1343838 - Bijlage 1 - Programmabegroting 2027 -2030 gemeente Zutphen
Tekst van het document
Bypass) nodig is/zijn. Indicator 2: afronding 2e stresstestronde in 2027 Streefwaarde: in 2027 voeren we risicodialogen om tot een uitvoeringsagenda klimaatadaptatie te komen die in 2027 ter besluitvorming aan het college wordt voorgelegd en waarover de raad wordt geïnformeerd. Indicator 3: Afronding van de besluitvorming van de KRW-opgaven en start van de uitvoering en realisatie in 2027 Pagina 32 van 243 Streefwaarde: In 2027 leggen we de projecten vanuit de KRW-opgaven voor aan het college ter besluitvorming en informeren we de raad. Het begin van de uitvoering wordt naar verwachting gestart in 2027. Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) 221 - Benutten van de kansen voor Ruimte voor de Rivier 2.0 in de IJsselcorridor. Het functioneren van de IJssel staat, als gevolg van klimaatverandering, steeds nadrukkelijker onder druk. Dit vraagt om fundamentele keuzes waarvoor een robuuste koers richting 2100 en verder nodig is. Voor een belangrijk deel worden de keuzes het komend jaar op Rijksniveau gemaakt, maar ze hebben invloed op ons als gemeente. Daarom hebben we samen met onze buurgemeenten, de provincie en de betrokken waterschappen de handschoen opgepakt om zelf een strategie te bepalen die ons past. In 2027 zullen wij samen met de genoemde partners onze positie verder bepalen en onderzoeken welke oplossing, bijvoorbeeld de realisatie van een bypass, het beste past.
Daarnaast starten wij in 2027 met een gerichte lobby om de belangen van gemeente Zutphen, waaronder bevaarbaarheid van de IJssel en een toekomstbestendige oeververbinding op de agenda van de provincie, het Rijk en de EU te krijgen. 222 - Realisatie Groen-blauwe longen. We investeren in een robuust watersysteem en een stevige groenstructuur om ruimte te bieden aan een klimaatrobuuste en natuurinclusieve openbare ruimte. Deze dooradering maakt zowel het landschap als ons stedelijk gebied veerkrachtig, aantrekkelijk en functioneel. Hiermee dragen we bij aan gezondheid, klimaatadaptatie, biodiversiteit (o.a. door het verbeten van de waterkwaliteit) en ruimtelijke kwaliteit. In 2027 realiseren we deze dooradering door het toevoegen van veel extra bomen en houtopstanden in onze openbare ruimte, het stimuleren van aanplant van landschapselementen bij onze inwoners en het toepassen van natuurinclusieve en klimaatrobuuste ontwerpprincipes bij herinrichtingen en reconstructies. 223 - Aanpak Droogte en Wateroverlast Achterhoek+ en Liemers. Vanuit de bestuurlijke samenwerking Achterhoek+ en de Liemers, waar wij als gemeente bij aangesloten zijn vanuit de regionale samenwerking (Achterhoek +) op het gebied van water, is een Meerjareninvesteringsagenda (MIP) Aanpak Droogte en Wateroverlast Achterhoek+ en Liemers opgesteld in 2025.
Hiermee committeren we ons aan daadwerkelijke realisatie van de Aanpak Droogte en willen de gebiedspartners de Achterhoek en de Liemers beter bestand maken tegen de toenemende weersextremen. In 2027 brengen we kansrijke projecten voor onze gemeente in kaart en stellen we hiervoor een uitvoeringstrategie op. De raad wordt hierover geïnformeerd. Als vervolg op het MIP gaat Natuurmonumenten het project Vierakkerselaak uitvoeren in samenwerking met de gemeente in 2027. 224 - Uitvoering geven aan de regionale aanpak. De regionale 2e stresstestronde over wateroverlast, hitte en droogte houdt rekening met de nieuwe KNMI'23 klimaatscenario's. Deze zorgen voor actuelere dreigingsbeelden en betere onderbouwing van adaptatiemaatregelen. Door het op regionaal niveau op te pakken ontstaan gemeentegrensoverschrijdende en gedeelde beelden. Pagina 33 van 243 De risicodialoog met diverse partners moet leiden tot keuzes: wat vinden we acceptabel, wat niet en welke maatregelen nemen we om de risico’s te verkleinen. Dit leidt in 2027 tot een gezamenlijk besluit hoe met de risico’s wordt omgegaan. 225 - Verbeteren inzicht in de waterkwaliteit. Door warm en droog weer, dat steeds vaker voorkomt, is de doorstroming in het watersysteem niet altijd voldoende. Dit heeft gevolgen voor de waterkwaliteit. Uit analyse blijkt dat er problemen zijn met de waterkwaliteit.
Om beter inzicht te krijgen in de actuele waterkwaliteit wordt vaker en uitgebreider onderzoek verricht. De resultaten daaruit worden meegenomen in de risicodialoog die in 2027 gevoerd gaat worden. 226 - Samenwerken aan KRW-opgaven met waterschap. Door gezamenlijk maatregelen te treffen in en langs de Berkel en de Hoofdgracht worden zowel de waterkwaliteit als de leefomgeving verbeterd. De opgave van het waterschap combineren we met onze eigen opgaven vanuit de Visie Vesting van de Toekomst en het Biodiversiteitsplan. Hierdoor kunnen we onze eigen doelen behalen op het realiseren van de herkenbaarheid en het versterken van de cultuurhistorische vestingstructuur rond de binnenstad en de natuurinclusieve openbare ruimte. In 2027 wordt het definitief ontwerp voor zowel de herinrichting van de Hoofdgracht als de Berkelmeandering ter besluitvorming voorgelegd aan de raad, vindt de participatie met de samenleving plaats en zal de uitvoering van beide projecten starten. 227 - Samenwerken aan KRW-opgaven met Rijkswaterstaat. Wij werken mee aan de KRW-opgaven van Rijkswaterstaat in de Tichelbeeksewaard en de Bronsbergerwaard om de waterkwaliteit te verbeteren en natuurontwikkeling te realiseren, deels op onze gemeentelijke gronden. In 2027 vindt de participatie met de pachters en omgeving plaats. Eind 2027 zal er gestart worden met de uitvoering van de projecten.
Onze reguliere taakuitvoering Binnen dit programma geven we uitvoering aan de reguliere gemeentelijke taken op het gebied van de fysieke leefomgeving. We zorgen voor een integrale afweging van ruimtelijke ontwikkelingen en werken aan een samenhangende inrichting van wonen, werken, mobiliteit, erfgoed en openbare ruimte. Daarbij vormen de Omgevingsvisie en de Omgevingswet het beleidsmatige en juridische kader. Verder werken we op reguliere basis samen met de Regio Stedendriehoek en andere regionale partners. Op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling begeleiden en beoordelen we ruimtelijke initiatieven en vergunningaanvragen. We zorgen ervoor dat plannen zorgvuldig, integraal en binnen de geldende beleidskaders worden afgewogen. Daarnaast onderhouden we regionale samenwerkingen en leveren we een bijdrage aan de verdere ontwikkeling van het ruimtelijk beleid. Voor wonen voeren we de gemeentelijke taken uit op het gebied van volkshuisvesting. Dit omvat onder meer samenwerking met woningcorporaties, huurdersorganisaties en regionale partners, de uitvoering van woonruimteverdeling en woonzorgopgaven. We ondersteunen de woningbouwproductie en het beter benutten van de bestaande woningvoorraad en werken aan het vergroten van de mogelijkheden voor Collectief Particulier Opdrachtgeverschap en woonwagenstandplaatsen.
Ook leveren we beleidsmatige inbreng bij ruimtelijke ontwikkelingen om te waarborgen dat woningbouw aansluit bij de behoefte van inwoners en de ambities van de gemeente. Binnen het thema mobiliteit werken we aan een veilige, bereikbare en goed functionerende gemeente. We dragen zorg voor verkeersveiligheid, passen mobiliteits | - en parkeerbeleid toe bij ruimtelijke ontwikkelingen en stemmen werkzaamheden, evenementen en omle | idingen op elkaar af. Daarnaast werken we samen met regionale partners aan de bereikbaarheid van Zutphen en Warnsveld. Hierbij houden we het STOMP-principe in het achterhoofd. Op het gebied van erfgoed en archeologie geven we uitvoering aan wettelijke taken rondom de bescherming van monumenten, cultuurhistorische waarden en archeologisch erfgoed. We adviseren bij vergunningaanvragen, beoordelen ruimtelijke plannen en zorgen voor de bescherming en het beheer van archeologische waarden en vondsten. Vanuit grondzaken ondersteunen we gebiedsontwikkelingen en ruimtelijke projecten. We beheren de grondexploitaties, bewaken financiële ontwikkelingen en risico's en adviseren over aan | - en verkopen van gronden. Daarmee dragen we bij aan een financieel verant | woorde uitvoering van ruimtelijke plannen. Daarnaast werken we aan de verdere implementatie van de Omgevingswet.
