1322533 - bijlage 3 - Platte tekst interactief participatieverslag Koersdocument landelijk gebied Zutphen
Tekst van het document
Tegelijkertijd is er duidelijke afkeer van grootschalige of verstorende functies. Ongewenst zijn onder andere zonnepanelenbedrijven, een wapendepot, vliegveld, chemische industrie, en alles wat leidt tot stankoverlast of industriële uitstraling die niet past bij het karakter van Zutphen en omgeving. Ook is er weerstand tegen recreatiewoningen zoals stacaravans of vaste plekken – kamperen bij de boer wordt wel als positief gezien. BLAD 22 3 e Werkatelier: Introductie Kaart met aanwezige bewoners en stakeholders Tijdens het laatste werkatelier op 13 november 2025 werden deelnemers geïnformeerd over het resultaat van het participatieproces. Er waren zo’n 70 stakeholders en inwoners aanwezig. Op de expo werden de hoofdlijnen van de koers gepresenteerd, hoe de input uit participatie hierin is meegenomen en de vertaling per deelgebied voor verschillende thema’s. Per deelgebied konden deelnemers hun reactie geven met stickers en er was ruimte om in gesprek te gaan met beleidsmedewerkers en wethouder Sjoerd Wannet. Deelnemers konden ook een korte presentatie bijwonen over de totstandkoming en hoofdlijnen van de koers. In dit groeidocument ziet u een beknopt overzicht van de koers, de thema uitwerkingen per deelgebied en de reacties van de deelnemers hierop.
Naast de reacties met stickers zijn er ook een aantal opmerkingen geplaatst over lopende projecten in het landelijk gebied of onderwerpen die meer aansluiten bij de concrete doorvertaling van de visie in een afwegingskader bijvoorbeeld. Deze zijn teruggekoppeld aan de verantwoordelijke beleidsafdelingen. Met dit derde werkatelier is de participatie ten einde gekomen. Verwachting is dat vanaf half december het koersdocument ter inzage ligt. Vanaf dan is het ook mogelijk een zienswijze in te dienen. BLAD 23 3e Werkatelier: de Koers Koerskaart Tijdens het laatste werkatelier op 13 november 2025 werden deelnemers geïnformeerd over het resultaat van het participatieproces. Er waren zo’n 70 stakeholders en inwoners aanwezig. Op de expo werden de hoofdlijnen van de koers gepresenteerd, hoe de input uit participatie hierin is meegenomen en de vertaling per deelgebied voor verschillende thema’s. Per deelgebied konden deelnemers hun reactie geven met stickers en er was ruimte om in gesprek te gaan met beleidsmedewerkers en wethouder Sjoerd Wannet. Deelnemers konden ook een korte presentatie bijwonen over de totstandkoming en hoofdlijnen van de koers. In dit groeidocument ziet u een beknopt overzicht van de koers, de thema uitwerkingen per deelgebied en de reacties van de deelnemers hierop.
Naast de reacties met stickers zijn er ook een aantal opmerkingen geplaatst over lopende projecten in het landelijk gebied of onderwerpen die meer aansluiten bij de concrete doorvertaling van de visie in een afwegingskader bijvoorbeeld. Deze zijn teruggekoppeld aan de verantwoordelijke beleidsafdelingen. Met dit derde werkatelier is de participatie ten einde gekomen. Verwachting is dat vanaf half december het koersdocument ter inzage ligt. Vanaf dan is het ook mogelijk een zienswijze in te dienen. BLAD 24 3e Werkatelier: opbouw van de koers In deze koers staan vier samenhangende ambities centraal die richting geven aan de ontwikkeling van het landelijk gebied richting 2040. Ze zijn gekoppeld aan de kernambities uit de Omgevingsvisie Zutphen 2040 en aangevuld met een nieuw fundament: het natuurlijk systeem. Sturende principes Om de ambities voor het landelijk gebied van Zutphen te realiseren, zijn duidelijke keuzes nodig. Deze zes sturende principes vormen de basis voor de ruimtelijke ontwikkeling van het landelijk gebied. Ze gelden voor het hele landelijk gebied en zijn leidend bij afwegingen en besluitvorming. Elk principe geeft richting aan de inrichting, het gebruik en de omgang met de ruimte. Ambities Zutphen klimaatbestendig: Fundament water- en bodemsysteem op orde o Water vasthouden, bergen en beter benutten om te korten en droogte te voorkomen.
