177483RH 2021_BW_00164

College van burgemeester en wethouders Besluit

2021_BW_00164

GOEDGEKEURD Vergadering van 23 maart 2021 Team Jeugd

Investeringsprogramma transformatie sociaal domein - Besluitvormend

Zaaknummer: 177483 Portefeuillehouder: Annelies de Jonge Openbaar Ja Embargo Nee

Samenstelling Aanwezig: mevrouw Annemieke Vermeulen, Burgemeester; de heer Harry Matser, Wethouder; de heer Mathijs ten Broeke, Wethouder; mevrouw Annelies de Jonge, Wethouder ; mevrouw Laura Werger, Wethouder; mevrouw Anja de Rouw, Adjunct-secretaris; mevrouw Monique Stouten, gemeentesecretaris

Besluit Besluitpunt 1 Het college besluit de raad voor te stellen het Investeringsprogramma transformatie sociaal domein vast te stellen als uitwerking van motie 2020-M0027.

Motivering Aanleiding en context zie raadsvoorstel. Beoogd effect zie raadsvoorstel. Argumenten zie raadsvoorstel. Kanttekeningen zie raadsvoorstel. Communicatie / vervolgtraject / uitvoering Na besluitvorming college op 23 maart 2021 volgt agendering in het Forum op 12 april en behandeling in de raad op 26 april 2021.

1/21

Rapportage / evaluatie zie raadsvoorstel. Financiële consequenties zie raadsvoorstel Risico’s zie raadsvoorstel Personele consequenties geen Programmadoelen Programma 4. Een vitale samenleving, iedereen doet mee Toelichting programmadoelen Het Investeringsprogramma geeft een extra impuls (ook in het licht van COVID-19) aan de ingezette transformatie van het sociaal domein met als doel de hulpafhankelijkheid te verminderen en de preventie van sociale problematiek te versterken.

Bijlagen 1. 2. 3.

20211603 Raadsvoorstel Investeringsprogramma transformatie sociaal domein (versie 23-32021).pdf Investeringsprogramma transformatie sociaal domein.pdf 177483_2020_M0027_gewijzigd_.pdf

2/21

VOORBLAD

Griffienummer:

ONTWERP RAADSVOORSTEL Onderwerp Programma

Investeringsprogramma transformatie sociaal domein 4. Een vitale samenleving, iedereen doet 4. Een meevitale samenleving, iedereen doet mee

Forum Portefeuillehouder Inlichtingen bij

oordeelsvormend Annelies de Jonge Jeannette 't Hoen 06-22943817

Soort bevoegdheid Beleidsvrijheid Programmabegrotingswijziging

kaderstellend geen ja

email: j.thoen@zutphen.nl controlerend beperkt

budgetrecht ruim nee

overig

Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor: Het Investeringsprogramma transformatie sociaal domein vast te stellen als uitwerking van motie 2020M0027.

3/21

1 van 5

TOELICHTING

Inleiding/aanleiding Op 10 november 2020 heeft de gemeenteraad de motie ‘Investeringen voor omslag in sociaal domein’ (2020M0027) aangenomen. Het dictum is als volgt:

De afgelopen maanden hebben wij een investeringsprogramma opgesteld, dat bestaat uit drie onderdelen: I. Versnellen van maatregelen gericht op preventie en activering II. Doorvoeren andere werkwijze – slim combineren, samenwerken en innovatie III. Kwaliteitsimpuls dienstverlening organisatie – ICT, primaire werkprocessen en kwaliteit. Elk onderdeel is uitgewerkt in een aantal concrete maatregelen, waarbij wij hebben geput uit succesvolle voorbeelden in andere gemeenten en ervaringen binnen onze eigen organisatie. De maatregelen zijn gebaseerd op de leidende principes van de strategische visie sociaal domein Zutphen een sterke, inclusieve samenleving. Bij elke maatregel staan de kosten aangegeven en de resultaten die worden beoogd.

Beoogd effect Een extra impuls te geven aan de ingezette transformatie van onze dienstverlening in het sociaal domein met als resultaat het verminderen van de hulpafhankelijkheid en het daadwerkelijk versterken van de preventie van sociale problematiek.

Argumenten Met het opgestelde investeringsprogramma wordt voldaan aan het verzoek van de raad in de motie van 10 november 2020. De herziene visie van het sociaal domein gaat uit van een omslag van "zorgen voor" naar "zorgen dat". Dit volgens de vier leidende principes: een verantwoordelijke samenleving, focus op preventie, zo dichtbij mogelijk en effectief en efficiënt. De maatregelen in het investeringsprogramma zijn een concretisering van deze leidende principes. 1. Versnellen van maatregelen gericht op preventie en activering Dit onderdeel is een vertaling van het leidende principe ‘focus op preventie’. Door te investeren in het voorveld en de inzet van lichtere hulp voorkomen we dat zwaardere, en veelal duurdere, vormen van zorg en ondersteuning noodzakelijk zijn. Ditzelfde geldt ten aanzien van werk en inkomen. Door mensen vroegtijdig te helpen, voorkomen we veelal zwaardere problematiek. Beoogd resultaat is meer inzet op preventie, gebruik van het eigen netwerk en het voorliggend veld (normaliseren), ofwel het versterken van een integraal aanbod van algemene voorzieningen, in lijn met de ingezette versnellingsmaatregelen.

