1321256 - Bijlage 8 - Hanzehuis schetsontwerp gebouw

HAN ZEH UIS Hanzehuis, Zutphen - Fasedocument Structuurontwerp 27.02.2025

HAN ZEH UIS

Hanzehuis, Zutphen Structuurontwerp

Inhoudsopgave Visie en Concept

5

Team17 Hanzehuis21 Stedenbouw en Landschap

24

Programma40 Ontwerp46 Zones63 Architectuur87

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 3

Inleiding

Voor u ligt de verkorte versie van het fasedocument van het Schetsontwerp voor het Hanzehuis en de Hanzetuin in Zutphen. Mecanoo architecten heeft dit document opgesteld in opdracht van de gemeente Zutphen in samenwerking met de gebruiker, 4advies en de gemeente. Tijdens werkgroep sessies zijn ontwerpideeën getoetst en de ervaringen, overwegingen en ideeën van de gebruikers (Hanzehof, Muzehof en BIJ de Bieb) en de interne specialisten van de gemeente Zutphen (afdeling Programma/Cultuur, Duurzaamheid, Circulair & Klimaatadaptatie, Stedenbouw, Landschap, Erfgoed, Welstand, Ruimtelijke ordening, Vastgoed & Beheer, MVOI) meegenomen in de planvorming. Het document begint met een overzicht van de scope, visie en het concept voor het nieuwe Hanzehuis. Het concept is de kapstok voor het vormgeven van het gebouw en toont niet alleen mogelijke ontwerpoplossingen, maar geeft ook handvaten en uitgangspunten welke belangrijk zijn bij het verwezenlijken van een prettige, overzichtelijke, prikkelende, dynamische en unieke omgeving. Het hoofdstuk Ontwerp toont de uitwerking van het concept naar gebouw, materialisatie en duurzaamheid. Het concept biedt een flexibel raamwerk met veel vrijheid voor verdere uitwerking. Zo kan een plan worden gerealiseerd dat past bij de verschillende wensen en budgetten.

Door specifieke zones en ruimtes uitgebreid te tonen wordt inzicht gegeven in de meest belangrijke ingrepen, tezamen met de sfeer, gebruik en de functionaliteiten die in het Hanzehuis benodigd en gewenst zijn. Het hoofdstuk stedenbouw en landschap toont de visie en uitgangspunten voor de parkomgeving van het Hanzehuis: de Hanzetuin. De visie volgt uit een analyse van de huidige situatie, geschiedenis en bezoekersstromen. En analyse van de buitensociëteit, de theaterzaal en het jaren 70 theater vormt de basis voor de architectonsiche uitgangspunten beschreven in het laatste hoofdstuk.

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 4

VISIE & CONCEPT

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 5

Het nieuwe Hanzehuis

Een mix van functies met ruime openingstijden Wanneer je straks naar het Hanzehuis aan de Coehoornsingel gaat, kom je in een

binnen als buiten het gebouw en dat geldt voor zowel inwoners van gemeente

vriendelijke parkomgeving met brede straten en veel groen, enkele monumentale

Zutphen als uit de regio.

panden waaronder de prachtige Buitensociëteit en een eigentijds, aantrekkelijk

Dé plek om te zijn. Hanzehuis gaat voor de inhoud, die ook in het licht kan staan van ondersteuning

cultuurgebouw. Daar ga je overdag en ’s avonds van alles beleven, je talenten en

Mensen moeten in het nieuwe huis zichzelf kunnen zijn, zich kunnen uiten op de

voor hen die moeite hebben om bijvoorbeeld de snelle digitalisering van onze

vaardigheden ontwikkelen, misschien wel je huiswerk maken of met je laptop een

podia en/of de voorstellingen en concerten bezoeken, workshops, spreekuren,

samenleving bij te benen.

fijne werkplek vinden of mensen ontmoeten. Hoogstwaarschijnlijk komen de

lezingen en scholingen bijwonen, door de partners aangeboden, waarbij

Maar je kan er ook een zakelijke meeting houden, gebruik maken van een werkplek

meesten er vaak met de kinderen, om op het terras bij het park heerlijk te genieten,

ontmoeting en verbinding met anderen centraal staat.

met uitstekende wifi of gewoon maar er ‘zijn’.

lekker te lunchen, terwijl de kinderen aan het spelen en schommelen zijn, rennen

Het huis wil een plek zijn die uitdaagt om te leren, te maken, te ontmoeten en te

Een ‘derde plek’ om te verblijven, naast thuis, school/werk.

tussen de kunstwerken of een halfuurtje naar muziekles zijn.

genieten. Je komt er niet alleen voor je culturele activiteit, maar je komt wat eerder

Last but not teast: Hanzehuis is een HUB van waaruit volledige service verzorgd kan

Overal in dat uitnodigende, gezellige gebouw is iets te doen of te ontdekken. De

en je blijft er graag hangen na afloop.

worden naar initiatieven in de wijken.

op het cafépodium. Soms speelt in de kleine zaal een fanfare of een popband en

Niets hoeft, alles kan. Gewoon een aantrekkelijke plek die fijn is, die alleen al vanuit

Dat is waar je het voor doet, dat is de ambitie!

een andere keer is er een Tegenlicht lezing. De andere keer kom je er om in de

de sfeer en inrichting mensen verleidt om er heen te gaan en te verblijven. Het

Dat is waar je van droomt.

werkplaats mee te bouwen aan een decor, of naar het OpLab om een groot

gebouw moet deze ‘uitgaanssfeer’ uitstralen, gelegen in een parkachtige omgeving,

koffiezetapparaat voor de toneelvereniging op te knappen. En natuurlijk is er

een uitstekende horeca en natuurlijk bruisend van activiteiten. Een buiten(gewoon)

maandelijks veel theater, cabaret, dans en popmuziek. Het is een plek waar je

verblijf.

ene avond is er een lustrumconcert van Arcato en na afloop speelt een ensemble

telkens terugkeert om iets nieuws te zien en waar je gezien wilt worden; zowel

DANS BUITENSOOS

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

THEATER JEUGD

ONTMOETINGSTAALHUIS RUIMTE KLEINE HUISKAMER FOYER ZAAL

WERKEN

MUZIEK

CAFÉ

Mecanoo | 6

“Hanzehuis, een ervaring voor iedereen, bestemming en verblijfsplek voor stad en regio” - Arne Lijbers, Mecanoo

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 7

“Een alzijdig gebouw, omringd door groen, activeert park en omgeving en brengt oud en nieuw samen”

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 8

“Een bestemming in een groene omgeving”

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 9

“Een plek met veel identiteit, toegankelijk en inclusief, professioneel en laagdrempelig”

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 10

“De ontmoetingsruimte - de straat - verbindt buitensociëteit, park en omgeving. Een aaneenschakeling van multifunctionele zones met veel identiteit die gedurende de hele dag geactiveerd zijn.” Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 11

Het nieuwe Hanzehuis

Een groene bestemming met identiteit

in het park

aaneenschakeling van zalen en buitenpodium met identiteit

Het theater komt midden in het park te staan en opent zich alzijdig naar alle kanten.

Elke zaal krijgt een eigen opvallende identiteit, voortbordurend op het uitgesproken

Het café ligt in het park en is zichtbaar vanaf de Coehoornsingel en de Hanzehal.

karakter van de bestaande buitensociëteit. In de volumes van van de zalen worden

Een open verbinding tussen de kleine zaal geeft de noordzijde een transparant

ondersteunende functies opgenomen zodat de ruimte eromheen maximaal flexibel

karakter.

kan worden benut.

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 12

Het nieuwe Hanzehuis

Alzijdig en context gerelateerd

alzijdig

context gerelateerd

brengt de nieuwbouw oud en nieuw samen, Voortbordurend op de verspringende

Het gebouw heeft een getrapte vorm. Dit zorgt voor een menselijke schaal aan de

theaterzalen

Coehoornsingel, een opvallend alzijdig café in het park en een goed vindbare entree. Terrassen die op elke verdieping ontstaan brengen het landschap van het park tot in het gebouw.

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 13

Het nieuwe Hanzehuis Verbonden en een beleving

ATELIER EVENEMENTEN

BUITENSOOS

THEATER BIEB

ONTMOETINGS- HANGOUT CAMPUS RUIMTE KLEINE HUISKAMER CAFÉ FOYER ZAAL

de straat - verbinding - oriëntatie

elke verdieping een bestemming

Op elke verdieping maakt de ontmoetingsruimte in de vorm van een straat de

Het programma is geclusterd in zones. Elke zone heeft een eigen sterke identiteit.

verbinding tussen de buitensociëteit en het park. De straat zorgt voor een heldere

Elke verdieping is zo een unieke bestemming.

oriëntatie en bestaat op elke verdieping uit verschillende zones met verschillende afmetingen en uitstralingen. Dwarsverbindingen maken het gebouw alzijdig.

