1061046 - bijlage 1 - zienswijze ontwerpbegroting ODA 2026

Omgevingsdienst Achterhoek Dagelijks Bestuur t.a.v. de heer J. Verstand Postbus 350 7000 AJ DOETINCHEM

Inlichtingen bij: Klaas van der Woud Team: V&H Onderwerp: Zienswijze begroting 2026

Telefoon: 14 0575 Ons nummer: 1061046 Datum: 23 juni 2025 2202019

Bijlage(n): Uw bericht d.d.: 29 april 2025 Uw nummer: -

Geacht bestuur, geachte heer J. Verstand, Wij hebben de ontwerpbegroting ODA 2026 naast de jaarstukken 2024 van u ontvangen en beoordeeld. De stukken zijn behandeld in de raadsvergadering en geven aanleiding voor het indienen van een zienswijze. Wij gaan niet akkoord met de ingediende begroting ODA 2026 en stellen voor dat de begroting wordt gewijzigd op basis van de bestaande begroting 2025 met enkel toepassing van een prijsindex (2,2%) en een loonindex (3,8%). De argumenten zijn hieronder uitgewerkt. 1.

De begroting ODA 2026 is ten onrechte gebaseerd op de gewijzigde begroting 2025. Het Algemeen Bestuur heeft op 23 april 2025 niet ingestemd met de begrotingswijziging voor 2025. Voor de begroting 2026 heeft het AB een “nul-optie” ingebracht met alleen een indexatie van 3,8% (loon) en 2,2% (prijs).

2.

De begroting 2026 heeft te grote financiële consequenties op korte termijn voor de begroting van Zutphen. De begroting 2026 van de ODA presenteert een gemeentelijke bijdrage voor Zutphen van € 1.000.710. Conform de huidige begroting en rekening houdend met de index is dit € 180.162 hoger dan waar tot nu toe rekening mee is gehouden. Dit verschil is zodanig groot dat de gemeente niet op korte termijn en zonder maatschappelijke consequenties het verschil binnen haar eigen begroting kan verwerken.

3.

De begroting 2026 is onvoldoende onderbouwd om de begrotingsstijging te rechtvaardigen. De begrotingstoename wordt gedeeltelijk veroorzaakt door een toename van de vraag naar specialistische adviezen. De toename is structureel. Deze kosten kunnen voor een deel worden verhaald op initiatiefnemers van woningbouwplannen. Daarnaast wordt de begrotingstoename (ook structureel) veroorzaakt door: · Het flink toegenomen personeelsbestand (inhuur en intern) vanwege stijgende toegenomen expertise op het gebied van zeer zorgwekkende stoffen en andere maatschappelijke thema’s en overheveling van taken zoals complexe bedrijven. · Toename van het aantal bedrijven en de toegenomen complexiteit van vergunningverlening en handhaving. · Aantal noodzakelijke aanpassingen in de bedrijfsvoering (nieuwe CAO; huisvesting; organisatieaanpassingen). De structurele begrotingstoename van de ODA is de afgelopen jaren meegenomen in de begrotingen van Zutphen. De voorgestelde begrotingstoename voor 2026 is echter aanzienlijk hoger dan we mogen veronderstellen en wordt onvoldoende onderbouwd. Een deel van de kosten wordt veroorzaakt door incidentele kosten (invoering Omgevingswet). De verwachting is dat deze incidentele kosten zullen afnemen in omvang. Deze verwachting is niet of onvoldoende meegenomen in de begroting 2026 van de ODA.

4.

Verkennende fusiegesprekken kunnen leiden tot een andere financiële uitkomst. Ten opzichte van de realisatie 2024 en begroting 2025 wordt de verwachte omzet (productafname x prijs) fors naar boven bijgesteld. De ODA wil hiermee investeren in haar eigen uitvoering van de bedrijfsvoering

en neemt een voorschot op een te maken nieuwe risico-analyse. In gesprekken met de ODA op ambtelijk niveau maar ook in de AB- en DB vergaderingen zijn er kritische discussies geweest over deze handelswijze van de ODA. Er ligt geen harde onderbouwing ten grondslag aan deze werkwijze maar eveneens is niet duidelijk wat de financiële risico’s zijn bij ongewijzigd beleid en wat deze zijn na de extra maatregelen (het nieuwe beleid). Tot nu werden eventuele meerkosten, door bijvoorbeeld een grotere afname van producten, altijd achteraf verrekend met de ODA en dat werkte prima en leverde soms beperkte extra investeringen op voor de gemeente Zutphen. Op zich is het goed dat de ODA wil investeren in haar organisatie en bedrijfsvoering echter de vraag is of daar nu het juiste moment voor is en of dat in de juiste richting gebeurt. Rapportages over de uitvoering hebben geleid tot een reactie van de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat waarin zij concludeert dat de ODA naar verwachting per 1 april 2026 niet zal kunnen voldoen aan de robuustheidscriteria. Daarbij heeft de Provincie Gelderland uitgesproken idealiter te willen toegroeien naar 1 Omgevingsdienst in Gelderland en in ieder geval te komen tot een forse vermindering van het aantal Omgevingsdiensten.

Deze constateringen zijn voor het AB reden geweest om versneld te willen inzetten op gesprekken die gaan over een fusie met de Omgevingsdienst Veluwe (eventueel samen met de Omgevingsdienst de Vallei). Zo ligt het voor de hand om een grote investering ook pas te doen op het moment dat er duidelijkheid is over de uitkomst van de fusiebesprekingen. En dat er dan een financiële investering nodig is om op gelijke voet te komen met de Omgevingsdienst Veluwe is evident. Er ontstaat dan een eindsituatie waarbij de kwetsbaarheid van de bedrijfsvoering fors afneemt, er een hoger kwaliteitsniveau wordt bereikt en schaalvoordelen kunnen worden behaald.

Vragen Als u nog vragen heeft over deze brief, neemt u dan contact op met K. van der Woud, team V&H. Dit kan via telefoonnummer 14 0575 (zonder kengetal) of info@zutphen.nl. Wilt u als u een brief schrijft ons zaaknummer vermelden?

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Zutphen, de burgemeester,

de secretaris,