4/21

2 van 5

2. Doorvoeren andere werkwijze - slim combineren, samenwerken en innovatie Het tweede onderdeel richt zich op anders werken en handelen in relatie tot onze inwoners en maatschappelijke partners. Het betreft het leidende principe ‘een verantwoordelijke samenleving’ en het leidende principe ‘zo dichtbij mogelijk’. We investeren in het kennen van de inwoner en handelen naar wat nodig is voor de inwoner om zo zelfstandig mogelijk te functioneren en naar vermogen bij te dragen aan de samenleving. Beoogd resultaat is dat professionals elkaar weten te vinden in een inwoner- en ontwikkelgerichte aanpak en kansen weten te creëren voor normalisering van problematiek. 3. Kwaliteitsimpuls dienstverlening organisatie – ICT, primaire werkprocessen en kwaliteit Het derde onderdeel bevat een aantal maatregelen in het kader van het leidende principe ‘efficiënt en effectief’. Efficiënt en effectief werken betekent onder andere het stroomlijnen van werkprocessen met de focus op kwaliteit en doelmatigheid en het weghalen van verspillingen. Beoogd resultaat hiervan is het scheppen van voorwaarden binnen de organisatie voor een kwalitatief betere dienstverlening aan onze inwoners. De medewerkers beschikken over de juiste ICT-ondersteuning, hebben inzicht in de resultaten van hun werk en de werkprocessen zijn gestroomlijnd en geborgd in de organisatie.

Kanttekeningen 1. Het investeringsprogramma is een incidentele impuls om de transformatie te realiseren De transformatie in het sociaal domein vraagt om méér dan een incidentele investering. Het gaat om een voortdurend en doorlopend proces, dat we met dit investeringsprogramma willen aanjagen en versnellen. Bij het opstellen van het investeringsprogramma is gekozen voor maatregelen die gerealiseerd kunnen worden binnen een realistisch investeringsbudget, rekening houdend met de financiële positie van Zutphen. De maatregelen sluiten aan op de (versnellings)maatregelen waarin al is geïnvesteerd, waardoor we tot een snelle implementatie kunnen overgaan. 2. In het investeringsprogramma zijn aanpak en resultaten nog niet in detail uitgewerkt In het investeringsprogramma zijn de beoogde resultaten per maatregel benoemd. Maar de aanpak, planning en resultaten zijn nog niet in detail uitgewerkt. Dit krijgt werkende weg verdere invulling, waarover we u nader informeren via de reguliere weg in de bestuurlijke rapportages. 3. Resultaten worden beïnvloed door COVID-19 Veel inwoners worden getroffen door de COVID-19 crisis: doordat zij de ziekte oplopen, ofwel doordat zij worden geraakt door de overheidsmaatregelen.

Daardoor neemt naar verwachting de behoefte aan ondersteuning toe, leidend tot meer aanvragen om inkomensondersteuning, schuldhulp en ondersteunende voorzieningen in het kader van Jeugd en Wmo. Dit betekent meer druk op de dienstverlening in het sociaal domein, waardoor mogelijk ook de resultaten van dit investeringsprogramma worden beïnvloed. Dit is echter ook het geval, wanneer we niet investeren. Met de voorgestelde maatregelen beogen we om ook in het licht van de COVID-crisis beter toegerust te zijn om de inwoners adequaat te ondersteunen vanuit een getransformeerde aanpak binnen het sociaal domein. Risico’s -

5/21

3 van 5

Communicatie/Vervolgtraject/Uitvoering Na vaststelling volgt de uitvoering van het investeringsprogramma vanaf mei 2021 tot medio zomer 2022.

Rapportage/evaluatie De voortgang, zowel inhoudelijk als financieel, wordt gerapporteerd via de reguliere weg in de bestuurlijke rapportages.

Financiën De drie onderdelen vragen een totale investering van € 650.000, die als volgt is opgebouwd:

Investeringsprogramma 1. Versnellen van maatregelen gericht op preventie en activering 2. Doorvoeren andere werkwijze - slim combineren, samenwerken en innovatie 3. Kwaliteitsimpuls dienstverlening organisatie - ICT, primaire werkprocessen en kwaliteit Totaal

investering € 200.000 €

200.000

€

250.000

€

650.000

Het financiële meerjarige effect per investeringsmaatregel is moeilijk te becijferen. Over het geheel genomen is een besparingseffect te verwachten. Niet investeren betekent minder beheersing van uitgaven en een groter risico op begrotingsoverschrijdingen. Zie ook de toelichting in het Investeringsprogramma. Het gevraagde investeringsbudget is gebaseerd op ramingen. Er wordt een begroting gemaakt en de werkelijke uitgaven worden gemonitord. Wanneer de ene maatregel minder kost dan de andere kunnen verschuivingen worden aangebracht. Middelen die niet worden besteed worden ook in beeld gebracht. Voor de dekking van de kosten van dit investeringsprogramma doen wij een bestemmingsvoorstel bij het opmaken van de Jaarrekening 2020.

Bijlagen 1. Investeringsprogramma transformatie sociaal domein 2. Motie 2020-M20027 Stukken die ter inzage liggen

6/21

4 van 5

ONTWERP BESLUIT Griffienummer:

De raad van de gemeente Zutphen, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van

met nummer

;

gelet op besluit: Het Investeringsprogramma transformatie sociaal domein vast te stellen als uitwerking van motie 2020M0027. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zutphen, gehouden op:

De voorzitter,

de griffier,

7/21

5 van 5

Investeringsprogramma transformatie sociaal domein

1. Inleiding Op 10 november 2020 heeft de gemeenteraad de motie Investeringen voor omslag in sociaal domein (2020-M0027) aangenomen. Het dictum is als volgt:

Toelichting op de motie: De strategische visie op het sociaal domein gaat uit van een omslag van “zorgen voor” naar “zorgen dat”. Dit volgens de vier leidende principes van een verantwoordelijke samenleving, focus op preventie, zo dichtbij mogelijk en effectief en efficiënt. Om deze omslag daadwerkelijk te realiseren is het nodig dat deze principes vertaald worden in concrete stappen. Hiervoor verzoeken we het College een investeringsprogramma op te stellen, inclusief de middelen om deze stappen binnen enkele jaren in de praktijk te brengen. Een aanvullende reden om de omslag in het sociaal te versnellen is het effect van de covid-19 pandemie om onze inwoners. De verwachting is dat meer inwoners geconfronteerd worden met financiële problemen en oplopende schulden. Meer mensen verkeren in sociaal isolement en mogelijk neemt de druk op de hulpverlening toe. Door Covid-19 neemt de urgentie toe om in het sociaal domein preventie voorop te stellenen daarbij te leren van andere gemeenten. Een randvoorwaarde voor dit investeringsprogramma is dat het een bijdrage levert aan het realiseren van de bezuinigingsopgave in het sociaal domein. Een belangrijk onderdeel daarvan is het leren van de goede voorbeelden van andere gemeenten (dit ook conform de motie bij de begroting 2020-2023).

Wat de indieners betreft richt het investeringsprogramma zich vooral op een aanpak die in andere gemeenten effectief is gebleken of breiden we een aanpak uit die in de gemeente Zutphen succesvol is. De voorliggende Programmabegroting 2021-2024 heeft een sluitend kader. Dat willen de indieners zo houden. We vragen het College om een bestemmingsvoorstel, gericht op het invullen van voornoemde doelen in het sociale domein, te doen bij de Jaarrekening 2020, indien het resultaat 2020 dat toelaat.

2. Doel en resultaat De transformatie in het sociaal domein binnen de gemeente Zutphen vraagt veel van de gemeente en de maatschappelijk partners. Enerzijds gaat het om de verandering in het denken en doen en de aansturing van onze (maatschappelijke) partners. En anderzijds om het anders invullen van onze dienstverlening aan inwoners vanuit een integrale benadering, gericht op het stimuleren van de eigen kracht en het normaliseren van problematiek. Hierbij rekening houdend met een realistisch

1 8/21

beeld van het zelfoplossend vermogen in een samenleving die eigen verantwoordelijkheden serieus oppakt, maar in zwaar weer steun nodig heeft van een zorgzame (lokale) overheid. Het gewenste investeringsprogramma is erop gericht om de reeds ingezette transformatie in het sociaal domein te versterken en op onderdelen te versnellen. Dit waar mogelijk ontschot tussen de verschillende onderdelen, om te komen tot meer integraliteit, vanuit een samenhangende visie en aanpak binnen het sociale domein. Het voornemen is om incidentele middelen voortkomend uit het verwachte jaarrekeningresultaat 2020 in dit programma doelgericht in te zetten. Gericht op structurele veranderingen binnen het sociaal domein met als resultaat: maximaal resultaat uit zorg en ondersteuning voor degenen die dat nodig hebben tegen aanvaardbare kosten binnen de beschikbare budgettaire kaders. Het investeringsprogramma bestaat uit de volgende onderdelen en resultaten:

I.

Onderdeel Versnellen van maatregelen gericht op preventie en activering

II.

Doorvoeren andere werkwijze - slim combineren, samenwerken en innovatie

III.

Kwaliteitsimpuls dienstverlening organisatie – ICT, primaire werkprocessen en kwaliteit

Beoogd resultaat Versterken van een integraal aanbod van algemene voorzieningen, waarmee maatwerk wordt beperkt in lijn met de ingezette versnellingsmaatregelen. Professionals weten elkaar te vinden in een inwoner- en ontwikkelgerichte aanpak en weten kansen te creëren voor normalisering van problematiek. Medewerkers kunnen hun werk efficiënt en effectief uitvoeren: zij beschikken over de juiste ICT-ondersteuning, hebben inzicht in de resultaten van hun werk en de werkprocessen zijn gestroomlijnd en geborgd in de organisatie.

3. Kader + aanvliegroute De herijkte visie op het sociaal domein1 is het kader waarin wij werken: een sterke inclusieve samenleving komt neer op een grote omslag in de aanpak van de sociale problematiek in Zutphen. We willen ‘van zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’. Dit betekent het verminderen van hulpafhankelijkheid van onze inwoners en het daadwerkelijk versterken van de preventie en normaliseren van problematiek. Zie https://raad.zutphen.nl/vergaderstukken/raadsstuk/vaststellen-strategische-visiesociaal-domein-zutphen-een-sterke-inclusieve-samenleving De strategische visie fungeert als een paraplu. De nadere invulling wordt concreet in onderliggend beleid op deelterreinen, zoals de aanpak schuldhulp, beleidsplan Jeugd, nota Gezondheidsbeleid en beleidsthema’s in het kader van de thematafels, waaronder bestrijding eenzaamheid. Het college borgt de integrale sturing op het sociaal domein middels een uitvoeringsagenda (in ontwikkeling). Op dit moment ligt de focus op meer inzet van preventie, gebruik van eigen netwerk en het voorliggend veld (het normaliseren) en het terugdringen en beheersbaar maken van de uitgaven die de gemeente doet voor uitvoering van de Jeugdwet en Wet maatschappelijke ondersteuning. Om dit 1