Hierbij ligt de focus op het opstellen van het Omgevingsplan, het ontwikkelen van werkwijzen voor omgevingsprogramma's en het verder inrichten van monitoring en evaluatie. Zo zorgen we ervoor dat de gemeente ook op de lange termijn kan blijven voldoen aan de wettelijke taken en ambities voor de fysieke leefomgeving Wat mag het kosten? Financiën Ruimtelijke ontwikkeling en wonen Bedragen x €1.000 Exploitatie | Realisatie 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 (Primitief) Lasten Mobiliteit | 1.573 | 1.277 | 1.313 | 1.306 | 1.304 | 1.299 Ruimtelijke | 2.344 | 2.000 | 1.799 | 1.747 | 1.746 | 1.746 ontwikkeling Wonen | 2.996 | 3.214 | 3.074 | 3.125 | 3.141 | 3.141 Grondzaken | 10.041 | 6.554 | 6.092 | 11.881 | 8.657 | 8.657 Totaal Lasten | 16.954 | 13.044 | 12.278 | 18.059 | 14.848 | 14.842 Baten Mobiliteit | -3.262 | -3.198 | -3.277 | -3.277 | -3.277 | -3.277 Ruimtelijke | -683 | -346 | -347 | -347 | -347 | -347 ontwikkeling Pagina 34 van 243 Exploitatie | Realisatie 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 (Primitief) Wonen | -1.241 | -1.633 | -1.635 | -1.635 | -1.635 | -1.635 Grondzaken | -12.836 | -6.443 | -5.980 | -11.769 | -8.545 | -8.545 Totaal Baten | -18.022 | -11.620 | -11.240 | -17.029 | -13.805 | -13.805 Gerealiseerd | -1.067 | 1.424 | 1.038 | 1.030 | 1.043 | 1.037 saldo
van baten en lasten Stortingen Mobiliteit | 500 | 500 | 500 | 500 | 500 | 500 Wonen | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 Grondzaken | 3.041 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal | 3.542 | 502 | 502 | 502 | 502 | 502 Stortingen Onttrekkingen Mobiliteit | -6 | -6 | -6 | 0 | 0 | 0 Ruimtelijke | -103 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 ontwikkeling Wonen | -21 | -15 | 0 | 0 | 0 | 0 Grondzaken | -246 | -111 | -112 | -112 | -112 | -115 Totaal | -375 | -132 | -118 | -112 | -112 | -115 Onttrekkingen Mutaties | 3.167 | 370 | 384 | 390 | 390 | 387 reserves Gerealiseerd | 2.100 | 1.794 | 1.422 | 1.420 | 1.433 | 1.424 resultaat Wie zijn onze belangrijkste partners In deze paragraaf is een selectie opgenomen van de belangrijkste partners waarmee de gemeente structureel samenwerkt binnen dit programma. Deze partners zijn geselecteerd op basis van hun bijdrage aan het realiseren van de programmadoelen, waarbij uitval van één van de partners impact kan hebben op de voortgang van het geheel. De selectie betreft daarmee niet een volledig overzicht, maar een gerichte weergave van partijen die het meest bepalend zijn voor het behalen van de doelstellingen binnen dit programma. Pagina 35 van 243 Pagina 36 van 243 Partner Toelichting Rijkswaterstaat Rijkswaterstaat is aanjager van projecten in de uiterwaarden langs de IJssel die effect (kunnen) hebben op de gemeentelijke grondpositie.
Waterschap Rijn en IJssel en Waterschap Vallei en Veluwe Via de grondportefeuille faciliteert de gemeente de waterschappen in hun maatregelen om te voldoen aan de Kaderrichtlijn Water en in andere projecten. Daarnaast zijn zij eigenaar van het Zutphens watersysteem. Provincie Gelderland Via de grondportefeuille faciliteert de gemeente de provincie in projecten. Daarnaast bezit de provincie substantiële grondposities binnen de gemeentegrenzen. Provincie Gelderland is eigenaar van de provinciale wegen, die cruciaal zijn voor de bereikbaarheid van Zutphen. Regionale samenwerking Water Achterhoek + We werken samen op het gebied van onze wateropgaven en klimaatadaptatie Terreinbeherende organisaties (TBO) De TBO's, zoals Staatsbosbeer, bezitten substantiële grondposities binnen de gemeentegrenzen en zijn een partner in gebiedsontwikkelingen. Pagina 37 van 243 Historische, charitatieve of religieuze instellingen Deze instellingen, bezitten substantiële grondposities binnen de gemeentegrenzen en zijn een partner in gebiedsontwikkelingen. Groenpunt Het groenpunt ondersteunt bij de participatie van inwoners bij het vergroenen en klimaatadaptief en natuurinclusief inrichten van onze openbare ruimte.
Stichting Landschapsbeheer Gelderland Ondersteunen bij het realiseren en duurzaam instandhouden van de groen- blauwe dooradering van ons buitengebied bij particulieren Lokale belangenorganisaties Lokale belangenorganisaties denken mee bij onze beleidsopgaven en het creëren van draagvlak Regio Stedendriehoek Samenwerkingsverband van gemeenten in de regio Stedendriehoek, ook voor het opstellen van regionaal beleid. Openbaar vervoer bedrijven De openbaar vervoerbedrijven zorgen ervoor dat onze inwoners gebruik kunnen maken van het openbaar vervoer. Woning ontwikkelende partijen, waaronder de woningcorporaties Partners in het realiseren van de woningbouwopgaven. Pagina 38 van 243 Verplichte indicatoren (BBV) In deze paragraaf worden de verplichte indicatoren weergegeven die gemeenten op grond van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) moeten opnemen in de begroting en jaarstukken. Deze landelijk vastgestelde, uniforme indicatoren geven inzicht in maatschappelijke ontwikkelingen en de prestaties van beleid en maken vergelijking tussen gemeenten mogelijk. De indicatoren vormen daarmee een aanvulling op de gemeentelijke sturingsinformatie en worden daarom separaat gepresenteerd. Bij dit programma horen de volgende verplichte indicatoren: Taakveld Indicato r eenh eid peri ode Zutp hen Provi ncie Nede rland Bron Beschrijving 3.
Economie Functie menging % 202 4 48,9 54,6 54,5 LISA De functiemengi ngsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. 8. Volkshuisv esting, Ruimtelijke ordening en woning voorraad (vhrowv) Nieuwbo uw woninge n aant al pe r 1.00 0 woni ngen 202 4 4,2 7,6 8,4 ABF - Systeem Woningvo orraad Nieuw gebouwde wonin gen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties. Pagina 39 van 243 8. Volkshui svesting, Ruimtelijke ordening en woningvoo rraad (vhrowv) Demogr afische druk % 202 6 81,2 75,5 71,3 CBS - Bevolkings statistiek De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. De belangrijkste beleidsdocumenten In deze paragraaf is een selectie opgenomen van de meest relevante beleidsstukken, visies en uitvoeringsprogramma’s die direct richting geven aan de doelen en activiteiten binnen dit programma en die bepalend zijn voor de uitvoering en verantwoording daarvan. De selectie betreft daarmee geen volledig overzicht, maar een gerichte weergave van documenten die in belangrijke mate sturend zijn voor de inhoud en uitvoering van dit programma.