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 14

Scope

Renovatie, nieuwbouw, landschap en duurzaamheidsambities Renovatie, nieuwbouw, landschap

Duurzaamheid Sociaal binnen scope De bestaande buitensociëteit en theaterzaal en nieuwe zaal met herkenbare materialisatie zorgen voor een sterke identiteit, lokale trots en gevoel van eigenaarschap. De alzijdige nieuwbouw is toegankelijk en inclusief. Biobased binnen scope: waar mogelijk kiezen we voor biobased bouwmaterialen voor de nieuwbouw, zoals biobased isolatie van Nederlandse bodem, een houten gevel of een gedeeltelijk houten constructie. buiten scope: volledig houten constructie, volledig biobased

SKIN STRUCTURE SERVICES SPACE PLAN STUFF SITE

Renovatie Buitensociëteit en Theaterzaal binnen scope Verplaatsen van de bar in de buitensociëteit en het aanpassen van de gevels ter plaatse van aansluitingen met de nieuwbouw of gesloopte bestaande bouw. Uitbreiding theaterzaal ter plaatse van regieruimte met 32 stoelen en aanpassingen kelder.

buiten scope De Buitensociëteit en de grote theaterzaal blijven behouden. Renoveren toiletgroep en verbeteren riolering. Toevoegen terugplaatsen ramen buitensoos waar mogelijk.

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Nieuwbouw

Landschap

binnen scope Vervangende nieuwbouw tussen de grote zaal en de buitensociëteit over 3 bouwlagen. Toevoegen derde theaterzaal

binnen scope De buitenruimte aangrenzend aan de nieuwbouw, waaronder de terrassen, het buitenpodium en de laad- en loszones

buiten scope Park - Slingerbos wordt Hanzetuin: vergroenen zone rondom gebouw, vergroten biodiversiteit, aanpassen padenstructuur, vergroten levendigheid

Losmaakbaar en flexibel binnen scope: Hoge verdiepingsvloeren en grote afstand tussen kolommen maken het gebouw flexibel voor de toekomst. buiten scope: Door het gebouw uit opeenvolgende lagen op te bouwen, kunnen deze in de toekomst eenvoudig vervangen worden. Prefab gevelpanelen voor snelle bouwtijd kunnen losmaakbaar worden bevestigd. Lage energievraag binnen scope: Lage energievraag door goede isolatie en zonwering nieuwbouw. Gedeeltelijke opwekking door zonnepanelen. buiten scope: Energieneutraal en volledig gasloos.

Natuurinclusief & klimaatadaptief binnen scope: Voorzieningen voor vogels, egels, wormen, bijen en vlinders worden opgenomen in de aangrenzende buitenruimte en gevel van de nieuwbouw om deze (lokale) soorten een veilige haven te bieden. buiten scope: Regenwater wordt tijdelijk vastgehouden en afgevoerd naar de openbare ruimte. Biodiversiteit park.

Mecanoo | 15

Matrix

Bewuste keuzes maken

Op deze pagina ziet u de projectmatrix. Het maken

Materialisatie en duurzaamheid

van een matrix stelt goed de ambities vast van een project en biedt binnen deze belangrijkste ontwerpuitgangspunten verschillende mogelijkheden voor uitwerking, welke samenhangen met verschillende budgetten. De

Ingrepen / Ambitieniveau

Constructie

Gevel

Staal en beton

Vlakke gevel met houten afwerking

Afwerking

Energie

Circulariteit

matrix is een tool om scherpe keuzes te maken in het ontwerp in relatie tot budgettering. Per ingreep kan een keuze worden gemaakt voor het gewenste scenario. Hiermee wordt het

BAS I S

ambitieniveau vastgelegd (basis - midden - hoog).

Geen energetische Basis afwerking bijv. duurzaamheidseise Schilderwerk n

Geen circulaire eisen Scenario basis binnen budget

In lichtgroen is aangegeven welke scenario’s

PLUS

Hybride: houten kolommen, stalen liggers, betonnen vloeren in ontmoetingsruimte. Kalkzandsteen & beton overige ruimtes.

OPTIMAAL

Hout Stramien 9m

getoond zijn in dit fasedocument. Dit voorkeursscenario is binnen budget.

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Zigzag HSB gevel Basis afwerking in met bijv. aluminium combinatie met een afwerking aantal specials

Zigzag HSB gevel met houten afwerking

Biobased afwerking

BENG

Bouwkundige afwerking met donormaterialen. Bijv. Plafond met sloophout.

Energieneutraal en gasloos

Demontabel

Mecanoo | 16

TEAM

Mecanoo

Multidisciplinair & internationaal

Mecanoo Mecanoo is in de afgelopen 40 jaar uitgegroeid tot een internationaal gerenommeerd architectenbureau met een unieke portfolio van projecten. Mecanoo richt zich op complexe multifunctionele gebouwen en geïntegreerde stedelijke ontwikkelingen, waarbij architectuur, stedenbouw, landschapsarchitectuur en interieurontwerp worden gecombineerd. Voor het ontwikkelen van dit Masterplan hebben wij het perfecte team voor u samengesteld. Een team welke al deze disciplines bevat en met elkaar verbindt tot één integrale visie en een naadloos ontwerpproces, vanaf de definitiefase tot voorbij de oplevering.

STEDENBOUW

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

LANDSCHAP

ARCHITECTUUR

INTERIEUR

Mecanoo | 18

Ontwerpfilosofie Mecanoo

We geven vorm aan het fysieke en de ervaring. Mecanoo plaatst de gebruikers (people) centraal in het ontwerp...

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

... ondersteund door een uitgebreide kennis van de omgeving en karakteristieke elementen uit de context...

...alvorens vorm te geven aan een eindconclusie die ongetwijfeld zal veranderen door de tijd heen...

... wat leidt tot een architectuur die alle zintuigen beroert.

Mecanoo | 19

Mecanoo en het Hanzehuis Team

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 20

HANZEHUIS

e bibliotheek

in vergelijking met andere bibliotheken in Den Haag:

Hanzehuis

mensen komen ook voor andere activiteiten, zoals In de Centrale bibliotheek komen, studeren, taal leren, in vergelijking met andere spreekuren, debatten bibliotheken in Den Haag:

+ meer volwassenen mensen voor + meerook jongeren. Cijfers en informatie perkomen organisatie andere- activiteiten, zoals minder jeugd studeren, taal leren, spreekuren, debatten minder

Hanzehof meer ruim meer dan

0 ruim 163.000 mljn820.000 ruim uitleningen bezoekers 20.000 28.000 bezoekers

per jaar

per jaar

uitleningen per jaar

leners per jaar

Muzehof Grootte ruim van de collectie:

cabaret | familie | dans | klassiek & opera | talkshow | toneel | theater | show & musical minder | sociaal & commercieel verhuur uitleningen

140

activiteiten per jaar

ruim

820.000 uitleningen per jaar

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

meer volwassenen meer jongeren. minder jeugd

Bibliotheek meer dan

28.000 1180.000 mljn 40.000 413.232 bezoekers naar 1 mljn 56.000 van

Ter vergelijking OBA: 230.000 + 40.000 audiovisueel Tilburg: 150.000 Groningen: 92.000 Gouda: 60.000

meer dan leners per jaar

per jaar

bezoekers

Centrale bibliotheek 120 professionele concerten en voorstellingen per jaar

+ + -

meer volwassenen meer jongeren. minder jeugd

+ + -

uitleningen

minder uitleningen

in vergelijking met andere bibliotheken in Den Haag:

per jaar

leden In de Centrale bibliotheek komen, 4470 jeugd & 4050 volwassenen (18+) in vergelijking met andere bibliotheken in Den Haag:

mensen komen ook voor andere activiteiten, zoals studeren, taal leren, meer les per week (structureel) spreekuren, debattenuur bezoekers

