendriehoek in de toekomst worden geoptimaliseerd en welke invloed heeft de nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen op de Regio?

5

Presentatie - evaluatie Regio Stedendriehoek • © TwynstraGudde

Normenkader Aspect

Norm

Waarom wordt er samengewerkt?

De raden hebben duidelijke ambities vastgesteld die gerealiseerd moeten worden met de samenwerking in de Regio Stedendriehoek. Deze ambities zijn volledig en consistent vertaald in concrete, meetbare en realistische doelstellingen. De doelstellingen zijn volledig en consistent uitgewerkt in programma’s, projecten en activiteiten die Regio Stedendriehoek moet uitvoeren. Duidelijk onderbouwd is wat de uit te voeren programma’s, projecten en activiteiten kosten. Op basis van de te maken kosten stellen de raden duidelijke gemeentelijke (financiële) bijdragen vast.

Hoe is de governance van de Regio Stedendriehoek georganiseerd en hoe is hierin de betrokkenheid van colleges en raden geborgd?

De governance van de Regio Stedendriehoek is in opzet duidelijk en voldoet aan relevante wet- en regelgeving (specifiek de Wgr). Expliciet is door de raden afgewogen of ten aanzien van de Regio Stedendriehoek gebruik gemaakt wordt van de mogelijkheden die de nieuwe Wgr biedt. Daarbij is duidelijk afgesproken welke rol de colleges hebben in de governance van de Regio Stedendriehoek en in de samenwerking met de Regio Stedendriehoek. Daarbij is duidelijk afgesproken hoe de raden worden betrokken bij de Regio Stedendriehoek, welke mogelijkheden de raden hebben om hun kaderstellende en controlerende rol in te vullen en welke informatie de raden wanneer ontvangen. De governance en de gemaakte afspraken worden conform opzet uitgevoerd. De samenwerking in de Regio Stedendriehoek en tussen de Regio Stedendriehoek en de gemeenten is zodanig dat deze volgens de betrokkenen bijdraagt aan de realisatie van de ambities en doelstellingen. De raden worden in staat gesteld om en maken gebruik van de mogelijkheden om hun kaderstellende en controlerende rol in te vullen ten aanzien van de Regio Stedendriehoek.

Welke meerwaarde wordt gerealiseerd?

Aantoonbaar is gemaakt dat met de programma’s, projecten en activiteiten de doelstellingen worden gerealiseerd of op koers liggen om te worden gerealiseerd. Aantoonbaar is gemaakt dat de ambities worden gerealiseerd met de realisatie van de doelstellingen of dat deze realisatie op koers ligt. De doelrealisatie vindt plaats binnen de vastgestelde budgetten. Eventuele afwijkingen worden duidelijk onderbouwd. Raden, colleges, ambtelijke organisaties en samenwerkingspartners (ondernemers en onderwijs) zien de meerwaarde van de samenwerking in Regio Stedendriehoek. 6

Presentatie - evaluatie Regio Stedendriehoek • © TwynstraGudde

Aanpak

Interviews

Documentenstudie

Rapportage Casestudie

7

Presentatie - evaluatie Regio Stedendriehoek • © TwynstraGudde

Belangrijkste inzichten

Waarom wordt er samengewerkt? • Breed gedragen beeld dat samenwerking noodzakelijk is • Nieuwe strategische agenda – gefocust op wonen, werken en bereikbaarheid – geeft richting en focus aan de samenwerking • Maar: regionaal gedragen en verteld verhaal ontbreekt nog - Concrete stip aan de horizon - Raden, ondernemers en onderwijspartijen hebben nog beperkt beeld bij de regio en de ambities - Aandachtspunt: werken in meerdere regio’s

9

Presentatie - evaluatie Regio Stedendriehoek • © TwynstraGudde

Hoe wordt er samengewerkt? • Januari 2024: governance-structuur met één werkorganisatie; Strategisch Board als adviserend orgaan • Verwachting: - Betere vertegenwoordiging van ondernemers en onderwijs in de samenwerking - Betere sturing door betrokkenheid gemeentesecretarissen - Betere aanhaking van gemeenteraden via raadsadviescommissie • Capaciteit bij gemeenten blijft aandachtspunt - Werkorganisatie niet meer ingevuld met in-kind  risico van afstand tot ambtelijke organisaties 10