Beleidsstuk (Link) Toelichting Omgevingsvisie gemeente Zutphen De Omgevingsvisie 2040 geeft richting aan een gezonde, groene en toekomstbestendige ontwikkeling van Zutphen en Warnsveld. Daarbij staan wonen, werken, mobiliteit, natuur en voorzieningen in samenhang centraal. Nota Grondbeleid 2017 De Nota grondbeleid beschrijft de rol van de gemeente op de grondmarkt en de inzet van instrumenten voor verwerving en uitgifte. Nota Grondprijsbeleid 2020 De Nota Grondprijsbeleid beschrijft de manier waarop de gemeente de grondprijzen bij uitgifte bepaalt. Nota Vastgoedbestendig Zutphen 2017 Vastgoedbestendig Zutphen benoemt de kaders voor grond- en accommodatiebeleid en beschrijft op hoofdlijnen de werkwijze. Ook wordt de indeling in drie deelportefeuilles vastgelegd. Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2024- 2039 Het IHP is kaderstellend voor de planning en realisatie van onderwijshuisvesting. Groenatlas (2014) (opvraagbaar vanuit papieren archief) Beschrijft de groenstructuur in de gemeente Zutphen inclusief de ontwikkelopgaven. Bomenbeleidsplan 2021 | Beschrijft de ambities en daarnaast de kaders voor duurzame instandhouding van onze bomen. De groenatlas maakt onderdeel uit van dit plan. Biodiversiteitsplan 2024 | Beschrijft de ambitie en kaders voor het duurzaam instandhouden en versterken van de natuur in onze gemeente.
Lokale Klimaatadaptatie Strategie | Beschrijft de ambitie en kaders voor 2024-2028 | klimaatadaptatie Omschrijft de activiteiten die we gaan doen Uitvoeringsprogramma biodiversiteit 2025 | de komende jaren om uitvoering te geven aan het biodiversiteitsplan Geeft de kaders voor een natuurinclusieve Beleidsregel Natuurinclusief Bouwen 2025 | inrichting bij ontwikkelingen voor gemeente, bedrijven, instellingen en particulieren Herziening kapbeleid (Verordening Fysieke | Geeft de randvoorwaarden leefomgeving hoofdstuk 4) 2025 | voor doorzame instandhouding van onze houtopstanden in de gemeente. Geeft kaders voor het omgaan met water, Watertakenplan 2026-2030 | klimaatverandering en de wettelijke zorgplichten Bestaat uit zes themaprogramma's: Slimme Groene Verstedelijking, Vitaal Landelijk Uitvoeringsagenda Regio Stedendriehoek | Gebied, Mobiliteit, Energiesysteem van de 2023 – 2030 | Toekomst, Ruimtelijke Ontwikkeling en Regionale Economie van de Toekomst. Hierin wordt per programma beschreven welke doelen tot 2030 behaald willen worden. Regionaal Programma Werklocaties Regio Stedendriehoek (2025 – 2028) | Hierin gaan we op zoek naar passende antwoorden op de ruimtevraag voor bedrijven, de veranderende economie en toenemende druk op de ruimte in de regio.
Regionale fietsvisie Stedendriehoek 2024- | Geeft regionale kaders om het fietsgebruik in 2040 | de regio Stedendriehoek te stimuleren Regionale uitvoeringsagenda publieke | Geeft regionale kaders om projecten op te mobiliteit 2025-2029 Zutphen | starten om publieke mobiliteit verder te ontwikkelen. Pagina 40 van 243 Pagina 41 van 243 Woondeal 2024-2034: Zaak 857482: Bestuurlijke besluitvorming In de woondeal zijn het aantal te realiseren woningen vastgelegd en zijn er ook afspraken gemaakt over ouderenhuisvesting. Afwegingskader woningbouw: Indexatie Afwegingskader woningbouw Zutphen 2024 Zutphen - iBabs Publieksportaal Met het Afwegingskader woningbouw Zutphen 2024 zijn heldere kaders gecreëerd voor de plannen van initiatiefnemers zodat wij kunnen sturen op een passend woningaanbod bij onze ambities. Investeringsplannen en -kredieten Volgens het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is een investering het vastleggen van vermogen in een object waarvan het nut zich over meerdere jaren uitstrekt. Dit vertaalt zich in jaarlijkse kapitaallasten (rente + afschrijving).
Deze investeringen worden onder verdeeld naar drie soorten materiële vaste activa: • Investeringen met economisch nut • Investeringen met economisch nut, waarbij ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven • Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut Conform de financiële spelregels van de gemeente worden investering bij de begrotingsbehandeling door de raad geautoriseerd. De raad heeft de mogelijkheid om bij de begrotingsbehandeling aan te geven van welke investeringen hij op een later tijdstip een apart voorstel voor autorisatie van het investeringskrediet wil ontvangen. Investeringsplan 2027-2030: Voor dit programma staan er op dit moment géén investeringen gepland in deze begrotingsperiode. Lopende investeringen: Voor dit programma zijn er lopende investeringen enkele voorbeelden hiervan zijn: • De voorbereiding van de woningbouwprojecten, deze worden uiteindelijk omgezet naar een GREX (grondexploitatie). • Binnen mobiliteit zijn een aantal herinrichtingsprojecten, zoals de fietsstraat Paulus Potterstraat, die een lopend krediet hebben. Pagina 42 van 243 Voor de lopende investeringen kan gelden dat deze al voor deze begrotingsperiode worden afgerond of omgezet.
Programma 3 Ontwikkeling en beheer openbare ruimte en gemeentelijke eigendommen Context programma 3 Ontwikkeling en beheer openbare ruimte en gemeentelijke eigendommen Dit programma is gericht op de duurzame instandhouding van de gemeentelijke eigendommen. Daarbij gaat het om de openbare ruimte en groen, civiele kunstwerken, publieke voorzieningen op en onder de grond en gemeentelijke panden en gronden. Kernbegrippen bij deze instandhouding zijn duurzaamheid, toekomstgerichtheid, kwaliteit en kosten efficiëntie. Voor de panden geldt bovendien dat deze moeten bijdragen aan de gemeentelijke beleidsdoelstellingen en ambities. De programma - overstijgende paragrafen Onderhoud kapitaalgoederen en Grondbeleid geven een verdere inhoudelijke toelichting. Wat willen we bereiken? Wij willen een toekomstbestendige en duurzame leefomgeving realiseren waarin grond, vastgoed en openbare ruimte optimaal bijdragen aan de ruimtelijke, economische en maatschappelijke ambities van de gemeente. Door strategische sturing op de grond- en vastgoedportefeuille, heldere keuzes bij gebiedsontwikkelingen, versterking van de financiële regie en doelmatig beheer van gemeentelijke eigendommen zorgen we ervoor dat deze middelen maximaal bijdragen aan de opgaven van vandaag en morgen.
Daarbij geven we uitvoering aan de Omgevingsvisie, het Vastgoedbeleid 2026 (eind 2026 vast te stellen), het Integraal Huisvestingsplan (IHP) en de vernieuwing van sportaccommodaties. Tegelijkertijd werken we aan een bereikbare, veilige, gezonde, klimaatrobuuste en natuurinclusieve openbare ruimte waarbij onze inwoners zien, ervaren en begrijpen wat we doen. Ook werken we aan betrouwbare voorzieningen en duurzaam beheer van gebouwen, infrastructuur en watersystemen. Zo vergroten we de leefbaarheid, duurzaamheid en aantrekkelijkheid van de gemeente Zutphen voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? Wat willen we bereiken? 310 - Een grondportefeuille die optimaal bijdraagt aan gemeentelijk beleid. Wat willen we bereiken? Pagina 43 van 243 Verwerving, eigendom en uitgifte van grond dragen bij aan het realiseren van gemeentelijke ambities. De omvang en samenstelling van de grondportefeuille en de inzet van grondinstrumentarium sluiten goed aan bij de ambities en beleidsdoelen. Het beheer van de grondportefeuille en de inzet van grondinstrumentarium (zowel verwerving als uitgifte) voldoet aan de wettelijke kaders en gebeurt transparant, eenduidig, marktconform en kostenefficiënt. Waar staan we nu? De grondportefeuille wordt gevormd door het totaal van de gemeentelijke gronden exclusief de openbare ruimte.