o Gezonde bodems als spons tegen droogte en piekbuien. o Minder uitstoot en schoner water, bodem en lucht. Zutphen onderneemt: Een vitaal en toekomstbestendig platteland o Agrarisch land blijft hoofdzakelijk bestemd voor landbouw. o Ontwikkeling natuur- en landschapsinclusieve landbouw. o Er is ruimte voor functieverandering van vrijkomende agrarische erven passend bij het LandschapsDNA. Beleven in Zutphen: Landschap, natuur en cultuur als kracht o Versterken van kenmerkende landschap en cultuurhistorie. o Recreatie, rust en natuur in balans. o Behoud van het groene karakter: het voorkomen van te veel verstening Zutphen bloeit: Een gezonde en leefbare leefomgeving o Schone lucht, water en bodem voor iedereen. o Het landschap nodigt uit om te ontmoeten, te bewegen en tot rust te komen. o Landbouw als onderdeel van de gezonde leefomgeving, met streekproducten. Sturende principes Landschaps-DNA als basis Water- en bodemsysteem richtinggevend Robuust groen-blauw raamwerk met gemeentelijke regie Fijnmazige groenblauwe dooradering Landelijk gebied als uitloper van de compacte stad Leefbare, gezonde en schone leefomgeving BLAD 25 3 e Werkatelier: Resultaten Gebiedsgerichte uitwerking Kaart deelgebieden De diversiteit van het landelijk gebied vraagt om maatwerk per gebied.
De gekozen deelgebieden sluiten aan bij het landschapsDNA van Zutphen, daarnaast is er de stadsrandzone die diverse deelgebieden beslaat. Op de expo zijn de deelgebieden genummerd, zo kunt u zich laten informeren over wat de koers per deelgebied betekent. BLAD 26 3 e Werkatelier: Resultaten Kronkelwaarden - Klimaatadaptatie: 3 positief, 0 gemiddeld en 1 negatie f - Plattelandseconomie: 0 positief, 1 gemiddeld en 0 nega tief - Natuur en biodiversiteit: 2 positief, 0 gemiddeld en 0 negatief - Recreatie: 1 positief, 0 gemiddeld en 0 negatief - Erven en functieverandering: geen reacties - Wonen: 3 positief, 0 gemiddeld en 0 negatief - Energie: 0 positief, 0 gemiddeld en 3 negatief Klimaatadaptatie: - Water beter vasthouden: o.a. door het verbeteren van de bodem-structuur, verondiepen, of dempen van watergangen. - Creëren van ruimte om water te kunnen bergen bij hevige piekbuien. Plattelandseconomie: - Natuur- en landschapsinclusieve landbouw blijft hoofdfunctie. - Stimuleren van kruidenrijke akkerranden, houtwallen, hagen, laanbeplanting en teeltdiversiteit. - Glastuinbouw verduurzamen (regenwateropvang, energie-efficiëntie). - Ruimte voor kleinschalige verblijfs- en dagrecreatie passend bij het landschap. Natuur en biodiversiteit: - Versterken van ecologische verbindingen tussen het Gelders Natuurnetwerk en Natura 2000.