1000

Grootte van de meer volwassenen meer jongeren. collectie: minder jeugd

+ + -

muziek, theater, dans, circus, samenspel muziek: ensembles, koren, bandjes

413.232 40.000

meer bezoekers

Centrale bibliotheek 60 activiteiten ruim

28.000 per jaar

Grootte van de collectie: activiteiten

600 413.232

meer dan

1 mljn

mensen komen ook voor presentaties, voorstellingen, work-andere activiteiten, zoals studeren, taalper leren, shops, trainingen pere.d. jaar jaar spreekuren, debatten

leners

Ter vergelijking OBA: 230.000 + 4 Tilburg: 150.000 Groningen: 92.000 Gouda: 60.000

bezoekers

Centrale bibliotheek minder

per jaar

In de Centrale bibliotheek in vergelijking met andere bibliotheken in Den Haag:

+ + -

meer volwassenen meer jongeren. minder jeugd

Mecanoo | 22 In de C

in verg

Gebruikers

Kinderen

Jongeren

0-12 jaar

12-18 jaar

Volwassenen

Senioren

Werknemer

Buurt bewoner

Maatschappelijke huurders

Professionele gezelschappen

Activiteiten

Activiteiten

Activiteiten

Activiteiten

Activiteiten

Activiteiten

Activiteiten

Activiteiten

kinderbibliotheek spelen in park schoolvoorstellingen

popconcert studeren muziekles chillen in park schoolfeesten en dimploma uitreikingen schoolvoorstellingen worshops

bezoek voorstelling flex werken lunchen dineren kopje koffie begeleiden kinderen muziekles rondje lopen in park workshops uitvaarten tv-opnames sportgala lintjes regelen veteranen dag concert concoursen personeelsfeesten netwerkbijeenkomsten van (branche) organisaties bedrijven zoals GGNet, KPN, Sensire, etc.

bezoek voorstelling digilab muziekles bezoek terras rondje lopen in park

muziekles geven kantoorwerk inleidingen workshops rondleidingen festivals, pubquiz, mordmysteries, artist in residence organiseren

kopje koffie bezoek park

repetities toneelverenigingen repetitie en optreden lokale orkesten lokale/regionale makers zoals Woest Oost (productiehuis)

optreden generale repetitie soundcheck omkleden

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 23

ST E D E N B O U W & LANDSCHAP

“Een bestemming in een groene omgeving. Het buitenpodium ligt als een amfitheater in het glooiende parklandschap”

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 25

Een centrale, groene plek tussen centrum en andere wijken Stedenbouw/landschap

Noorderhaven Noordveen Coehoornsingel

Station

Locatie Hanzehof

De Hoven Warnsveld

Centrum

Waterkwartier

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 26

Analyse omgeving Hanzehuis Stedenbouw/landschap

NY

BL

AN

P

HANZEHAL

FA N

INDUSTRIE TERREIN

KE RS

-K OE NW

EG

VOETBALCLUB

Parkeervoorziening

GEZICHT NAAR HET PARK

NT DE

VE

ENTREE

ER W

EG

BEWEEGPARK

SLINGERBOS GEZICHT NAAR HET CENTRUM

Gezicht naar het centrum STATION Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 27

De nieuwbouw is context gerelateerd Visie stedenbouw/landschap

verlaging en terugliggend naast buitensociëteit

verhoging dak en dakrand voor evenementenruimte en installaties

opening terras rondom buitensociëteit naar stadszijde

aansluiten op grootschalig theater volume

verbinding Hanzehal, voetbalclub en parkeerplaats

dubbelhoge en terugliggende entree aansluiten op kleinschaligheid context

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

meer ruimte voor groen & zichtbaarheid oude gebouw contouren

zichtbaarheid café in park

buitenpodium als verlengstuk van het gebouw

Mecanoo | 28

Het Slingerbos

Observaties bestaande situaties

Zicht vanaf Canadezenbrug: Rijke groene omgeving met veel volwassen groen.

Zicht richting open plek: Mooie grasweide gekadreerd door monumentale bomen.

Zicht vanaf FBK-weg: Ondoordringbare onderbegroeiing belemmerd oriëntatie en verslechterd veiligheidsgevoel.

Aanzicht Coehoornsingel x FBK-weg: Veel verharding en breed profiel.

Aanzicht Coehoornsingel: Vroeg 19e eeuwse rondweg met een niet bijpassende materialisatie. de singel is de aanrijroute naar het theater.

Kunst in het Slingerbos: Verspreid door het groen staan verschillende kunstelementen.

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 29

Wet- en regelgeving

Beschermd stadsgezicht en bestemmingsplan

Bestemmingsplan archeologsche waarde: er wordt gebouwd in een gebied met middelhoge archeologische waarde. De theaterzaal is in 2005 ook gebouwd in een gebied met middelhoge archeologische waarde. Hier is het bestemmingsplan niet op aangepast.

Waarderingskaart Coehoornsingel-Deventerweg - Beschermd stadsgezicht: Het Hanzehuis is onderdeel van de groene zone

Bestemmingsplan en bouwvlak: er wordt gebouwd in een gebied me de bestemming groen. Er wordt gebouwd buiten het bouwvlak (uitbreiding minder dan 10%). De theaterzaal is in 2005 ook gebouwd buiten het bouwvlak. Hier is het bestemmingsplan niet op aangepast.

nieuwe Hanzehuis

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

te bouwen nieuwbouw in gebied met middelhoge archeologische waarde

te bouwen nieuwbouw buiten bouwvlak

ontspanning en vermaak

groen

water

Mecanoo | 30

800

Wet- en regelgeving Hoogtes bestemmingsplan

Algemene opmerkingen -

Zuidgevel

-

peilhoogte: [xx] m +NAP alle maatvoering in mm, tenzij anders aangege alle maatvoering dient in het werk gecontroleer uitwerking op detailniveau is maatgevend uitwendige scheidingsconstructie hebben een tpv de entreedeuren en de aansluitende gange tpv hoofdentree/ neveningangen en het aanslu sanitaire ruimtes zijn tot een hoogte van 1.2m voorzien van wand- en vloerbekleding die vold sterkte glazen vloerafscheidingen conform NEN alle beglazing conform NEN-3569 (veiligheidsb

De maximaal toegestane hoogtes in het bestemmingsplan zijn de goothoogte

Rechtens verkregen niveau: het bestaande te vervangen bouwwerk overschrijdt

Van toepassing zijnde regelgeving/ rich deze bestaande gerealiseerde bebouwingshoogte gelden als maximale bouwhoogte

(8m) en de maximale bouwhoogte (24m). Met een maximale bouwhoogte van 16m

ook de maximaal toegestane goothoogte met maximale bouwhoogtes van

voor de nieuwbouw.

overschrijdt de nieuwbouw de maximaal toegestane goothoogte maar blijft binnen

respectievelijk 10.5m, 12m en 13.2m. Middels het rechtens verkregen niveau kan

-

bouwbesluit 2012

Tekeningen dienen te worden gezien in -

de maximale bouwhoogte.

Tekeningen en berekeningen constructie Tekeningen en berekeningen Installatie Notities en berekeningen brandveiligheid Bouwveiligheidsplan

Renvooi gevel ntb

max. bouwhoogte

max. bouwhoogte

P +23600

P +23600

P +15300

24000

24000

P +13200

Algemene opmerkingen P +11000

P +12000

-

P +10500 max. goothoogte

max. goothoogte

P +8000 P +6000 P +6000

Van toepassing zijnde regelgeving/ rich

8000

8000

-

peilhoogte: [xx] m +NAP alle maatvoering in mm, tenzij anders aangege alle maatvoering dient in het werk gecontroleer uitwerking op detailniveau is maatgevend uitwendige scheidingsconstructie hebben een tpv de entreedeuren en de aansluitende gange tpv hoofdentree/ neveningangen en het aanslu sanitaire ruimtes zijn tot een hoogte van 1.2m voorzien van wand- en vloerbekleding die vold sterkte glazen vloerafscheidingen conform NEN alle beglazing conform NEN-3569 (veiligheidsb

-

bouwbesluit 2012

Tekeningen dienen te worden gezien in -

Tekeningen en berekeningen constructie Tekeningen en berekeningen Installatie Notities en berekeningen brandveiligheid Bouwveiligheidsplan

Renvooi gevel

Bestaande situatie

ntb

Zuidgevel

Oostgevel

max. bouwhoogte

P +23600

Schema:

P +16000

24000

P +13500

P +10000 max.goothoogte bouwhoogte max.

