1342621 - bijlage 2 - Presentatie raadsbijeenkomst 17 september Toekomstbestendig Zutphen Ontwikkelperspectief
Tekst van het document
Toekomstdenken Toekomstbestendig Zutphen en het Ontwikkelperspectief Stedendriehoek Beeldvormende raadsbijeenkomst - 17 september 2026 Waarom hebben we het hier vanavond over? Een schakel tussen twee trajecten - en een oefening in toekomstdenken Gemeente Zutphen 2 Toekomstbestendig Zutphen (hoe, proces) Welke bestuurlijke bewegingen zijn nodig om Zutphen sterk te houden? Ontwikkelperspectief Stedendriehoek (wat, inhoud) Waar landen de regionale keuzes over wonen, werken, mobiliteit, landschap en voorzieningen? Doel van de avond Welke richting wil de raad meegeven over de manier waarop Zutphen haar gesprek over haar toekomst voert en in het Ontwikkelperspectief positie kiest? De urgentie: de omgeving beweegt Als wij niet scherp kiezen, maken andere de keuzes voor ons Gemeente Zutphen 3 Druk van buiten Partners, buurgemeenten en maatschappelijke organisaties vragen om duidelijkheid: welke rol wil Zutphen spelen? Druk van boven Provincie en regio vragen om heldere keuzes: wat wil Zutphen bereiken en waar zoekt zij steun? Druk van binnen Raad, college en organisatie moeten scherper samenspelen: rollen, prioriteiten en eigenaarschap. Druk van de tijd Grote keuzes over wonen, economie, mobiliteit, water en voorzieningen worden nu voorbereid. Aanpassen om te behouden Wat waardevol is - voorzieningen, leefkwaliteit, positie en zeggenschap - blijft niet vanzelf bestaan.
Behoud vraagt ontwikkeling. ‘Zonder groei ontstaat ontgroening, verlies van scholen, winkels en zorg - jongeren en jonge gezinnen verlaten de stad na 2033’ (presentatie woonopgave, raad 11 juni). ‘De economische ontwikkeling van de gemeente Zutphen blijft achter bij de ontwikkeling van de rest van de regio. De afgelopen 10 jaar zijn ruim 2.000 arbeidsplaatsen verdwenen uit de gemeente Zutphen. Een deel van de bedrijven is naar Apeldoorn en Deventer vertrokken.’ Stilstand betekent achteruitgang Gemeente Zutphen 4 De vraag is: zijn we als bestuur en organisatie voldoende toegerust voor de opgaven van morgen? • opgaven worden groter en meer verweven • besluitvorming verschuift naar regionale en landelijke tafels • middelen, ruimte en mensen worden schaarser • invloed ontstaat steeds minder vanzelf Demografie, arbeidsmarkt en zorgvraag zetten de regio richting 2050 onder druk. Wat staat er op het spel? Regionale keuzes hebben directe gevolgen voor Zutphen Gemeente Zutphen 5 Keuzes over... • woningbouw en groei • werkgelegenheid en bedrijventerreinen • bereikbaarheid en OV/fiets • landschap, water en klimaatadaptatie • voorzieningen en leefkwaliteit Zonder eigen koers reageert Zutphen op regionale plannen. Met eigen koers gebruikt Zutphen de regio om haar toekomst mede vorm te geven.
