1327656 - Bijlage 3 - Ambitiedocument De Hoven Noord
Tekst van het document
Op strategische plekken, bijvoorbeeld bij de entree, de dijkzone en in de groene zone, worden kleinschalige woningclusters met maximaal drie lagen gerealiseerd. Deze woongebouwen zorgen voor variatie in de wijk, markeren oriëntatiepunten en geven structuur aan de openbare ruimte. De hoogteaccenten blijven bescheiden en zijn steeds zorgvuldig ingebed in groen en ruimte. Aan de noordzijde van het plangebied ontstaat een bijzondere woonsituatie. Hier wordt een ensemble van appartementen opgenomen in de bestaande groene rand langs de Scheurweideweg. Deze locatie is bewust gekozen: de brede, volgroeide groenzone vormt een natuurlijke overgang naar het buitengebied en biedt daarmee een ideale setting voor een gestapelde woonvorm met enkele lagen hoogte. Daarnaast blijven deze gebouwen op deze locatie op voldoende afstand van de bestaande bebouwing in De Hoven. Tussen de gebouwen zijn groene zones opgenomen met doorzichten naar het buitengebied. De open ruimtes zorgen voor lucht en ruimte in de noordelijke rand van het plan. De plaatsing van deze hogere bouwvolumes in de noordrand zorgt voor een logische opbouw in hoogte: de wijk sluit aan op de bestaande bebouwing en krijgt richting de groene rand een subtiel accent. 42 8. Wonen Verdeling woningtypes De Hoven Noord (bron: Bügelhajema Adviseurs) 43
Traditioneel Kleine voortuin Delfts stoepje Veranda aan het groen Achterzijde aan het groen Traditioneel Kleine voortuin Delfts stoepje Veranda aan het groen Achterzijde aan het groen Overgang openbaar - privé (bron: Bügelhajema Adviseurs) Ontwerpprincipes Binnen het stedenbouwkundig plan van De Hoven Noord zijn er verschillende principes voor de overgang van openbaar naar privé, die elk een specifieke woonbeleving en interactie met de openbare ruimte creëren. Op sommige locaties is het wenselijk te kiezen voor een minder traditionele oplossing om bij te dragen aan de groenbeleving en de sociale cohesie. Traditioneel met voortuin en achtertuin: Dit klassieke principe creëert een duidelijke scheiding. De voortuin functioneert als een semi-openbare overgangszone die privacy biedt en bijdraagt aan de esthetiek van de straat, terwijl de achtertuin een volledig privéruimte is voor exclusief gebruik door de bewoners. Met kleine voortuin: Hierbij is de voortuin compacter, wat resulteert in een directere verbinding met de openbare ruimte. Ondanks de beperkte omvang dient het nog steeds als een buffer en biedt het ruimte voor personalisatie, wat bijdraagt aan een levendig straatbeeld. Met veranda voorzijde aan het groen: Dit principe integreert de woning direct met een belangrijke groene zone.
De veranda dient als een semi-private buitenruimte, een verlengstuk van de woonkamer, waar bewoners kunnen genieten van de natuurlijke omgeving met behoud van privacy. Delfts stoepje: Dit verwijst naar een kleine, vaak verhoogde stoep of bordes direct bij de voordeur. Het creëert een intieme, semi-openbare plek die uitnodigt tot korte sociale interacties en de verbinding met de directe omgeving versterkt. Achterzijde aan het groen: Woningen met dit principe grenzen aan een collectieve groene zone, zoals een park of gemeenschappelijke tuin. Dit biedt bewoners een open en directe verbinding met een uitgestrekte natuurlijke omgeving, waarbij de achterkant van de woning fungeert als een privé-uitkijkpost op het landschap. In dit principe kan de privé- ruimte hoger zijn gelegen dan de openbare ruimte. 44 Overgang openbaar - privé Kleine voortuin (bronnen: Rijvliet, Weidewald) Veranda aan het groen (bronnen: Tromptuinen, Kerckebosch) Achtertuin aan het groen (bronnen: Kwadijkerpark) Delfts stoepje (bronnen: AM, Buro Werda) 45
De Hoven Noord onderscheidt zich in 6 verschillende gebieden: 1. Compacte hofjes 2. Het lint De Hoveniersweg 3. Centraal gebied 4. SteenHoven 5. Noordrand 6. Dijkzone De verschillende deelgebieden worden verder uitgewerkt in het bijbehorend beeldkwaliteitsplan op hoofdlijn. Compacte hofjes Dit betreft het gebied aan de zuidzijde, tussen de Lijnbaanstraat, het Tuinderspad en de bestaande woningen aan de Weg naar Voorst. Voor de ontsluiting wordt gebruik gemaakt van het Tuinderspad (heringericht) en het nieuwe ‘achterpad’ langs de bestaande woningen aan de westzijde. De bebouwing bestaat uit hofjes met parkeren aan de binnenzijde. De hofjes zijn compact, hebben een gemengd woonmilieu en zijn strak opgezet, in relatie met de rechte lijnen van de bestaande omgeving. Het lint De Hoveniersweg Dit gebied bestaat uit nieuwe grote kavels die het lint van de Hoveniersweg afmaken en versterken. De woningtypes bestaan voornamelijk uit vrijstaande of twee-onder- een-kap woningen. Op sommige plekken zijn grotere volumes met een goedkoper segment mogelijk, zoals rug-aan-rug woningen in een schuuropzet. De kavels worden ontsloten via de nieuw ingerichte Hoveniersweg met een knip ertussen. Rondom de kavels komt een groenstructuur (deel op de kavel) die het lint omringd.