Het grootste deel van deze gronden is contractueel bij derden in gebruik. Dit is de beheerportefeuille en omvat ongeveer 500 contracten. Daarnaast zijn er uitgeefbare gronden (voor woningbouw en bedrijventerrein) en de strategische grondposities in het landelijk gebied. De omvang van de portefeuille varieert door strategische aankopen en door verkopen ten behoeve van gebieds - en locatieontwikkelingen. Indicatoren en streefwaarden Indicator 1: Kostenverhaal bij private gebieds- en locatieontwikkelingen Streefwaarde 1: Bij alle private ontwikkelingen waar de gemeente geen grondpositie heeft worden onze kosten op de initiatiefnemer verhaald. Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) 311 - Vaststellen van actueel beleid. De kaders uit de huidige nota's Grondbeleid en Grondprijsbeleid geven onvoldoende sturing en sluiten niet aan bij de Omgevingswet en bij de actualiteit. In 2027 wordt een nieuwe Nota grondbeleid ter vaststelling aangeboden. In dit beleid worden ook de uitgangspunten en methodieken voor het grondprijsbeleid vastgelegd. Ook wordt in 2027 het programma kostenverhaal ter vaststelling aangeboden. Kostenverhaal is verplicht onder de Omgevingswet voor private bouwinitiatieven waar de gemeente geen grondpositie heeft.
In het nieuwe grondbeleid houden we rekening met: • Bij de start van gebiedsontwikkelingen een keuze maken over de rolverdeling tussen gemeente en marktpartijen. • Integrale sturing op omvang en samenstelling van de grond- en vastgoedportefeuille. • Versterken van de financiële regie en risicobeheersing bij gebieds- en locatieontwikkeling. 312 - Gebieds- en locatieontwikkelingen faciliteren door de verwerving en uitgifte van grond en door kostenverhaal. Deze activiteit is volledig gekoppeld aan de gebieds- en locatieontwikkelingen die in programma 2 Ruimtelijke ontwikkeling en wonen worden beschreven. Gronden worden aangekocht of uitgegeven door middel van verkoop of erfpacht/opstal. Waar wij meewerken aan private gebieds- en locatieontwikkelingen doen we aan kostenverhaal. In 2027 gaat het vooral om onderhandelingen en contractvorming met marktpartijen en corporaties voor woningbouwprojecten. Pagina 44 van 243 313 – Herijken en actualiseren grondportefeuille. De gemeentelijke gronden zijn voor het overgrote deel in gebruik bij derden. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om erfpachtrechten op bedrijventerreinen en in woongebieden, opstalrechten voor sport- en welzijnsverenigingen en nutsvoorzieningen, en grondverhuur aan particulieren. Daarnaast houden we gronden in het landelijk gebied aan om ruimtelijke en economische ontwikkelingen aan de randen van de gemeente mogelijk te maken.
Ook worden gronden in het landelijk gebied ingezet voor projecten die de waterkwaliteit verbeteren. Zolang de gronden in het landelijk gebied niet nodig zijn voor andere ontwikkelingen worden deze verpacht. In 2027 focussen we onder andere op het herijken van de erfpachtportefeuille, het (alsnog) vestigen van opstalrechten voor verenigingen en het actualiseren van de afspraken rondom volkstuinen. Daarnaast werken we toe naar meer duurzame pachtovereenkomsten. Wat willen we bereiken? 320 - Een vastgoedportefeuille die optimaal bijdraagt aan gemeentelijk beleid. Wat willen we bereiken? Om het gemeentelijk vastgoed toekomstbestendig, waardevast en doelmatig inzetbaar te houden zijn keuzes nodig ten aanzien van renovatie, vervanging, verduurzaming en mogelijke herontwikkeling van gebouwen. Daarmee wordt de vastgoedportefeuille in lijn gebracht met de maatschappelijke opgaven en gemeentelijke ambities op de lange termijn. De komende jaren lopen enkele ontwikkelingen en ambities parallel: de uitwerking van de Omgevingsvisie, de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan (IHP), de daarmee samenhangende vernieuwing van sportaccommodaties en het ontwikkelen van een langeterm ijnvisie op de vastgoedportefeuille via strategisch voorraadbeheer. Waar staan we nu? De huidige portefeuille omvat 96 vastgoedobjecten met in totaal 96.000 m2 BVO (exclusief scholen).
Met het vastgoedbeleid uit 2017 hebben we belangrijke stappen gezet naar centralisering en professionalisering. We werken nu toe naar een meer regisserende, faciliterende en adviserende rol. Daarnaast krijgt de integrale benadering van het verder te ontwikkelen accommodatiebeleid hierin een heldere plaats. In 2026 leggen we de nota Vastgoedbeleid 2026 voor aan de raad. Hierin staan de kaders voor het nieuwe vastgoedbeleid. Na de besluitvorming gaan we aan de slag met het toepassen van die kaders in het vastgoedbeheer, onderhoud en verduurzaming. Indicatoren en streefwaarden Pagina 45 van 243 Indicator 1: Financieel gezonde portefeuille Streefwaarde: We streven naar een kostprijsdekkende huur van 95% in 2030, na vaststelling van het implementatieplan. Indicator 2: Waardebehoud vastgoedportefeuille Streefwaarde: Na vaststelling van de nota Vastgoedbeleid 2026 voeren we in 2027-2030 het per gebouw vastgelegde toekomstperspectief uit. Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) 321 - (Her)ontwikkelen van vastgoed in lijn met beleid. Beleidsmatige keuzes werken door in de vastgoedportefeuille.
Belangrijke projecten waar we aan werken zijn: • de invulling van de erfgoeddepots (zie programma 5); • de huisvestingsvragen en de invulling van broedplaatsen voor cultuur (zie programma 5); • de uitbreiding of nieuwbouw van de brandweerkazerne, op initiatief van de Veiligheidsregio; • de voortzetting van belangrijke huurovereenkomsten, bijvoorbeeld GGD. Voor deze projecten bereiden we de (ver)bouwplannen voor en maken we afspraken met gebruikers. 322 - Uitvoeren van het Integraal Huisvestingsplan. Het vastgesteld Integraal Huisvestingsplan 2024-2039 kent een strakke planning voor de vervangende nieuwbouw en/of renovatie van veertien scholen, waarvan één voor voortgezet onderwijs. De overige basisscholen worden op eigen initiatief verduurzaamd, met gedeeltelijke financiële ondersteuning. In de periode 2027-2030 werken de schoolbesturen samen met de gemeente aan de voorbereiding en realisatie van vier nieuwbouwprojecten en één vernieuwbouwproject: 1. Nieuwbouw van Kind Expertisecentrum (KEC Zutphen) voor Het Mozaïek (SBO) en Anne Flokstraschool (SO) aan de Keucheniusstraat; 2. Renovatie en nieuwbouw van De Waaier en De Parel aan de Harenbergweg 1; 3. Nieuwbouw van IKC Het Zuiderlicht aan Het Zwanevlot 318; 4. Nieuwbouwuitbreiding van de dependance van De Zonnewende aan de Valckstraat 32; 5. Levensduurverlengende renovatie van De Achtsprong aan De Brink 126-128.
In 2027 worden deze plannen verder uitgewerkt. We streven ernaar om eind 2027 te starten met de bouw van 4 scholen uit het IHP. Het gaat om de start van de nieuwbouw van het KEC Zutphen, de renovatie en nieuwbouw van De Waaier en De Parel en de nieuwbouwuitbreiding van de dependance van De Zonnewende. We starten in 2027 met de actualisatie van het IHP. Tegelijkertijd werken we aan een nieuwe ‘Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Zutphen’. We streven ernaar om beide documenten in 2028 gereed te hebben en ter besluitvorming aan de raad voor te leggen. Pagina 46 van 243 323 - Verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed. Eind 2026 bieden we de nota Vastgoed 2026 aan de raad aan met het plan voor de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed aan de raad aan. Na besluitvorming wordt gestart met de eerste tranche van de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed. Hierbij worden 13 gebouwen aangepast naar energielabel A. Daarmee wordt bijgedragen aan het behalen van de doelstelling van 55% CO2-reductie in 2030. In 2027 starten we met de verduurzaming van drie gebouwen: de gemeentelijke locatie aan de Henri Dunantweg (HDW), het oude stadhuis en de Burgerzaal. 324 - Toewerken naar toekomstbestendige sportaccommodaties. In 2027 bieden we ter besluitvorming een raadsvoorstel aan met het verduurzamings - en vervangende nieuwbouwplan voor twaalf sportaccommodaties.
