1343838 - Bijlage 1 - Programmabegroting 2027 -2030 gemeente Zutphen
Tekst van het document
Pagina 129 van 243 814 - Kwijtscheldingsbeleid Als iemand met schulden door geldproblemen de opgelegde heffing niet kan betalen, kan hij in aanmerking komen voor kwijtschelding van de afvalstoffenheffing. In de begroting is daar voor 2027 het volgende bedrag voor opgenomen: € 308 .900 voor kwijtschelding van de afvalstoffenheffing Net als in voorgaande jaren kunnen we vooraf kwijtschelding verlenen op basis van de gegevens van het landelijke Inlichtingenbureau van het Ministerie van Sociale Zaken. Hierbij geeft een inwoner vooraf toestemming om zijn gegevens zoals die bij de landelijke overheid bekend zijn, te gebruiken voor de kwijtscheldingsaanvraag. Als voldaan wordt aan de kwijtscheldingsnormen wordt automatisch vooraf kwijtschelding verleend. Aanvragers die geen automatische kwijtschelding krijgen, omdat bijvoorbeeld niet alle gegevens konden worden gecheckt, kunnen achteraf een aanvraag indienen. Soms wijzen we een aanvraag af vanwege een te hoog inkomen en/of een te hoog vermogen.
Pagina 130 van 243 815 - Leges De gemeente levert op aanvraag van individuele inwoners een uiteenlopend pakket aan diensten. Door het heffen van leges verhalen we de kosten die we hiervoor maken in principe op de inwoner die de dienst afneemt. Voorbeelden zijn het verstrekken van een paspoort of het verlenen van een vergunning. Net als bij de Rioolheffing en Afvalstoffenheffing geldt dat de tarieven in de Legesverordening maximaal kostendekkend zijn. De kostendekkendheid wordt beoordeeld op de verhouding tussen de kosten en opbrengst per titel uit de Legesverordening. 816 - Onroerende zaak belasting (OZB) De OZB is een algemene heffing die bestaat uit een eigenaren- en een gebruikersdeel. Het gebruikersdeel heffen we alleen voor niet-woningen. Voor 2027 gelden de WOZ-waarden per 1 januari 2026. Door de jaarlijkse herwaardering moeten de OZB-tarieven voor 2027 opnieuw worden berekend en vastgesteld. In de voorliggende programmabegroting stijgt de OZB opbrengst met 2.5 % inflatiecorrectie en de verwachte opbrengst als gevolg van de areaaluitbreiding van woningen. Gemeenten kunnen de hoogte van de OZB-tarieven zelf bepalen. Vanaf 2020 is de macronorm vervangen door de benchmark woonlasten van het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO).
De benchmark vergelijkt voor alle gemeenten binne n een provincie de hoogte van de woonlasten voor meerpersoonshuishoudens met een koopwoning. De woonlasten zijn de som van de gemiddeld betaalde OZB, de afvalstoffenheffing en de riool- en waterzorgheffing. Gemeenten kunnen met deze vergelijking rekening houden bij de ontwikkeling van de lokale lasten. 817 - Parkeren Voor het parkeren zijn er 2 soorten heffingen: * parkeergelden via betaald parkeren en parkeervergunningen * Naheffingsaanslag parkeerbelasting In voorliggende begroting zullen de parkeergelden en parkeervergunningen stijgen met de inflatiecorrectie van 2,5%. Voor de naheffingsaanslag parkeerbelasting volgen wij de landelijk vastgestelde maximale bedragen. 818 - Riool- en waterzorgheffing (rioolheffing) De riool- en waterzorgheffing bestaat (vanaf 2021) alleen nog uit een eigenarendeel. Het eigenarendeel is een vastgesteld bedrag op basis van de kosten van beheer en onderhoud aan de riolering, gedeeld door het aantal woningeigenaren en eigenaren van bedrijven in de gemeente. Bij riool- en waterzorgheffing is geen sprake van jaarlijkse indexering met het inflatiecijfer, maar gaat het om het kostenverhaal. De gemeente mag maximaal 100% van de gemaakte kosten verhalen op de inwoner via de rioolheffing.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Weerstandsvermogen en risicobeheersing: Doelen en inzet Wat willen we bereiken? 910 - Wij hebben een actueel risicoprofiel en een actueel overzicht van het weerstandsvermogen. Risicomanagement is integraal onderdeel van de werkzaamheden Omschrijving (toelichting) Medewerkers zijn risicobewust en kunnen passende beheersmaatregelen nemen. Door het inzicht in de risico's kunnen de raad, het college en de organisatie op een verantwoorde wijze besluiten nemen. Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) 911 - Actualisaties risicoprofiel We actualiseren per jaar twee keer het gemeentebrede risicoprofiel. We benoemen de risico's, de gevolgen en de beheersmaatregelen. De risico’s leggen we vast in het softwareprogramma Naris. Hierdoor hebben we een actueel beeld van de risico's voor de totale gemeente en het weerstandsvermogen. Financieel overzicht In de volgende tabel staat de top 10 van risico's met de grootste financiële impact, gerangschikt op percentage van invloed. Nr | Risico | Kans | Financieel gevolg maximaal | Invloed Langdurige uitval van kritieke computersystemen door 1 | cyberaanvallen, zoals hacking en ransomware, met mogelijke | 50% | €5.000.000 | 20.24% impact op continuïteit en bedrijfsvoering. Stijgende prijzen als gevolg van schaarste en inflatie.
Het gaat 2 | hier om prijsstijgingen en inflatie in het algemeen zoals prijzen 70% | €1.360.000 | 11.56% voor bouwmaterialen, grondstoffen, energie, loonkosten etc. Sociaal Domein Jeugdzorg: Beperkte sturingsmogelijkheden op budgetten. De zorgbehoefte en daaraan gerelateerde 3 | kosten kunnen hoger uitpakken door een mogelijke toename | 80% | €1.000.000 | 9.71% van de zorgvraag, de complexiteit daarvan, de bedrijfsvoeringskosten van een zorgaanbieder en de beperkte invloed op externe verwijzers naar Jeugdzorg. 4 | Huurderving door leegstand van gemeentelijk vastgoed. | 80% | €1.174.964 | 9.47% Het Hanzehuis is de grootste investering voor de komende 5 | jaren. Hier zijn inherent risico's aan verbonden. Het is een | 50% | €2.000.000 | 7.17% omvangrijke en complexe investering met een afhankelijkheid van marktomstandigheden en uitvoering door derden. 6 | Als het woningbouwprogramma behorende bij de van het rijk | 30% | €2.000.000 | 7.05% en provincie ontvangen subsidies voor de Woningbouwimpuls Pagina 131 van 243 De Kleine Linie en Veld 18 niet volledig of vertraagd wordt gerealiseerd, bestaat de kans dat het bedrag dat al besteed is en wordt besteed aan het project geheel of gedeeltelijk terugbetaald moet worden aan de subsidieverstrekkers. Het risico beperkt zich niet alleen tot terugbetaling van de subsidie maar het kan ook leiden tot lagere opbrengsten uit het project.
7 | Minder inkomsten uit leges omgevingsvergunningen. | 80% | €800.000 | 5.19% 8 | Een vereniging of instelling kan niet meer voldoen aan de | 50% | €1.000.000 | 4.78% betalingsverplichting voor rente en aflossing van de lening. Door uitval en vertrek van medewerkers en door krapte op de 9 | arbeidsmarkt ontstaan extra kosten voor externe inhuur van | 80% | €600.000 | 4.71% medewerkers. Sociaal Domein Participatie: Beperkte sturingsmogelijkheden op de kosten van uitkeringen en overige inkomensondersteuning doordat het open einderegelingen zijn. Groei van het aantal inwoners met een beroep op (financiële) ondersteuning. Door toegenomen complexiteit is 10 | uitstroom naar werk voor een grotere groep ingewikkelder of | 50% | €750.000 | 2.24% niet (meer) haalbaar. Het aanbod op de arbeidsmarkt voor onze doelgroep sluit onvoldoende aan op de vraag. Het rijk wijzigt regelmatig wetgeving en legt nieuwe taken bij de gemeenten neer. De doeluitkeringen van het rijk (de Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorziening Gemeenten (BUIG)) voor het betalen van de (bijstands)uitkeringen schommelen (sterk).