P +23600

8000

P +5300

P +15300

24000

Nieuwe situatie

Zuidgevel

P +11000

max. goothoogte

Hanzehuis, Zutphen, Nederland 0

P +13200

P +6000

Mecanoo | 31

“De voormalige lunetten met buitengrachten worden een beleving rondom het Hanzehuis”

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 32

Het Slingerbos verbonden De transformatie van het Hanzehuis biedt kansen om de omringende groenstructuur een kwaliteitsimpuls te geven. Hierbij vormen de historische context van de lunetten en het

Hanzehal

Slingerbos belangrijke dragers voor de inrichting. De twee overgebleven lunetten aan weerszijde van de Canadezenbrug & Deventerweg kunnen straks weer een parkstructuur maken aan beide zijdes van de Canadezenbrug. Op deze plek ligt de kans voor een compact romantisch park. De woningen aan de Coehoornsingel liggen straks in het park. Het Hanzehuis wordt een belangrijke plek van samenkomst in het park aangevuld met mooie wandelpaden, kunstobjecten, speelplekken voor kinderen en grasweides voor een picknick Hanzehuis

Hanzetuin De ve nt er we g

of een buurtfeest. Een impuls voor dit deel van Zutphen.

Slingerbos

N

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 33

De Hanzetuin Overzicht

Het westelijk deel van het Slingerbos, binnen dit ontwerpproces met de werktitel Hanzetuin genaamd, is met

Hanzehal

de aanwezigheid van het Hanzehuis het programmatisch zwaartepunt in het park. De nieuwe padenstructuur zorgt voor een goede verbinding met de omgeving, zoals de richting het theater. Ook kunnen in het park gezellige rondjes gewandeld worden. Met een nieuwe brug over de Buitengracht wordt het water en de omringende beplanting veel beter ervaarbaar. In het park zijn op verschillende plekken rustige zitplekjes te vinden, waar je de stadsnatuur

Fa nn yB lan ke rsKo en we g

Hanzehal en een veiligere wandelroute vanaf de parkeerplaats

op je kan laten inwerken. Rond het Hanzehuis bied terras een fijne plek om een kop koffie te drinken, terwijl de kinderen spelen op het naastgelegen grasveld. Het gebied is multifunctioneel, zo kan het terras worden getransformeerd tot buiten podium en kan de grasweide dienst doen als plek voor een buurtfeest of dienen als verlengstuk van het theater.

Hanzehuis

verzamelplek

theater route

Coehoornsingel uitzichtpunt

De ve nt er we g

Hanzetuin

speelplek terras met buiten podium ligweide

doorgaande route park

N

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 34

De Hanzetuin Padenstructuur

De padenstructuur in de Hanzetuin meanderen door het groen. Hierbij wordt voortgeborduurd op de al aanwezige paden. Het Hanzehuis wordt aangesloten op het padennetwerk, waardoor dit een integraal onderdeel wordt van de groenstructuur. De hoofdpaden hebben een afmeting van ca. 2.5-3 meter breed en worden uitgevoerd in een halfverharding passend bij het karakter van het park. Een

Hanzehal

nieuwe brug over de buitengracht verbindt de Hanzehal en de brug te midden van het monumentale groen ervaar je de rijke stadsnatuur op zijn best. De Coehoornsingel heeft de potentie om weer herkenbaar te zijn als historische weg. Door het profiel te versmallen en parkeren tussen de bomen in te passen, ontstaat er meer ruimte voor groeninrichting. Door de

Fa nn yB lan ke rsKo en we g

het achtergelegen parkeerterrein met het park. Staande op

1. Romantische padenstructuur in halfverharding

2

Fanny Blankers-Koenweg ook in klinker uit te voeren wordt de auto automatisch meer afgeremd wat de veiligheid vergroot.

Hanzehuis

4

Hanzetuin

4 Coehoornsingel

3

1

2. Brug over achtergracht, te midden van de mooie stadsnatuur

De ve nt er we g

4

3

4. De contouren van het te slopen gebouw blijven zichtbaar in het landschap in de vorm van bakstenen zitelementen als een doorzetting van de bakstenen elementen rondom de buitensociëteit.

N 3. Coehoornsingel & FBK-weg als straat in het park - auto te gast

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 35

De Hanzetuin

Logistiek en routing De paden rond het theater zijn berijdbaar, zodat het gebouw rondom bereikbaar is. De Coehoornsingel en Fanny BlankersKoenweg worden ingericht als straten in het park. Fietsers hebben hier voorrang over de auto. Fietsen kunnen nabij de hoofdentree worden geparkeerd. Deze zijn netjes weggewerkt in een van de groenvakken. Tijdens zeer grote evenementen kunnen de fietsen tijdelijk worden gestald in

Hanzehal

het gras nabij het theater. De vormgeving van de Parkeerplaatsen voor mindervalide blijven behouden nabij de hoofdentree. De huidige parkeerplaatsen aan de Coehoornsingel krijgen een nieuwe plek tussen de bomen aan de zuidzijde van de straat. Voetpaden toegankelijk voor gemotoriseerd verkeer

Fa nn yB lan ke rsKo en we g

groenborders schermt dit af van de rest van het park.

1. Fietsparkeren omgeven door groene borders

3

Hanzehuis Hanzetuin

2

Coehoornsingel

Parkeerplaatsen opnemen tussen bomen op brede trottoir

Vaste plek fietsparkeren

2. Tijdelijk fietsparkeren op gras

De ve nt er we g

1

MIVA-parkeren nabij entree

Incidenteel parkeren op gras voor grote evenementen

N 3. Toerit laden en lossen in grasbeton met aangegeven rijroute

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 36

De Hanzetuin

Groen & zichtlijnen Het aanwezige groen biedt een zeer goede basis. Grote monumentale bomen geven de plek momenteel al veel karakter. De onderbegroeiing is door de jaren heen sterk verwilderd. Door op strategische plekken zichtlijnen aan te wijzen en hier de onderbegroeiing te verwijderen of te snoeien wordt de sociale veiligheid en oriëntatie in het park sterk verbeterd. Langs de Coehoornsingel en het Hanzehuis

Hanzehal

worden borders met vaste planten opgenomen in het park. theater, straat en het park. Het geeft daarnaast het gehele jaar rond een aantrekkelijk aangezicht met veel kleuren. De huidige grasweide blijft gehandhaafd. Hier slingeren straks de paden omheen.

Fa nn yB lan ke rsKo en we g

Hierdoor ontstaat een natuurlijke overgangszone tussen

3

Hanzehuis

1. Bestaande onderbegroeiing deels openwerken voor meer doorzichten

1 1

2 Hanzetuin

3

De ve nt er we g

Coehoornsingel

2. Open weide omzoomd door monumentale bomen

N 3. Weelderige plantborders rond theater en Coehoornsesingel

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 37

De Hanzetuin Programma

Ondanks de compacte omvang van de Hanzetuin is er ruimte voor een veelzijdige programmering. Langs de waterkant is plek voor verschillende rustige zitplekjes waar je de stadsnatuur op je in kan laten werken of rustig een boek kan lezen. Het grasveld wordt omzoomd door grote monumentale bomen en is de perfecte plek om een bal te trappen of om kleinschalige buurtfeesten op te organiseren.

Hanzehal

Het kan daarnaast worden ingezet als verlengstuk van het doen als buitenbioscoop. Het terras van het theater wordt ook gebruikt als buitenpodium. Kunst is een terugkerend thema in het park. Zowel gespeeld of gesproken in en rond het theater als kunstobjecten die gebruikt kunnen worden voor kinderen om in te spelen.