De gemeente heeft als wettelijke taak te voorzien in voldoende adequate sportaccommodaties voor het bewegingsonderwijs, in lijn met het gemeentelijk sportbeleid. We zijn van plan om de sportaccommodaties toe te voegen aan de actualisatie van het IHP-onderwijs. 325 - De realisatie van het Hanzehuis. De oplevering van het Hanzehuis staat gepland voor 2030. We zitten in de voorbereidingsfase en werken toe naar een definitief plan en bestek voor de bouwfase. Daarnaast werken we verder aan de openbare ruimte rond het Hanzehuis en het realiseren van tijdelijke huisvesting. De tijdelijke huisvesting combineren we met de herontwikkeling van het Baudartius. Wat willen we bereiken? 330 - Bereikbare en klimaatrobuuste openbare ruimte. Wat willen we bereiken? We zetten in op een toekomstbestendige openbare ruimte voor onze inwoners en bezoekers. Een openbare ruimte die wij integraal ontwikkelen en beheren en waarin voorzieningen betrouwbaar functioneren en voldoen aan de gestelde eisen. Wij willen dat de gemeente goed en veilig bereikbaar is. Voor het duurzaam behoud van een toekomstbestendige openbare ruimte werken we dagelijks aan het beheer en onderhoud van het openbaar groen en al onze wegen, speeltoestellen en straatmeubilair. Ook onderhouden we de gedenkparken zorgvuldig en begeleiden begrafenissen.
We zorgen dagelijks voor het schoonhouden van de openbare ruimte, ook na markten, uitgaansavonden en evenementen. We bieden service aan onze inwoners door snelle afhandeling van klachten en meldingen over de openbare ruimte en straatverlichting. Daarnaast werken we, zowel doordeweeks als in het weekend, aan het verhelpen van storingen en grijpen in bij calamiteiten van onze rioolgemalen, calamiteiten in de openbare ruimte. We werken samen aan een klimaatrobuuste en natuurinclusieve gemeente en vergroten daarmee de leefbaarheid van de gemeente Zutphen. Pagina 47 van 243 Waar staan we nu? Op dit moment zetten wij fors in op het klimaatrobuust en natuurinclusief inrichten van de nieuwe en bestaande openbare ruimte. Onderhoud en vervangen van riolering lopen volgens planning. We werken samen met de provincie Gelderland om gemeente Zutphen bereikbaar te houden en dragen bij aan het beheer en de vervanging van de verkeersregelinstallaties op provinciale kruispunten met gemeentelijke wegen. We zorgen voor onze kapitaalgoederen. We streven ernaar dat ze blijven voldoen aan de vastgestelde normen en op een financieel gezonde manier te onderhouden zijn. Dit is een grote uitdaging. Door ontwikkelingen op wereldschaal (COVID, conflicten, beleid VS) zijn de kosten voor onderhoud en vervangen de afgelopen jaren aanzienlijk gestegen.
De verwachting is dat de kosten voor onder andere materiaal blijven stijgen. Daarnaast laat een recente inventarisatie zien dat de vervangingsinvesteringen voor een aantal kapitaalgoederen nog niet in de programmabegroting zijn opgenomen. Bovendien is de indexatie voor een aantal reserveringen onvoldoende. Deze inzichten brengen stevige vervangingsinvesteringen met zich mee. De omvang van de investeringen wordt in 2027 inzichtelijk gemaakt. Indicatoren en streefwaarden Indicator 1: alle kapitaalgoederen in beeld Streefwaarde: In 2027 hebben we al onze kapitaalgoederen voor 99% in beeld. In 2027 starten we met het in beeld brengen van de financiële consequenties van de vervangingsopgave van al onze kapitaalgoederen. Indicator 2: Groei van het bomenbestand Tot 2030 willen we groeien naar 35.000 bomen; In 2050 willen we voor elke inwoner een boom: het bomenbestand moet gelijk zijn aan ons inwoneraantal. Indicator 3: Vergroenen van de openbare ruimte Streefwaarde: Bij herinrichting hanteren we het ontwerpprincipe ‘Groen, tenzij.....’; we streven naar vergroening van 600 m2 per jaar in onze openbare ruimte (samen met onze inwoners). Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) 331 - Grip op beheer en vervanging van onze kapitaalgoederen. We brengen in 2027 alle kapitaalgoederen in beeld inclusief bijbehorende storingen, calamiteiten en risico's.
In 2027 maken we een start met het in beeld brengen van de financiële consequenties van deze vervangingsopgave, de prioritering en de beleidskeuzes die hierin te maken zijn. 332 - Toewerken naar een klimaatrobuuste openbare ruimte. We stellen in 2027 een uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie openbare ruimte op waarover we de raad informeren. Hierin worden onder andere de uitkomsten van de regionale stresstestronde (hitte, droogte, wateroverlast en overstroming) opgenomen. Ook inventariseren wij de gevolgen van weersextremen voor onze inwoners en de openbare ruimte. Pagina 48 van 243 Onze reguliere taakuitvoering Binnen dit programma geven we uitvoering aan de reguliere gemeentelijke taken voor het beheer, onderhoud en de instandhouding van de fysieke leefomgeving, het gemeentelijk grond en vastgoed. Het programma zorgt ervoor dat inwoners, ondernemers en bezoekers kunnen rekenen op veilige, goed onderhouden en toekomstbestendige voorzieningen en openbare ruimte. We beheren en onderhouden wegen, fietspaden en bijbehorende infrastructuur, zoals openbare verlichting, verkeersregelinstallaties, verkeersborden en beweegbare palen. Daarbij zorgen we voor een veilige en toegankelijke openbare ruimte, voeren we regulier onderhoud uit volgens vastgestelde kwaliteitsniveaus en reageren we op calamiteiten en gladheid van wegen.
Ook beheren we civiele kunstwerken, zoals bruggen en viaducten, volgens de meerjarige beheer- en onderhoudsplanning. Daarnaast beheren we de gemeentelijke portefeuille van gronden en gebouwen. Dit omvat zowel het administratieve als het juridische en technische beheer van gemeentelijk vastgoed. We verzorgen verhuur, verkoop en tijdelijk beheer van gebouwen en gronden, beheren pachtcontracten en gebruiksovereenkomsten en ondersteunen gebiedsontwikkelingen door grondverwerving en gronduitgifte. Ook voeren we onderhoud uit aan gemeentelijke gebouwen, op basis van het beheerplan, en begeleiden we nieuwbouw- en herontwikkelingsprojecten. Daarnaast verkopen we restpercelen en snippergroen en stellen jaarlijks de Grondprijzenbrief op. Voor het onderwijs geven we uitvoering aan het Integraal Huisvestingsplan. Samen met schoolbesturen werken we aan passende, duurzame en toekomstbestendige onderwijshuisvesting die aansluit bij de behoeften van leerlingen, medewerkers en onderwijsinstelling en. Op het gebied van sport zorgen we voor het beheer en de instandhouding van (binnen)sportaccommodaties, waarbij Actief Zutphen een belangrijke rol heeft in het gebruikersbeheer. Hierbij staat een adequaat, toegankelijk, bereikbaar en toekomstbestendig aanbo d van sportvoorzieningen centraal, passend binnen het vastgestelde sportaccommodatiebeleid.
Binnen het beheer van de openbare ruimte onderhouden we het openbaar groen, bomenbestand en de gedenkparken volgens de vastgestelde kwaliteitsniveaus. Hiermee dragen we bij aan een aantrekkelijke, veilige en verzorgde leefomgeving. Ook geven we uitvoering aan de gemeentelijke afval- en watertaken. Samen met Circulus zorgen we voor de inzameling en verwerking van huishoudelijke grondstoffen en stimuleren we afvalscheiding en hergebruik van materialen. Voor riolering en waterbeheer voeren we het Watertakenplan uit, waarmee invulling wordt gegeven aan de gemeentelijke zorgplichten voor afvalwater, hemelwater en grondwater. Daarnaast beheren en onderhouden we de havens en kades binnen de gemeente. Dit omvat zowel regulier onderhoud als specifieke werkzaamheden die nodig zijn om de veiligheid, bereikbaarheid en functionaliteit van deze voorzieningen te waarborgen. Met deze werkzaamheden zorgen we voor een goed beheerde, veilige en duurzame leefomgeving en houden we het gemeentelijk vastgoed, de infrastructuur en de openbare voorzieningen in stand voor huidige en toekomstige generaties.