Centraal gebied Het centrale gebied omvat de woonvelden rondom het kruispunt van de groenstructuren in het midden van het plangebied. Hier wordt de opzet van de woonvelden meer organisch vormgegeven. Ook is de dichtheid hier iets lager dan in gebied 1. De voorzijdes van de woningen zijn gericht op het groen, met de ‘functionele ingang’ aan de achterzijde. Parkeren gebeurt in het achtergelegen gebied. SteenHoven Dit gebied verwijst naar de historische steenfabrieken die in De Hoven Noord waren gelegen. De opzet is daartoe afwijkend van de organische vormen. Hier wordt recht verkaveld met langere blokken die evenwijdig aan elkaar staan. Ook wordt er met de architectuur verwezen naar de steenfabrieken. Noordrand Dit betreft de noordzijde van het plan waarbij de bebouwing samenhangt in het bestaande groen en een meer vrije opzet kent. Er zijn doorzichten naar het omringende landschap. Hier wordt ook gekozen voor gestapelde eenheden in een groene ruimte. Dijkzone Dit gebied is gelegen aan de dijk langs de rivier de IJssel. Het is daarnaast ook één van de groene vingers. De bebouwing verhoudt zich dus tot deze landschappelijke kwaliteit, in uitstraling en in massa. De architectuur is eigentijds en de bebouwing heeft doorzichten en doorsteekjes naar de groene ruimte eromheen. 46 Woonsferen Woonsferen in De Hoven Noord (bron: Bügelhajema Adviseurs) 47
Referenties Compacte Hofjes (bronnen: Assenrade Hattem, Maria van Bourgondiëlaan) Referenties Het lint De Hoveniersweg (bronnen: aan de Stegge Preloid, Nieuwebrug aan den Rijn Referenties Centraal gebied (bronnen: Steenbrugge Deventer) Referenties Centraal gebied (bronnen: Steenbrugge Deventer) 48
Referenties De SteenHoven (bronnen:Stationspark park triangel en Parkrijk Waddinxveen) Referenties Noordrand (bronnen: Assenrade Hattem) Referenties Noordrand appartementen (bronnen: MIX Architetuur) Referenties: Dijkzone (bronnen: LEVS architecten) 49
Buurtschap (bron: Nobelhorst) Het concept buurtschap vormt een belangrijk uitgangspunt voor de inrichting en het beheer van de directe leefomgeving van bewoners. Een buurtschap is een kleinschalige wooneenheid waarin bewoners samen verantwoordelijk zijn voor een deel van de openbare ruimte en voor het organiseren van sociale activiteiten. Het uitgangspunt is dat bewoners niet slechts gebruiker zijn van hun wijk, maar ook mede-eigenaar en -beheerder. Ze verenigen zich in een formele organisatie, hebben zeggenschap over een buurtkavel en dragen bij aan het onderhoud en de programmering ervan via een maandelijkse bijdrage. Binnen deze structuur ontstaat ruimte voor ontmoeting, betrokkenheid en zelforganisatie. Een buurtschap beschikt over een eigen buurtkavel van ongeveer 1.000 m². Deze wordt collectief ingevuld: bijvoorbeeld als ontmoetingsplek, buurtschuur, gezamenlijke tuin of speelruimte. Dit is afhankelijk van de wensen van de bewoners. Besluitvorming vindt plaats binnen de vereniging, waarbij elk huishouden stemrecht heeft. Nieuwe bewoners worden automatisch lid en dragen bij aan de gemeenschappelijke voorzieningen, zowel financieel als organisatorisch. Deze opzet stimuleert sociale cohesie en geeft bewoners directe invloed op hun woonomgeving.
Een mogelijke invulling van het buurtschap in De Hoven Noord zou bestaan uit het gezamenlijk benutten en beheren van een centraal gelegen groenvoorziening, zoals een hofje of plantsoen. Hier zouden bewoners gezamenlijk kunnen beslissen over de aanleg van een buurttuin, de plaatsing van speeltoestellen of het organiseren van buurtactiviteiten. Door het opzetten van een bewonersvereniging met een helder reglement en bestuurlijke structuur krijgen bewoners van De Hoven Noord meer grip op hun directe leefomgeving, terwijl tegelijkertijd de sociale samenhang wordt versterkt. 50 BUURTSCHAP Buurtschappen Nobelhorst (bron: Nobelhorst) Voorbeeld buurtschappen Nobelhorst: “Wat Nobelhorst écht bijzonder maakt, is dat je hier ruimte krijgt voor eigen initiatief. Als je hier komt wonen, word je automatisch lid van een buurtschap. Hiermee krijg je de kans om zelf je eigen buurt en leefomgeving vorm te geven in de delen van de buurt die daarvoor in aanmerking komen. Bijvoorbeeld op de buurtkavel die bewoners samen in beheer krijgen. Ook delen van de openbare ruimte kunnen beschikbaar gesteld worden voor zelfbeheer.” 51
STOMP-Principe (bron: Bügelhajema Adviseurs) Het plan is opgezet volgens het innovatieve STOMP-principe, dat staat voor Stappen, Trappen, Openbaar Vervoer, Mobiliteit als service en Particuliere auto. Dit betekent dat prioriteit wordt gegeven aan duurzame en actieve vervoerswijzen. Het gebruik van dit principe leidt tot een rustige woonwijk, gericht op ontmoeting en verblijfskwaliteit. Bewegingsstromen binnen de wijk zijn ontworpen voor langzaam verkeer. De snelste routes richting het dorp en de stad Zutphen zijn de fietsroutes. Daartoe worden bestaande wegen zoals de Hoveniersweg en de Lijnbaanstraat anders ingericht. De primaire ontsluiting voor de auto vindt plaats aan de westzijde, gericht op de rotonde bij de Weg naar Voorst, om zo de verkeersdruk op bestaande woonwijken te minimaliseren en een efficiënte doorstroming te waarborgen. Ook wordt hiermee doorgaand verkeer in de wijk voorkomen. De interne wegenstructuur is zodanig ontworpen dat sluipverkeer wordt ontmoedigd en de verkeersveiligheid voor alle weggebruikers, en in het bijzonder fietsers en voetgangers, gemaximaliseerd wordt. Verbinding met de omgeving De Hoven Noord is goed verbonden met de omgeving, met een goed netwerk van fietsverbindingen. De oranje routes op de kaart op de volgende pagina vormen de belangrijkste fietsverbindingen.