Totalen Totaal maximaal financieel gevolg top 10 risico's: € 15.684.964 Totaal maximaal financieel gevolg overige risico's: € 10.731.829 Totaal maximaal financieel gevolg alle risico's: € 26.416.793 De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de vorige risico-inventarisatie (voor de jaarrekening 2025): • | Risico 2 Prijsstijgingen: Het maximaal financieel gevolg is verhoogd van € 1.100.000 naar € 1.360.000 door toenemende onzekerheid over prijsontwikkelingen als gevolg van mondiale onzekerheden en spanningen. • | Risico 3 Sociaal Domein Jeugdzorg: Het maximaal financieel gevolg is verhoogd van € 800.000 naar € 1.000.000. In 2026 zien we een toename van de vraag naar duurdere producten (behandeling en verblijf) in de Jeugdzorg. We verwachten dat dit doorzet in 2027. • | Risico 4 Huurderving door leegstand van gemeentelijk vastgoed: Het maximaal financieel gevolg is verhoogd van € 1.000.000 naar € 1.174.964, dit komt onder andere door de (gedeeltelijke) leegstand van Waterstraat, Oude Wand 31-33, Wijnhofstraat 1, Kerkhof 1A en het Voormalig Baudartius. Pagina 132 van 243 Pagina 133 van 243 • Risico 5 Het Hanzehuis: Dit risico is nieuw toegevoegd. Het Hanzehuis is een van de grootste investeringen voor de komende jaren. Hier zijn inherent risico's aan verbonden.
Het is een omvangrijke en complexe investering met een afhankelijkheid van marktoms tandigheden en uitvoering door derden. • Risico 9: Inhuur externe medewerkers: Het maximaal financieel gevolg is verhoogd van € 200.000 naar € 600.000. Beheersmaatregelen Afhankelijk van het soort risico en de impact van een risico kunnen verschillende beheersmaatregelen worden ingezet. In het algemeen heeft een organisatie te maken met risico's op strategisch, tactisch en operationeel niveau. Veelal wordt deze categorisering gebruikt om het soort risico te duiden. De risico's in de top 10 bevinden zich overwegend op strategisch en tactisch niveau. Nadat de risico's geïnventariseerd zijn, wordt een keuze gemaakt voor het inzetten van beheersmaatregelen. Binnen het risicomanagement worden vier manieren onderscheiden waarop risico's beheerst kunnen worden: • Vermijden: Een activiteit of beleid waarbij risico’s verwacht worden of ontstaan, kan niet gestart worden of wordt voortijdig gestopt. Vermijden is niet altijd een relevante strategie. Het kan tot gevolg hebben dat doelstellingen niet worden gerealiseerd of dat nieuwe risico’s ontstaan die mogelijk nog groter zijn. • Verminderen: Hierbij wordt de impact van een risico verlaagd door oorzaakgerichte maatregelen te nemen en/of gevolggerichte maatregelen. Het reduceren van de oorzaak geniet natuurlijk de voorkeur.
Maar als de oorzaak buiten de invloedssfeer ligt kunnen alleen nog maar gevolggerichte maatregelen worden genomen. Oorzaakgerichte maatregelen verlagen de kans van optreden van een risico. Een voorbeeld van een oorzaakgerichte maatregel is het verbeteren van het onderhoud aan apparatuur. Als hardware goed onderhouden wordt en op tijd vervangen, vermindert het risico op computeruitval en dataverlies. Gevolggerichte maatregelen verlagen de gevolgen van een risico. Gevolggerichte maatregelen hebben vaak te maken met het inbouwen van extra capaciteit zodat bij een calamiteit bijvoorbeeld de voortgang van een project niet in gevaar komt. Oorzaakgerichte maatregelen zijn niet altijd mogelijk omdat een organisatie geen invloed heeft op mondiale ontwikkelingen zoals oorlogen die leiden tot prijsstijgingen. • Overdragen: Een risico kan ook worden overgedragen aan een andere partij. Een manier om dit te doen, is het afsluiten van een verzekering. • Accepteren: Als geen van de eerste drie manieren mogelijk is, of als de verwachte impact van het risico naar verhouding erg klein is, kan er ook voor gekozen worden om het risico te accepteren. Voorbeelden van beheersmaatregelen bij de top 4 van risico's: Pagina 134 van 243 • Risico 1 Langdurige uitval van computersystemen door cyberaanvallen: Uitwijkvoorzieningen zijn (deels) geïmplementeerd.
Een calamiteitenplan is vastgesteld en zal periodiek worden geactualiseerd. We oefenen met de procedures om de effectiviteit te borgen. De inventarisatie van bedrijfskritische systemen en processen is uitgevoerd. Op basis hiervan worden aanvullende beveiligingsmaatregelen bepaald waar nodig. Procesbeschrijvingen en eigenaarschap: Alle processen zijn gedocumenteerd en toegewezen aan een proceseigenaar, conform goed informatiebeheer. Informatie-governance (I- Governance) is in gang gezet en wordt verder uitgerold om sturing en verantwoording rond om informatiemanagement te versterken. We zijn bezig met het opstellen van een sourcingsstrategie en een bijbehorend vervangingsbeleid, juist vanwege de snelle veranderingen in ons applicatielandschap. Het gebruik van clouddiensten en cloudopslag wordt uitgebreid, met aandacht voor beveiliging, compliance en beschikbaarheid. Een actieplan informatiebeveiliging en privacy is opgesteld en vormt het kader voor de verdere implementatie van BIO-maatregelen (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) en continue verbetering van de beveiligingsorganisatie. • Risico 2 Prijsstijgingen: We zorgen voor een reële begroting en houden rekening met indexaties. Inflatie als gevolg van economische ontwikkelingen is een niet beïnvloedbaar risico maar uiteraard nemen wij maatregelen om de gevolgen van het risico te verkleinen.
We monitoren de inflatiecijfers en bij het opstellen en uitvoeren van de begroting kijken we voor welke uitgaven helder is dat het risico zich voordoet. Deze verwachte stijging van de prijzen wordt dan overgebracht naar de voorgestelde programmabegroting. • Risico 3 Sociaal Domein Jeugdzorg: We optimaliseren de inkoop van Jeugdzorg en monitoren de kosten. Zorgaanbieders moeten maandelijks factureren. We overleggen met externe verwijzers. We zetten in op preventie. We werken continue aan het professionaliseren van de toegang jeugd. We zetten in op deskundigheidsbevordering, het optimaliseren van interne werkprocessen en monitoring. Er wordt gestuurd op zo kort mogelijk verblijf in de hoog - specialistische zorg en alternatieven daarvoor. • Risico 4 Huurderving door leegstand van gemeentelijk vastgoed: Op dit moment wordt een gedeelte van het leegstaande vastgoed vastgehouden om voor te sorteren op interne (tijdelijke) huisvestingsvragen en een deel voor culturele maatschappelijke ontwikkelin gen. Waterstraat en Oude wand zijn panden die aangehouden worden als mogelijke broedplaats, traject hierbij is afhankelijk van beleid. Leegstand Baudartius hangt af van ontwikkeling woningbouw. Benodigde weerstandscapaciteit Op basis van de ingevoerde risico's is een risicosimulatie uitgevoerd.
