visie Hulsdonk 1-9-2021
Tekst van het document
Gebiedsvisie pilotgebied Hulsdonk
Hulsdonk
Inhoudsopgave 1.
Inleiding
1.1
Context pilot Vitaal Buitengebied
1.2
Aanpak
2.
Gebiedsvisie Hulsdonk
2.1
Doel en missie
2.2
Proces
2.3
Visie
2.3.1
Kenschets
2.3.2
Opgaven in Hulsdonk
2.3.3
Leefbaar en gezond wonen
2.3.4
Economisch vitaal
2.3.5
Bereikbaar en toegankelijk
2.3.6
Klimaatadaptatie
2.3.7
Aantrekkelijk en waardevol
2.3.8
Visiekaart Hulsdonk
3
Bijlagen
3.1
Uitkomsten thema-avonden
3.2
Uitkomsten digitale bijeenkomst (Menti-meter)
1.
Inleiding
1.1 Context pilot Vitaal Buitengebied Op het Brabantse platteland komen verschillende grote uitdagingen bij elkaar. Groeiende agrarische leegstand, demografische veranderingen, klimaatverandering en de omschakeling naar duurzame energie en landbouw vragen om een nieuw toekomstperspectief. Inzicht in de omvang en met name de samenhang van deze (en meer) opgaven ontbreekt. Wel is duidelijk dat ze op elkaar ingrijpen en niet sectoraal opgelost kunnen worden, zonder dat het ten koste gaat van andere opgaven. Het vraagt om integrale afwegingen en samenwerking, samen met ondernemers, burgers en organisaties in het gebied. Dat was (min of meer) het startpunt voor de pilot Vitaal Buitengebied Zundert. Daarin werken gemeente, provincie, waterschap en de vier dorpsraden - ieder met zijn eigen redenen samen aan deze gezamenlijke opgave. Bij de start is nadrukkelijk de ambitie uitgesproken om het 'anders te gaan doen'; als faciliterende overheid, samen met de gemeenschap, in de geest van de Omgevingswet. We zijn met een aantal concrete locatiegerichte en gebiedsgerichte casussen aan de slag gegaan, door deze initiatieven en gebiedsontwikkelingen integraal en oplossingsgericht te verkennen en te ondersteunen. Dat klinkt behapbaar. Maar de drie doelstellingen (zie onder) vragen alle drie om aandacht en kunnen zeker botsen.
Want hoe zorg je ervoor dat je niet nu initiatieven gaat ondersteunen die later niet passen in het toekomstperspectief dat er nog niet is? Tegelijkertijd zijn er nieuwe praktijken nodig om tot dat perspectief te komen, dus moeten we concreet aan de slag. En ondertussen leren hoe we dat slim samen doen. Deze nieuwe vorm van samenwerken vraagt enorm veel van de verschillende partijen. Er zal gevraagd worden om "buiten de lijntjes te kleuren" en er zal gevraagd worden om over de eigen grenzen heen te kijken. Het is belangrijk om hier elkaar in mee te nemen en waar nodig elkaar daar op aan te spreken. Uitgangspunt is dat er een verandering ontstaat door meer zaken bespreekbaar te maken en toe te staan, dus meer Ja mits in plaats van Nee tenzij. Samengevat willen we met de pilot drie doelen bereiken: ^
De gemeenschap in beweging brengen (en concreet samen aan de slag)
^
Tot een gezamenlijk nieuw perspectief voor het buitengebied komen (als opmaat naar een omgevingsvisie en een waterbeheerprogramma)
^
In een lerende aanpak ontdekken hoe we op een nieuwe manier kunnen samenwerken
1.2 aanpak Om
een
gezamenlijk doel
vast te stellen
zijn
begin
2019
vier grote dorpsbijeenkomsten