Ze verbinden de wijk met het centrum van Zutphen, waar ook het station en de supermarkt liggen, en lopen door naar de school en de sportvoorzieningen ten zuiden van de Hoven. Daarnaast is er een recreatieve fietsroute langs de IJssel, die aansluit op het buitengebied en uitnodigt tot ontspannen gebruik. De donkergrijze routes zijn bedoeld voor autoverkeer en zorgen voor een goede ontsluiting via de N345 richting het centrum van Zutphen in het oosten en richting Voorst en Empe in het westen, waar eveneens voorzieningen zoals een supermarkt te vinden zijn. 52 9. Mobiliteit Verbindingen vanuit De Hoven Noord op hogere schaal (bron: Bügelhajema Adviseurs) 53
Impressie langzaam verkeer (bron: Bügelhajema Adviseurs) Langzaam verkeer Bij het STOMP-principe ligt de prioriteit bij voorzieningen voor voetgangers en fietsers. Voor het stedenbouwkundig plan De Hoven Noord geldt dit niet alleen binnen de plangrens maar ook juist op hogere schaal. Goede (fiets)verbindingen naar de stad Zutphen zijn belangrijk, mede omdat het aantal voorzieningen binnen De Hoven beperkt is. De fiets- en wandelroutes zijn zo veel mogelijk gekoppeld aan de groene zones. Vanuit de verschillende woonbuurtjes is er altijd een fietspad of voetpad dichtbij. Zo zijn de kortste routes ook gericht op langzaam verkeer, waar mogelijk gescheiden van gemotoriseerd verkeer. Dit draagt bij aan de verkeersveiligheid. De gehele langzaam-verkeersstructuur leidt tot gevarieerde mogelijkheden voor ommetjes in en rondom het plangebied. 54 Langzaam verkeer Themakaart mobiliteit: langzaam verkeer (bron: Bügelhajema Adviseurs) 55
Doorsnede herinrichting Lijnbaanstraat (bron: Bügelhajema Adviseurs) Fietsstraten Voor de Hoven Noord wordt de Lijnbaanstraat als belangrijke ontsluiting voor fietsers richting de Weg naar Voorst en voorzieningen zoals de school in De Hoven en de binnenstad van Zutphen. Daartoe dient de verkeersfunctie van de Lijnbaanstraat zo beperkt mogelijk gehouden te worden. De Lijnbaanstraat wordt heringericht als fietsstraat, evenals de Hoveniersweg en de nieuwe fietsstraat die langs de oost- westelijke (secundaire) groenstrook loopt. 56
Locatie A: 3D Artist Impression Lijnbaanstraat (bron: Bügelhajema Adviseurs) 57
Gemotoriseerd verkeer De uitbreiding van De Hoven ten noorden van de Weg naar Voorst brengt nieuwe verkeersbewegingen met zich mee. De Weg naar Voorst is recent opnieuw ingericht als erftoegangsweg met een limiet van 30 km/h. Negatieve effecten door de toename van verkeer wordt zoveel mogelijk beperkt. Daartoe is gekozen om het grootste deel van het nieuwe verkeer te ontsluiten aan de westzijde van de Weg naar Voorst, na de laatste bebouwing aan deze weg. Het doel hiervan is om het gebruik van de rondweg (N345/Musersweerdseweg) te stimuleren. Echter zonder aanvullende maatregelen wordt de Weg naar Voorst nog aanzienlijk drukker. Om het autoverkeer hier toch te beperken, is gekozen voor de volgende maatregelen: • Herinrichting Lijbaanstaat tot fietsstraat met voorrang op het verkeer op de Weg naar Voorst • Minimaal aantal woningen ontsluiten via de Lijnbaanstraat • Aanvullende verkeersremmende maatregelen Weg naar Voorst worden nader onderzocht Binnen de woonbuurten worden enkel de inrichting van wegen als woonstraat toegepast. Er geldt een snelheid van 30 km/h uur en de wegbreedtes zijn 4,8 m (met uitzondering van wegen waaraan geparkeerd wordt. Ook voor fietsstraten geldt een aangepast wegprofiel, om de snelheid te minderen. De woongebieden worden ontsloten via een grote lus die aan de binnenzijde van de woonbuurtjes is gelegen.
Zo blijft het binnengebied bij de middelste groene vinger (parkzone) vrij van gemotoriseerd verkeer. Knip voor auto’s: voorkomen van sluipverkeer Op strategische plekken is een knip voor autoverkeer opgenomen. Deze onderbreekt de doorgaande route voor gemotoriseerd verkeer, waardoor sluipverkeer wordt geweerd en ritten zich over de hoofdontsluiting afwikkelen. Voor voetgangers en fietsers blijft de verbinding wél open, zodat de fijnmazigheid en loop- en fietscontinuïteit behouden blijven. De groene vingers worden op deze manier zo min mogelijk doorsneden door wegen voor gemotoriseerd verkeer. Pakketdiensten en verzamelpunt met lockerbox Om verkeersbewegingen door bezorgers te beperken, wordt onderzocht of pakketdiensten gebundeld kunnen worden op een centraal verzamelpunt met lockerbox in de wijk. Dit punt ligt bij voorkeur nabij loop- en fietsroutes. Parkeren Parkeren wordt opgelost volgens de CROW-richtlijnen (lage norm), passend bij het beoogde woonmilieu en de ligging van het plan. Het grootste deel van de parkeerplaatsen wordt op maaiveld gerealiseerd, zorgvuldig ingepast parkeerkoffers met hagen. Door parkeren te clusteren in parkeerkoffers kunnen laadpunten en energie-infrastructuur efficiënt worden aangelegd en gedeeld. Daarnaast zijn er optionele parkeervakken opgenomen. Dit zijn de ‘extra’ parkeervakken die nodig zouden zijn volgende de gemeentelijke parkeernorm.