Fa nn yB lan ke rsKo en we g

theater voor grotere evenementen of in de zomer dienst

1. Intieme zitplekjes uitkijkend op de weelderige stadsnatuur

1 1 1 3

Hanzehuis

Coehoornsingel

2

Hanzetuin 2. Plek voor kleinschalige buurtevenementen in het park

De ve nt er we g

3

N 3. Kunst als verbindende factor; gesproken, in beeld en als speelaanleiding

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 38

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 39

PROGRAMMA

“Een plek met veel identiteit, toegankelijk en inclusief, professioneel en laagdrempelig. Elke verdieping is een bestemming”

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 41

Analise van activiteiten Lijst van activiteiten Participatie

Ontmoeten

Educatie

Presentatie

Kantoren

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 42

Dagelijkse activiteiten

Het gebouw is de hele dag door geactiveerd bezoek schoolklas

conferentie

muziekles

studeren

kopje koffie en bezoek kinderbibliotheek

diner 100p drankje voorstelling

flex werken

popconcert

10

Entree Presentatie

12

14

16

huiskamer-foyer theatercafé bar

18

20

22

met theater activiteiten

Participatie 0-12 jaar 12+ jaar

Educatie Backstage / facilitair

levering boeken en horeca

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

levering theatermaterieel

aankomst artiesten

soundcheck

Mecanoo | 43

Organisatie

Programma is gegroepeerd in clusters Het programma is gegroepeerd in clusters zodat zones met

Volwassenen

Jongeren

studio groot

studio groot

slagwerklokaal

een sterke identiteit ontstaan. De plek voor de jongeren is

kleed kamers

gecombineerd met studio’s waar jongeren veel gebruik van maken, zoals de popoefen studio’s. De plek voor kinderen is gecombineerd met werkplekken voor werknemers en

kleed kamers

studio middel

hangout

crescendo

bezoekers van het Hanzehuis zodat er voldoende toezicht is. Een volwassenen cluster combineert studio’s met een educatie

grote theater-, dans- en muziekstudio die ook kan worden

studios klein

ingezet als flexibele evenementenruimte in combinatie met

popoefen/ educatie klein

studios middel

een terras: een bestemming op de bovenste verdieping!

popoefen/ educatie groot

kinderen

articipatie

entree & foyer

oh

theater

flex plekken / meeting ruimtes

werkplekken contact/vast

Kantoor

cursusruimte digitaal

repro- & werkplekken marketing kantoortuin

kinderhtater, voorlees-/speelplek Kinderen

De Fabriek

ontwikkelplein collectie taalhuis

collectie 0-12 jaar

collectie 12-18 jaar

Taalhuis

(digi-) taalhuis cabines

entree Grote zaal

kleed kamers

backstage

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

podium

laden & lossen

Foyer

terras

garderobe

parkeren fietsen stalling

Kleine zaal

artiesten artiesten ingang foyer

Back of House

theatercafe

jongeren

ontvangst entree

backstage Buitensoos

theatercafé

Mecanoo | 44

Elk cluster heeft een eigen sterke identiteit

DANS BUITENSOOS

buitensociëteit Hanzehuis, Zutphen, Nederland

THEATER MUZIEK

ONTMOETINGSTAALHUIS RUIMTE KLEINE HUISKAMER FOYER ZAAL

taalhuis

WERKEN

MUZIEK

CAFÉ

foyer grote zaal Mecanoo | 45

ONTWERP

“Een alzijdig gebouw, omringd door groen, activeert park en omgeving en brengt oud en nieuw samen”

Zalen met identiteit Ontwerpuitgangspunten

Grote zaal Kleine zaal

Buitensociëteit

aaneenschakeling van zalen en buitenpodium met identiteit Elke zaal krijgt een eigen opvallende identiteit, voortbordurend op het uitgesproken karakter van de bestaande buitensociëteit. In de impressie rechts is de afwerking van de kleine zaal (blauw) en de grote zaal (rood) te zien. In de volumes van van de zalen worden ondersteunende functies opgenomen zodat de ruimte eromheen maximaal flexibel kan worden benut.

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 48

Alzijdig

Ontwerpuitgangspunten

alzijdig brengt de nieuwbouw oud en nieuw samen, Voortbordurend op de verspringende theaterzalen

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 49

Een verbindende straat Ontwerpuitgangspunten

de straat - verbinding - oriëntatie Op elke verdieping maakt de ontmoetingsruimte in de vorm van een straat de verbinding tussen de buitensociëteit en het park. De straat zorgt voor een heldere oriëntatie en bestaat op elke verdieping uit verschillende zones met verschillende afmetingen en uitstralingen. Dwarsverbindingen maken het gebouw alzijdig.

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 50

Concept plattegronden Begane grond

studio’s

De steeg / foyer

jongeren

buitenpodium

eerste verdieping

De straat studio’s

terras terras terras

begane grond

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

tweede verdieping

Mecanoo | 51

De straat: een flexibele tussenruimte

Een multifunctionele ruimte met op elke verdieping een andere maat en vormgeving

straat begane grond

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

BUITEN SOOS

KLEINE ZAAL

GROTE ZAAL

straat eerste verdieping

STUDIO

BUITEN SOOS

KLEINE ZAAL

GROTE ZAAL

GROTE ZAAL BUITEN SOOS

STUDIO

straat tweede verdieping

Mecanoo | 52

Compartimentering

De ontmoetingsruimte kan worden opgedeeld in compartimenten

compartimentering optie A begane grond

compartimentering optie A eerste verdieping

compartimentering optie A tweede verdieping

compartimentering optie B begane grond

compartimentering optieB eerste verdieping

compartimentering optie B tweede verdieping

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 53

Materialisatie

Een natuurlijke basis, zalen en meubels met identiteit

groen barren met textuur identiteit

prettige akoestiek

texturen

terrazzo

tactiele plafonds en houten afwerkingen Hanzehuis, Zutphen, Nederland

hout

natuurlijke tinten en materialen

Mecanoo | 54

“Identiteit en duurzaamheid” Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 55

Duurzaamheid

Projectkansen: sociaal, gezond, circulair en natuurinclusief

Biobased

Lage energievraag

Waar mogelijk kiezen we voor biobased bouwmaterialen voor de nieuwbouw, zoals biobased isolatie van Nederlandse bodem of een houten constructie.

Lage energievraag door goede isolatie en zonwering nieuwbouw. Opwekking door zonnepanelen. Installaties worden verborgen achter een verhoogde dakrand en zijn niet zichtbaar vanaf de straat.

sociaal De bestaande buitensociëteit en theaterzaal en nieuwe zaal met herkenbare materialisatie zorgen voor een sterke identiteit, lokale trots en gevoel van eigenaarschap De alzijdige nieuwbouw is toegankelijk en inclusief.

Luchtkwaliteit beheersen met duurzame warmteterugwinning en stille apparatuur en CO2 gestuurde ventilatie

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Water kan worden vastgehouden op groendaken en in het landschap en kan worden gezuiverd en hergebruikt.

De dakvegetatie bestaat uit duurzame soorten die goed zijn voor bijen en vlinders. Hiermee wordt de biodiversiteit vergroot.

SKIN STRUCTURE SERVICES SPACE PLAN STUFF SITE

Elke ruimte heeft voldoende daglicht en zicht op buiten.

Losmaakbaar en flexibel

Natuurinclusief & klimaatadaptief

Door het gebouw uit opeenvolgende lagen op te bouwen, kunnen deze in de toekomst eenvoudig vervangen worden. Prefab gevelpanelen voor snelle bouwtijd kunnen losmaakbaar worden bevestigd. Hoge verdiepingsvloeren en grote afstand tussen kolommen maken het gebouw flexibel voor de toekomst.

Voorzieningen voor vogels, egels, wormen, bijen en vlinders worden opgenomen in de tuinen om deze (lokale) soorten een veilige haven te bieden. Regenwater wordt tijdelijk vastgehouden en afgevoerd naar de openbare ruimte.

De nieuwbouw komt op hetzelfde niveau als maaiveld te liggen en wordt daarmee toegankelijk. Zichtlijnen en materialisatie helpen oriënteren.

Voornamelijk passieve maargelen voor klimaatbeheersing: luchtdicht, hoge isolatiewaardes, zonwering en gunstige open/dicht verhouding gevel.

Aandacht voor een prettige akoestiek.

Biobased, lokaal en niet toxisch waar mogelijk, anders secundair of hernieuwbaar. Wat wordt gesloopt, wordt geoogst.

Door ruimtevormgeving, kleurgebruik en materialiteit is er plek voor activiteit en ontspanning voor een diverse gebruikersgroep.