Wat mag het kosten? Financiën Ontwikkeling en beheer openbare ruimte en gemeentelijke eigendommen Bedragen x €1.000 Exploitatie | Realisatie 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 (Primitief) Lasten Wegen | 6.565 | 7.970 | 7.958 | 8.197 | 8.186 | 8.215 havens en kaden | 454 | 1.073 | 256 | 255 | 254 | 253 Gemeentelijke | 5.559 | 3.728 | 5.762 | 3.636 | 3.886 | 5.171 panden en gronden Onderwijshuisvesting | 5.543 | 5.085 | 5.526 | 5.762 | 5.776 | 5.548 Sportaccomodaties | 2.468 | 2.638 | 2.876 | 2.857 | 2.896 | 2.870 Openbaar groen en | 4.663 | 4.725 | 5.110 | 5.123 | 5.123 | 5.102 (openlucht) recreatie Grondstoffen | 6.796 | 6.626 | 6.788 | 6.788 | 6.788 | 6.788 Riolering | 7.009 | 6.803 | 3.616 | 3.719 | 3.918 | 3.895 Gedenkparken | 616 | 641 | 654 | 655 | 655 | 652 Totaal Lasten | 39.672 | 39.288 | 38.545 | 36.991 | 37.481 | 38.493 Baten Wegen | -610 | -280 | -287 | -287 | -287 | -287 havens en kaden | -27 | -14 | -14 | -14 | -14 | -14 Gemeentelijke | -3.325 | -2.834 | -2.627 | -2.627 | -2.627 | -3.773 panden en gronden Onderwijshuisvesting | -411 | -382 | -403 | -403 | -403 | -440 Sportaccomodaties | -1.917 | -2.107 | -2.160 | -2.160 | -2.160 | -2.160 Openbaar groen en | -49 | -14 | -14 | -14 | -14 | -14 (openlucht) recreatie Grondstoffen | -7.812 | -7.710 | -7.968 | -7.969 | -7.967 | -7.967 Riolering | -7.514 | -7.394 |
-4.262 | -4.414 | -4.663 | -4.618 Gedenkparken | -297 | -407 | -417 | -417 | -417 | -417 Totaal Baten | -21.963 | -21.141 | -18.151 | -18.304 | -18.551 | -19.690 Gerealiseerd saldo | 17.709 | 18.147 | 20.395 | 18.687 | 18.931 | 18.804 van baten en lasten Stortingen Wegen | 565 | 565 | 565 | 565 | 565 | 565 Gemeentelijke | 161 | 2.356 | 127 | 127 | 127 | 127 panden en gronden Onderwijshuisvesting | 395 | 395 | 395 | 595 | 596 | 596 Sportaccomodaties | 118 | 118 | 3 | 3 | 3 | 3 Pagina 49 van 243 Exploitatie | Realisatie 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 (Primitief) Openbaar groen en | 8 | 8 | 8 | 8 | 8 | 8 (openlucht) recreatie Gedenkparken | 22 | 22 | 22 | 22 | 22 | 22 Totaal Stortingen | 1.269 | 3.464 | 1.120 | 1.320 | 1.320 | 1.320 Onttrekkingen Wegen | -217 | -887 | -746 | -822 | -815 | -804 havens en kaden | -201 | -837 | 0 | 0 | 0 | 0 Gemeentelijke | -395 | -2.500 | -2.537 | -307 | -306 | -304 panden en gronden Onderwijshuisvesting | -606 | -698 | -897 | -1.092 | -1.160 | -902 Sportaccomodaties | -74 | -229 | -223 | -221 | -219 | -208 Openbaar groen en | -44 | 0 | 0 | 0 | 0 | -62 (openlucht) recreatie Gedenkparken | -4 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal Onttrekkingen | -1.542 | -5.152 | -4.403 | -2.441 | -2.500 | -2.280 Mutaties reserves | -274 | -1.688 | -3.283 | -1.121 | -1.180 | -960 Gerealiseerd | 17.435 | 16.459 | 17.112
| 17.566 | 17.751 | 17.843 resultaat Wie zijn onze belangrijkste partners In deze paragraaf is een selectie opgenomen van de belangrijkste partners waarmee de gemeente structureel samenwerkt binnen dit programma. Deze partners zijn geselecteerd op basis van hun bijdrage aan het realiseren van de programmadoelen, waarbij uitval van één van de partners impact kan hebben op de voortgang van het geheel. De selectie betreft daarmee niet een volledig overzicht, maar een gerichte weergave van partijen die het meest bepalend zijn voor het behalen van de doelstellingen binnen dit programma. Partner | Toelichting Rijkswaterstaat is aanjager van projecten in de Rijkswaterstaat | uiterwaarden langs de IJssel die effect (kunnen) hebben op de gemeentelijke grondpositie. Pagina 50 van 243 Pagina 51 van 243 Waterschap Rijn en IJssel en Waterschap Vallei en Veluwe Via de grondportefeuille faciliteert de gemeente de waterschappen in hun maatregelen om te voldoen aan de Kaderrichtlijn Water en in andere projecten. Daarnaast zijn zij eigenaar van het Zutphens watersysteem. Provincie Gelderland Via de grondportefeuille faciliteert de gemeente de provincie in projecten. Daarnaast bezit de provincie substantiële grondposities binnen de gemeentegrenzen. Provincie Gelderland is wegbeheerder van de provinciale wegen.
Schoolbesturen Schoolbesturen zijn een essentiële samenwerkingspartner bij de instandhouding, vernieuwing en ontwikkeling van toekomstbestendige onderwijshuisvesting. Samen geven wij invulling aan de opgaven op het gebied van capaciteit, kwaliteit en duurzaamheid. Kinderopvangorganisaties Samen met schoolbesturen én kinderopvangorganisaties werken wij aan de ruimtelijke ontwikkeling van (integrale) kindcentra, gericht op een doorgaande leerlijn van kinderen van 0 tot 13 jaar. Actief Zutphen Het gebruikersbeheer van sportaccommodaties is belegd bij Actief Zutphen. Groenpunt Het groenpunt ondersteunt bij de participatie van inwoners bij het vergroenen en klimaatadaptief en natuurinclusief inrichten van onze openbare ruimte. Pagina 52 van 243 Stichting Landschapsbeheer Gelderland Ondersteunt bij het realiseren en duurzaam instandhouden van de groen-blauwe dooradering van ons buitengebied bij particulieren. Lokale belangenorganisaties Lokale belangenorganisaties denken mee bij onze beleidsopgaven en het creëren van draagvlak. Regionale samenwerking Water Achterhoek + We werken samen op het gebied van onze wateropgaven en klimaatadaptatie. Circulus Zorgt voor inzameling en transport van huishoudelijke grondstoffen.
Verplichte indicatoren (BBV) In deze paragraaf worden de verplichte indicatoren weergegeven die gemeenten op grond van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) moeten opnemen in de begroting en jaarstukken. Deze landelijk vastgestelde, uniforme indicatoren geven inzicht in maatschappelijke ontwikkelingen en de prestaties van beleid en maken vergelijking tussen gemeenten mogelijk. De indicatoren vormen daarmee een aanvulling op de gemeentelijke sturingsinformatie en worden daarom separaat gepresenteerd. Bij dit programma horen de volgende verplichte indicatoren: Taakveld Indicator Eenhe id Perio de Zutph en Provin cie Nederla nd Bron Beschrijv ing Pagina 53 van 243 7. Volksgezon dheid en milieu Omvang huishoud elijk restafval kg per inwon er 2024 97 93 148 CBS - Statistiek Huishoud elijk afval Niet gescheid en ingezam eld huishoud elijk afval. De belangrijkste beleidsdocumenten In deze paragraaf is een selectie opgenomen van de meest relevante beleidsstukken, visies en uitvoeringsprogramma’s die direct richting geven aan de doelen en activiteiten binnen dit programma en die bepalend zijn voor de uitvoering en verantwoording daarvan. De selectie betreft daarmee geen volledig overzicht, maar een gerichte weergave van documenten die in belangrijke mate sturend zijn voor de inhoud en uitvoering van dit programma.