Deze parkeervakken worden in de basis als groen ingericht. Indien monitoring uitwijst dat de parkeerdruk toeneemt, kunnen deze optionele parkeervakken eenvoudig worden omgevormd tot extra parkeerruimte. Voor de appartementengebouwen wordt parkeren zoveel mogelijk verdiept in het landschap opgelost. Hierdoor blijft het maaiveld vrij van blik op straat en staan de auto’s uit het zicht. Zo wordt de verblijfskwaliteit van de woonomgeving versterkt. 58 Gemotoriseerd verkeer Themakaart mobiliteit: gemotoriseerd verkeer en parkeren (bron: Bügelhajema Adviseurs) 59
Doorsnede Tuinderspad (bron: Bügelhajema Adviseurs) Tuinerspad Het bestaande Tuinderspad wordt heringericht en functioneert straks als ontsluitingsroute en kleinschalige entree van een woonbuurtje uit De Hoven Noord. Slechts een klein deel van het plan wordt via deze route, met de Lijnbaanstraat, ontsloten. De huidige bewoners die het Tuinderspad nu als achterpad gebruiken, kunnen dat nog steeds in de toekomstige situatie. Tussen de weg en de nieuwe woonbuurt is een groene strook van 6 meter opgenomen met een bomenrij en waterbergende functie. 60
Doorsnede nieuw achterpad (bron: Bügelhajema Adviseurs) Achterpad Weg naar Voorst Uit de Meedenkdagen met omwonenden is duidelijk naar voren gekomen dat veel mensen die wonen aan de Weg naar Voorst behoefte hebben aan een achterom. Daarbij werd specifiek verwezen naar het bestaande Tuinerspad. Naar aanleiding van deze wens is in het plan voorzien in een weg achter de woningen langs de Weg naar Voorst. Deze weg biedt bewoners een functionele achterontsluiting voor fietsen, bergingen en tuinen, en dient als ontsluitingsroute voor het nieuwe woonbuurtje (bestemmingsverkeer). Tussen de weg en de nieuwe woonbuurt is een groene strook van 6 meter opgenomen met een bomenrij en waterbergende functie. 61
Parkeeroplossingen (bron: Bügelhajema Adviseurs) Parkeerhof vierkant Parkeerkoffer zijkanten Parkeerkoffer middeninParkeerhof recht Parkeerstraat tussenin Parkeerstraat naar groene vinger Parkeerstraat enkelzijdig haaks Parkeerstraat enkelzijdig parallel Traditioneel Kleine voortuin Veranda aan het groen Parkeerhof vierkant Parkeerkoffer zijkanten Parkeerkoffer middeninParkeerhof recht Parkeerstraat tussenin Parkeerstraat naar groene vinger Parkeerstraat enkelzijdig haaks Parkeerstraat enkelzijdig parallel Traditioneel Kleine voortuin Veranda aan het groen Parkeerhof vierkant Parkeerkoffer zijkanten Parkeerkoffer middeninParkeerhof recht Parkeerstraat tussenin Parkeerstraat naar groene vinger Parkeerstraat enkelzijdig haaks Parkeerstraat enkelzijdig parallel Traditioneel Kleine voortuin Veranda aan het groen Parkeren Parkeren is op een terughoudende manier ingepast in het stedenbouwkundig plan. De parkeernorm in De Hoven Noord ligt lager dan de gemeentelijke norm. Dit maakt een groenere inrichting van de wijk mogelijk. De parkeernormen zijn flexibel benaderd, er zijn strategische reserveringen gemaakt voor mogelijke toekomstige parkeerplaatsen indien dit noodzakelijk blijkt. Parkeren wordt waar mogelijk uit het zicht geplaatst, bijvoorbeeld half verdiept bij appartementengebouwen.
Ontwerpprincipes Hiernaast zijn vier voorbeelden van parkeeroplossingen en de verhoudingen met de woningen en de openbare ruimte weergegeven. Ze variëren in compactheid, oriëntatie en positionering ten opzichte van de woningen en routes. Hieronder volgt een beschrijving. Parkeerhof vierkant: Een compacte opstelling waarbij het parkeren in een hof ligt met de woningen daaromheen. De woningen zijn met de achterzijde aan het parkeren gelegen, door voorzijden liggen aan het groen of de doorgaande weg. Parkeerkoffer zijkanten: In deze opzet zijn kleinere parkeerkoffers opgenomen tussen de blokken woningen. De koffers zijn redelijk ondiep en er zijn dus meerdere hiervan nodig. De zijkanten van de woningen grenzen aan het parkeren, door voorzijden blijven uitkijken naar het groen of de doorgaande weg. Parkeerstraat naar groene vinger: Een straatstructuur die direct aansluit op een groene hoofdstructuur (groene vinger). Parkeren is opgenomen langs deze route en vormt een overgang tussen de woonstraat en het landschap. Er is hierbij geen weg nodig aan de voorzijde van de woningen. Parkeerstraat enkelzijdig: Haaks parkeren langs één zijde van de rijbaan. Het parkeren is gelegen aan de achterkanten of aan zijkanten van de woningen. Hierbij is de rijbaan die het parkeren ontsluit, niet een hoofdroute.
62 Parkeeroplossingen Referenties parkeren (bronnen: Klavervier, Kerckebosch, Kwadijkerpark, Weidewald) 63
Duurzaamheid is een integraal onderdeel van De Hoven Noord; de woonwijk wordt ontwikkeld als een toekomstbestendige, klimaatadaptieve wijk waarin duurzaam wonen de norm is. De gebiedsontwikkeling bouwt voort op de natuurlijke en cultuurhistorische kwaliteiten van het gebied en vertaalt deze naar een eigentijdse woonwijk waar mens, dier en plant zich thuis voelen. Duurzaamheid zorgt voor een prettige en gezonde leefomgeving. De Hoven Noord wil een voorbeeld zijn op vier met duurzaamheid verbonden thema’s: 1. Gebruik van energie 2. Klimaatbestendigheid & gezondheid 3. Biodiversiteit 4. Natuurinclusief en circulair bouwen Er wordt nauw samengewerkt met de expertises zoals; energie, beheer & onderhoud, ecologie en water. Zo ontstaat een wijk waar duurzame principes niet aanvullend zijn, maar vanaf de basis zijn geïntegreerd in het ontwerp. Gebruik van energie Energiebesparing en het gebruik van schone energie zijn essentieel binnen de energietransitie. De woningen worden bij voorkeur uitgerust met zonnepanelen, zodat lokaal energie wordt opgewerkt. Een goed geïsoleerde woning is daarbij een belangrijk uitgangspunt: dit minimaliseert de behoefte aan verwarming of koeling en draagt bij aan een aangenaam binnenklimaat. Klimaatbestendigheid & gezondheid De effecten van klimaatverandering worden steeds zichtbaarder.