Vastgesteld in de Raad op 11 mei 2020

2 9/21

te versnellen zijn in het afgelopen jaar maatregelen uitgewerkt en gestart (zie burap 2, vergaderstukken raad 2020 – 0091). Via de buraps informeren wij u over de voortgang en resultaten van deze versnellingsmaatregelen. In lijn met de versnellingsmaatregelen zien we kansen om verder te investeren in algemene voorzieningen en initiatieven, die bijdragen aan het realiseren van onze doelen. De benodigde extra acties en maatregelen zijn uitgewerkt in een samenhangend investeringsprogramma. Daarbij hebben we ons laten inspireren door ‘best practices’ uit andere gemeenten, zowel in de regio als daarbuiten (zoals Haarlem, Arnhem en Apeldoorn). De voorgestelde geselecteerde maatregelen geven een extra impuls aan de invoering van een andere manier van denken en doen, zowel bij de professionals binnen de gemeente, als bij de uitvoeringspartners. Dit draagt ook bij aan het beter prioriteren en het maken van scherpere keuzen in wat we wel en niet meer doen. Het Investeringsprogramma sluit aan op het programma Krachtig Zutphen, dat is gericht op het versterken van de sociaal-economische kracht van Zutphen. Met name binnen het deelprogramma Waterkwartier zien wij mogelijkheden om de maatregelen onder II (doorvoeren van een andere werkwijze) in de praktijk toe te passen, waarbij tevens middelen vanuit de regiodeal kunnen worden ingezet.

In het Investeringsprogramma gaat het om een eenmalige extra inzet van middelen om de transformatie die nodig is binnen het sociaal domein een impuls te geven. Daarbij hebben we de wens om het investeringsprogramma in twee jaar uit te rollen. We willen de voorgestelde maatregelen gericht in de tijd werkende weg (in lijn met al in gang gezette ontwikkelingen) uit zetten. Gedurende de looptijd van het Investeringsprogramma wordt periodiek gerapporteerd aan college en raad over de voortgang, de resultaten én de opgedane ervaringen. Daarmee levert deze eenmalige inzet van extra middelen input op voor een blijvende andere werkwijze en inzet van middelen binnen het sociaal domein. Met als resultaat dat op termijn meer inwoners sneller kunnen worden geholpen om weer op eigen kracht verder te gaan binnen de gestelde financiële kaders.

4. Beschrijving maatregelen + onderbouwing Hieronder volgt per onderdeel van het Investeringsprogramma een korte beschrijving en onderbouwing van de maatregelen.

4.1 Versnellen van maatregelen gericht op preventie en activering Preventie is een van de leidende principes in de strategische visie sociaal domein. Door te investeren in het voorveld en de inzet van lichtere hulp voorkomen we dat zwaardere, en veelal duurdere, vormen van zorg en ondersteuning noodzakelijk zijn. Ditzelfde geldt ten aanzien van werk en inkomen. Door mensen vroegtijdig te helpen, voorkomen we veelal zwaardere problematiek. Dit alles vraagt om een wisselwerking tussen geïndiceerde zorg en een goed afgestemd aanbod van algemene voorzieningen, zodat we preventief kunnen inzetten, afschalen waar mogelijk en opschalen waar nodig. De maatregelen in dit onderdeel richten zich op drie gesignaleerde kansen om deze ontwikkelingen te versnellen op gebied van jeugd, Wmo en participatie:

3 10/21

a. In het kader van de Blauwdruk Preventie Jeugd zijn ‘witte vlekken’ in het aanbod van algemene voorzieningen voor jeugd en jongeren opgespoord en projectideeën ontwikkeld voor vernieuwende initiatieven, mede gebaseerd op best practises uit andere gemeenten. Wij zien kansen om het preventieve aanbod te versterken door gericht te investeren in projecten die bijdragen aan een positief opvoedklimaat en een betere samenwerking tussen netwerkpartners. Enkele voorbeelden: het organiseren van een doorlopende lijn in de aanpak van laaggeletterdheid van kinderen, jeugdigen en hun ouders; een integrale aanpak om kinderen gezond te laten opgroeien (voeding, beweging, sport); een vrij toegankelijk aanbod van activiteiten voor kinderen van gezinnen in armoede, ook in de weekenden en vakanties. Daarnaast wordt een Macromonitor Jeugd en Welzijn ontwikkeld, om preventie en sociaal welbevinden meetbaar te maken op inhoud en financiën. Deze monitor integreert de macromonitor Jeugd, de sociale wijkanalyses en data gedreven werken. Zutphen initieert daarmee een landelijke pilot in samenwerking met het Nederlands Jeugd Instituut (NJI). b. Er is een onderzoek uitgevoerd (door adviesbureau Langhenkel) naar de mogelijkheden voor een structurele omslag van maatwerk naar algemene voorzieningen.

In de eindrapportage (december 2020) zijn diverse kansrijke projecten geanalyseerd, waaronder het Project Kantelen van dagbesteding. In diverse gemeenten (zoals Eindhoven, Apeldoorn en Haarlem) zijn positieve ervaringen opgedaan met de gekantelde dagbesteding. Inwoners met een ondersteuningsbehoefte op het gebied van dagbesteding kunnen terecht bij een, voor hen passende, laagdrempelige voorziening (indicatievrij), meestal in hun eigen omgeving. De ervaring leert dat de gekantelde dagbesteding zich door de tijd heen steeds verder door ontwikkelt en daarmee steeds meer inwoners kan voorzien in hun ondersteuningsvraag. Een verkenning voor de inzet van de kanteling van dagbesteding is wenselijk om ook op middellange termijn verdere besparingen te realiseren. c. In het kader van het programma Waardevol Werk optimaliseren we de verbinding tussen werk en zorg. De keten van voorzieningen van dagbesteding – beschut werk – werkervaringsplek – betaald werk wordt beter op elkaar afgestemd. Daardoor worden de mogelijkheden van inwoners om zo regulier mogelijk te kunnen werken vergroot.