georganiseerd in de vier dorpskernen van de gemeente Zundert. Op deze druk bezochte avonden konden bewoners aangeven waar ze blij van werden en waar ze buikpijn van kregen. Op deze manier is een duidelijk beeld ontstaan van de zaken waar de bewoners verenigd in de dorpsraden mee verder wilden. In juni 2019 is er een vervolgbijeenkomst geweest. In deze bijeenkomst is met de aanwezigen besloten in welke gebieden er voldoende energie zit om aan de slag te gaan. Uiteindelijk zijn er zeven gebieden gekozen en 3 thema's die in heel de gemeente van toepassing zijn. De gebieden: •
Hulsdonk
•
Den Eldert
•
Pannenhoef
^
Raamberg
•
Breedschot
•
Oude Buisse Heide
•
Aa of Weerijs
De thema's: ^
Teeltondersteunende voorzieningen (TOV)
^
Pilot Vertrouwenspersoon
^
Nieuwe woonvormen
In de pilot is voor deze gebieden bekeken hoe we bedreigingen kunnen ombuigen naar kansen. Daarbij is uitgangspunt dat het totale gebied er beter van moet worden. Het is zeker niet de bedoeling dat uitsluitend een probleem van één individueel geval opgelost wordt zonder dat daar iets voor in de plaats komt. Het einddoel is voor elk gebied een gedragen plan voor de komende jaren waar de grote meerderheid in het gebied achter kan staan. Per gebied wordt vervolgens bekeken wat er nodig is om dit formeel te regelen. In het ene gebied kan dit zijn een aanpassing van een bestemmingsplan in het andere gebied kan dit een omgevingsplan zijn.
2.
Gebiedsvisie Hulsdonk
2.1
Doel
Samen met bewoners, ondernemers, de dorpsraden van Klein Zundert en Achtmaal, de overheden en andere partijen in het gebied is gezamenlijk gewerkt aan een ontwikkelrichting voor Hulsdonk. De bijzondere ligging van pilotgebied Hulsdonk - op de grens tussen primair agrarisch gebied (het boomteeltontwikkelingsgebied),
het
beekdal
van
de
Kleine
Beek
aan
de
zuidzijde
en
de
natuurgronden binnen de landgoederenzone die grenzen aan de noordzijde - maakt dat het gebied onder andere qua landschap, natuur(waarden) en economische activiteiten veel diversiteit kent. Dit wordt door de gemeenschap ook als een belangrijke kwaliteit aangemerkt. Tegelijkertijd brengt de diversiteit, vanwege de verschillende belangen en opgaven die in het gebied spelen, ook de uitdaging met zich mee om daarin een goed evenwicht te bewaren. In gezamenlijkheid is daarom gekeken welke ontwikkelingen, functies en activiteiten met het oog op dat evenwicht wenselijk en juist niet wenselijk zijn in Hulsdonk, welke opgaven er liggen en hoe deze opgepakt kunnen worden. De gebiedsvisie geeft daarmee richting aan toekomstige ontwikkelingen in Hulsdonk en biedt een kader om ontwikkelingen en opgaven aan elkaar te verbinden.
2.2
Proces
Begin 2020 is het gebiedsteam gestart met een aantal keukentafelgesprekken met ondernemers en bewoners in Hulsdonk en daaropvolgend zijn een tweetal bijeenkomsten (één fysiek en één digitaal) georganiseerd. In deze eerste, inventariserende, fase hebben we initiatieven opgehaald, maar vooral ook inzicht gekregen hoe de gemeenschap Hulsdonk beleeft. Wat de kwaliteiten zijn van Hulsdonk en wat we willen behouden en mogelijk willen versterken. Welke "pijnpunten" worden ervaren en welke kansen liggen er om Hulsdonk in de toekomst aantrekkelijk en vitaal te houden. Op basis van de uitkomsten uit deze eerste fase zijn vervolgens een drietal thema-avonden georganiseerd waarin vraagstukken die erg leven binnen de gemeenschap gezamenlijk nader zijn verkend en uitgewerkt. De
eerste
thema-avond
stond
in
het
teken
van
Verkeer.