- Ontwikkelen van fijnmazige landschappelijke structuren in combinatie met natuurherstel en klimaatadaptieve maatregelen. - Lagere delen met hoge kweldruk bieden kansen voor versterken biodiversiteit. Recreatie: - Nieuwe groene verbindingen tussen stad, IJssel en oude IJsselarm bieden kansen voor de versterking van wandel- en fietsroutes. - Aandacht voor zonering van kwetsbare natuur. - Beleefbare overgangen tussen De Hoven en het open landschap. Erven en functieverandering: - Functieverandering van agrarische erven mogelijk bij ruimtelijke- en/of milieutechnische kwaliteitswinst. - Toepassing rood voor rood regeling bij beëindiging agrarische activiteiten Wonen: - Zorgvuldige inpassing van de woninguitbreidingen aan De Hoven met aandacht voor de natuur- en wateropgave, passend binnen het landschapsDNA. Energie: - Overmarsch is een zoekgebied voor winning van zonne energie op land. BLAD 27 3e Werkatelier: Resultaten IJssellandschap - Klimaatadaptatie: 2 positief, 0 gemiddeld en 0 negatie f - Plattelandseconomie: 3 positief, 0 gemiddeld en 0 nega tief - Natuur en biodiversiteit: 5 positief, 0 gemiddeld en 0 negatief - Recreatie: 0 positief, 0 gemiddeld en 2 negatief Klimaatadaptatie: - Uiterwaarden hebben een belangrijke functie voor waterveiligheid, piekberging en natuurlijke dynamiek.
Plattelandseconomie: - Agrarische ondernemers kunnen een rol spelen het in beheer van de uiterwaarden door inzet van vee voor extensieve begrazing. Natuur en biodiversiteit: - Verbeteren van de verbinding van het Natura 2000 gebied met de groenblauwe dooradering in de rest van het landelijk gebied en het Gelders Natuur Netwerk. - Herstel van oever- en rivierprocessen met oog voor broed- en foerageergebieden. - Behoud van openheid en rust als kenmerkende landschappelijke kwaliteiten. Recreatie: - Verbeteren van extensieve recreatieve verbindingen tussen stad en rivier - Zonering beschermd kwetsbare natuur en behoud rust. BLAD 28 3 e Werkatelier: Resultaten Stadsrandzone - Klimaatadaptatie: 8 positief, 3 gemiddeld en 1 negatie f - Plattelandseconomie: 6 positief, 2 gemiddeld en 3 nega tief - Natuur en biodiversiteit: 19 positief, 1 gemiddeld en 0 negatief - Recreatie: 4 positief, 2 gemiddeld en 17 negatief - Erven en functieverandering: 16 positief, 0 gemiddeld en 16 negatief - Wonen: 13 positief, 0 gemiddeld en 15 negatief - Energie: 1 positief, 2 gemiddeld en 17 negatief Klimaatadaptatie: - Integreren van wateropgaven in nieuwe ontwikkelingen passend bij het water en bodemsysteem: infiltreren, vasthouden, ruimte bieden voor piekbelasting en het bergen van water in lagere delen.
Plattelandseconomie: - De stadsrand als groene overgangszone met ruimte voor een mix van verschillende functies, passend bij de schaal en het DNA van het landschap. - Ruimte voor nevenfuncties op agrarische erven, zoals recreatie, educatie of kleinschalige zorg. Natuur en biodiversiteit: - Fijnmazig versterken en ontwikkelen van laanstructuren, houtwallen en ecologische stapstenen in combinatie met klimaatadaptieve maatregelen. - Goed aansluiten op de landschappelijke structuren van de beekdalen en landgoederen voor een samenhangend netwerk van robuuste groenblauwe verbindingen. - Stimuleren van agrarische beheer van landschapselementen en natuur. Recreatie: - Versterken van uitloopmogelijkheden en (korte) recreatieve routes tussen stad en landelijk gebied. - Ruimte voor recreatieve voorzieningen in het groen (sport en bewegen, educatie, ontmoeten, cultuur, spelen). - De nieuwe stadsrandzone bij de Hoven verdient speciale aandacht. Erven en functieverandering: - Bieden van ruimte voor functieverandering passend bij het karakter van de stadsrand. - Rood voor rood-regeling (actualisatie nodig) is toepasbaar bij vrijkomende agrarische erven (VAB). Wonen: - Indien zoekgebieden uit de omgevingsvisie ontwikkeld worden is het belangrijk is dat deze passen binnen het landschappelijk-DNA.