Hierbij maken we slim gebruik van de uitwerking Waardevol werk in Haarlem, sluiten we aan bij de introductie van het ‘Werkt mee’ product, dat is geïntroduceerd door de gemeente Apeldoorn in navolging van Activerend werk van de gemeente Arnhem, liften we mee op landelijke intervisiegroepen vanuit Movisie en gebruiken we de Toolkit Simpel Switchen vanuit de Programmaraad. Door te investeren in het opzetten van een voorziening voor diagnose en ontwikkeling krijgt dit programma een impuls. Daarmee ontstaat een beter inzicht in capaciteiten, talenten en ontwikkelmogelijkheden van deelnemers. En kunnen deelnemers aan de slag op een plek die past bij hun mogelijkheden, waardoor ook de kans op uitval of afhaken vermindert. Dit onderdeel omvat de volgende maatregelen: Maatregel Versnelde start van projecten gericht op preventie

Beschrijving dringende knelpunt Inwoners met een hulp- en ondersteuningsvraag worden soms verwezen naar een maatwerkvoorziening, omdat een voorliggend alternatief ontbreekt. De Blauwdruk Preventie Jeugd bevat een scala aan voorstellen en best practises uit andere gemeenten, die het beroep op maatwerk kunnen verminderen.

Resultaat Start van 2 kansrijke projecten op basis van projectplannen met een realistische begroting en resultaten. Daling van het aantal aanvragen voor een maatwerkvoorziening.

€ 75.000

4 11/21

Verkenning van mogelijkheden voor een ‘gekantelde’ dagbesteding

Ontwerp van een voorziening voor diagnose en ontwikkeling in het kader van het programma Waardevol werk

Door te investeren in de ontwikkeling van kansrijke projecten willen wij een versnelling aanbrengen in het versterken van het voorveld voor jeugd en jongeren. Inwoners met een ondersteuningsbehoefte aan dagbesteding maken veelal gebruik van individuele maatwerkvoorzieningen ‘begeleiding groep’. Dit is een dure voorziening, met de nodige administratieve lasten. Door de dagbesteding te ‘kantelen’ kunnen inwoners met een behoefte aan dagbesteding laagdrempelig terecht bij een voorziening in de buurt (indicatievrij), samen met wijkbewoners en vrijwilligers die graag iets willen betekenen. De gemeente heeft een reeks aan voorzieningen om inwoners die dit nodig hebben te ondersteunen bij het verkrijgen en behouden van (betaald) werk. Deelnemers blijven soms echter te lang ‘hangen’ in een voorziening en ontwikkelen zich onvoldoende. Of ze vallen uit omdat de werkplek niet past bij hun capaciteiten. Een voorziening voor diagnose en ontwikkeling maakt het mogelijk om de (ontwikkel) potenties van deelnemers beter in beeld te brengen.

Start van 2 concrete projecten in samenspraak met (zorg)aanbieders om ervaring op te doen en een afweging voor een bredere uitrol te kunnen maken. Daling van de uitgaven voor de maatwerkvoorziening ‘begeleiding groep’.

75.000

Een uitvoerbaar 50.000 inrichtingsplan voor een voorziening voor diagnose&ontwikkeling, resulterend in een meer effectieve inzet van voorzieningen en doorstroom van deelnemers naar een zo regulier mogelijke, passende werkplek.

4.2 Doorvoeren andere werkwijze - slim combineren, samenwerken en innovatie Het tweede onderdeel richt zich op anders werken en handelen in relatie tot onze inwoners en maatschappelijke partners. Het betreft het leidende principe ‘een verantwoordelijke samenleving’ en het leidende principe ‘zo dichtbij mogelijk’. We investeren in het kennen van de inwoner en handelen naar wat nodig is voor de inwoner om zo zelfstandig mogelijk te functioneren en naar vermogen bij te dragen aan de samenleving. Dit onderdeel geeft een impuls aan hoogwaardig en waardevol klantcontact met als doel de inwoner beter in beeld te krijgen en te houden én te werken volgens de bedoeling vanuit vakmanschap (integraler en vanuit een brede blik; rechtmatig maar niet rechtlijnig).

5 12/21

Dit onderdeel van het Investeringsprogramma bestaat uit de volgende concrete maatregelen: Maatregel Integrale werkwijze overgang 18-/18+

Onderzoek naar het effectief inrichten van vervolgcontacten in het kader van de P wet

Integrale aanpak op basis van het werken met ‘focusklanten’.

Implementeren van de Doorbraakmethode

Beschrijving dringende knelpunt De overgang naar volwassenheid is voor veel jongeren met een psychische kwetsbaarheid of sociale problematiek lastig. Met name de overgangsfase van jeugdhulp naar Wmo is complex en loopt nog niet optimaal. Het is belangrijk om meer aandacht te hebben voor deze overgang en jongeren naar volwassenheid goed te begeleiden. Na het toekennen van een uitkering in het kader van de Participatiewet, is er geen sprake van vervolgcontacten op basis van een vaste regelmaat. Dit is het gevolg van de bezuinigingen op de formatie in het primaire proces. Het loont de moeite om te onderzoeken op welke basis vervolgcontacten effectief ingericht kunnen worden, gericht op activering naar werk/participatie en vroegsignalering financiële problematiek. Inwoners kloppen bij de gemeente aan met verschillende vragen om ondersteuning. Omdat niet ‘alles’ kan voor ‘alle’ inwoners is het belangrijk om focus aan te brengen. Welke inwoners hebben onze ondersteuning het hardst nodig en welke inzet vraagt dit? We kunnen hier bewuste keuzen in maken om inwoners écht vooruit te helpen. Een integrale benadering met focusklanten kan bijdragen om met de schaarse middelen meer resultaten te bereiken zo laat o.a. de aanpak WIJ Eindhoven en Navigator uit Assen/Meppel zien. Landelijk zijn positieve ervaringen opgedaan met de ‘Doorbraakmethode’.

