2. Reactie en advies BASD

Advies BASD – Handhaving Sociaal Domein Advies aanvraag ingediend door

M. Verbeek

Advies afgegeven

17 mei 2021

Advies gegeven door subgroep

WMO en Participatie

Complimenten -

Uitgangspunten toevoegen

Wij vinden het stuk zeer concreet en leesbaar; De uitgangspunten worden enorm gewaardeerd: de mens is het uitgangspunt en dat onderschrijven we.

We willen het college adviseren een uitgangspunt toe te voegen: De dienstverlening dusdanig inrichten zodat handhaving overbodig wordt. Ervaring leert dat intensief contact met de klant hebben en naast de klant staan, zorgt voor minder noodzaak tot handhaven, minder frustratie en meer vertrouwen over en weer.

Uitgangspunt 1: we maken contact, houden contact en blijven contact maken met de inwoner. Uitgangspunt 2: we gaan uit van vertrouwen in de klant.

Dit punt onderschrijven we en vinden we erg krachtig. Wij zijn ervan overtuigd dat een andere relatie ontstaat als het uitgangspunt contact is in plaats van controle. Hierdoor groeit vertrouwen over en weer. We hebben een aantal aandachtspunten: -

-

-

We denken dat deze manier van werken een cultuuren werkomslag inhoudt. Onze indruk is dat nu regelmatig sprake is van een wantrouwende houding over en weer. We adviseren het college om stevig in te zetten op deze andere manier van werken, bijvoorbeeld door het gebruik van ervaringsdeskundigen. Professionals óók en extra meenemen in de omslag naar het werken vanuit meer vertrouwen t.a.v de klant. Ook voor hen is dat werken vanuit wellicht een andere visie op handhaving. Advies is om ruimte te creëren voor eventueel extra coaching cq ontwikkeling op juist dat vlak. Zij zullen nu andere of meer competenties moeten gaan inzetten. Daarnaast pleiten wij voor contact op momenten wat niet een natuurlijke controle momenten is, zoals het aflopen van een indicatie. We adviseren te investeren in het contact en vanuit interesse. Zo komt de professional meer naast de inwoner te staan.

-

Integrale handhaving

In het stuk wordt voorgesteld om handhaving integraal aan te vliegen. We hebben hierin een aantal vragen en opmerkingen: -

-

-

Ruimte maken voor afwegingen professionals

Om contact en vertrouwen op te bouwen is een duidelijk en bekend aanspreekpunt belangrijk.

We adviseren om binnen de integrale aanpak heel helder te hebben wie regievoerder is, wie is in the lead? Wij adviseren om dit de persoon te laten zijn die het contact met de inwoner heeft, de consulent. Daarnaast zijn wij nieuwsgierig welke medewerkers nu inzage hebben in rapportages voor de WMO, Participatiewet en Jeugdwet. Wij worden hier graag over geïnformeerd. Wij willen met nadruk aangeven dat deze rapportages alleen inzichtelijk zouden moeten zijn voor de medewerkers van de afdeling WMO, Jeugdwet en Participatiewet en dat deze niet toegankelijk zijn voor medewerkers van de afdeling handhaving. Wij adviseren om in te zetten op integrale samenwerking en versterking met daarbij heel helder wie regie heeft in de casus en wie in het proces.

Er wordt aangegeven dat gewerkt wordt om professionals meer ruimte te geven voor een eigen professionele afweging. In de uitgangspunten wordt daarnaast aangegeven dat het gaat om inzet op maat. We willen graag meegeven dat inzetten op goede en structurele begeleiding en afstemming hierin belangrijk is zodat medewerkers ook de ruimte weten te benutten om op maat te werken. We willen ook graag meegeven dat de ruimte die professionals krijgen ook ruimte geeft om onredelijkheid in het systeem weer redelijk te maken. Het systeem en de regels die gebruikt worden, kunnen het effect hebben dat mensen ‘gevangen’ zitten in het systeem of dat het systeem tegenstrijdige regels hanteert. Wij adviseren om de medewerker te ruimte te geven om redelijkheid te herstellen waardoor frustratie afneemt en vertrouwen groeit. Een voorbeeld: Een zoon wil gaan studeren. Moeder heeft een bijstandsuitkering. Er is geen geld om op kamers te gaan. De zoon woont bij moeder en gaat werken. Zijn inkomsten worden in mindering gebracht op het gezinsinkomen.

Professionals hebben een eigen doel

In het stuk wordt aangegeven dat verwacht wordt dat de hele keten signalen leert zien en ernaar handelt. We denken dat dit niet altijd opgaat en willen pleiten voor ruimte om niet mee te werken aan handhaving of het melden van signalen als professional. De reden is: -

-

In de keten hebben professionals een ander doel. De handhaver heeft het doel fraude op te sporen en hier tegen op te treden. De hulpverlener of welzijnswerker heeft het doel om het welzijn van inwoners te vergroten en leefbaarheid in wijken te verbeteren. Een hulpverlener of welzijnswerker heeft een vertrouwensband nodig om zijn of haar werk te kunnen doen. Het is goed mogelijk dat het contact met een inwoner belangrijker is dan het melden van signalen. Bijvoorbeeld:

De jongerenwerker weet dat Henk een bushokje heeft gesloopt. Henk heeft het moeilijk en met zijn vrienden zorgt hij voor overlast. De jongerenwerker heeft contact met Henk en zijn vrienden. Dit contact is voor de jongeren en de buurt belangrijker dan wie het bushokje heeft vernield.

Afschaffen van boetes

In het stuk wordt aandacht gegeven aan het geven van boetes. Wij willen het college adviseren om de boetes af te schaffen om de volgende reden: -

Vaak gaat het om mensen die weinig geld bezitten waarvan je weet dat de boete onevenredig grote problemen oplevert.

Wij steunen het voorstel om intensief contact met inwoners op te bouwen en waar twijfel is het contact te intensiveren. Natuurlijk begrijpen we dat bij onrechtmatig ontvangen uitkeringen bijvoorbeeld een terugvordering plaats vindt.

Verbinding met WLZ

In het stuk wordt gesproken over de aanpak van fraude bij zorgaanbieders die te maken hebben met de gemeentelijke wetgevingen. Wij adviseren om ook de samenwerking te zoeken met fraude in de WLZ. Hier gaat veel geld in om en gaat over slechte zorg die gegeven wordt aan inwoners van Zutphen. Wij adviseren het college om hierin af te stemmen met o.a. het Zorgkantoor, Belastingdienst, buurgemeenten en andere relevante partners.

Plaatje pagina 12, 16/52 onduidelijk, 13, 17/52

We merken da de plaatjes door ons niet begrepen worden.

Kernfraudeteam

Een opmerking bij het kernfraudeteam: zorg voor helderheid wie casus- en procesregie voert.

Bij vervolg naar hoe willen wij betrokken zijn.

We lezen dat op basis van deze basis de beleidsregels worden aangepast waar nodig. We worden als BASD graag betrokken bij deze aanpassingen.