De risicosimulatie doen we omdat het reserveren van het maximale bedrag van € 26.416.793 ongewenst is. De risico's zullen immers niet allemaal tegelijk en in hun maximale omvang optreden. Het is voor 90% zeker dat alle risico's kunnen worden afgedekt met een bedrag van € 11.268.416. Dit is dan ook onze benodigde weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit is met € 1.570.035 gestegen naar € 11.268.416. Bij de vorige risico-inventarisatie (ten behoeve van de jaarstukken 2025) bedroeg de benodigde weerstandscapaciteit namelijk € 9.698.381. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen die we hebben om de risico's in financiële zin af te dekken. De berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit is gebaseerd op de (begrote) stand per 31-12- 2026. Pagina 135 van 243 Beschikbare weerstandscapaciteit (bedragen * € 1) Algemene reserve € 29.797.300 Raming voor onvoorzien € 141.000 Totaal beschikbare weerstandscapaciteit € 29.938.300 Dit is op basis van de reserve stand per 31-12-2025 (á € 32.061.500) met daarbij de begrote toevoegingen en onttrekkingen per 2026 verwerkt. Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen voldoende is moet de relatie worden gelegd tussen: 1. de financiële gekwantificeerde risico's en 2.
de daarbij gewenste en beschikbare weerstandscapaciteit Onderstaande figuur laat de relatie zien: Risico's Weerstandscapaciteit Bedrijfsproces, Financieel Algemene reserve Letsel / Veiligheid Raming voor onvoorzien Materieel, Milieu Personeel / arbo Product ↓ ↓ Weerstandsvermogen Ratio weerstandsvermogen Ratio weerstandsvermogen Als we de benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit afzetten tegen de beschikbare weerstandscapaciteit ontstaat als uitkomst de volgende ratio: Pagina 136 van 243 Ratio weerstandsvermogen = Beschikbare weerstandscapaciteit = € 29.938.300 = 2,7 Benodigde weerstandscapaciteit € 11.278.579 Onderstaande normtabel biedt een waardering van de berekende ratio. De normtabel is ontwikkeld door Naris in samenwerking met de Universiteit Twente. De formele ratio van onze gemeente valt per 1 januari 2027 in klasse A. Dit duidt op uitstekend. In het gemeentelijk beleid is vastgelegd dat de ratio weerstandsvermogen minimaal 1,5 moet zijn. Normtabel Waarderingscijfer Ratio Betekenis A >2.0 Uitstekend B 1.4-2.0 Ruim voldoende C 1.0-1.4 Voldoende D 0.8-1.0 Matig E 0.6-0.8 Onvoldoende F <0.6 Ruim onvoldoende In 2027 zijn er onttrekkingen uit de Algemene reserve begroot met een totaal bedrag van € 3.450.200 (negatief begrotingssaldo).
Dat betekent dat de beschikbare begrote weerstandscapaciteit gedurende 2027 uitkomt op € 26.488.100 (€ 29.938.300 - € 3.450.200). De ratio weerstandsvermogen neemt dan af tot 2,3. Op basis hiervan valt de ratio nog steeds ruim in klasse A en ruim boven de in het gemeentelijk beleid vastgestelde ratio van 1,5. Verloop van de ratio Onderstaand figuur laat het verloop zien van de ratio weerstandsvermogen en de –capaciteit.
Toelichting bij de X-as (horizontale as): deze as is opgesteld op basis van de chronologische volgorde van het maken van het gemeentelijk risicoprofiel. Dus in het kalenderjaar 2022 maken we in het voorjaar het risicoprofiel voor de jaarrekening 2021 (R202 | 1) en in het najaar het risicoprofiel voor de begroting 2023 (B2023). In het voorjaar van 2023 maken we het risicoprofiel voor de jaarrekening 2022 (R2022) en in het najaar maken we het risicoprofiel voor de begroting 2024 (B2024). In chronologische volgorde wordt het dan R2021, B2023, R2022, B2024 et cetera. Op basis van het figuur kan worden vastgesteld dat de afgelopen jaren de weerstandsratio ruim boven de ondergrens zit. Waarbij geobserveerd kan worden dat de ratio een kleine daling maakt, dit komt onder andere doordat er enkele (grote) nieuwe risico's bij zijn gekomen en de financiële impact van risico's beter kan worden ingeschat. Verplichte financiële kengetallen Financiële kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting/jaarrekening of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeente. Gemeenten zijn verplicht onderstaande financiële kengetallen op te nemen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
Bij ministeriële regeling is vastgesteld hoe de kengetallen worden berekend en hoe deze in de begroting en jaarrekening moeten staan. R2025 | B2026 | B2027 | B2028 | B2029 | B2030 Netto schuldquote | 34% | 69% | 67% | 65% | 70% | 62% Netto schuldquote gecorrigeerd | 29% | 64% | 61% | 59% | 65% | 57% voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio | 39% | 26% | 25% | 23% | 22% | 24% Grondexploitatie | 2% | 1% | 1% | -3% | -4% | -5% Structurele exploitatieruimte | 3% | 0% | -2% | -2% | -1% | 1% Belastingcapaciteit | 88% | 100% | 87% | 87% | 87% | 87% Signaleringswaarden verplichte financiële kengetallen Er is geen wettelijke normering voor de kengetallen. Het Ministerie van BZK heeft samen met enkele provincies, waaronder de provincie Gelderland, signaleringswaarden opgesteld waaraan de kengetallen kunnen worden getoetst. De signaleringswaarden zijn in 3 categorieën verdeeld, waarbij categorie A als minst en categorie C als meest risicovol wordt bestempeld. | In dikgedrukt staat de categorie aangegeven waar op basis van de begroting 2027 de kengetallen scoren. Over het algemeen vallen de kengetallen in Categorie A (minst risicovol).
Omschrijving | Signaleringswaarden Pagina 137 van 243 Categorie A | Categorie B | Categorie C Netto schuldquote | <90% | 90-130% | >130% Netto schuldquote gecorrigeerd | <90% | 90-130% | >130% voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio | >50% | 20-50% | <20% Grondexploitatie | <20% | 20-35% | >35% Structurele exploitatieruimte | begr. én mjr.>0% | begr. of mjr.>0% | begr. én mjr.<0% Gemeentelijke belastingcapaciteit | <95% | 95-105% | >105% Op verzoek van de auditcommissie worden de relevante financiële kengetallen ook grafisch weergegeven. Pagina 138 van 243 Pagina 139 van 243 Toelichting financiële kengetallen De financiële positie is te beoordelen op basis van een aantal indicatoren. De belangrijkste zijn het meerjarig overzicht van baten en lasten en de balans, waarbij het realiseren van structureel en reëel evenwicht het primaire doel is. Daarnaast zijn ook de kengetallen en de weerstandsratio belangrijke graadmeters voor de beoordeling van de financiële positie.
Pagina 140 van 243 De wettelijke verplichte kengetallen geven inzicht in de financiële weer- en wendbaarheid. Zij leggen verbanden tussen een aantal aspecten die elk voor een verantwoord oordeel van de financiële positie relevant zijn. De uitkomst van één individueel kengetal zegt niet zo veel over de financiële positie van de gemeente Zutphen. De kengetallen moet altijd in samenhang worden bezien, omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een goed beeld geven van de financiële positie. Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft daarmee een indicatie van de mate waarin de rente en de aflossingen op de exploitatie drukken. Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote laat de hoogte van de schuldenlast van de gemeente zien ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Een hoge netto schuldquote hoeft geen probleem te zijn. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen Dit kengetal geeft inzicht in het niveau van de gemeentelijke schuldenlast ten opzichte van het totaal van de baten. Het geeft daarmee een indicatie van het beslag dat de financieringslasten op de exploitatie leggen en daarmee op de vrije ruimte in de exploitatiebegroting.
Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. Het kengetal wordt op dezelfde wijze berekend als de netto schuldquote maar bij de financiële activa worden ook alle verstrekte leningen betrokken. Een aanzienlijk deel van de opgenomen gelden is doorgeleend aan woningcorporaties en deelnemingen. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. Het wordt berekend door het eigen vermogen af te zetten tegen het totale vermogen (i.c. het balanstotaal). Het eigen vermogen is opgebouwd uit de algemene reserve, de bestemmingsreserves en het (reguliere) exploitatiesaldo. Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten van de gemeente. In het algemeen geldt: hoe lager dit percentage hoe beter. De afgelopen jaren is gebleken dat grondexploitatie een forse impact kan hebben op de financiële positie van een gemeente. Het kengetal wordt berekend door de boekwaarde van de grondexploitaties af te zetten tegen de totale baten van de gemeente (exclusief onttrekkingen aan reserves). Structurele exploitatieruimte In dit kengetal komt tot uitdrukking of een gemeente over voldoende structurele baten beschikt om de structurele lasten te dekken.