De vijf bestuurlijke bewegingen Waarop de aanpassing nodig is Gemeente Zutphen 7 1 Van beheren → naar ontwikkelen 2 Van meebewegen → naar positioneren 3 Van lokale focus → naar regionale strategie 4 Van groei als doel → naar groei als strategisch middel 5 Van schaal als gegeven → naar schaal als keuze Vanavond kijken we met deze lens naar het Ontwikkelperspectief. Wat vraagt dit van raad, college en organisatie? Toekomstdenken vraagt ook intern samenspel Gemeente Zutphen 8 Raad richting geven keuzes wegen prioriteiten benoemen College één bestuurlijk verhaal coalities bouwen uitvoering organiseren Organisatie strategisch adviseren integraal programmeren netwerkvaardig werken voortvarend uitvoeren Vraag voor vanavond Welke richting wil de raad meegeven aan de manier waarop Zutphen het gesprek over haar toekomst voert en in het Ontwikkelperspectief positie kiest? Het Ontwikkelperspectief Stedendriehoek Een strategisch kompas richting 2050 - geen blauwdruk Gemeente Zutphen 9 Wat het is • samenhangende verstedelijkingsstrategie • richting voor wonen, werken, mobiliteit, energie, klimaat en landschap • gezamenlijke ontwikkelrichting van gemeenten, provincies, waterschappen en Rijk • basis voor programma’s, investeringen en keuzes Belangrijke kernzin uit het concept: “Dit vraagt scherpe keuzes: niet alles kan overal.” Waarom dit voor Zutphen cruciaal is Het Ontwikkelperspectief
raakt direct aan onze ontwikkelruimte Gemeente Zutphen 1 0 In het concept wordt voor Zutphen gesproken over versterking van de kleinschalige stadsdynamiek, groei rond centrum en spoorzone, met scenario’s tot 8.500 woningen en 5.000 banen, De Mars en een mogelijke nieuwe IJsselverbinding. Daarmee gaat het niet alleen over “ruimte”. • een evenwichtige demografische opbouw • het draagvlak voor voorzieningen • economische vitaliteit en woon-werkbalans • bereikbaarheid binnen het daily urban system • groen, water en leefkwaliteit • Zutphen als centrumgemeente en schakel naar Achterhoek en IJsselvallei Het proces richting Ontwikkelperspectief Meedenken aan de voorkant, formeel adviseren later Gemeente Zutphen 1 1 2024 Contourenschets → 2025 Gebiedsbiografie Brede welvaart Variantenstudie → 2026 Voorkeursrichting advies/zienswijze → 2027 Vaststelling Ontwikkelperspectief Voor Zutphen betekent dit: 17 september: eigen positie bepalen via Toekomstbestendig Zutphen najaar 2026: regionale conferentie en advies/zienswijze Q3/Q4 2027: vaststelling Ontwikkelperspectief; daarna richtinggevend voor ruimtelijk beleid Wat Zutphen eerder al heeft meegegeven Aandachtspunten uit de reactie op de Variantenstudie Gemeente Zutphen 1 2 neem de nieuwe raden goed mee sluit aan bij de Zutphense Omgevingsvisie breng stedelijke en groene ontwikkeling in balans groei aan de zuidkant moet voorzieningen in
Zutphen versterken inbreiden ja, mits passend bij maat en schaal versterk het Daily Urban System met OV en fiets koester bestaande kwaliteiten houd rekening met Ruimte voor de Rivier 17 september is de volgende stap: van aandachtspunten naar een eigen strategische inzet. Kijken door de lens van de vijf bewegingen Wat betekent dit voor het proces van het Ontwikkelperspectief? Gemeente Zutphen 1 3 Beheren → ontwikkelen Niet alleen reageren op kaarten, maar bepalen welke ontwikkeling Zutphen nodig heeft. Meebewegen → positioneren Aan de voorkant duidelijk maken waar Zutphen voor staat en wat randvoorwaardelijk is. Lokaal → regionaal Zutphense belangen verbinden aan de versterking van de zuidkant en de regio als geheel. Groei als middel Groei inzetten voor voorzieningen, werkgelegenheid, leefbaarheid en balans in de bevolkingsopbouw. Schaal als keuze Per opgave bepalen welke coalitie nodig is: subregio, regio, provincie, Rijk of partners.
Welke ontwikkeling heeft Zutphen nodig om ook op langere termijn sterk en aantrekkelijk te blijven? Op welke opgaven willen we regionaal het verschil maken en welke positie kiezen we daarbij? Welke Zutphense belangen kunnen we alleen realiseren door ze te verbinden aan het belang van de regio? Welke groei draagt daadwerkelijk bij aan het Zutphen dat we in 2050 willen zijn? Op welke schaal en met welke partners kunnen we onze ambities het beste realiseren? Gesprek met de raad Vanavond zoeken we richting, geen besluit Gemeente Zutphen 1 5 1. Helpen de vijf bestuurlijke bewegingen om te bepalen wat Zutphen wil? Wat is nog onduidelijk of ontbreekt? 2. Ontstaat er bij u ook al een eerste inhoudelijke richting die bij de vijf bewegingen horen? 4. Wat heeft de raad nodig om op tijd richting te geven en de koers vast te houden? Oogst van de avond: richtinggevende uitspraken voor de verdere inzet van Zutphen. 3.
Bij welke twee of drie onderwerpen moet Zutphen regionaal het voortouw nemen? Met wie? Vervolgproces Toekomstbestendig Zutphen Van gesprek naar uitgangspunten en uitvoering Gemeente Zutphen 1 6 juli-augustus gesprekken met externe partners begin september opbrengsten verwerken 17 september verbinden met Ontwikkelperspectief Half oktober conferentie Toekomstbestendig Zutphen 26 november beeldvormende raad uitgangspuntennotitie 14 januari oordeelsvormende raad 28 januari besluitvorming uitgangspuntennotitie vanaf februari uitwerking naar agenda en uitvoering