Park en gebouw zijn een plek voor ontmoeting voor de inwoners van Zutphen en de regio

Mecanoo | 56

Plattegrond

halfverharding

halfverharding

Artiesten ingang

Laden & lossen

Begane grond

Laad- en losruimte 47 m²

berging 37 m²

gordijnlijn

Artiesteningang Laden & lossen Levering boeken

bestaand half-verdiepte kelderbak slopen

Entree

installatie verplaatsen naar dak nieuwbouw

Backstage 64 m² achteromloop 28 m²

leveringen & afval

gordijnlijn scherm Bergingen 15 m²

installaties 23 m²

23 m² Decoropslag H02

C11 Kleedkamer serviceteam 10 m²

toneel 125 m²

Laden & lossen

Laad- en losruimte 24 m²

E01 Containerberging 19 m²

P +0

P +0

F01 speelvoer 151 m²

P +1800

E05 Berging buitenpodium 24 m²

583 zitplaatsen

9 m² Bar in nis F03 berging 48 m²

incl. 74 uitneembare zitplaatsen incl. 32 nieuwe zitplaatsen t.p.v. regieruimte incl. 179 zitplaatsen balkon E04 Schoonmaakkasten/-magazijnen 10 m²

18 m² Decoropslag H02

P -250

E04 Schoonmaakkasten/-magazijnen 10 m² F01 tribune 113 m²

E03 Bergingen 24 m²

21 m² Berging bar, emballage F04

C09 Koel- en vriescellen 20 m²

C10 Magazijnen, emballage 29 m²

Toiletten integraal toegankelijk 5 m²

C08 Bereidings- en spoelkeuken 72 m²

Terras theatercafé met aangrenzend buitenpodium

toiletten 26 m² zaal 534 m²

Zij-entree Buitensoos

C07 Garderobe bewaakt/onbewaakt 77 m²

C04 Opslag ontmoetingsruimte 12 m²

C12 Toiletten 49 m²

C12 Toiletten 12 m²

voormalig regieruimte P -390

P -390

P +750

C04 Opslag ontmoetingsruimte 33 m² toiletten 26 m²

Woonkamer

bar & embalage

Foyer

Theatercafe

C01 Ontmoetingsruimte 670 m²

C01 Ontmoetingsruimte 247 m²

C05 Entree 51 m²

C06 Ontvangstplek 12 m²

C05 Entree 13 m²

bestrating halfverharding

Terras Buitensoos

t.b.v. uitloop evenementen buitensoos

doorlopende bestrating van binnen naar buiten

bestaande aanbouw slopen techniek en opslag verplaatsen naar berging buitensoos

Hoofdentree

bestrating oorpsronkelijke gevellijn af te lezen in landschapsontwerp

halfverharding

Entree

N Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 57

Stromen gebruikers Begane grond

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 58

Plattegrond

Eerste verdieping

Verbinding naar artiestenfoyer en kleedruimtes producers- / regieruimte

G01 Artiestenfoyer 62 m²

P +4500

I09 Popoefen-/-educatieruimten groot 50 m²

C13 Toiletten integraal toegankelijk 6 m²

P +2500

C12 Toiletten 6 m²

G09 Wasruimte 10 m²

G06 8 m²

I10 Bergingen popoefenruimten 10 m²

G03 Kleedkamers 4-persoons 16 m²

G07 8 m²

G08 5 m²

J14 Berging bibliotheekmaterialen 9 m²

J08 Taalhuiscollectie 4 m²

4 m²

P +4240

diverse cabines

8 m²

8 m²

J10 Cursusruimte digitaal 40 m²

indeling balkon en zijbalkons onbekend trappen komen te vervallen

G03 Kleedkamers 4-persoons 16 m²

I03 Kleedkamers theaterstudio en danszaal 16 m²

I03 Kleedkamers theaterstudio en danszaal 15 m²

G03 Kleedkamers 4-persoons 16 m²

I08 Popoefen-/-educatieruimten klein 30 m²

I01 Theaterstudio/dansstudio/repetitieruimte 132 m²

P +2500

P +2500

C12 Toiletten 19 m²

I05 Muziekstudio middel/ livestream studio 29 m²

I10 Bergingen popoefenruimten 10 m²

G03 Kleedkamers 4-persoons 16 m²

ook te gebruiken als extra kleedruimte grote groepen

I09 Popoefen-/-educatieruimten groot 47 m² producers- / regieruimte

I02 Berging 24m2 20 m²

I06 Berging 14m2 13 m²

P +4500

Ontwikkelplein

Hang-out jongeren

multifunctioneel gebruik door flexibele wandenf

collectie 12-18 jaar opgenomen in vast meubilair P +4240

balkon 272 m²

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

C01 Ontmoetingsruimte 212 m²

Mecanoo | 59

Stromen gebruikers Eerste verdieping

? balkon 272 m²

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 60

Plattegrond

Tweede verdieping

I07 Slagwerklokaal 44 m²

D01 Werkplekken kantoortuin 64 m²

I04 I04 Muziekstudio klein Muziekstudio klein 24 m² 24 m²

*werkplekken repro in kantoortuin D06 Berging kantoorbenodigdheden 9 m²

daklicht

I04 Muziekstudio klein 23 m²

I06 Berging 14m2 14 m²

I11 Berging algemeen 24 m²

D08 Project-/Teamskamer 14 m²

D05 Archiefruimte 10 m²

I02 Berging 24m2 18 m²

E02 Patch-/serverruimte 13 m² I05 Muziekstudio middel/ livestream studio 29 m²

Crescendo

C12 Toiletten 19 m²

installaties 46 m² C01 Ontmoetingsruimte 150 m²

collectie 0-12 jaar opgenomen in vast meubilair

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

J04 De Fabriek: lab, workshop-/instructieruimte 101 m²

J14 Berging bibliotheekmaterialen 18 m²

I03 Kleedkamers theaterstudio en danszaal 15 m² multifunctioneel gebruik mogelijk door flexibele wanden pantry / aansluitpunt mobiele bar

D02 Werkplekken contact/vast 32 m²

D04 Repro- en marketing 12 m²

I03 Kleedkamers theaterstudio en danszaal I05 15 m² Muziekstudio middel/ livestream studio 29 m² I01 Theaterstudio/dansstudio/repetitieruimte 134 m²

D02 Werkplekken contact/vast 32 m²

J02 Kindertheater, voorlees-/speelplek 68 m² collectie 0-12 jaar opgenomen in vast meubilair

Mecanoo | 61

Stromen gebruikers Tweede verdieping

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 62

ZO N E S

Zones

Het programma is geclusterd zodat zones met veel identiteit ontstaan Volwassenen

slagwerklokaal

kleed kamers

kleed kamers studio middel

hangout

crescendo

studios klein

educatie

Jongeren

studio groot

studio groot

popoefen/ educatie groot

popoefen/ educatie klein

studios middel participatie

entree & foyer boh

theater

flex plekken / meeting ruimtes

werkplekken contact/vast

Kantoor

cursusruimte digitaal

repro- & werkplekken marketing kantoortuin

kinderhtater, voorlees-/speelplek

De Fabriek

ontwikkelplein collectie taalhuis

collectie 0-12 jaar

collectie 12-18 jaar

Taalhuis

(digi-) taalhuis cabines

Kinderen entree Grote zaal

kleed kamers

backstage

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

podium

laden & lossen

Foyer

terras

garderobe

parkeren fietsen stalling

Kleine zaal

artiesten artiesten ingang foyer

Back of House

theatercafe

ontvangst entree

backstage Buitensoos

Mecanoo | 64

Huiskamer

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 65

Huiskamer Begane grond

Overdag Ruimte als ontmoetingsruimte met lounge-, werk- en studieplekken

Evenement Ruimte als foyer voor, tijdens en na een voorstelling

Referentiebeelden

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 66

De Steeg

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 67

De Steeg

Begane grond

Referentiebeelden

Doorgang De Steeg kan worden ingezet als doorgang, waardoor een extra entree aan de noordzijde ontstaat. Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Gesloten Wanneer de Steeg is afgesloten zijn de backstage faciliteiten op de begane grond met elkaar verbonden. Mecanoo | 68

Theatercafé Begane grond

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 69

Theatercafé Begane grond

Schema:

noord

Overdag theatercafe als verlengde van de foyer lunch 50 personen

Sche

Evenement evenement op het cafépodium diner voor 100 personen Mecanoo Architecten B.V. +31 15 279 81 00

Oude Delft 203, 2611 HD Delft, The Netherlands

info@mecanoo.nl www.mecanoo.nl

Opdrachtgever:

Opdrac

Gemeente Zutphen

Gem

Projectnaam:

Project

Zutphen

Zutph

Tekeningonderdeel:

Tekeni

Plattegrond 00 presentatie

Pla

Datum:

Tekeningstatus:

Datum

17.12.2024

Concept

17.12

Wijzigingen

Referentiebeelden

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Wijzigi

Project fase:

Schaal:

Formaat:

Werknummer:

Tekeningnummer:

Project

SO

1:200

A1

A888

100-P

SO

Mecanoo | 70

Foyer grote zaal Begane grond

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 71

Foyer grote zaal

Schema:

Begane grond

Overdag Ruimte als ontmoetingsruimte met lounge-, werk- en studieplekken

Evenement Ruimte als foyer voor, tijdens en na een voorstelling

Mecanoo Architec +31 15 279 81 00 Opdrachtgever:

Gemeente Zutphen Projectnaam:

Zutphen Tekeningonderdeel:

Plattegrond 00 presentatie Datum:

Tekeningstatus:

17.12.2024

Concept

Wijzigingen

Referentiebeelden

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Project fase:

Schaal:

F

SO

1:200

A

Mecanoo | 72

Grote zaal

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 73

Grote zaal Interventies

Schema:

Begane grond 32 nieuwe zitplaatsen ter plaatse van oude regieruimte nieuwe aantal zitplaasen begane grond & eerste verdieping: 583. Hanzehuis, Zutphen, Nederland

noord

Eerste verdieping trappen vervallen door nieuwe verdiepingshoogte eventuele mogelijkheid uitbreiding zitplaatsen

Mecanoo | 74

Kleine zaal Theaterprogramma

Kleine zaal - 176 zitplaatsen

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 75

Kleine zaal

Met tribune De Kleine Zaal biedt plaats aan 176 zitplaatsen op een telescopisch uitschuifbare tribune

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Zonder tribune Met de tribune ingeschoven is de zaal geschikt voor popvoorstellingen en kan deze tevens dienen als kleedruimte voor orkesten in de Buitensociëteit, als uitserveerkeuken voor evenementen, etc.