Dit cijfer helpt mee om te beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Wanneer dit percentage negatief is, betekent het dat het structurele deel van de baten onvoldoende ruimte biedt om de structurele lasten te blijven dragen. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de financieringslasten) te dekken. Voor de structurele exploitatieruimte geldt dat het uitgangspunt wettelijk al is dat er een structureel evenwicht moet zijn. Hierop toetst de provincie als toezichthouder. Belastingcapaciteit De onroerende zaakbelasting (OZB) is voor gemeenten de belangrijkste eigen belasting inkomst. De belastingcapaciteit geeft inzicht in de mate waarin een financiële tegenvaller in het volgende begrotingsjaar kan worden opgevangen of dat er ruimte is voor ni | euw beleid. Om deze ruimte weer te kunnen geven is een ijkpunt nodig. De belastingcapaciteit wordt gerelateerd aan landelijk gemiddelde tarieven. In de Meicirculaire van het Gemeentefonds staat een overzicht met de (ontwikkeling van de) gemiddelde lastendruk van de woonlasten van een meerpersoonshuishouden.
Voor de gemeenten wordt de belastingcapaciteit gerelateerd aan de hoogte van de gemiddelde woonlasten (OZB, rioolheffing en reinigingsheffing). Naast de OZB wordt ook gekeken naar de riool | - en afvalstoffenheffing omdat de heffing niet kostendekkend hoeft t | e zijn, maar ook lager mag worden vastgesteld. Er is dan sprake van belastingcapaciteit die niet gebruikt wordt. Niet verplichte financiële kengetallen Naast de verplichte financiële kengetallen wordt op advies van de Auditcommissie een aantal niet verplichte financiële kengetallen opgenomen. Deze kengetallen worden gebruikt voor het op hoofdlijnen inzichtelijk maken van de financiële positie van de gemee | nte Zutphen. Exploitatieresultaten | Jaarrek. | Jaarrek. Jaarrek. Jaarrek.
| Gewijzigde | Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Totale lasten | 189.065 | 209.629 212.126 235.565 | 245.386 | 240.489 | 244.323 | 239.476 | 242.294 Totale baten | -205.255 -212.906 -220.726 -243.124 | -232.591 | -232.933 -239.660 | -238.306 -246.026 Resultaat vóór bestemming | -16.190 | -3.277 | -8.600 | -7.559 | 12.795 | 7.556 | 4.663 | 1.170 | -3.732 Storting in reserves | 20.927 | 14.647 | 13.759 | 13.919 | 11.686 | 2.287 | 2.487 | 2.488 | 2.488 Onttrekking aan reserves | -20.382 | -21.387 | -15.799 | -16.361 | -24.488 | -6.393 | -3.708 | -3.582 | -3.298 Saldo inzet reserves | 545 | -6.740 | -2.040 | -2.442 | -12.802 | -4.106 | -1.221 | -1.094 | -810 Resultaat na bestemming | -15.645 | -10.017 | -10.640 | -10.001 | -7 | 3.450 | 3.442 | 76 | -4.542 reserves Bedragen x € 1.000 Een negatief bedrag is een voordelig resultaat Pagina 141 van 243 Reserves/eigen vermogen | Jaarrek. | Jaarrek. Jaarrek. Jaarrek.
| Gewijzigde | Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Reserves | 47.959 | 59.175 | 76.058 | 77.112 | 74.312 | 70.213 | 65.543 | 61.007 | 60.121 Jaarresultaat | 15.645 | 10.017 | 10.640 | 10.001 | 7 | -3.450 | -3.442 | -76 | 4.542 Totaal eigen vermogen | 63.604 | 69.192 | 86.698 | 87.113 | 74.319 | 66.763 | 62.101 | 60.931 | 64.663 Bedragen x € 1.000 Een negatief bedrag is een nadelig resultaat Financiering | Jaarrek. | Jaarrek. | Jaarrek. | Jaarrek. | Gewijzigde | Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Reserves/eigen vermogen | 47.959 | 59.175 | 76.058 | 77.112 | 74.312 | 70.213 | 65.543 | 61.007 | 60.121 Jaarresultaat | 15.645 | 10.017 | 10.640 | 10.001 | 7 | -3.450 | -3.442 | -76 | 4.542 Voorzieningen | 13.555 | 15.351 | 19.080 | 19.077 | 19.077 | 19.077 | 19.077 | 19.077 | 19.077 Schulden op lange termijn | 83.177 | 75.824 | 112.033 | 107.728 | 106.738 | 119.952 | 104.505 103.303 | 103.303 Beschikbare middelen | 205.429 | 193.568 | 187.916 | 199.960 | 188.245 180.462 | 187.846 | 188.955 | 182.014 Vaste bezittingen | 228.871 | 239.420 | 244.111 | 257.839 | 248.248 185.973 | 189.494 | 192.971 | 185.218 Voorraden | 7.392 | -2.732 | -1.866 | 4.294 | 4.294 | 2.220 | -7.781 | -9.877 | -11.762 Vastgelegd op lange termijn | 233.165 |
241.640 | 236.330 | 247.962 | 236.486 193.365 | 186.762 | 191.105 | 189.512 Nog te financieren/ kortlopende | -12.903 | 1.084 | -2.150 | -7.498 | -27.736 | -48.072 | -48.414 | -48.002 | -48.241 financiering Bedragen x € 1.000 Een negatief bedrag is een nadelig resultaat Pagina 142 van 243 Risico's bouwgronden | Jaarrek. Jaarrek. Jaarrek. Jaarrek. Gewijzigde | Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Voorraden onderhanden werk | 7.392 | -156 | -102 | -102 | 5.383 | 5.383 | 2.219 | -7.782 | -9.878 Verliesverwachtingen (Netto Contante | -3.294 -4.781 | -1.765 | -1.437 | -1.090 | -1.090 | - | - | - Waarde) Voorzieningen voor verliezen | 3.294 | 4.781 | 1.765 | 1.765 | 1.504 | 471 | - | - | - Reserve GZ exploitatieresultaten | 4.326 | 5.125 | 5.031 | 5.031 | 4.979 | 4.823 | 4.712 | 4.602 | 4.491 Bedragen x € 1.000 Een negatief bedrag is een nadelig resultaat Onderhoud kapitaalgoederen Onderhoud kapitaalgoederen: Doelen en inzet Wat willen we bereiken? 1010 - Beheer en onderhoud openbare ruimte Omschrijving (toelichting) Het dagelijks-beheer en onderhoud in de openbare ruimte zoals het openbaar groen, reinigen en onkruid op verharding wordt uitgevoerd op een vastgesteld beeldniveau. We onderhouden het centrumgebied en de winkelcentra op het hoogste niveau: A. Overige gebieden worden onderhouden op B niveau.
Dit is vastgelegd in beheersystemen volgens vastgestelde normeringen in de beeldkwaliteit-catalogus van de CROW. Hierbij gaat het alleen om hoe het eruit ziet, dus niet om de kwaliteit van de gebruikte materialen. Openbare verlichting, riolering, civiele constructies en speelvoorzieningen worden onderhouden op de geldende technische kwaliteitsniveaus. We onderzoeken en inspecteren deze regelmatig op technische staat en restlevensduur op C niveau. Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) 1011 - Normen voor openbare ruimten We onderhouden de openbare ruimte op een afgesproken kwaliteit. In het centrum en winkelgebieden gaat het over kwaliteit A zoals in de beeldkwaliteitcatalogus is omschreven. De rest van de openbare ruimte onderhouden we op niveau B. De beeldkwaliteit is omschreven door de CROW, het Nederlandse kennisinstituut voor infrastructuur, openbare ruimte, verkeer en vervoer, en werk en veiligheid. 1012 - Normen voor integraal beheer en onderhoudsplannen Binnen Zutphen hanteren we de landelijke normen van het CROW, Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond, Water- en Wegenbouw en Verkeerstechniek. Pagina 143 van 243 Pagina 144 van 243 1013 - Monitoring en beheersystemen We gebruiken inspectiegegevens en beheersystemen om onderhoud en reparatie te plannen en te organiseren, dit om zaken veilig en toegankelijk te houden.