Deze methode ondersteunt bij het leveren van professioneel maatwerk bij complexe casussen, zoals multi-

Resultaat Ontwikkelen van een integrale aanpak op het gebied van wonen – werken - welzijn – zorg voor een soepele overgang van kwetsbare jongeren naar volwassenheid.

€ 50.000

Inzichten toepassen in de uitvoeringspraktijk en vertalen naar een gerichte en gestructureerde werkwijze om mensen te activeren en financiële problematiek te voorkomen.

50.000

Een gerichte, integrale benadering van inwoners die ondersteuning nodig hebben op meerdere terreinen. Het resultaat is dat deze inwoners zich sneller ontwikkelen naar (financiële) zelfredzaamheid en (betaald) werk.

50.000

Bruikbare inzichten in de Doorbraak-methode integreren in de werkwijze van de verschillende teams. Resulterend in een

50.000

6 13/21

probleem huishoudens. De methode is gericht op een balans tussen zakelijk realisme en oog voor de menselijke maat. Binnen onze gemeente is op bescheiden schaal een pilot uitgevoerd met eveneens positieve ervaringen. Wij willen de principes uit deze methodiek inzetten in de verschillende teams in het sociaal domein en daarmee het vakmanschap van onze professionals een impuls geven.

sneller traject naar normalisering van problematiek, inclusief het ontwikkelen van een ‘escalatieroute’ voor multi probleem huishoudens.

4.3 Kwaliteitsimpuls dienstverlening organisatie – ICT, primaire werkprocessen en kwaliteit Eén van de leidende principes van de strategische visie betreft ‘efficiënt en effectief’, een principe dat bijdraagt aan de te realiseren besparingen. Efficiënt en effectief werken betekent onder andere het stroomlijnen van de werkprocessen met de focus op kwaliteit en doelmatigheid en het weghalen van verspillingen (lean), om te komen tot een verbeterde kwaliteit van dienstverlening aan onze inwoners. Het vraagt tevens om een verbetering van de ICT infrastructuur, waardoor medewerkers beter worden ondersteund en inwoners meer gebruik kunnen maken van digitale vormen van dienstverlening. En het vraagt om het borgen van de kwaliteit van dienstverlening en een uniforme manier van werken, waardoor de inwoner ervaart dat hij doelgericht en adequaat wordt geholpen. Met deze maatregelen scheppen wij de voorwaarden binnen de organisatie voor een kwalitatief betere dienstverlening aan onze inwoners. Hoewel dit onderdeel in ontwikkeling is, is het cruciaal deze ontwikkelingen te versnellen. Voorgestelde set aan maatregelen: Maatregel Doorlichten van huidige ICT infrastructuur en opstellen verbeterplan

Versterken en verbeteren applicatiebeheer

Stroomlijnen primaire werkprocessen

Beschrijving dringende knelpunt In de afgelopen jaren zijn alleen de noodzakelijke aanpassingen in de ICT infrastructuur doorgevoerd. Daardoor is er sprake van instabiliteit en uitval van het systeem, met als resultaat productieverlies van de medewerkers. Aanpassingen en beheer applicatiebeheer zijn vertraagd door langdurig ziekteverzuim en niet kunnen invullen van vacatures (krapte op de arbeidsmarkt). Herontwerp van het primaire werkproces inkomen en werk is gaande en levert efficiency op als ook de mogelijkheid te leren en te verbeteren. Er is op dit moment onvoldoende kennis en slagkracht

Resultaat Doorlichting en verbeterplan moeten leiden tot een stabiele ICT infrastructuur, hogere productiviteit van medewerkers en meer zelfbediening voor inwoners. Doorvoeren van aanpassingen in applicatiebeheer waardoor efficiënter werken mogelijk is. Gestroomlijnde (hoofd)werkprocessen en digitalisering van de dienstverlening (waar mogelijk) waardoor de

€ 50.000

75.000

75.000

7 14/21

Inrichten kwaliteitsborging dienstverlening

om ook het primaire werkproces Wmo en Jeugd te herzien en te verbeteren. Het ingezette beleid ‘zorgen voor naar zorgen dat’ vraagt om sturing op kwaliteit en uniformiteit van werken binnen de uitvoering en specifiek de toegang. Het inrichten van een effectief systeem van kwaliteitsborging geeft een impuls aan een betere kwaliteit van dienstverlening en helpt bij het maken van scherpere keuzes voor de inzet van de juiste ondersteuning of hulp voor onze inwoners.

inwoner sneller geholpen is. Borging van een meer integrale sturing op kwaliteit en uniforme werkwijze, met als resultaat adequate dienstverlening tegen aanvaardbare kosten voor inwoners die hulp of ondersteuning nodig hebben.

50.000

4. Investeringsprogramma Wij hebben vooral behoefte om blijvend te kunnen investeren in de omslag in het sociaal domein. We willen de transformatie borgen en de visie verder implementeren. Hieronder het overzicht van het totale Investeringsprogramma. Investeringsprogramma

investering

I. Versnellen van maatregelen gericht op preventie en activering versnelde start van projecten gericht op preventie

€

75.000

€

75.000

€

50.000

verkenning van mogelijkheden voor een 'gekantelde' dagbesteding ontwerp van een voorziening voor diagnose en ontwikkeling in het kader van het programma Waardevol Werk subtotaal

totaal

€

200.000

€

200.000

subtotaal

€

250.000

TOTAAL INVESTERINGSPROGRAMMA

€

650.000

II. Doorvoeren andere werkwijze - slim combineren, samenwerken en innovatie integrale werkwijze overgang 18- / 18+

€

50.000

onderzoek naar het effectief inrichten van vervolgcontacten P wet

€

50.000

integrale aanpak op basis van het werken met 'focusklanten'