Nederland krijgt te maken met hogere temperaturen, hetere zomers, intensere buien, en een stijgende zeespiegel. Deze ontwikkelingen vragen om een robuuste, klimaatbestendige inrichting van het landschap. De inrichting van de openbare ruimte in De Hoven Noord is gericht op het opvangen deze extremen, dit betekent: • Bij hevige neerslag zorgt een slim afwatersysteem voor berging en vertraging • Verharding wordt geminimaliseerd • In droge periodes houdt een waterdoorlatende ondergrond het groen vitaal • Schaduwrijke plekken, groene daken vegetatierijke zones dragen bij aan het beperken van hittestress Daarnaast is een gezond woonklimaat ook essentieel. Dit betekent: schonen buitenlucht, een aangename omgevingstemperatuur, lage geluidsbelasting en een groene omgeving waarin bewoners even kunnen wandelen en ontspannen. Ook zijn er plekken nodig voor informele ontmoetingen. Een groen ingerichte woonomgeving draagt bij aan het welzijn van de bewoners. Daarnaast stimuleert een groene inrichting het gebruik van de fiets, wat goed is voor de gezondheid. Vanuit de ‘mini-maatschappijtjes’ ontstaat er ook sociale duurzaamheid. Biodiversiteit Vanuit het omliggende rivierenlandschap lopen groene en blauwe structuren door tot in de wijk. Deze groen-blauwe vingers zorgen voor ecologische verbindingen.
De inrichting is afgestemd op de lokale bodem en beplanting wordt gekozen in overleg met ecologen, met oog voor biodiversiteit en het aantrekken van gids- en icoonsoorten. Vanaf het begin zijn ook het team beheer & onderhoud betrokken zodat de ideeën in de loop der tijd gewaarborgd blijven. Speerpunten zijn: • Sluit aan bij de eigenheid van het gebied • Kies voor inheemse en streekeigen soorten • Zorg voor bestendig en eenvoudig beheer • Pas natuurlijke overgangen toe Natuurinclusief en circulair bouwen Duurzaamheid in De Hoven Noord betekent ook: natuurinclusief bouwen en circulair materiaalgebruik. Gebouwen worden ontworpen met aandacht voor flora en fauna, met ruimte voor nestgelegenheden, groene daken en gevelbeplanting. Bij materiaalkeuze wordt steeds de afweging gemaakt van de levenscyclus en milieuvriendelijkheid. Te verkiezen materialen zijn herbruikbaar (circulair), kunnen in het geheel gedemonteerd worden of zijn recyclebaar. De materialen zijn zo minimaal mogelijk schadelijk voor het milieu, bij voorkeur zelfs biobased. Daarnaast hebben materialen of de grondstoffen voor het materiaal een beperkte reis afgelegd (nabijheid). 64 10.
Duurzaamheid & Klimaat Voorbeeld zichtbare waterafvoer in wegprofiel (bron: Blauw Groen Vlaanderen) Voorbeeld zichtbare waterafvoer door wadi (bron: NL Adaptief) Bodem- en watersturend als fundament Het plan is bodem- en watersturend ontworpen: de bestaande hoogteverschillen, afwatering en bodemstructuren vormen de basis van de stedenbouwkundige opzet. Dit leidt tot een wijk die zich voegt naar het landschap, in plaats van andersom. Groene en blauwe structuren worden benut als dragend systeem, dat ook in tijden van hevige regenval of droogte functioneert. Speerpunten hierbij zijn: • Regenwater wordt lokaal opgevangen, geïnfiltreerd en waar mogelijk zichtbaar afgevoerd • Niet afwentelen op de omgeving • Hoogteverschillen benutten voor waterbeheer • Bodemopbouw is leidend voor draagkracht en beplantingssoorten 65
Themakaart verlichting (bron: Bügelhajema Adviseurs) 66 Bijlagen Themakaart calamiteiten (bron: Bügelhajema Adviseurs) 67
Themakaart afvalinzameling (bron: Bügelhajema Adviseurs) 68
Themakaart trafo’s (bron: Bügelhajema Adviseurs) 69
Themakaart archeologie (bron: Bügelhajema Adviseurs) 70
71
Daan (23) Persoonlijkheid en interesses • Sociaal • Hecht veel waarde aan zijn direct omgeving • Sportief (voetbalt bij Z.V.V. De Hoven) • Spreekt wekelijks af met zijn vrienden • Loyaal en energiek Online en offline gedrag • Actief online • Instragram en Tiktok • Zoekt woningen via Funda en sociale huurplatforms • Hoort via-via over kansen Daan werkt als monteur bij een lokaal installatiebedrijf. Hij is technisch onderlegd, pakt graag praktisch werk aan en heeft een vast dienstverband met doorgroei- mogelijkheden. Zijn werk vindt hij belangrijk, maar het hoeft niet zijn hele leven te bepalen, stabiliteit is belangrijker dan ambitie. Doelen en motivaties Zijn grootste wens is om zelfstandig te gaan wonen. Niet om ver weg te trekken, maar juist om in De Hoven te blijven: dicht bij zijn werk, familie en zijn sociale netwerk zoals Z.V.V. De Hoven. Een studio of compacte prefabwoning zou voor hem ideaal zijn: geen overdreven luxe, maar wel privacy, rust en ruimte voor zichzelf. Betaalbaarheid staat daarbij voorop: een sociale huurwoning heeft zijn voorkeur . Pijnpunten en frustraties Daan ervaart frustratie bij het zoeken naar een woning. Jongere op zoek naar zelfstandigheid • Woonsituatie: Nu nog woonachtig bij zijn ouders in De Hoven • Opleiding: MBO Werktuigbouwkunde afgerond In het dorp is er een schaars aanbod en de wachttijden zijn lang.