- Buiten de zoekgebieden is meer ruimte voor wonen niet wenselijk zodat het groene karakter van de stadsrandzone behouden blijft. Energie: - Er ligt een zoekgebied voor zonne-energie op land in een deel van de stadsrandzone in het Zutphense Broekgebied. BLAD 29 3 e Werkatelier: Resultaten broekgebieden & beekdalen - Klimaatadaptatie: 14 positief, 0 gemiddeld en 5 negati ef - Plattelandseconomie: 4 positief, 0 gemiddeld en 7 nega tief - Natuur en biodiversiteit: 16 positief, 0 gemiddeld en 1 negatief - Recreatie: 1 positief, 1 gemiddeld en 9 negatief - Erven en functieverandering: 2 positief, 1 gemiddeld e n 4 negatief - Wonen: 10 positief, 0 gemiddeld en 4 negatief - Energie: 0 positief, 0 gemiddeld en 10 negatief Klimaatadaptatie: - Het gebied is van nature nat met een hoog grondwaterpeil In het gebied zoveel mogelijk water vastgehouden en niet afgevoerd het gebied uit. - Bij hevige regenval wordt water geborgen en vertraagd afgevoerd. Door het verondiepen en verbreden van het stroomgebied van de beeklopen wordt hieraan bijgedragen. - Door beken weer meer te laten meanderen wordt de afvoer van water naar de rivier vertraagd. Plattelandseconomie: - Het landgebruik sluit aan bij de nattere omstandigheden van dit gebied: aangepast bewerkingsregime, extensieve begrazing of passende gewassen.
- Kleinschalige, natuurinclusieve verblijfsrecreatie kan alleen wanneer ook een bijdrage wordt geleverd aan het verbeteren van het natuurlijk water- en bodemsysteem. - Aandacht en ruimte voor nieuwe verdienmodellen en verbreden of uitbreiden van nevenfuncties voor agrariërs. Natuur en biodiversiteit: - Beekdalen inzetten als robuuste groen-blauwe ecologische verbindingen: ruimte voor water en natuur. - Versterken van biodiversiteit en landschap: poelen, hagen, elzensingels, extensiever graslandbeheer en natuurlijke overgangen. Recreatie: - Recreatieve routes langs beken en door natte zones, passend bij draagkracht en natuur. - Beleving van water en landschap vergroten met uitzichtpunten en informatiepunten. Erven en functieverandering: - Functieverandering alleen bij aantoonbare bijdrage aan het verbeteren van het water- en bodemsysteem, natuur- en landschapsherstel/ontwikkeling. - Stoppende agrariër kan gebruik maken van de rood voor rood regeling (actualisatie nodig). De compensatiewoningen mogen niet op eigen erf worden ontwikkeld, maar elders in overleg met gemeente. Wonen: - Nieuwe woonbebouwing is niet mogelijk. Energie: - Zutphense Broekgebied is zoekgebied voor zonne-energie op land. Mogelijke ontwikkelingen van zonne-energie dragen bij aan het verbeteren van het water- en bodemsysteem.
BLAD 30 3 e Werkatelier: Resultaten oeverwal/rivierduin, kampen en essen - Klimaatadaptatie: 13 positief, 0 gemiddeld en 0 negati ef - Plattelandseconomie: 15 positief, 0 gemiddeld en 0 neg atief - Natuur en biodiversiteit: 16 positief, 1 gemiddeld en 0 negatief - Recreatie: 2 positief, 0 gemiddeld en 11 negatief - Erven en functieverandering: 18 positief, 1 gemiddeld en 3 negatief - Wonen: 32 positief, 0 gemiddeld en 0 negatief - Energie: 13 positief, 0 gemiddeld en 1 negatief Klimaatadaptatie: - Het tegengaan van verdroging voor natuur en landbouw - Bodemverbetering en verhoging organische stof, vermindert de verdichting en vergroot de sponswerking en infiltratiecapaciteit van de bodem. - Het vertraagd afvoeren van regenwater geeft het de kans om te infiltreren en vermindert wateroverlast bij de lagere delen. - Ruimte creëren voor het tijdelijk bergen van water bij piekbuien. Plattelandseconomie: - Hoofdfunctie van dit gebied blijft agrarisch; inzet op natuurinclusieve en innovatieve vormen van landbouw. - Nevenfuncties toegestaan mits ondergeschikt aan agrarische functie. - Vermijden van waterintensieve/-afhankelijke functies of teelten. - Aandacht voor de extensivering van agrarische bedrijven en de benodigde ruimte daarvoor.