€

50.000

implementeren van de Doorbraakmethode

€

50.000

subtotaal III. Kwaliteitsimpuls dienstverlening organisatie - ICT, primaire werkprocessen en kwaliteit doorlichten huidige ICT infrastructuur en opstellen verbeterplan

€

50.000

versterken en verbeteren applicatiebeheer

€

75.000

stroomlijnen primaire werkprocessen

€

75.000

inrichten kwaliteitsborging dienstverlening

€

50.000

Het financiële meerjarige effect per investeringsmaatregel is moeilijk te becijferen. Over het geheel genomen is een besparingseffect te verwachten. Niet investeren betekent minder beheersing van uitgaven en groter risico van begrotingsoverschrijdingen. 8 15/21

De huidige meerjarenbegroting geeft een realistisch beeld van de te verwachten noodzakelijke uitgaven op de voorziene hulpvraag. Autonome ontwikkelingen in de hulpvraag bij inwoners zorgen echter voor schommelingen in het uitgavenniveau. De voorgestelde investeringen in dit Investeringsprogramma dragen bij aan de inhoudelijke doelstellingen van het sociaal domein, inclusief de financiële opgave om binnen het kader van de vigerende meerjarenbegroting de kosten voor maatwerkvoorzieningen te verminderen. De investering is gebaseerd op ramingen. Er wordt een begroting gemaakt en de werkelijke uitgaven worden gevolgd. Bij de inzet van maatregelen worden financiële én maatschappelijke resultaten voor zover mogelijk specifiek en meetbaar gemaakt en een evaluatie brengt de daadwerkelijke effecten in kaart. Wanneer de ene maatregel minder kost dan de andere kunnen verschuivingen worden aangebracht. Middelen die niet worden besteed worden ook in beeld gebracht. Voortgang en resultaten worden gemonitord en gerapporteerd via de reguliere weg in de bestuurlijke rapportages.

Dekking Indien het resultaat van de jaarrekening 2020 dit toelaat wordt € 650.000,- bestemd voor bovenstaande investeringskosten.

9 16/21

Gemeenteraad d. d.

10 NOV 2020 No. 5.^....... BESLUIT

Zut hen

Zaaknummer

J.

MOTIE GEMEENTERAAD

Motie nummer:

2020-M0027 -

G<~NCi>"^^

gewijzigd

Datum indiening

9 november 2020

Onderwerp: Investeringenvoor omslag in sociaal domein

De raad van de gemeente Zutphen invergaderingbijeend. d. 09-11-2020 Constaterende dat:

'"

Destrategische visieop het soc'aa'domein "een sterke indusieve samenleving" neerkomt op een grote

omslag in de aanpak van de sociale problematiek in Zutphen.

II.

De gemeente structureel te weinig middelen ontvangt voor het takenpakket in het sociaal domein en er nog geen perspectief is dat het Rijk hiervoor structurele compensatie biedt.

III.

De gemeente Zutphen een bezuinigingsopgaveheeftvan 8,3 miljoen euro in het sociaaldomein, waarvan

2,5 miljoen euro nog moet worden gehaald.

IV.

Spreekt uit dat:

a) In navolging van de motie verdieping sociaal domein, daadwerkelijk nu de verdieping inte gaan en die b)

voorwaarden te scheppen, dat goede voorbeelden daadwerkelijk naarZutphen gehaald kunnen worden ten einde de fundamentele verandering van "zorgen voor" naar "zorgen dat" te'bewerkstelligen.

AanvLlllen_deacties nodig zun om de transformatie in het sociaal domein te realiseren, zodat de gemeente

de omslag kan maken van "zorgen voor" naar "zorgen dat", wat neerkomt op hetverminderen~v°and~e" hulpafhankelijkheid en het daadwerkelijk versterken van de preventie van sociale problematiek c) Een versnelling in de omslag in het sociaal domein nodig isom de resterende bezuinigingen in het sociaal

domein op een verantwoorde manier te realiseren. Verzoekt het college:

l. Een investeringsprogramma voor de transformatie van het sociaal domein op te stellen.

2.

Als dekkingsvoorstel hiervoor (indien het resultaat dat toelaat) een bestemmingsvoorstel te doen bijhet opmaken van de Jaarrekening 2020.

3.

Uiterlijk in maart 2021 een investeringsprogramma aan de Raad voor te leggen, waarin budget en beoogde resultaten opgenomen is.

Indiener(s): Jasper Bloem (PvdA), Martine Westerik (Groen Links)

Mede-indiener(s): Nils Muller (SP)

Toelichtüi :

?e, !^ate.gis?_e ^.ï °?het sociaal domein gaat uitvan een omslas van "zorgen voor" naar "zorgen dat". Dit volgens de vie^ leidendepnncipesvaneen verantwoordelijke samenleving, focus op preventieFz^'di^htbij^ effectief en efficiënt. Om deze omslag daadwerkelijk te realiseren is het nodig vertaald worden in concrete stappen. Hiervoor verzoeken we het

mogelijk en

dat'dezeorindr

College een investenngs^ogrammroü~tet"

inclusiefde middelen om deze stappen binnen enkele jaren in de praktijk te brengend

EeD-ï.nvullende.reden omde omslag inhetsociaalte versnellen ishet effectvan de covid-19 pandemie om ^?!."l^onT ,^e v?7achting is dat meer inwoners geconfronteerd worden met financiële probÏemen'en

^?e^de-.sch!llde^ Me^fmensen wrkeren insociaal isolement en mogelijk neemt de druk op de hulpverienlngtoe-Door covid-19 neemt de urgentietoe om inhet sociaaldomempreve'ntie' en daarbij te leren van andere gemeenten.