In
de
eerder
gevoerde
keukentafelgesprekken en ook tijdens de bijeenkomsten is telkens nadrukkelijk naar voren gekomen dat de verkeerssituatie in de Hulsdonkstraat een groot probleem vormt. Met een aantal bewoners, ondernemers, de dorpsraden van Achtmaal en Klein Zundert en de verkeerskundige van de gemeente Zundert heeft het gebiedsteam over de verkeerssituatie in Hulsdonk gesproken en zijn de mogelijkheden
en
onmogelijkheden
verkend
om
tot
een
oplossing
te
komen
voor
de
verkeersproblematiek. Het verbeteren van de verkeerssituatie (verkeersveiligheid) vormt in de gebiedsvisie voor Hulsdonk een heel belangrijke opgave. Het tweede thema dat is behandeld betreft Wonen en herbestemming VAB. Tijdens deze avond is onder andere gesproken over de mogelijkheden om vrijkomende agrarische bedrijfslocaties (VABlocaties) te herbestemmen en over de (on)mogelijkheden voor nieuwbouw in Hulsdonk. Ten slotte is het thema Ontwikkelingsmogelijkheden voor (agrarische en niet-agrarische) bedrijven behandeld. Hierin is onder andere aandacht uitgegaan naar de voorwaarden voor verdere groei en intensivering van agrarische bedrijven en naar mogelijkheden om (op de juiste plek) kleinschalige niet-agrarische activiteiten te ontplooien. De resultaten van de thema-avonden zijn verwerkt in de betreffende paragrafen van de gebiedsvisie.
2.3
Visie
2.3.1
Kenschets
Ten westen van de kern van Zundert ligt het buurtschap Hulsdonk. Een deel van dit buurtschap, gelegen rondom de Hulsdonkstraat en een klein gedeelte van de Rucphenseweg is aangewezen als pilotgebied binnen Vitaal Buitengebied.
Hulsdonk
Afbeelding 1: ligging pilotgebied Hulsdonk.
Pilotgebied Hulsdonk is bijzonder, onder andere door zijn ligging op de grens tussen primair agrarisch gebied (het boomteeltontwikkelingsgebied, ofwel BOG), het beekdal van de Kleine Beek aan de zuidzijde en de natuurgronden binnen de landgoederenzone die grenzen aan de noordzijde van Hulsdonk. De Hulsdonkstraat vormt daarbij in feite de grens tussen het BOG aan de zuidzijde - dat zich kenmerkt door intensief gebruik door met name de boomteeltsector en de zacht fruit sector en de meer extensieve landbouwgronden aan de noordzijde van de Hulsdonkstraat.
Luiten
Klein Zundert
""SäBõok-
lĩSSiü
Legenda
Boomteeltontwikkelingsgebied (BOG)
Groenblauwe Mantel (GBM)
Natuur Netwerk Brabant (NNB,
Ecologische verbindingszone (EVZ)
Afbeelding 2: opbouw van Hulsdonk
Hulsdonk kenmerkt zich in vele opzichten door diversiteit.
Onder andere in
landschap en
natuurwaarden, in agrarische activiteiten en niet-agrarische bedrijvigheid, in wonen en recreatieve activiteiten. Deze diversiteit wordt door de gemeenschap als een belangrijke kwaliteit van Hulsdonk aangemerkt. De uitdaging voor Hulsdonk ligt dan ook met name in het bewaren van een goed evenwicht tussen de verschillende belangen die in het gebied spelen. Zo zijn er verschillende ondernemers met plannen voor het starten of voor de doorontwikkeling van hun bedrijf, maar ook bewoners die prettig willen kunnen blijven wonen en recreëren in Hulsdonk. Daarnaast liggen er verschillende opgaven op het gebied van onder andere water, klimaat en verkeer. Een complex geheel waarin we alleen in gezamenlijkheid het evenwicht kunnen bewaren en Hulsdonk aantrekkelijk en vitaal kunnen houden.
2.3.2 1.