Hij voelt zich klem zitten: hij wil graag op eigen benen staan, maar ziet geen realistische mogelijkheden binnen zijn woonplaats. Verhuizen naar Zutphen, hoewel dichtbij, voelt voor hem als een verlies. Hij wil niet weg uit zijn vertrouwde omgeving, maar dreigt daartoe toch gedwongen te worden door het woningtekort. Jasmijn en Bas (29 & 31) Persoonlijkheid en interesses • Hechten waarde aan rust, ruimte en natuur • Willen een groene en veilige omgeving voor hun kind om in op te groeien • Jasmijn heeft een passie voor tuinieren • Bas is praktisch ingesteld Online en offline gedrag • Houden nieuwbouwprojecten in de regio in de gaten • Lid van lokale Facebookgroepen • Zoeken dagelijk woningen via Funda • Bezoeken woonbeurzen en informatieavonden Jasmijn werkt parttime als verpleegkundige in het ziekenhuis. Haar werk is intensief maar geeft haar veel voldoening door het persoonlijke contact met patiënten. Bas is projectleider bij een middelgroot bouwbedrijf en werkt fulltime. Hij is handig en vind het leuk om zelf te klussen in huis. Doelen en motivaties Hun grote wens is om een betaalbare koopwoning te vinden waar ze als jong gezin kunnen wortelen. Ze zoeken een kindvriendelijke wijk met speelgelegenheid, voldoende voorzieningen zoals scholen en winkels in de buurt, en een goede bereikbaarheid van de kinderopvang en hun werk.
Een huis met een tuin is belangrijk, net als voldoende ruimte om op termijn misschien nog een tweede kind te krijgen. Ze willen niet tijdelijk wonen, maar echt investeren in een plek voor de lange termijn. Jong gezin zoekt eerste koopwoning • Woonsituatie: Wonen samen in huur-appartement in Zutphen • Sinds kort ouders van hun eerste kindje: Mats van 8 maanden Pijnpunten en frustraties Ze merken dat betaalbare woningen vaak snel verkocht zijn of opgekocht worden door beleggers. Daarnaast is het aanbod van nieuwbouwwoningen in hun prijsklasse beperkt, en bij bestaande bouw moeten ze vaak concessies doen op locatie of ruimte. De onzekerheid en het vele zoeken zonder resultaat begint zijn tol te eisen. 72
Sara en Lotte (33 & 34) Persoonlijkheid en interesses • Maatschappelijke betrokken en sociaal • Gaan naar biologische markten en koken met vrienden • Sara droomt van een gezamenlijke moestuin • Lotte houdt van organiseren en brengt mensen samen Online en offline gedrag • Volgen architectuur- en duurzaamheids blogs • Delen ideeën op Instagram • Bezoeken open dagen: energie en woonconcepten Sara is landschaps- architect en werkt bij een bureau dat zich richt op klimaatadaptatie en natuurinclusieve ontwerpen. Lotte is docent op een hogeschool, waar ze lesgeeft in sociale studies. Ze houdt zich bezig met thema’s als inclusie, leefbaarheid en nieuwe vormen van samenleven. Doelen en motivaties Sara en Lotte willen een woning die hun waarden weerspiegelt: compact, energie- zuinig, circulair gebouwd, bij voorkeur met gedeelde voorzieningen zoals een gemeenschappelijke tuin, werkplaats of paviljoen. Ze willen wonen in een buurt waar buren elkaar kennen, waar ontmoeting vanzelf ontstaat, en waar betrokkenheid gestimuleerd wordt. Binding met de omgeving is voor hen net zo belangrijk als de woning zelf. Ze staan open voor collectieve woonvormen of CPO-initiatieven. Sara en Lotte hebben geen auto en doen alles op de fiets of lopend.
Zoeken duurzame gemeenschap • Woonsituatie: Wonen samen in ruime bovenwoning Arnhem • Focus ligt op duurzaamheid • Bewust geen kinderen Pijnpunten en frustraties Het vinden van een woning of project dat hun duurzaamheids- idealen en behoefte aan sociale cohesie combineert, blijkt lastig. Veel projecten blijven steken in belofte, zonder concrete of toegankelijke invulling. Daarnaast vinden ze het frustrerend dat duurzaam bouwen vaak alleen in het hogere segment lijkt te gebeuren. Familie Mulder (38, 40, 8 & 6) Persoonlijkheid en interesses • Brengen graag tijd door met kinderen in natuur • Marleen doet vrijwillgerswerk en organiseert kleinschalige activiteiten • Jeroen is geïnteresseerd in energiezuinig wonen en leest zich goed in Online en offline gedrag • Lezen nieuwsbrieven van projectontwikkelaars • Bezoeken modelwoningen en informatieavonden • Lid van lokale Facebookgroepen • Gebruiken LinkedIn voor updates over duurzaamheid Marleen werkt parttime als medewerker communicatie in de regio, waarbij ze ook werkt aan nieuwsbrieven en bijeenkomsten. Jeroen is financieel adviseur bij de bank en houdt zich bezig met hypotheken en verzekeringen voor particuliere klanten. Met Lena en Siem vormen ze een hecht gezin. Doelen en motivaties De familie wil verhuizen naar een ruime nieuwbouwwoning die hen meer leefcomfort en energiezuinigheid biedt.