Een randvoorwaarde voor dit investeringsprogramma is dat het een bijdrage levert aan het realiserenvan de ive inhet sociaal domein Een belangrijk onderdeel daarvan ishet leren van de goede' voorbeelden van andere gemeenten (dit ook confonn de motie bij de begroting 2020-2023)7watcdeiïi'dieners 17/21

betreft richt het investeringsprogrammazich vooral op een aanpak die in andere gemeenten effectiefis gebleken of breiden we een aanpak uit die in de gemeente Zutphen succesvol is.

De voorliggendePrograminabegroting2021-2024 heeft een sluitend kader. Dat willen de indienerszo houden. We vragen het College om een bestemmingsvoorstel, gericht op het invullen van voornoemde doelen in het sociale domein, te doen bij de Jaarrekening2020, indien het resultaat 2020 dat toelaat.

18/21

Zut hen Zaaknummer

JZ -i

MOTIE GEMEENTERAAD

27.

Motie nummer:

Datum indiening

9 november 2020

Onderwerp: Investeringen voor omslag in sociaal domein

De raad van de gemeente Zutphen in vergadering bijeen d. d. 09-11-2020 Constaterende dat:

l. II.

III.

De strategischevisieop het sociaal domein "een sterke inclusievesamenleving" neerkomt op een grote

omslag in de aanpak van de sociale problematiek in Zutphen. De gemeente structureel te weinig middelen ontvangt voor het takenpakket in het sociaal domein en er nog geen perspectief is dat het Rijk hiervoor structurele compensatie biedt.

De gemeente Zutphen een bezuinigingsopgaveheeft van 8,3 miljoen euro in het sociaal domein, waarvan 2,5 miljoen euro nog moet worden gehaald.

Spreekt uit dat:

a) In navolging van de motie verdieping sociaal domein, daadwerkelijk nu de verdieping in te gaan en die voorwaarden te scheppen, dat goede voorbeelden daadwerkelijk naar Zutphen gehaald kunnen worden

ten einde de fundamentele veranderingvan "zorgen voor" naar "zorgen dat" te bewerkstelligen. b) Aanvullende actiesnodig zijnom de transformatie in het sociaal domein te realiseren,zodat de gemeente de omslag kan maken van "zorgen voor" naar "zorgen dat", wat neerkomt op het verminderen van de hulpafhankelijkheid en het daadwerkelijk versterken van de preventie van sociale problematiek.

c) Een versnellingin de omslag in het sociaal domein nodig isom de resterende bezuinigingenin het sociaal domein op een verantwoorde manier te realiseren.

Verzoekt het college:

l. Een investeringsprogrammavoor de transformatie van het sociaal domein op te stellen.

2. Als dekkingsvoorstel hiervoorde extra middelen uit de septembercirculairete benutten die het Rijkheeft overgemaakt ter compensatie voor de tekorten in de Jeugdzorg en daarnaast (indien het resultaat dat 3.

toelaat) een bestemmingsvoorstel te doen bij het opmaken van de Jaarrekening 2020. Uiterlijk in maart 2021 een investeringsprogramma aan de Raad voor te leggen, waarin budget en beoogde resultaten opgenomen is.

en gaat over tot de orde van de dag.

Indiener(s): Jasper Bloem (PvdA), Martine Westerik (GroenLinks), Mede-indiener(s): Nils Muller (SP)

Toelichtin :

De strategische visie op het sociaal domein gaat uit van een omslag van "zorgen voor" naar "zorgen dat". Dit volgens de vier leidende principes van een verantwoordelijke samenleving, focus op preventie, zo

dichtbij mogelijk en effectiefen efficiënt.Om deze omslag daadwerkelijkte realiserenis het nodig dat deze principesvertaald worden in concrete stappen. Hiervoorverzoeken we het College een investeringsprogramma op te stellen, inclusief de middelen om deze stappen binnen enkele jaren in de praktijk te brengen.

Een aanvullende reden om de omslag in het sociaal te versnellen is het effect van de covid-19 pandemie om onze inwoners. De verwachting is dat meer inwonersgeconfronteerd worden met financiëleproblemen en

oplopende schulden. Meer mensen verkeren in sociaal isolement en mogelijk neemt de druk op de hulpverleningtoe. Door Covid-19 neemt de urgentietoe om in het sociaal domein preventievoorop te

stellen en daarbij te leren van andere gemeenten.

19/21

Een randvoorwaarde voor dit investeringsprogramma is dat het een bijdrage levert aan het realiseren van de bezuinigingsopgave in het sociaal domein. Een belangrijk onderdeel daarvan is het leren van de goede voorbeelden van andere gemeenten (dit ook conform de motie bij de begroting 2020-2023). Wat de indieners betreft richt het investeringsprogramma zich vooral op een aanpak die in andere gemeenten effectief is gebleken of breiden we een aanpak uit die in de gemeente Zutphen succesvol is. De voorliggende Programmabegroting 2021-2024 heeft een sluitend kader. Dat willen de indieners zo houden. Bovenop de middelen die in de voorliggende begroting beschikbaar zijn, ontvangt de gemeente conform de septembercirculaire (die pas na de begroting is uitgekomen), een bijdrage van het Rijk ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg. Het gaat om een incidenteel bedrag 1, 138 miljoen euro in 2022. Deze middelen kunnen voor het investeringsprogramma ingezet worden zonder dat het effect heeft op het sluitend kader. In de motie stellen we voor om een deel van deze compensatie beschikbaar te stellen voor het investeringsprogramma. Daarnaast vragen we het College om een bestemmingsvoorstel, gericht op het invullen van voornoemde doelen in het sociale domein, te doen bij de Jaarrekening 2020, indien het resultaat 2020 dat toelaat.

20/21

21/21