Mecanoo | 76

Buitensociëteit

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 77

Buitensociëteit

Zitconcert De monumentale Buitensociëteit biedt tijdens een zitconcert plaats aan 650 personen. De bar bevindt zich onder het balkon, tegenover het podium

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Popconcert Bij staande evenementen, zoals popconcerten, is er ruimte voor 1.050 staplaatsen. Het aangrenzende terras en de foyer dienen als uitloopruimte

Mecanoo | 78

Jongeren

Eerste verdieping

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 79

Jongeren

Schema:

Eerste verdieping Schema:

Overdag De jongerenbieb is gekoppeld aan een cluster van studio’s die voornamelijk door jongeren worden gebruikt: popoefenruimtes en de livestream studio. Als de dansstudio niet volledig in gebruik is kan deze worden gebruikt door de jongeren.

Evenement Dansstudio afgesloten voor evenement. Evenement in de grote zaal.

Opdrachtgever:

Gemeente Zutphen Mecanoo Architecten B.V. +31 15 279 81 00

Oude Delft 203, 2611 HD Delft, The Netherlands Projectnaam:

Zutphen

Opdrachtgever:

Gemeente Zutphen Tekeningonderdeel:

Plattegrond 00 presen

Projectnaam:

Zutphen

Datum:

Tekeningonderdeel:

17.12.2024

Plattegrond 01 presentatie

Referentiebeelden

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Datum:

Tekeningstatus:

17.12.2024

Concept

Wijzigingen

Project fase:

Wijzigingen

SO

Project fase:

Schaal:

Formaat:

SO

1:200

A1

1

Werknummer:

A888 Mecanoo | 80

Tek

10

Ontwikkelplein en kleedkamers Eerste verdieping

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 81

Ontwikkelplein en kleedkamers Eerste verdieping

Schema:

Overdag Het Ontwikkelplein ligt direct naast de ontmoetingsruimte. Het plein bestaat uit diverse cabines, een ruime cursusruimte en de Taalhuis-collectie.

Evenement Tijdens evenementen fungeert het plein als verkeersruimte. Het cursuslokaal kan worden ingezet als extra kleedruimte, bereikbaar via de kleedkamergang.

Opdrachtgeve

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 82 Gemeent

Kinderen

Tweede verdieping

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 83

Kinderen

Tweede verdieping

Kantoren

De Fabriek

Kinderbibliotheek Aanlandplekken

Referentiebeelden

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Kinderbibliotheek De kinderbibliotheek bevindt zich op de tweede verdieping en is gekoppeld aan de Fabriek. Naast de kinderbibliotheek bevinden zich de kantoren van de medewerkers van het Hanzehuis en werkplekken voor ouders. De kinderbibliotheek bevindt zich direct naast de lift.

Mecanoo | 84

Theater-/dans-/muziekstudio Tweede verdieping

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 85

Theater-/dans-/muziekstudio Tweede verdieping

Overdag studio in gebruik entree via kleedkamers voorruimte als ontmoetingsgebied

Evenement theaterstudio en voorruimte in gebruik als event space

Referentiebeelden

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 86

ARCHITECTUUR

“Een alzijdig gebouw, omringd door groen, activeert park en omgeving en brengt oud en nieuw samen”

“De getrapte gevel zorgt voor een menselijke schaal aan de Coehoornsingel en het park. De detaillering en balans tussen horizontaliteit en verticaliteit zijn geïnspireerd op de Buitensociëteit”

Geschiedenis Buitensociëteit en Hanzehuis Tijdslagen

1977 maquette ‘ontmoetingscentrum de Hanzehof‘ bouw Hanzehof door architect L. Reinalda

wikkeling

Hoofdstuk 1 | Ontstaan en ontwikkeling

Een korte geschiedenis

Hoofdstuk 1 | Ontstaan en ontwikkeling

De architectuur van de Buitensociëteit

Derk Lijsen (1835-1922) kwam uit een familie van aannemers-architecten die het vak in de praktijk leerden en geen volwaardige opleiding tot architect hadden genoten. Of hij ervaring had met het ontwerpen van een uniek gebouw als de Buitensociëteit, is niet duidelijk. Wel had hij veel ervaring opgedaan met het boowen van arbeiderswoningen voor de David Evekink stichting, waaronder het rijtje huizen aan de David Evekinkstraat uit 1873. Later bouwde hij voor dezelfde opdrachtgever huizen aan de Berkelsingel (1880) en Tadamasingel (1884 en 1896).

Voorbeelden

Binnen de Vereniging De Buitensociëteit was Lijsen geen onbekende. In 1885 had hij al de muziektent in de tuin ontworpen en vermoedelijk heeft hij ook enkele aanpassingen aan het eerste, houten gebouw begeleid. Toen hij in 1890 de opdracht kreeg een nieuw, stenen sociëteitsgebouw voor de vereniging te ontwerpen, deed hij dat in een sobere variant van de neorenaissance. Hij liet zich daarbij inspireren door plaatselijke en landelijke voorbeelden. De neorenaissancistische bouwstijl was

12

Villa muysken 1883

Musis Sacrum Arnhem 1890

op dat moment al ruim tien jaar erg populair in Nederland en werd veel toegepast bij overheidsgebouwen. Ook in Zutphen waren al een aantal gebouwen in deze stijl neergezet, onder andere van stadsarchitect F.H. Van Etteger. Ontwerpen van zijn hand waren de openbare school D in de Waterstaat, de Kohnstammschool aan de Louisesingel, het Gymnasium aan het ’s-Gravenhof en het Algemeen Ziekenhuis aan de Coehoornsingel. Ook de villa op het Bourgonjebolwerk die de Amsterdamse architect Constantijn Muysken ontwierp voor de familie Mispelblom Beijer en het nieuwgebouwde pand Zaadmarkt 103 van architect J. Uiterwijk Wz. voor het Bornhof, waren in deze stijl gebouwd. Lijsen had dus genoeg voorbeelden in zijn nabije omgeving.

Schoenendoos

Wat betreft de ruimtelijke opzet en het interieur van de Buitensociëteit, liet Lijsen zich waarschijnlijk inspireren door de schoenendoosvorm van het nieuwe Concertgebouw in Amsterdam dat in 1888 werd geopend. In 1890 organiseerde het bestuur van de Vereniging De Buitensociëteit namelijk een rondreis met de architect om in het land enkele nieuwe concertzalen te bekijken. Daarbij is Amsterdam zeker aangedaan. Ook was Lijsen op de hoogte van de zojuist gereedgekomen uitbreiding van Musis Sacrum in Arnhem. Daarnaast bezocht hij vermoedelijk de in

Algemeen Ziekenhuis Zutphen 1882

15.0898 Binnenwerk_Buitensoos_def.indd 12-13

1854 De houten muziektent uit 1854 houten Buitensocieteit en muziektent

Detail gevel Buitensociëteit

De Buitensociëteit van Zutphen is een bijzondere concertzaal met, volgens velen, de beste akoestiek van Oost-Nederland. Daarnaast is het een bouwkundig monument met een lange geschiedenis, waarin veel is gebeurd. Een geschiedenis, die al in 1854 begint. Echter, de huidige stenen Buitensociëteit kwam pas in 1891. Het gebouw had een grootsteedse allure die je eigenlijk niet in een kleine Hanzestad verwacht. Deze prachtige concertzaal in neorenaissance-stijl heeft, op allerlei fronten, veel diensten bewezen en werd een geliefde plek voor de stad en haar inwoners. Zo kan dit jaar met recht en reden haar 125-jarige bestaan gevierd worden. Hoe is het allemaal zo gekomen?