Ze zoeken een woning met minimaal drie slaapkamers en een extra ruimte die als werkkamer of speelkamer gebruikt kan worden. Hun ideale locatie is een rustige, kindvriendelijke wijk met voldoende groen, speeltuinen en nabijheid van scholen en voorzieningen. Pijnpunten en frustraties Hoewel ze goed voorbereid zijn en weten wat ze willen, merken Marleen en Jeroen dat het aanbod Op zoek naar ruime nieuwbouwwoning • Woonsituatie: Wonen om een tussenwoning in Zutphen • Beiden HBO-opgeleid en kinderen zitten op de basisschool van passende nieuwbouw- woningen beperkt is. Veel projecten zijn snel uitverkocht of vallen buiten hun budget, vooral als ze duurzaam gebouwd zijn. Ze willen Zutphen niet verlaten vanwege de school van hun kinderen en hun sociale kring. Onzekerheid over oplevering, stijgende bouw- kosten en ondoorzichtige meerwerkopties zijn voor hen obstakels in het beslissingsproces. 73
Familie Rahmani (41, 38, 11, 8 & 4) Persoonlijkheid en interesses • Farid is geduldig en handig • Leila is sociaal en empatisch • Gezin houdt van samen koken en wandelen • Oudste kind is leergierig met interesse voor natuur • Het middelste kind is creatief en sociaal en maakt makkelijk vriendjes • De jongste is energiek en nieuwsgierig Online en offline gedrag • Volgen woonprojecten via Funda en Facebook • Bezoeken informatieavonden en buurthuizen Farid werkt als praktijk- docent techniek op een VMBO-school in Zutphen. Hij begeleidt metaal- bewerking en duurzaam- heidstechniek. Leila werkt als begeleider voor nieuwkomersgezinnen in de regio Zutphen. Ze ondersteunt gezinnen bij hun integratie en helpt bij schoolzaken en participatie. Doelen en motivaties De familie zoekt een gezinswoning met een tuin. Ze zijn op zoek naar een rustige buurt waar kinderen veilig buiten kunnen spelen, mensen elkaar groeten, en waar je als gezin makkelijk aansluiting vindt. De Hoven spreekt hen aan door de dorpse sfeer, het overzichtelijke karakter en de nabijheid van de natuur én Zutphen. Ze zouden het fantastisch vinden om deel te nemen aan een buurtproject zoals een gemeenschappelijke tuin, een zelfbeheer speeltuin of een ontmoetingsplek waar je samen kookt of klust.
Sociaal warm gezin zoekt gezinswoning • Woonsituatie: Huur- woning in drukke wijk van Deventer • 7 jaar geleden naar Nederland gekomen en zijn goed geworteld in Nederland Pijnpunten en frustraties Het vinden van een woning waar hun inkomens passen bij het gemeenschapskarakter dat ze zoeken, is lastig. Ze merken dat veel gezinsgerichte projecten óf op hogere inkomens mikken, óf geen ruimte bieden voor gedeeld wonen en ontmoeten. Collectieve woonvormen zijn vaak ongeschikt voor jonge gezinnen of missen aansluiting bij gezinnen met een migratieachtergrond. Mark (45) Persoonlijkheid en interesses • Introvert en bedachtzaam • Luistert graag muziek en speelt gitaar • Fietst graag en zoekt rustige plekken op • Houdt van stabiliteit Online en offline gedrag • Actief op Funda • Leest blogs, gebruikt LinkedIn en Reddit over co- ouderschap en wonen • Vraagt mondjesmaat advies aan mensen in zijn omgeving Mark is zelfstandig IT-consultant en werkt op projectbasis voor verschillende opdrachtgevers. Hij combineert werken op locatie met thuiswerken., wat betekent dat hij een rustige werkplek nodig heeft in zijn toekomstige woning. Hij heeft als ZZP-er een goedlopend bedrijf. Doelen en motivaties Mark is op zoek naar een compacte koopwoning of appartement in een rustige buurt in of rond Zutphen.
Hij wil niet te groot wonen, maar wel genoeg ruimte hebben om zijn kinderen te kunnen laten logeren, een extra slaapkamer of logeerhoek is gewenst. Hij heeft behoefte aan stabiliteit, zelfstandigheid en een omgeving waarin hij zich prettig voelt, zowel persoonlijk als professioneel. De woning hoeft niet perfect te zijn, maar wel functioneel, onderhoudsarm en bij voorkeur energiezuinig. Op zoek naar een compacte woning • Woonsituatie: Woont tijdelijk bij zijn broer • Net gescheiden en heeft twee kinderen van 11 en 13, komen om het weekend langs Pijnpunten en frustraties Door de scheiding én zijn ZZP- status is het lastig om snel een passende koopwoning te vinden. Veel kleine woningen zijn ofwel direct verkocht, of prijstechnisch onhaalbaar . Ook ervaart hij dat de markt voor alleenstaanden met kinderen weinig opties biedt, zeker als je niet in een standaard profiel past. 74
Peter en Ingrid (66 & 67) Persoonlijkheid en interesses • Vitaal, nieuwsgierig en sociaal • Houden van wandelen, fietsen en lezen • Peter verdiept zich in energie en circulariteit • Ingrid heeft oog voor kunst en ontmoetingen Online en offline gedrag • Digitaal vaardig • Peter gebruikt verschillende platforms en kijkt webinars • Ingrid volgt iniatieven via Facebook en nieuwsbrieven • Bezoeken lezingen en open dagen Beiden zijn recent met pensioen gegaan. Peter was civiel ingenieur en werkte aan water- en infrastructuurprojecten. Hij is nog betrokken bij de energiecoöperatie. Ingrid werkte jarenlang als illustrator en grafisch vormgever, vooral voor culturele en educatieve projecten. Ze is actief bij lokale kunstprojecten in Zutphen en omgeving. Doelen en motivaties De grootste wens van Peter en Ingrid is een LLB- woning (levensloop bestendig): gelijk- vloers, comfortabel, energiezuinig, met weinig onderhoud en voorbereid op ouder worden. Ze willen kunnen blijven wonen zonder steeds te moeten aanpassen of verhuizen. Daarnaast hechten ze aan verbondenheid met hun buren. Geen grootschalig appartementen- complex, maar een woning in een kleinschalig project met ruimte voor ontmoeting bijvoorbeeld een gezamenlijke binnentuin, logeerruimte of paviljoen.