Natuur en biodiversiteit: - Behoud, herstel en ontwikkelen van landschapselementen: houtwallen, laanbeplantingen, bosjes, extensief beheerde graslanden en poelen. Recreatie: - Wandel- en fietsroutes en uitzichtpunten die cultuurhistorie en de openheid van de essen beleefbaar maken. Erven en functieverandering: - Functieverandering op bestaande erven is toegestaan bij beëindiging van de agrarische functie. - Rood-voor-rood regeling (actualisatie nodig), is van toepassing mits zorgvuldig stedenbouwkundig en landschappelijk ingepast. Wonen: - Geen nieuwe bebouwing op de essen, om het open cultuurhistorische landschap te behouden. Aan randen alleen bij zorgvuldige inpassing en op erven waar agrariërs stoppen. Energie: - Geen zonnevelden op de esgronden. BLAD 31 3 e Werkatelier: Resultaten boszone - Klimaatadaptatie: 8 positief, 0 gemiddeld en 1 negatie f - Plattelandseconomie: 6 positief, 0 gemiddeld en 1 nega tief - Natuur en biodiversiteit: 6 positief, 0 gemiddeld en 1 negatief - Recreatie: 8 positief, 1 gemiddeld en 0 negatief - Erven en functieverandering: 9 positief, 0 gemiddeld e n 0 negatief - Wonen: 7 positief, 0 gemiddeld en 0 negatief - Energie: 12 positief, 0 gemiddeld en 5 negatief Klimaatadaptatie: - Bodemverbetering vergroot de sponswerking en infiltratiecapaciteit van de bodem en vermindert verdroging.
- Het vasthouden van regenwater geeft het de kans om te infiltreren en het grondwaterpeil te verhogen. Dit vermindert wateroverlast bij de lagere delen. - Klimaatbestendig maken van het bos door verdamping te verminderen: verloofing (omvorming van naald- naar loofbos) en meer open plekken. Inzet op een mix van inheemse soorten die klimaatbestendig is. Plattelandseconomie: - Duurzaam bosbeheer inclusief houtproductie. - Ruimte voor kleinschalige, landschappelijk passende verblijfsrecreatie en evenementen. Natuur en biodiversiteit: - Behouden, versterken en ontwikkelen van natuurwaarden en groenblauwe verbindingen. - Verhogen van biodiversiteit door aanleg of herstel van landschapselementen zoals: houtwallen, mantel- en zoomvegetaties en natuurlijke overgangen van bos naar landbouwgebied en beekdalen. Recreatie: - Ruimte voor extensieve recreatie, zolang rust, donkerte, erfgoed en natuur niet onder druk komen te staan (zonering). De meest kwetsbare gebieden worden ontzien. - Behoud en beleving van de landgoederen via lanen, zichtlijnen en beleefbaarheid van de historie. Erven en functieverandering: - Bieden van ruimte voor functieverandering passend bij het karakter van de boszone, mits zorgvuldig landschappelijk ingepast. - Rood voor rood-regeling wordt geactualiseerd toepasbaar bij vrijkomende agrarische erven (VAB).
- Functieverandering op landgoederen toestaan als het bijdraagt aan behoud van de monumentale bebouwing, cultuurhistorie, natuur en landschap en aansluit en/of bijdraagt aan een natuurlijk(er) water- en bodemsysteem. Wonen: - Woonfuncties op erven (stoppende agrariërs)/landgoederen zijn alleen toegestaan t.b.v. de instandhouding en het toekomstbestendig houden van het erfgoed en het landschap. Energie: - Geen ruimte voor grootschalige grondgebonden energie opwek of grootschalige windturbines.