Muziektent voor het volk

Halverwege de 19e eeuw had Zutphen te maken met een grote bevolkingsgroei. Ook de samenstelling van de bevolking was veranderd. Naast de welgestelden en gegoede burgers was de arbeidersstand in opkomst. Al die groepen hadden behoefte aan hun eigen vermaak en georganiseerd cultureel leven. Er bestond al een Oranjesociëteit aan de Oude Wand voor de christelijk georiënteerde bovenlaag; de nieuwe liberale elite ging naar de Nieuwe Sociëteit op de hoek van de Marspoortstraat en de IJsselkade. Maar voor de gewone Zutphenaren was er behalve de Aanzicht vanaf Coehoornsingel rond 1900 niets. Dit bracht Julius Fahro, een kastelein en kroeg, eigenlijk groothandelaar in sterke dranken aan de Sprongstraat, op het idee een ‘culturele ruimte’ buiten de stad te openen. Hiervoor had hij een niet gebruikt terrein van de militaire verdedigingslinie achter de stads- en verdedigingsgracht op het oog. Op die plek zou een muziektent goed staan, waar de bevolking van Zutphen

1891 stenen Buitensocieteit in neorenaissance stijl door D. Lijsen

op zomerse zondagmiddagen naartoe kon om naar fanfare- of harmoniemuziek te luisteren. Hoewel er buiten de Zutphense vesting niet gebouwd mocht worden, had de militaire overheid geen bezwaar tegen een houten bouwsel dat bij oorlogsdreiging snel afgebroken kon worden. En zo werd op 10 juni 1854 een witgeschilderde, houten muziektent in het noordelijk vestinggebied van Zutphen officieel in gebruik genomen met het eerste fanfareconcert. Vanuit de binnenstad kwamen de mensen met hun krukjes en stoelen aangelopen om het mee te maken. ‘Nieuw in Zutphen. Komt dat zien!’ Het was meteen een groot succes. Omdat de gelegenheid buiten de binnenstad lag en de concerten in de buitenlucht plaatsvonden, was de naam Buitensociëteit snel geboren. De eerste Zutphense sociëteit voor het gewone volk.

2005 verlaging hoofdentree, toevoeging betonwanden en bouw theaterzaal met toneeltoren

Vereniging De Buitensociëteit

Met de muziektent had de drankenhandelaar een goede daad voor zijn stadsgenoten verricht. Maar als ondernemer vergat Fahro zichzelf natuurlijk niet. In een soort kiosk ging hij drankjes en versnaperingen verkopen. Dat bleek een lucratieve handel, zeker bij zonnig zomerweer. Helaas heeft Fahro de muziektent en kiosk maar negen jaar kunnen uitbaten, want op 6 april 1863 stierf hij. Wie zou het van hem overnemen? Een groepje Zutphenaren pakte het initiatief van Fahro weer op onder de naam ‘Heeren directeuren der vroegeren buitensociëteit’. Zo stond het althans in een krantenartikel dat een 13 week na zijn overlijden verscheen. Wie die ‘heeren directeuren’ precies waren, is niet bekend. Blijkbaar was er een vereniging die gebruik maakte van Fahro’s faciliteiten en die na zijn dood op zoek moest naar een nieuwe ruimte. Een poging om uitspanning De Rozenhof te kopen mislukte. De vereniging besloot daarop het anders aan te pakken en op 1 juli 1867 kreeg zij wettelijk

15-10-16 13:29

1975 Buitensocieteit in het park

15-10-16 13:28

BUITENSOCIËTEIT 1854 - 1975

VERBOUWING 2005

7

HANZEHOF 1977 - HEDEN

Architectuur

Buitensocieteit bestaand Decoratieve details en baksteenpatronen

Verticaliteit en halfronde dichtgemetselde ramen

Horizontaliteit (plinth- string course - roof fascia)

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 91

Architectuur

Buitensocieteit nieuw

Gevel binnenzijde zichtbaar maken

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Bij sloop onderdelen, tijdlagen zichtbaar laten en nieuwe gevelopeningen plaatsen

Enkele dichtgemetselde ramen openen waar mogelijk

Mecanoo | 92

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

Analyse Hanzehof (architect L. Reinalda)

12

13

14 15

16

17

18

19

20

21

22

23

ingang logistiek

P

Waarom nieuwbouw?

P 48.05 m²

UP laad - lossluis

38.54 m²

O

O

A

Nieuwbouw wordt alzijdig

A Toneel

B

B ingang goederen

C

9.59 m²

C

117.29 m²

7.38 m²

D

11.68 m²

UP

55.11 m²

Theaterzaal

UP

E UP

F

D

UP

keuken

37.97 m²

UP

ingang logistiek

E F

737.02 m²

UP UP

G 29.71 m²

35.85 m²

entree balkon theaterzaal

H foyer

H

UP

Nieuwe gevellijn zorgt voor meer ruimte aan de Coehoornsingel

29.14 m²

38.22 m² 46.98 m²

UP

trap naar buitensocieteit

13.78 m²

18.87 m²

7.20 m²

hoofdingang Muzehof UP

entreehal

I

Muzehof vleugel

hoofdingang Hanzehof

746.84 m²

K

32.34 m²

entree balkon theaterzaal

UP

I

G

K

6.96 m² 26.49 m²

5.84 m²

L

L 19.48 m²

M

garderobe

23.59 m²

53.49 m²

toiletten

UP

kassa

23.55 m²

kantoor 17.18 m²

UP

M

UP UP

N

1

Constructie Geen flexibiliteit door kleine overspanning en lage plafonds. Voor toevoegingen van grote programma onderdelen zoals de kleine zaal en grote theater-/dans en muziekstudio’s moet een deel van de constructie worden gesloopt. Hanzehuis, Zutphen, Nederland

N

UP

2

3

4

Gevel en afwerking, introverte uitstraling De gevel heeft een gesloten uitstraling, voldoet niet aan de huidige duurzaamheidseisen en het materiaal is verouderd. De ruimtes die langs de gevel geplaatst zijn blokkeren het daglicht in de foyer. De volledige gevel moet worden vervangen.

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14 15

16

Niveauverschillen en slechte zichtbaarheid entree Hoogteverschillen maken het gebouw niet universeel toegankelijk

17

18

19

20

21

22

23

Kwalitatieve nieuwbouw Met deze aanpassingen kan er zo weinig behouden worden van het bestaande gebouw dat het vervangen door een duurzame nieuwbouw voor meer kwaliteit, lagere exploitatiekosten en een lager energieverbruik zorgt. Mecanoo | 93

Architectuur Nieuwbouw

Alzijdig en transparant

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Verspringing en kleinschaligheid als inspiratie voor de nieuwbouw. Meer ruimtelijkheid binnen. Oude gevellijn wordt zichtbaar in het landschap met bakstenen muurtjes.

Nieuwbouw krijgt 1 karakter en uitstraling en brengt de tijdslaag van de buitensociëteit en theaterzaal samen in 1 gebaar.

Mecanoo | 94

Gevel nieuwbouw

een abstract , transparant volume dat de bestaande buitensocieteit en theaterzaal verbindt De klassieke gevel met verticale en horizontale elementen

Puur volume - abstracte gevel

Referentiebeelden Iconische ramen

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Hout en transparant

Open & gesloten

Groen terras

Actieve terrassen

Mecanoo | 95

Gevel nieuwbouw

Een houten gevel, balans tussen open en gesloten

grote ramen

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

horizontale banden

diversiteit volumes

gelaagdheid van ritmes

Mecanoo | 96

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 97

Gevel

Principes

beëindiging volumes gelijk als kroon bestaande theaterzaal dynamische gevelritmiek tussen verschillende gebouwvolumes dynamisch schaduwwerking tussen verschillende gebouwvolumes bouwhoogte afstemmen Buitensoos uitlijning horizontalen Buitensoos

B D

C A

entree afleesbaar in volume

A

B

C

D

grote vlakken - grote kroon

grote vlakken - middel kroon

middel vlakken - kleine kroon

kleine vlakken - kleine kroon

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 98

Gevel

Principes groene terrassen accentueren de volumesprongen

horizontale geleding door accent in kroon

open- en gesloten geveldelen afgestemd op het achterliggende Programma

geroteerde geveldelen creëren dynamische schaduwwerking in het gevelbeeld

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 99

daan

Hanzehuis, Zutphen, Nederland

Mecanoo | 100