Beleidsstuk (Link) Toelichting Omgevingsvisie Zutphen 2040 De Omgevingsvisie 2040 geeft richting aan een gezonde, groene en toekomstbestendige ontwikkeling van Zutphen en Warnsveld. Daarbij staan wonen, werken, natuur en voorzieningen in samenhang centraal. Nota Grondbeleid 2017 De Nota grondbeleid beschrijft de rol van de gemeente op de grondmarkt en de inzet van instrumenten voor verwerving en uitgifte. Grondstoffenplan Afval en grondstoffenplan gemeente Zutphen Beleidskaders grondstoffenbeleid 2023-2027 Nota Grondprijsbeleid 2020 De Nota Grondprijsbeleid beschrijft de manier waarop de gemeente de grondprijzen bij uitgifte bepaalt. Pagina 54 van 243 Nota Vastgoedbestendig Zutphen 2017 Vastgoedbestendig Zutphen benoemt de kaders voor grond- en accommodatiebeleid en beschrijft op hoofdlijnen de werkwijze. Ook wordt de indeling in drie deelportefeuilles vastgelegd. Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2024-2039 Het IHP is kaderstellend voor de planning en realisatie van onderwijshuisvesting. Groenatlas (2014) (opvraagbaar vanuit papieren archief) Beschrijft de groenstructuur in de gemeente Zutphen inclusief de ontwikkelopgaven. Bomenbeleidsplan 2021 Beschrijft de ambities en daarnaast de kaders voor duurzame instandhouding van onze bomen Biodiversiteitsplan 2023 Beschrijft de ambitie en kaders voor het duurzaam instandhouden en versterken van de natuur in onze gemeente.
Lokale Klimaatadaptatie Strategie 2024-2028 Beschrijft de ambitie en kaders voor klimaatadaptatie Uitvoeringsprogramma biodiversiteit 2025 Omschrijft de activiteiten die we gaan doen de komende jaren om uitvoering te geven aan het biodiversiteitsplan Beleidsregel Natuurinclusief Bouwen 2025 Geeft de kaders voor een natuurinclusieve inrichting bij ontwikkelingen voor gemeente, bedrijven, instellingen en particulieren Herziening kapbeleid (Verordening Fysieke leefomgeving hoofdstuk 4) 2021 Geeft de randvoorwaarden voor duurzame instandhouding van onze houtopstanden in de gemeente. Pagina 55 van 243 Watertakenplan 2026-2030 Geeft kaders voor het omgaan met water, klimaatverandering en de wettelijke zorgplichten Speelruimtebeleidsplan (2015) - herziening in 2026 door BOSS-beleid (bewegen, ontmoeten, sporten en spelen) (opvraagbaar vanuit papieren archief) Geeft de kaders voor de ontwikkeling en duurzame instandhouding van onze speellocaties Investeringsplannen en -kredieten Volgens het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is een investering het vastleggen van vermogen in een object waarvan het nut zich over meerdere jaren uitstrekt. Dit vertaalt zich in jaarlijkse kapitaallasten (rente + afschrijving).
Deze investeringen worden onder verdeeld naar drie soorten materiële vaste activa: • Investeringen met economisch nut • Investeringen met economisch nut, waarbij ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven • Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut Conform de financiële spelregels van de gemeente worden investering bij de begrotingsbehandeling door de raad geautoriseerd. De raad heeft de mogelijkheid om bij de begrotingsbehandeling aan te geven van welke investeringen hij op een later tijdstip een apart voorstel voor autorisatie van het investeringskrediet wil ontvangen. Investeringsplan 2027-2030: Voor dit programma staan er op dit moment de volgende investeringen gepland:
Pagina 56 van 243 Toelichting: 1. Naast de scholen waar al een krediet voor is toegekend geldt dat voor de overige scholen die zijn opgenomen in het Integraal huisvestingsplan gemeente Zutphen 2024 – 2039 (periode 2027-2030)dat de plannen nog niet voldoende concreet zijn om het gevraagde k rediet in bovenstaand overzicht op te nemen. 2. De genoemde kredieten bij het meerjarige investeringsplan sport betreffen de opgenomen kredieten bij de voorjaarsnota 2026 en hebben alleen betrekking op de buitensportaccommodaties. Lopende investeringen: Voor dit programma zijn er lopende investeringen, enkele voorbeelden hiervan zijn: 1. Investeringen voor de nieuw/ver- bouw van scholen, zoals het KEC en de Kaardebol; 2. Investeringen voor sportfaciliteiten, zoals Sportpark het Meijerink; 3. Investeringen voor de verbouwing en openbare ruimte van het Hanzehuis; Voor de lopende investeringen kan gelden dat deze al voor deze begrotingsperiode worden afgerond of omgezet. Programma 4 Ondernemen en duurzaamheid Context programma 4 Ondernemen en duurzaamheid Dit programma richt zich op het versterken van de sociaal-economische structuur van de gemeente Zutphen. Het omvat economie en vestigingsklimaat, bedrijventerreinen, binnenstad en wijkvoorzieningen, energietransitie, duurzaamheid en de verbinding tussen onderwijs, arbeidsmarkt en werkgelegenheid.
De inzet is gericht op meer arbeidsparticipatie, economische vitaliteit en bestaanszekerheid, gecombineerd met een aantrekkelijk ondernemersklimaat en een goed voorzieningenniveau voor inwoners. Tegelijkertijd werkt de gemeente aan de energietransitie, welke verder reikt dan het vervangen van de fossiele energie door duurzame energiebronnen, en de verdere verduurzaming van de bebouwde omgeving. Wat willen we bereiken? Tussen 2027 en 2030 werken we aan meer arbeidsparticipatie, economische vitaliteit en bestaanszekerheid, waarbij voorzieningen dichtbij inwoners blijven. Wij voeren de energietransitie uit Pagina 57 van 243 volgens het Nationaal Klimaatakkoord, met als doel in 2030 de CO2-uitstoot met 55% te verminderen ten opzichte van 1990. Daarbij wordt gekozen voor een rechtvaardige en wijkgerichte aanpak. Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? Wat willen we bereiken? 410 - Een vitale en duurzame economie die slim verbonden is. Wat willen we bereiken? Gemeente Zutphen wil een aantrekkelijke gemeente blijven om te wonen, werken en ondernemen, met een divers aanbod aan bedrijvigheid, een sterke economie en goed bereikbare voorzieningen. Tussen 2027 en 2030 versterken we de sociaal-economische structuur door in te zetten op arbeidsparticipatie, economische vitaliteit en bestaanszekerheid, waarbij voorzieningen dichtbij inwoners beschikbaar blijven.
Door te investeren in arbeidsparticipatie, een vitaal ondernemersklimaat en sterke voorzieningen in wijken en binnenstad, werkt de gemeente aan een veerkrachtige economie die perspectief biedt op werk en inkomen en die meebeweegt met maatschappelijke en economische veranderingen. Om ruimte te bieden aan economische groei en een aantrekkelijk vestigingsklimaat breiden we de werklocaties De Revelhorst en De Mars (Eefde-West) uit. Daardoor ontstaat op termijn ruimte om De Stoven en Lage Weide te herontwikkelen tot gemengd stedelijk gebied. Ook voor de Bufferzone onderzoeken we mogelijkheden voor een dergelijke ontwikkeling. De Sociaal- Economische Visie geeft richting hoe wij de ontwikkeling van onze economie zien. Na afronding van de Sociaal - Economische Visie werken we de Gebiedsvisie De Mars verder uit, waarbij de unieke kwaliteiten van het gebied, zoals de beschikbare milieuruimte en de ontsluiting over water, worden benut. Daarnaast zetten we in op een compleet en hoogwaardig voorzieningenniveau in de binnenstad en een passend aanbod in de wijkharten. We investeren in een bereikbare, leefbare en aantrekkelijke binnenstad met een gezonde mix van wonen, werken, ondernemen, horeca en recreatie. In de wijken streven we naar ontmoetingsplekken en dagelijkse voorzieningen die aansluiten bij de behoeften van inwoners.
Waar staan we nu? De sociaal-economische structuur van de gemeente Zutphen staat onder druk door ontwikkelingen zoals krapte op de arbeidsmarkt, personeelstekorten in vitale sectoren, een groeiende groep inwoners met een kwetsbare inkomenspositie en veranderende eisen aan het vestigingsklimaat voor ondernemers. Tegelijkertijd vragen de energietransitie en verduurzaming om aanpassingsvermogen van zowel inwoners als bedrijven. We staan aan de lat voor de actualisatie van het beleid. Dit is nodig voor het voeren van een gedegen economisch beleid en voor de uitvoering van de Omgevingsvisie. Indicatoren en streefwaarden Indicator 1: Het aantal uitgevoerde acties en maatregelen per kader thema voor economie, werklocaties en commerciële functies; hierbij wordt ook de voortgang gerapporteerd. Streefwaarde: In 2030 zijn de belangrijkste kaders geactualiseerd (ja/nee per kader). Jaarlijks wordt gerapporteerd over: Pagina 58 van 243 • het aantal uitgevoerde acties en maatregelen per thema; • de voortgang per maatregel (gerealiseerd / lopend / vertraagd). Dit op basis van de actualisatie en uitvoering van kaders voor economie, werklocaties en commerciële functies in het dynamisch stadshart en de wijkharten Indicator 2: Inzicht in de woon-werkbalans Streefwaarde: de woon-werkbalans blijft minimaal gelijk en wordt de komende jaren versterkt.