We inspecteren geregeld conform gestelde wet- regelgeving. Hiermee voldoen we aan gestelde eisen. Wat willen we bereiken? 1020 - We werken samen in de openbare ruimte Omschrijving (toelichting) We hebben het doel om een openbare ruimte te ontwikkelen en te onderhouden waar inwoners, gebruikers en bezoekers zich welkom en fijn bij voelen. Om dit te bereiken werken we in de openbare ruimte in samenspraak met inwoners, bedrijven en instellingen. We moedigen hen aan om mee te doen en mee te denken bij ontwikkeling en gebruik. Indien mogelijk voeren we ook het beheer samen uit. Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) 1021 - Samenwerking met inwoners en instellingen in de openbare ruimte Ons doel is om samen te werken aan ontwikkeling en beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Samen met het Groenpunt begeleiden en faciliteren we inwonerinitiatieven in de openbare ruimte om onze klimaatadaptatieopgaven te realiseren. Bij werkzaamheden in de openbare ruimte nemen we contact op met omwonenden, bewonersorganisaties en/of verenigingen/ondernemers. Dit doen we met de gebiedsregisseur. We gaan gericht de buurten en wijken in om informatie te delen of bij bewoners op te hal en en gebruiken deze bij de uitvoering. 1022 - Samenwerkingsverbanden in de openbare ruimte Bij het beheer en onderhoud van de openbare ruimte werken we steeds meer samen met bewoners en instellingen.
Zo ruimen bijvoorbeeld cliënten van Zozijn zwerfvuil op in delen van de stad. Ook hebben wij afspraken gemaakt met individuele inwoners om delen van de wijk schoon te houden of kleine groenvakken te onderhouden die grenzen aan hun eigen tuin. Het gaat hier bij om het “netheidsonderhoud”. Met de binnenstadmanager worden afspraken gemaakt om het centrum heel en schoon te houden. Om beter in te kunnen spelen op de landelijke Bestuursopdracht Water (BW), werken we binnen de afvalwaterketen samen met het WRIJ en de gemeente Lochem. Door samen te werken zorgen we voor een doelmatige en transparante waterketen, tegen zo laag mogelijke kosten voor inwoners en bedrijven. Pagina 145 van 243 Wat willen we bereiken? 1030 - Wegen Omschrijving (toelichting) We willen een schoon, heel en veilig wegennet in onze leefomgeving. Hiervoor gebruiken we inspectiegegevens en monitoren we wegen en paden. Meldingen en klachten kunnen ook invloed hebben op het onderhoud. Gepland groot onderhoud wordt in volgorde van belangrijkheid uitgevoerd. Met dagelijks -onderhoud worden kleine zaken zoals een verkeerd liggende stoeptegel direct aangepakt. Jaarlijks wordt de gladheidbestrijding geëvalueerd en het plan vastgesteld. Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) 1031 - Wegenbeleidsplan en wegbeheer In het wegenbeleidsplan staat hoe de gemeente de komende collegeperiode omgaat met de verhardingen.
Het beleidsplan stellen we op op basis van assetmanagement. Daarbij spelen mee: wet- en regelgeving, beleid en ambitie, de strategische, tactische en operationele kaders en de financiën. De risicoaansprakelijkheid voor de gemeente als wegbeheerder is een factor van belang. Voor wegen en paden die bestaan uit elementenverharding is onderhoudsniveau C vastgesteld, volgens CROW - normen. Voor het centrum houden we onderhoudsniveau B aan. Het opstellen van het wegenbeleidsplan wordt opgepakt in fase 2 van de Mobiliteitsvisie. Wat willen we bereiken? 1040 - Openbare verlichting Omschrijving (toelichting) We hebben een goed werkende openbare verlichting om te voorzien in een leefbare en veilige openbare ruimte. Deze verlichting werkt zo energiezuinig mogelijk. De verlichting is afgestemd en ingeregeld op hoe mensen wegen, paden en gebouwen gebruiken. Ongeveer 91% van onze verlichting is inmiddels energiezuinig. Het uitlichten van onze monumenten verduurzamen we ook stapsgewijs. In 2027 is de verlichting van de Walburgiskerk aan de beurt. Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) 1041 - Normen voor energiezuinige vervanging We hebben een goed werkende openbare verlichting om te voorzien in een leefbare en veilige openbare ruimte, Deze verlichting werkt energiezuinig. De verlichting is afgestemd en ingeregeld op het gebruik van de omgeving voor wegen, paden en gebouwen.
Pagina 146 van 243 Wat willen we bereiken? 1050 - Riolering Omschrijving (toelichting) We hebben een goed functionerend rioolstelsel. We werken aan het behouden en verder verbeteren van dit stelsel ten behoeve van alle gebruikers, zowel inwoners als organisaties en ondernemers. We anticiperen op de Europese Richtlijn Stedelijk Afvalwater. Zo komen er strengere kwaliteitseisen voor de inzameling en behandeling van huishoudelijk afvalwater in heel Europa. Dit betekent meer inspanningen voor gemeenten (riolering) en waterschappen (zuivering van rioolwater). Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) 1051 - Uitvoering onderhoudswerkzaamheden samenvoegen Bij grootschalig onderhoud wordt zoveel mogelijk één gebied opgepakt en aangepakt. Bij rioolvervanging wordt gezocht naar aanvullende middelen om een totale reconstructie te kunnen uitvoeren. Lukt dat niet dan wordt alleen het riool vervangen. 1052 - Verwerking hemelwater Hemelwater verwerken we het liefst apart van het afvalwater indien dat mogelijk is. In bestaande situaties, bijvoorbeeld de binnenstad, is dat niet altijd te realiseren. We nodigen nadrukkelijk inwoners uit om hemelwater af te koppelen. Hier is een afkoppelsubsidie voor beschikbaar. Sinds 1 januari 2026 wordt deze subsidie ook verleend voor de aanleg van groene daken. Alle nieuwbouwprojecten worden al jaren uitgevoerd met gescheiden stelsels.
1053 - Geplande vervangingswerkzaamheden In het uitvoeringsprogramma van het Watertakenplan 2026-2030 is de rioolvervanging in de Componistenbuurt opgenomen. Deze vervanging wordt geïntegreerd met de aanleg van het warmtenet. Hierdoor is er nog geen zekerheid over het moment van uitvoering. In 2027 wordt de riolering vervangen in de Brakelaan/Burgemeester de Millylaan/Veldweidelaan in Warnsveld. Ook worden voorbereidingen getroffen voor de rioolvervanging in de Breegraven. Daarnaast renoveren we rioolleidingen door middel van relining. Dit is een methode om de leiding te renoveren zonder graafwerkzaamheden. Tot slot vervangen we enkele grote gemalen, conform meerjarenbegroting Grote Gemalen. 1054 - Werken met Rioolbeheerprogramma We gebruiken een rioleringsprogramma (Brutis) dat helpt om het hele areaal inzichtelijk te maken. Zo kunnen we de staat van onderhoud in beeld brengen. Aan de hand van de staat van onderhoud stellen we vervangingsprogramma's op en bepalen we de benodigde financiële middelen. Pagina 147 van 243 1055 - Watertakenplan 2026- 2030 In 2026 is het nieuwe Watertakenplan 2026-2030 vastgesteld. Hierin wordt aangegeven hoe we omgaan met de drie wettelijke zorgplichten: voor afvalwater, hemelwater en grondwater. Het Watertakenplan, inclusief langetermijnperspectief, geeft inzicht in alle maatregelen en investeringen die nodig zijn de komende jaren.
Ook geven we in dit plan aan hoe hoog de rioolheffing de komende jaren moet zijn om alle benodigde werkzaamheden te kunnen uitvoeren. 1056 - Financiële uitgangspunten Met de beschikbare beheersystemen voor de openbare ruimte begroten we de financiële behoefte voor het instandhouden dan wel verbeteren van de openbare ruimte. Wat willen we bereiken? 1060 - Water Omschrijving (toelichting) We werken aan een klimaatrobuust watersysteem. We werken hierin samen met de waterschappen en grondeigenaren. Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) 1061 - Oppervlaktewater als onderdeel van het watersysteem Het oppervlaktewater is onderdeel van het watersysteem in en rond Zutphen. De interactie met de afvalwaterketen is van belang om de waterkwaliteit waar nodig te verbeteren of te behouden. Het aanpassen van overstorten kan hiervoor nodig zijn. 1062 - Samenwerking met Waterschap Rijn & en IJssel We hebben afspraken met het Waterschap Rijn & IJssel (WRIJ) volgens de strategische samenwerkingsagenda. Hierin zijn de meest relevante projecten benoemd. Het overgrote deel van het oppervlaktewater is in beheer en onderhoud bij WRIJ. Aan de westkant van de IJssel werken we samen met Waterschap Vallei en Veluwe. 1063 - Monitoring en beheer We meten realtime het waterniveau in de stelsels. Met deze informatie worden de gemalen aangestuurd en wordt het functioneren van overstorten in beeld gebracht.