Opgaven in Hulsdonk Verkeer
Het verbeteren van de verkeerssituatie vormt een belangrijke opgave binnen pilotgebied Hulsdonk. De verkeersveiligheid in de Hulsdonkstraat staat namelijk al enige tijd onder druk. De Hulsdonkstraat wordt op dit moment gebruikt als sluiproute van en naar Achtmaal. Ook vrachtverkeer maakt op deze wijze gebruik van de Hulsdonkstraat. Er is daarnaast relatief veel verkeer, waaronder fietsverkeer,
dat
zich
via
de
Hulsdonkstraat
richting
de
nabij
gelegen
landgoederen
en
natuurgebieden verplaatst. De verkeersintensiteit is daarmee vrij hoog, maar met name de snelheid waarmee wordt gereden vormt een probleem voor de verkeersveiligheid. Gevaarlijke situaties ontstaan bij het passeren (fietsers en gemotoriseerd verkeer). Overlast wordt ook ervaren van trillingen afkomstig van verkeer dat over de grasbetontegels rijdt die naast de rijbaan liggen. 2.
Ecologische verbindingszone (EVZ) rondom de Kleine Beek
Rondom de Kleine Beek ligt er een opgave om de ecologische verbindingszone (EVZ) verder te completeren. Om de EVZ te laten functioneren moeten de gronden die grenzen aan de Kleine Beek zoveel mogelijk een natuurvriendelijke inrichting krijgen. In de huidige situatie wordt een deel van de gronden die onderdeel uit zouden moeten maken van de EVZ agrarisch gebruikt. 3.
Klimaatadaptatie
In het kader van klimaatadaptatie en waterbeheer is de opgave om bij alle (bedrijfsmatige) activiteiten de principes besparen - vasthouden - bergen - aanpassen - afvoeren te doorlopen. Er ligt een uitdaging om zuinig met water om te gaan en waar mogelijk zoveel mogelijk water te hergebruiken of te laten infiltreren en zo weinig mogelijk water af te laten vloeien naar de beek.
Verbinding van initiatieven met opgaven en doelstellingen De gebiedsgerichte en integrale aanpak die we binnen de pilot toepassen, vraagt om verder te kijken dan het eigen perceel. Initiatieven, en met die name waarbij we "buiten de lijntjes kleuren", moeten bijdragen aan de oplossing van opgaven in het gebied en een positief effect hebben op de aanwezige waarden in Hulsdonk (bijvoorbeeld op gebied van ecologie en landschap). Dat is de meerwaarde die moet ontstaan. We zoeken hierbij naar slimme "maatregelen" waarmee een positieve bijdrage aan verschillende opgaven en doelen kan worden geleverd.
Een voorbeeld: Een agrarisch bedrijf dat wil uitbreiden treft in het kader van klimaatadaptatie en waterbeheer maatregelen om water te laten infiltreren in de grond. Het grondwaterpeil stijgt en draagt daarmee
bij aan een klimaatbestendig en robuust watersysteem. Het hogere grondwaterpeil heeft vervolgens ook een positief effect op de nabijgelegen natuurgebieden.
2.3.3
Leefbaar en gezond (wonen)
In Hulsdonk is het prettig om te wonen. De gemeenschap heeft in de voorbije jaren relatief veel nieuwe buren mogen verwelkomen die van buiten het gebied, en van buiten de gemeente Zundert, in Hulsdonk zijn komen wonen. Veelal hebben zij hun intrek genomen in voormalige agrarische bedrijfswoningen die zijn herbestemd naar burgerwoning. Herbestemming heeft in de loop der tijd, geleidelijk aan als gevolg van bedrijfsbeëindiging, plaatsgevonden. Toch zijn er in Hulsdonk nog enkele voormalige agrarische bedrijfslocaties (VAB) aanwezig waar herbestemming wenselijk is. Op deze locaties bevinden zich nog voormalige agrarische bedrijfsgebouwen die bij een bestemmingswijziging naar Wonen in principe gedeeltelijk moeten worden gesaneerd. In Hulsdonk willen we ruimte bieden om een wat grotere oppervlakte aan bijgebouwen te behouden, bijvoorbeeld voor het ontplooien van een aan huis gebonden beroep of bedrijf. Belangrijk is dat de gebouwen een goede (vervolg-)functie krijgen en dat de activiteiten kleinschalig en goed inpasbaar in de omgeving zijn, zonder afbreuk te doen aan het woon- en leefklimaat. Daarbij willen we dat de ontwikkeling bijdraagt aan een betere omgevingskwaliteit. Behoud van meer vierkante meters aan bijgebouwen blijft echter maatwerk per locatie en per situatie. We zetten hierbij nog steeds in op het voorkomen van leegstand in ons buitengebied.