Presentatie - evaluatie Regio Stedendriehoek • © TwynstraGudde

Wat levert de samenwerking op? • Meerwaarde van samenwerking wordt gezien: - Lobbyfunctie - Gesprekspartner voor provincie, Rijk en EU • Meerwaarde op papier beperkt inzichtelijk gemaakt door monitoring op activiteitenniveau, ook voor raadsleden - Vaak gezocht naar: wat levert het mijn gemeente op? • Wel concrete resultaten geboekt: - Regio Deal - Innovatiecoöperatie - Woondeal - Snelfietspad 11

Presentatie - evaluatie Regio Stedendriehoek • © TwynstraGudde

Specifiek - Zutphen

Factsheet Financiën Financiële bijdrage, op basis van inwoneraantal december 2022 (CBS) 2024

2025

2026

2027

Bijdrage: € 8,75 per inwoner

Bijdrage: € 9,21 per inwoner

Bijdrage: € 9,69 per inwoner

Bijdrage: € 10,19 per inwoner

€ 423.006

€ 445.012

€ 468.172

€ 492.547

Meerwaarde • Profileren van regio; lobbykracht; leren van elkaar; Regio Deal; fietssnelweg; perspectief van regiobelang; realiseren samenwerkingskracht; woondeal Behouden en veranderen • Behouden: energie in samenwerking; meer onder de aandacht; gevoel van gelijkwaardigheid; Zutphen als scharnier richting kleinere gemeenten • Veranderen: versterken lobbyfunctie; krachten meer bundelen; regionaal adviseren van dagelijks bestuur; op tijd delen van stukken; controle over onderwerpen (raad) 13

Presentatie - evaluatie Regio Stedendriehoek • © TwynstraGudde

Hoofdconclusie

Conclusie • Regio Stedendriehoek is in ontwikkeling, en is hierin goed op weg - Realistische, gedragen en gefocuste strategische agenda - Raden in positie met raadsadviescommissie - Investering in werkorganisatie - Ruimte voor werken in meerdere regio’s - Meerwaarde met gelden, regio als gesprekspartner • Doorontwikkeling is noodzakelijk - Bouwen aan gezamenlijk, gedragen, verteld regioverhaal - Vormgeven van raadsadviescommissie als adviserend, klankbordend en informerend orgaan - Programmatische sturing op regionale opgaven, met aandacht voor verbinding met ambtelijke organisaties - Versterken van ondernemersnetwerken - Zichtbaar maken van meerwaarde, in regio en in afzonderlijke gemeenten 15

Presentatie - evaluatie Regio Stedendriehoek • © TwynstraGudde

Aanbevelingen

Aanbevelingen 1.

Geef als raad opdracht aan het college om – in samenwerking met de andere colleges – vorm te geven aan het regioverhaal.

2.

Ga als raad de samenwerking aan met andere raden om te zorgen dat de raadsadviescommissie de goede vorm krijgt.

3.

Geef als raad opdracht aan het college om – in samenwerking met de andere colleges – de programmatische sturing door te ontwikkelen. Borg daarbij dat de werkorganisatie niet te veel op afstand komt te staan van de ambtelijke organisaties van de gemeenten.

4.

Geef als raad opdracht aan het college om – in samenwerking met de andere colleges – te werken aan het betrekken van ondernemers bij de samenwerking.

5.

Geef als raad opdracht aan het college om – in samenwerking met de andere colleges – resultaten en meerwaarde voelbaar en zichtbaar te maken en uit te dragen.

6.

Geef als raad opdracht aan het college om – in samenwerking met de andere colleges – een plan van aanpak te maken voor het opvolgen van de aanbevelingen en hierover periodiek terug te koppelen.

17

Presentatie - evaluatie Regio Stedendriehoek • © TwynstraGudde

Werken met TwynstraGudde betekent samen maatschappelijke transities werkend krijgen. Met advies, management en opleidingen helpen we mensen en organisaties bij duurzame veranderingen. Denk aan energie en klimaat, wonen, veiligheid, landbouw, mobiliteit, zorg en onderwijs. Onze kracht ligt in daadkracht. In het creëren van oplossingen die werkbaar zijn én werkbaar blijven. Samen met onze opdrachtgevers - en alle belanghebbenden daaromheen - werken we aan een samenleving die schoon, veilig, gezond en weerbaar is. Zo maken we blijvend impact op morgen. Alle intellectuele eigendomsrechten met betrekking tot deze presentatie berusten bij TwynstraGudde. Niets uit deze presentatie mag worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt zonder schriftelijke toestemming van TwynstraGudde.