Het beheer bestaat in grote lijnen uit het jaarlijks reinigen en inspecteren van ongeveer 10% van het totale rioleringsstelsel. Alle grote gemalen worden 3x per jaar gereinigd en geïnspecteerd. De pompunits van de drukriolering worden jaarlijks geïnspecteerd. Pagina 148 van 243 Wat willen we bereiken? 1070 - Civieltechnische kunstwerken Omschrijving (toelichting) Civieltechnische kunstwerken zoals bijvoorbeeld bruggen en kades zijn van essentieel belang voor de veiligheid en mobiliteit van de gemeente. Deze constructies worden periodiek gekeurd. Het meerjaren onderhouds- en vervangingsplan baseren we o.a. op deze keuringen. Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) 1071 - Meerjarenplan Civieltechnische Uitvoering Kunstwerken Het onderhoud aan onze kunstwerken stellen we vast op basis van periodieke inspecties en de verwachte levensduur. Met die gegevens wordt het Meerjarenplan Civieltechnische Kunstwerken geactualiseerd. Dat doen we voor een periode van minimaal 5 jaar. In 2026 starten we met de voorbereiding van het nieuwe meerjarenplan. Op grond van het meerjarenplan wordt de financiering van het groot onderhoud bepaald. Waar mogelijk passen we duurzame materialen en energie toe. Voor de vervanging van de westelijke aanbruggen van de oude IJsselbrug bouwen we in de meerjarenbegroting een reserve op. In 2033 start de voorbereiding van de vervanging.
1072 - Financiering, duurzaamheid en energie We verlengen de levensduur van civieltechnische kunstwerken door toepassing van duurzame materialen. Daarnaast proberen we kunstwerken zo lang mogelijk te handhaven en zo laat mogelijk te vervangen met het oog op duurzaamheid. 1073 - Reservering voor meerjarenbegroting Omdat een aantal zaken in de openbare ruimte een grote investering vraagt, reserveren we jaarlijks geld om groot onderhoud uit te voeren. Wat willen we bereiken? 1080 - Onderbouwing Omschrijving (toelichting) We willen goed zorgen voor onze kapitaalgoederen. We streven ernaar dat ze blijven voldoen aan de vastgestelde normen en op een financieel gezonde manier te onderhouden zijn. Hierdoor blijven deze objecten veilig en voorkomen we kapitaalvernietiging. We gebruiken onder andere vastgestelde plannen, verordeningen en beheersystemen om de (her)inrichting en beheer en onderhoud van openbaar groen uit te kunnen voeren. Het beheersysteem en keuringen en inspecties zijn van groot belang om de verschillende producten te onderhouden en om overzichten te genereren.
Pagina 149 van 243 Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) 1081 - (Her)inrichting, het beheer en onderhoud van het openbaar groen De kaders voor de (her)inrichting, het beheer en onderhoud van het openbaar groen zijn opgenomen in: • de Groenatlas Zutphen; • het Bomenbeleidsplan; • de Verordening Fysieke leefomgeving (hfst 4); • de (herziene) Visie landelijk gebied; • de Visie Vesting van de Toekomst; • de Klimaatadaptatiestrategie; • het Biodiversiteitsplan inclusief uitvoeringsprogramma biodiversiteit en Natuurinclusief Bouwen; • de beheervisie voor de Algemene Begraafplaats aan de Warnsveldseweg; • het Speelruimtebeleid Zutphen. Het herziene beleid voor spelen, bewegen en ontmoeten en het uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie worden hier aan toegevoegd. 1082 - Beheersysteem Het beheersysteem is van groot belang om areaal en de verschillende producten bij te houden. We genereren overzichten via dit systeem en programmeren het dagelijks en planmatig onderhoud. Wat willen we bereiken? 1090 - Onderhoud eigen panden Omschrijving (toelichting) We onderhouden onze panden volgens een meerjarig onderhoudsprogramma (MJOP). Er wordt regelmatig getoetst wat er aan onderhoud nodig is. We onderhouden onze panden op niveau 3. Duurzaamheid staat voorop bij investeringen en onderhoud.
Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) 1091 - Duurzaamheid is leidend Duurzaamheid en optimalisatie van energieverbruik worden standaard als onderdeel meegenomen bij onderhoud en vervanging. 1092 - Uitvoer en prijzen De behoefte om maatschappelijk vastgoed in te zetten (bijvoorbeeld sporthallen, buurtcentra) is altijd in beweging. Wij wegen financieel en maatschappelijk rendement tegen elkaar af. Op die manier maken we afgewogen keuzes rond het afstoten, aankopen of ontwikkelen van panden. In de programmabegroting voor het onderhoud van kapitaalgoederen zijn budgetten opgenomen voor het dagelijks onderhoud. Vanuit de portefeuille indeling en het bijbehorende beheerplan wordt een inschatting gemaakt voor het groot onderhoud. Dat wordt in de bestaande voorziening groot onderhoud opgenomen. Pagina 150 van 243 Eind 2026 leggen we een raadsvoorstel voor ter besluitvorming over de vernieuwde portefeuille indeling en het beheerplan. Dit voorstel voeren we na vaststelling uit in 2027 en verder. 1093 - Onderhoudsniveau Er worden verschillende onderhoudsniveaus toegepast. In beeldkwaliteit, netheidsbeheer werken we op A-niveau in het centrum en winkelgebieden, en B- niveau in de rest van de gemeente. Bij technisch wegenonderhoud passen we B en C-niveau toe. 1094 - Meerjarig Onderhouds Programma We hebben een meerjarig onderhoudsprogramma (MJOP) voor onze panden.
Hierin kijken we wat structureel aan onderhoud nodig is. Bij investeringen en onderhoud staat duurzaamheid voorop. • Ons beleid is gericht op onderhoud op een redelijk niveau (onderhoudsniveau 3); • Een actualisatie van prijzen zal in 2027 plaatsvinden nadat het vastgoedbeleid is herijkt; • De actualisatie is noodzakelijk door een gewijzigde portefeuille indeling, de sterk stijgende materiaalprijzen en de krapte op de arbeidsmarkt. Wat willen we bereiken? 1100 - Accommodaties Omschrijving (toelichting) We willen voldoen aan de behoefte aan maatschappelijk vastgoed zoals sporthallen, buurtcentra. De behoefte hierin is altijd in beweging wat maakt dat je vaker bij moet stellen. Wij wegen financieel en maatschappelijk rendement tegen elkaar af. Op die manier maken we afgewogen keuzes rond het afstoten of aankopen van panden. Ons accommodatiebeleid ligt vast binnen een beleidskader. Door gewijzigde inzichten en recentelijke juridische uitspraken is een herijking van dit beleid noodzakelijk. We pakken dit in de volgende collegeperiode op. Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) 1101 - Maatschappelijk Vastgoed en afwegingen In 2026 komen wij met pandvisies vanuit de verschillende beleidsterreinen die richting geven aan de accommodatie behoefte en daarmee de portefeuille indeling. De pandvisies worden periodiek geactualiseerd.
1102 - Actualisatie accommodatiebeleid We werken aan een lange termijn visie voor accommodaties in samenwerking met de betrokken beleidsvelden. Pagina 151 van 243 Wat willen we bereiken? 1110 - Vastgoedbeleid Omschrijving (toelichting) Met ons vastgoed maken wij het mogelijk om onder andere culturele en maatschappelijke doelen te realiseren. Bij de realisatie geven de vastgestelde ambities in de beleidsvelden (denk aan sport, cultuur, welzijn en onderwijs) inhoudelijk richting aan het vastgoedbeleid. Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) 1111 - Vastgoedbeleid als middel Met ons vastgoed helpen wij politiek-bestuurlijke doelen te realiseren. De beleidsvelden (denk aan sport, cultuur, welzijn en onderwijs) geven richting aan de inzet van vastgoed. Wij stemmen met hen af en adviseren hen.