Vanaf 2027 wordt jaarlijks inzicht gegeven in: • de woon-werkbalans, op basis van o het aantal arbeidsplaatsen o het aantal inwoners In de Sociaal -Economische Visie kan de streefwaarde worden aangescherpt. Indicator 3: Voldoende ruimte voor ondernemen Streefwaarde: Vanaf 2027 wordt jaarlijks inzicht gegeven in: • De ruimte op de bedrijventerreinen o Deze wordt verstevigd en groeit de komende jaren om de autonome groei te faciliteren (2026 = 272 ha | bron Ibis Gelderland) • In de binnenstad blijft de leegstand rond de frictieleegstand van 5 – 7% (bron Locatus) Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) 411 - We stellen een Sociaal-Economische Visie op. De Sociaal-Economische Visie geeft de gewenste richting aan over de ontwikkeling van onze economie, ons economisch profiel en brengt focus aan op onze inzet. In 2027 wordt de Sociaal–Economische Visie opgesteld en ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. 412 - We breiden onze bestaande bedrijventerreinen uit. Voor de uitbreiding van bedrijventerrein de Revelhorst is het onderzoeksbudget reeds beschikbaar gesteld en worden de geplande activiteiten in 2027 uitgevoerd. We starten met een scenariostudie - als onderdeel van de initiatief/verkenningsfase - waarin verschillende ruimtelijke scenario’s worden bekeken. 413 - Een passend en compleet aanbod van voorzieningen in de gemeente.
De kadernota horeca wordt in het najaar van 2026 aan de gemeenteraad voorgelegd ter besluitvorming. Na de besluitvorming wordt de kadernota in 2027 verder uitgewerkt. Ook vindt in 2027 een evaluatie van het ‘programma binnenstad’ plaats. Pagina 59 van 243 Wat willen we bereiken? 420 - CO2-neutraal in 2050. Wat willen we bereiken? Het programma energietransitie voert het Nationale Klimaatakkoord uit. Dat betekent dat we minder CO2 uit gaan stoten. Om CO2-neutraliteit te halen moet in 2050 95% minder CO2 worden uitgestoten dan in 1990. De tussendoelstelling voor 2030 is 55% minder CO2-uitstoot dan in 1990. Gemeente Zutphen realiseert de energietransitie rechtvaardig en wijkgericht. Waar staan we nu? Met behulp van de regionale klimaatmonitor houden we de CO2-uitstoot in de gemeente Zutphen bij. De laatste cijfers in de regionale klimaatmonitor zijn van 2024. In 2024 werd 44% minder CO2 uitgestoten dan in 1990. De eerste stap om de CO2-uitstoot te beperken is het besparen van energie. We bieden verschillende vormen van ondersteuning aan inwoners, van energiefixers tot volledige ontzorging van grootschalige isolatie. Daarnaast werken we aan de realisatie van warmtenetten als vervanging voor aardgas, de opwek van duurzame elektriciteit met zon en wind en de overstap naar duurzame mobiliteit onder andere door het plaatsen van laadpalen.
Netcongestie is een belangrijke factor bij die overstap naar duurzame energie. Stroom is niet meer onbeperkt beschikbaar. Bedrijven staan al jaren op de wachtlijst en sinds 1 juli geldt deze wachtlijst ook voor woningen. Door middel van het zogenaamde “eerder aanvragen” zorgen we ervoor dat woningen en scholen prioriteit krijgen bij het verstrekken van stroom. Tegelijkertijd is een ander bewustzijn nodig: netbewust bouwen. Op die manier kun je met minder stroom hetzelfde aantal woningen en scholen bouwen. In 2025 heeft het inwonersberaad een rapport met 25 aanbevelingen aan de raad aangeboden om op een rechtvaardige manier de CO2-footprint in de gemeente Zutphen met 95% terug te brengen in 2050. In 2026 zijn we gestart met de uitvoering van de eerste elf aanbevelingen. Indicatoren en streefwaarden Indicator 1: CO2-uitstoot in de gemeente Zutphen Streefwaarde: In 2030 moet de CO2-uistoot zijn afgenomen met 55% ten opzichte van 1990. In 2030 moet de CO2-uitstoot in de gemeente Zutphen 114 kton zijn. Pagina 60 van 243 Indicator 2: Hoofdverwarmingsinstallatie van woningen (bestaande bouw) Streefwaarde: In 2035 zijn 1.600 woningen aardgasvrij. Het warmtenet in de Componistenbuurt voor 700 woningen is gerealiseerd. De eerste 500 woningen in Noordveen zijn aangesloten op een warmtenet. 400 woningen hebben een volledig elektrische warmtepomp.
Indicator 3: Geïsoleerde woningen Streefwaarde: We streven ernaar dat ongeveer 600 woningeigenaren in 2027 gebruikmaken van onze isolatiesubsidieregeling.
Pagina 61 van 243 Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) 421 - Energiebesparing. We voeren de Lokale Aanpak Isolatie uit, waarmee we in de periode 2023-2028 eigenaren van ruim 2.000 koopwoningen ondersteunen en subsidiëren bij grote isolatiemaatregelen. In combinatie met de Aanpak Energiearmoede kunnen we huishoudens met een laag inkomen extra ontzorgen. We streven er naar dat in 2027 600 woningeigenaren gebruik maken van deze isolatiesubsidies. 422 - Transitie naar duurzame warmtebronnen. We werken samen met onze partners en bewoners aan de ontwikkeling van grootschalige warmtenetten met warmte uit de IJssel in de Componistenbuurt (Helbergen) en Zutphen Zuid (GAZZ), en warmte uit de rioolwaterzuivering in Noordveen. De realisatie is afhankelijk van besluitvorming over haalbaarheid en financiën. We bereiden de besluitvorming voor de Componistenbuurt voor in 2027. Daarnaast hebben we gepland om het Warmtebedrijf Zutphen (WBZu) op te richten. WBZu gaat verder met de ontwikkeling en realisatie van het warmtenet na een positief besluit over de haalbaarheid en financiën. De projecten GAZZ en Noordveen bevinden zich in de definitiefase. Deze fase wordt in 2027 afgerond met het sluiten van een samenwerkingsovereenkomst. 423 - Transitie naar een toekomstbestendig energiesysteem. We willen lokaal opgewekte duurzame elektriciteit zoveel mogelijk lokaal benutten.
Daarom wordt opslag van duurzame energie, onder andere in batterijen, belangrijker. Als vervolg op de regionale handreiking voor batterijsystemen, werken we in 2027 beleid uit voor energieopslag en stellen dit vast.
Pagina 62 van 243 424 - Opvolging uitvoeringsagenda inwonersberaad. • In 2026 zijn we gestart met de uitvoering van de eerste elf aanbevelingen uit het inwonersberaad, in 2027 gaan we hiermee verder. • Eind 2026 wordt de uitvoeringsagenda voor alle 25 aanbevelingen van het inwonersberaad aan de raad ter vaststelling voorgelegd. In 2027 geven we uitvoering aan deze uitvoeringsagenda. Onze reguliere taakuitvoering Binnen dit programma geven we uitvoering aan de gemeentelijke taken op het gebied van economie, ondernemerschap en energietransitie. Daarbij werken we aan het versterken van de economische structuur van de gemeente Zutphen, het bevorderen van een goed vest igingsklimaat, een aantrekkelijke binnenstad en het realiseren van een duurzame en toekomstbestendige energievoorziening. Voor het onderdeel economie ontwikkelen en actualiseren we beleid voor de binnenstad, bedrijventerreinen en wijkharten. We onderhouden structurele samenwerkingen met ondernemersorganisaties, bedrijvenverenigingen en regionale partners en vervullen een regi sserende en verbindende rol bij economische vraagstukken. Daarnaast verzorgen we accountmanagement richting ondernemers, leveren we een bijdrage aan ruimtelijke ontwikkelingen en verstrekken we subsidies op basis van prestatieafspraken.