Vitaal en zoeken een LLB-woning • Woonsituatie: Wonen in vrijstaande woning in Zutphen • Kinderen zijn uit huis en ze zoeken iets kleiners Pijnpunten en frustraties Veel bestaande senioren- woningen zijn te eenvormig of gericht op zorg, terwijl Peter en Ingrid juist vitaliteit en perspectief zoeken. Ze vinden het lastig dat er weinig woningen zijn die én duurzaam én toekomstbestendig én sociaal zijn. Veel projecten voelen zakelijk of anoniem aan, terwijl zij juist kiezen voor kwaliteit van leven, gemeenschap en esthetiek. Mevrouw van Dijk (79) Persoonlijkheid en interesses • Zelfstandig, bedachtzaam en heeft een warme uitstraling • Lezen is haar grote passie • Luistert graag naar klassieke muziek • Waardeert een praatje op straat of koffie met een buurvrouw Online en offline gedrag • Leest dagelijks de krant en bezoekt lezingen • Is vaak te vinden in het buurthuis of bij een cafe • Haar dochters houden social media voor haar bij Mevrouw van Dijk heeft altijd met plezier in De Hoven gewoond. Haar dochters wonen elders in het land maar komen regelmatig langs. Ze is gepensioneerd lerares Nederlands en gaf decennia lang les op een middelbare school in Zutphen. Sinds haar pensioen is ze betrokken bij voorleesmiddagen en taalmaatjesprojecten. Doelen en motivaties Mevrouw van Dijk zou willen verhuizen naar een gelijkvloers appartement in haar vertrouwde buurt.
Belangrijke voorwaarden zijn een buitenruimte toegankelijkheid, en het gevoel van sociale veiligheid: buren die elkaar groeten, en weten wie er woont. Ze hoeft geen intensieve gezamenlijke voorzieningen, maar staat positief tegenover gedeelde plekken als een binnentuin of een bewonersruimte, mits het uitnodigend en rustig blijft. Ze vindt het belangrijk dat haar woning beschikbaar komt voor gezinnen die de ruimte nodig hebben. Zoekend naar klein - schalige woonplek • Woonsituatie: Ruime eengezinswoning in De Hoven • Sinds 4 jaar weduwe • Traplopen en tuinonderhoud zijn lastig Pijnpunten en frustraties Ze ervaart dat veel nieuwbouwprojecten voor ouderen onpersoonlijk, functioneel of zorggericht zijn. Ze wil niet eindigen in een “zorghotel” of “ouderenvleugel”, maar in een volwaardig appartement met kwaliteit en uitstraling. Ook het gebrek aan aanbod in haar eigen wijk frustreert haar: verhuizen wil ze alleen als het écht de moeite waard is. 75
Woningsegment (afwegingskader) | Cat. (afwegingskader) | Prijspeil 2024 (afwegingskader) | Prijspeil 2025 (collegevoorstel) | Percentage (afwegingskader) Sociale huurwoning | 1 | Huur tot liberalisatiegrens | Huur tot liberalisatiegrens (€900,07) | 25-30% Goedkope koopwoning | 2 | Koop tot €250.000 | Koop tot €300.000 Middenhuur woning | 2 | Huur liberalisatie-grens tot €1.123,13 | Huur liberalisatiegrens tot €1.184,83 | 20-30% waarvan min. 5% in goedkope koopwoning Betaalbare koopwoning laag | 2 | Koop €250.001 - €300.000 | Koop €300.001 - €350.000 Betaalbare koopwoning hoog | 3 | Koop €300.001 - €355.000 | Koop €350.001-€405.000 | 10-30% Vrije sector | 4 | Koop vanaf €355.001 of dure huurwoningen | Koop vanaf €405.001 en dure huurwoning (huurprijs hoger dan grens middenhuur) | (huurprijs hoger dan grens middenhuur) | max. 30% *Bij ontwikkelingen vanaf 10 woningen dient minimaal 50% van de toe te voegen woningen gerealiseerd te worden in de categorieën 1 en 2.
**Bij woningbouwprojecten met meer dan 500 woningen (al dan niet gefaseerd) geldt een maximum van 25 woningen in "goedkope koopwoning" Afwegingskader woningbouw (bron: gemeente Zutphen) 76 De Hoven Noord Woningtype | Parkeernorm | Aandeel bezoeker | Parkeernorm (CROW 2024 laag) (per woning) | (per woning) Koop, vrijstaand | 1,8 | 0,3 | 1,5 Koop, twee-onder-een-kap | 1,7 | 0,3 | 1,4 Koop, tussen/hoek | 1,5 | 0,3 | 1,3 Koop, appartement, >125 m2 BVO | 1,6 | 0,3 | 1,3 Koop, appartement, 100-125 m2 BVO | 1,4 | 0,3 | 0,9 Koop, appartement, <100 m2 BVO | 1,2 | 0,3 | 0,9 Huurhuis, vrije sector | 1,5 | 0,3 | 0,9 Huurhuis, sociale huur | 1,2 | 0,3 | 0,7 Huurappartement, duur, >125 m2 BVO | 1,4 | 0,3 | 0,9 Huurappartement, | goedkoop/midden, | <125 | m2 | 1 | 0,3 | 0,6 BVO Aanleunwoning en serviceflat | 0,9 | 0,3 | 0,6 Parkeervoorziening | Opmerking[1]Theoretisch | Berekenings- aantal | aantal Enkele oprit zonder garage | 1 | 0,8 | Oprit min.
5,0 meter diep Lange oprit zonder garage of carport | 2 | 1 Dubbele oprit zonder garage | 2 | 1,7 | Oprit minimaal 4,5 m breed Garage zonder oprit (bij woning) | 1 | 0,4 Garagebox (niet bij woning) | 1 | 0,5 Garage met enkele oprit | 2 | 1 | Oprit minimaal 5,0 m diep Garage met lange oprit | 3 | 1,3 Garage met dubbele oprit | 3 | 1,8 | Oprit minimaal 4,5 m breed Parkeernorm (bron: gemeente Zutphen / CROW) 77 Opdrachtgever Marcel Jongmans BügelHajema Adviseurs Adviseurs voor de leefomgeving en omgevingsrecht Utrechtseweg 7 3811NA Amersfoort Vaart N.Z. 50 9401 GN Assen Balthasar Bekkerwei 76 8914 BE Leeuwarden E info@bugelhajema.nl I www.bugelhajema.nl Elsbeth Luning: projectleider, landschapsarchitect Bhavya Bathena: stedenbouwkundig ontwerper Lisa van der Lienden: stedenbouwkundig ontwerper Colofon