Financieel overzicht Kerncijfers kapitaalgoederen januari 2026 Kapitaalgoederen 2026 Wegen totaal 2.940.678 Oppervlakteverharding Elementen m2 1.915.347 Cementbeton m2 1.171 Asfalt m2 810.435 Kunststofverharding m2 73.967 Zandwegen/halfverharding m2 139.756 Riolering vrijverval m1 350.000 Gemalen st 41 Subgemalen/drukgemalen st 207 Drukriolering m1 71.462 Straat en trottoirkolken st 16.468 IBA's st 11 Openbare verlichting masten st 9458 armaturen st 9674 Pagina 152 van 243 Lampen st 9677 Groen Gras ha 240 Bosplantsoen ha 50 Heesters en rozen ha 25 Sierbeplanting ha 18 Waterbeplanting ha 0 Overig ha 0 Bomen st 33.283 Spelen Openbare gelegenheden st Speeltoestellen st 742 civieltechnische constructies Fiets- en voetbruggen st 62 Verkeersbruggen st 23 oude ijsselbrug st 1 Viaducten st 49 Duikers m1 427 Kades m1 3936 oeverbescherming m1 25000 scheepsvaart bakening st 8 geluidschermen st 2 Schanskorven m1 2065 drijvende steiger st 1 overdekte wadi's st 2 uitkijktoren st 1 constructie trappen st 9 Pagina 153 van 243 Financiering Financiering In de paragraaf Financiering informeren we de gemeenteraad over het treasurybeleid en de manier waarop financiële risico’s worden beheerst. De uitvoering van het financieringsbeleid is geregeld in de Wet financiering decentrale overheden (Wet FIDO) en in het door de gemeenteraad vastgestelde Treasurystatuut.
Hierin zijn de uitgangspunten en kaders vastgelegd voor de uitvoering van de treasuryfunctie binnen de wettelijke mogelijkheden van de Wet FIDO. Treasury Onder treasury verstaan we het beheren en beheersen van de geldstromen, financiële posities en de daaraan verbonden risico's van de gemeente. Hieronder vallen onder andere het aantrekken van leningen, het uitzetten van overtollige middelen, het beheren van bankrekeningen en het beheersen van renterisico's. De treasuryfunctie ondersteunt de uitvoering van gemeentelijke taken. Omdat inkomsten en uitgaven niet altijd op hetzelfde moment plaatsvinden, zorgt treasury ervoor dat er op het juiste moment voldoende geld beschikbaar is om aan de betalingsverplichtingen te voldoen. Tegelijkertijd wordt voorkomen dat onnodig geld wordt geleend of dat overtollige middelen ongebruikt blijven. Een belangrijk doel van treasury is het financieren van gemeentelijk beleid tegen zo gunstig mogelijke voorwaarden. Daarbij staan drie uitgangspunten centraal: • het waarborgen van voldoende liquiditeit om aan financiële verplichtingen te kunnen voldoen; • het beheersen van financiële risico's, zoals rente- en kredietrisico's; • het beperken van financieringskosten en het optimaal benutten van beschikbare middelen.
De uitvoering van de treasuryfunctie vindt plaats binnen de kaders van de Wet financiering decentrale overheden (Wet FIDO) en het door de gemeenteraad vastgestelde Treasurystatuut. Hiermee wordt gewaarborgd dat de gemeente verantwoord, transparant en doelmatig omgaat met publieke middelen. Financieringsrisico's Om de financiële risico’s zoveel mogelijk te beperken, zijn in de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) twee belangrijke beheersinstrumenten opgenomen: de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Deze instrumenten worden verderop in deze paragraaf n ader toegelicht. Doelen De gemeente gaat zorgvuldig om met het geld van inwoners. Daarom lenen we alleen geld voor onze publieke taken en alleen wanneer dat echt nodig is. We gebruiken eerst onze eigen reserves. Pas als die niet voldoende zijn, trekken we een lening aan. Zo beperken we de rentekosten. Daarnaast zorgen we ervoor dat we tegen gunstige voorwaarden lenen en dat de financiële risico’s beheersbaar blijven. Om goed inzicht te houden in onze geldstromen, stellen we jaarlijks een liquiditeitsprognose op. Daarin brengen we de verwachte inkomsten en uitgaven in beeld. Zo weten we wanneer en hoeveel financiering nodig is. Door waar mogelijk eigen middelen in te zetten, hoeven we minder geld te lenen en besparen we op rentelasten.
Pagina 154 van 243 Beleggen en schatkistbankieren Als wij overtollige liquide middelen hebben, zijn wij verplicht deze onder te brengen bij het Ministerie van Financiën in het kader van schatkistbankieren. Deze middelen mogen uitsluitend worden aangehouden bij het ministerie, in een rekening-courant of deposito, of worden uitgeleend aan andere gemeenten. Kasbeheer De gemeentelijke kaspositie fluctueert van dag tot dag. Om deze schommelingen zo efficiënt mogelijk te beheren, is met de N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) een overeenkomst afgesloten. Op grond van deze overeenkomst mag de gemeente maximaal € 1 miljoen rood staan op de rekening- courant. Om een negatieve rekeningstand te voorkomen, wordt indien nodig tijdelijk geld aangetrokken voor een periode van korter dan één jaar. Deze kortlopende financiering wordt aangeduid als kasgeldleningen. Onze inzet Bij de begroting 2027 worden rentepercentages ingezet van 2% tot 3% voor kasgeldleningen en 3,5 tot 4,5% voor langlopende leningen. Renteberekening Het onderstaande overzicht geeft inzicht in: • de rentelasten van de externe financiering; • het renteresultaat; • de wijze waarop rente wordt toegerekend aan de taakvelden; • de verwerking van rentelasten en rentebaten in de begroting en de jaarstukken. De rentekosten worden aan de taakvelden toegerekend via het rente omslagpercentage.
Dit percentage wordt toegepast op de boekwaarde van de activa die aan de verschillende taakvelden zijn verbonden. Voor 2027 hanteert de gemeente Zutphen een omslagrente van 1,32%. Op basis van deze renteomslag sluit de rentetoerekening aan bij de werkelijke financieringskosten van de gemeente. Bij de gehanteerde omslagrente bedraagt het renteresultaat € 0. Hierdoor is sprake van een kostendekkende en evenwichtige verdeling van de rentelasten over de taakvelden. Rente toerekening (bedragen *€1.000) a. De externe rentelasten over de korte en lange financiering 2.995 b. De externe rentebaten (idem) -80 Pagina 155 van 243 Saldo rentelasten en rentebaten 2.914 c1. De rente die aan de facilitaire grondexploitaties (kostenverhaal) moet worden doorberekend 0 c2. De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend 0 c3. De rentebaat van door verstrekte leningen indien daar een speciale lening voor is aangetrokken (=projectfinanciering) die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend 0 0 Aan taakvelden toe te rekenen externe rente 2.914 d1. Rente over eigen vermogen 0 d2. Rente over voorzieningen 0 Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente 2.914 e. De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) -2.914 f.
Rente resultaat op het taakveld rente treasury 0 Renterisico In de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) wordt het renterisico op de vaste schuld omschreven als de mate waarin het saldo van rentebaten en rentelasten van een openbaar lichaam verandert als gevolg van wijzigingen in rentepercentages op leningen en uitzettingen met een oorspronkelijke rentetypische looptijd van één jaar of langer. Het renterisico op de vaste schuld moet voldoen aan de renterisiconorm. Deze norm is in de uitvoeringsregeling van de Wet Fido vastgesteld op 20% van het begrotingstotaal. Het doel van deze norm is het realiseren van een evenwichtige spreiding van de rentetypische looptijden binnen de leningenportefeuille. Hierdoor werken veranderingen in de marktrente geleidelijk door in de rentelasten, waardoor het risico van sterke schommelingen in de financieringslasten wordt beperkt. Prognose renterisico (bedragen x € 1000) Uit deze tabel blijkt dat het renterisico op de vaste schuld binnen de wettelijk gestelde normen blijft. Omschrijving 2027 2028 2029 2030 (bedragen *€1.000) 1a. Rente herziening op vaste schuld o/g | 0 | 0 | 0 | 0 1b. Rente herziening op vaste schuld u/g | 0 | 0 | 0 | 0 2. Netto rente herziening op vaste schuld | 0 | 0 | 0 | 0 (1a-1b) 3. Betaald aflossingen | 6.444 | 6.113 | 6.908 | 6.579 4.
Renterisico op vaste schuld (2+3) | 6.444 | 6.113 | 6.908 | 6.579 Renterisiconorm 5. Rentenorm (20% van omvang begroting per | 44.515 | 45.377 | 44.400 | 45.864 1-1) 7. Aflossingen en renteherzieningen (netto) | 6.444 | 6.113 | 6.908 | 6.579 6a. Ruimte onder de risiconorm (5-7) | 38.071 | 38.764 | 37.492 | 39.285 Leningenportefeuille In onderstaand overzicht geven wij de mutaties in de leningenportefeuille weer. Leningen | Bedrag | Gem. rente | invloed op gem. rente (bedragen *€1.000) Beginstand 1-1-2027 | 68.813 | 2,16% Nieuwe leningen Reguliere aflossingen | -6.444 | 2,48% | -0,03% Vervroegde aflossingen Eindstand per 31-12-2027 | 62.369 | 2,12% | -0,03% Portefeuille vaste uitzettingen per 1 januari 2027 In onderstaande tabel staan de verstrekte langlopende leningen per 1 januari 2027. Pagina 156 van 243 Naam geldnemer (bedragen x € 1.000) | Nominaal | Restant | Weging in uitzetting | portefeuille (bedragen *€1.000) Vaste uitzettingen publieke taak - Overige instellingen | 11.826 | 13.231 | 98,25% Totaal uitzettingen publieke taak | 11.826 | 13.231 | 98,25% Totaal vaste uitzettingen geen publieke taak | 891 | 236 | 1,75% Totaal vaste uitzettingen | 12.717 | 13.467 | 100,00% Rentekosten en -opbrengsten verbonden aan financieringsfunctie per 1 januari 2027.
Dekking | Rente | Bedrag (bedragen | Rentekosten (bedragen % | *€1.000) | *€1.000) Kort geld | 2,00% | 0 | 0 Onderhandse | 2,16% | 68.813 | 1.486 leningen Totaal | 75.716 | 1.486 Kasgeldlimiet Voor de beoordeling van de liquiditeitspositie, oftewel de mate waarin de gemeente op korte termijn aan haar betalingsverplichtingen kan voldoen, is de kasgeldlimiet een belangrijk instrument. De kasgeldlimiet geeft aan hoeveel kortlopende schuld de gemeente maximaal mag hebben. Onder kortlopende schuld wordt een schuld verstaan met een looptijd van maximaal één jaar. Kortlopende financiering is vaak goedkoper dan langlopende financiering, maar de rente kan ook sneller veranderen. De kasgeldlimiet is daarom bedoeld om te voorkomen dat de gemeente te afhankelijk wordt van kort geld en daardoor te maken krijgt met onverwa | cht sterk stijgende rentelasten. Pagina 157 van 243 De kasgeldlimiet wordt berekend als 8,5% van het begrotingstotaal aan het begin van het jaar. Dit percentage is vastgesteld in een ministeriële regeling. Voor 2027 bedraagt de kasgeldlimiet € | 18,9 miljoen, uitgaande van een begrotingsomvang van € 223 miljoen. Binnen deze limiet mag de gemeente haar financieringsbehoefte opvangen met kortlopende financieringsmiddelen. Elk kwartaal wordt de omvang van de netto vlottende schuld getoetst aan de kasgeldlimiet.
Kasgeldlimiet per jaar | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Bedragen * €1.000 Toets kasgeldlimiet Totaal netto vlottende schuld | 2.052 | 5.513 | 882 | 1763 Toegestane kasgeldlimiet | 18.919 | 19.285 | 18.870 | 19.492 Ruimte (+) / Overschrijving (-) | 20.971 | 24.798 | 19.752 | 21.255 Liquiditeitspositie De inkomsten en uitgaven van de gemeente vallen niet altijd op hetzelfde moment. Daardoor is het soms nodig om tijdelijk geld te lenen om aan betalingsverplichtingen te voldoen. Op andere momenten heeft de gemeente juist tijdelijk geld beschikbaar. Daarnaast moeten investeringen worden gefinancierd. Daarbij worden uitgaven vaak in één keer gedaan, terwijl de kosten over een langere periode worden afgeschreven. Voor een goede uitvoering van de treasuryfunctie is het belangrijk dat financiële informatie tijdig, juist en volledig beschikbaar is. Daarom stelt de gemeente een liquiditeitsprognose op. Deze prognose geeft inzicht in de verwachte inkomsten, uitgaven en financieringsbehoefte. Op basis van de liquiditeitsprognose voor 2027 wordt verwacht dat de gemeente binnen de kasgeldlimiet blijft. Hierdoor kan de financieringsbehoefte worden opgevangen zonder de wettelijke grens voor kortlopende schulden te overschrijden.
Pagina 158 van 243 Wet HOF (Houdbare overheidsfinanciën) De Wet houdbare overheidsfinanciën (Wet Hof) heeft als doel bij te dragen aan gezonde overheidsfinanciën en ervoor te zorgen dat Nederland voldoet aan de Europese begrotingsregels. Hierbij geldt onder meer dat het begrotingstekort van de collectieve sector beperkt moet blijven. Ook gemeenten dragen bij aan dit tekort. Door verschillen tussen het boekhoudstelsel van het Rijk en dat van gemeenten worden gemeentelijke investeringen meegenomen als tekort verhogend voor het EMU-saldo. De Wet Hof bepaalt daarom dat niet alleen het Rijk, maar ook decentrale overheden, zoals gemeenten en provincies, moeten bijdragen aan het beheersen van het EMU-tekort. Voor gemeenten gezamenlijk is een aandeel in het EMU | -tekort vastgesteld. Gemeenten dienen hun financiële positie binnen de afgesproken normen te houden. Indien de gezamenlijke decentrale overheden deze normen overschrijden, kunnen maatregelen worden getrof | fen. Het doel hiervan is het waarborgen van houdbare overheidsfinanciën op zowel nationaal als lokaal niveau. Omschrijving (bedragen * € 1.000) | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1. Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c) | -4.546 | -7.556 | -4.663 | -1.170 | 3.732 2. Mutatie (im)materiele activa | 42.769 | 10.653 | 4.795 | 13.833 | -9.487 3.
Mutatie voorzieningen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 4. Mutatie voorraden (incl. | 0 | -2.074 | -10.001 | -2.096 | -1.885 bouwgronden in exploitatie 5. Verwachte boekwinst bij verkoop effecten en (im) materiele activa | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Berekend EMU-saldo | -47.315 | -16.135 | 543 | -12.907 | 15.104 Verbonden partijen Verbonden partijen Regio Stedendriehoek Vestigingsplaats | Voorst Belang | 14,3% Pagina 159 van 243 Bestuurlijke vertegenwoordiger | M.W. Jaeger Arrangement | 2 Door samenwerking wordt meer bereikt en Openbaar belang | worden krachtige steden en een vitaal platteland gerealiseerd. Bijdrage 2027 | € 399.300 Eigen vermogen 31-12-2025 | € 1.268.649 Eigen vermogen 31-12-2026 | n.n.b. Vreemd vermogen 31-12-2025 | € 2.394.449 Vreemd vermogen 31-12-2026 | n.n.b. Begroot resultaat 2027 | € 0 Website | Regio Stedendriehoek GGD Noord-Oost Gelderland Vestigingsplaats | Zutphen Belang | 4,5% Bestuurlijke vertegenwoordiger | J. Bloem Arrangement | 3 De gezondheidsdienst van 22 gemeenten en Openbaar belang | de GGD voeren de wettelijke gezondheidstaken uit.