In Hulsdonk ligt geen (autonome) woningbouwopgave. Woningbouw is hier, in beperkte mate, wel voorstelbaar als daarmee ook een probleem in Hulsdonk (of dichtbij Hulsdonk) kan worden opgelost. Bijvoorbeeld in het kader van beëindiging van een intensieve veehouderij met gebruik van de ruimte voor
ruimte-regeling,
of
wanneer
het
verplaatsing
van
woningen
uit
het
boomteeltontwikkelingsgebied (BOG) betreft. Zo kan een bijdrage worden geleverd aan een betere omgevingskwaliteit en, in geval van verplaatsing van woningen uit het BOG, ontstaan kansen voor een betere benutting van de agrarische teeltgronden. Nieuwe woningen kunnen niet op iedere plek in Hulsdonk worden gerealiseerd. Als we kijken naar het bestaande bebouwingspatroon zien we dat de meeste bebouwing aanwezig is in het "hart" van Hulsdonk (blauw omlijnd in afbeelding 3). Naar de randen toe, oostelijk richting de Rucphenseweg en westelijk richting de Roosendaalsebaan, neemt de bebouwingsdichtheid verder af en zien we een meer open landschap. Die openheid willen we met name buiten het boomteeltontwikkelingsgebied behouden. Voor eventuele woningbouw in het kader van verplaatsing of sanering zal daarom naar mogelijkheden moeten worden gezocht op locaties binnen het rood omlijnde gebied op afbeelding 3. Van belang is dat agrarische bedrijven hierdoor logischerwijs niet worden belemmerd.
Z
Afbeelding 3: bebouwingspatroon
2.3.4
Economisch vitaal
Zoals in veel andere delen van het buitengebied van Zundert speelt de agrarische sector ook in Hulsdonk een belangrijke rol. In het gebied vind je een aantal boomkwekerijen, wordt zacht-fruit geteeld en zijn verschillende veehouders actief. Het grootste ruimtebeslag komt dan ook voor rekening van de agrarische sector. Boomteelt en zacht-fruitteelt vindt met name plaats op de gronden ten zuiden van de Hulsdonkstraat, in het boomteeltontwikkelingsgebied (BOG). Hier zien we mogelijkheden voor verdere intensivering en groei van boomteelt- en zacht-fruitbedrijven in het kader van bedrijfsoptimalisatie. Een grotere oppervlakte aan kassen en teeltondersteunende voorzieningen per bedrijf is in het BOG onder voorwaarden voorstelbaar. Onder andere het volgende is hierbij van belang: ^
er wordt een bijdrage geleverd aan de oplossing van opgaven die (bij voorkeur) in het gebied
^
de ontwikkeling heeft een positief effect op het watersysteem;
^
de ontwikkeling draagt bij aan de verduurzaming van de bedrijfsvoering, bijvoorbeeld door
liggen;
asbest te saneren of te voorzien in een duurzame energievoorziening; ^
er wordt voldoende rekening gehouden met de belangen van bewoners en andere ondernemers in het gebied en in gezamenlijkheid (in dialoog met de omgeving) wordt bekeken op welke wijze het kan worden ingepast.
Op de gronden ten noorden van de Hulsdonkstraat is het agrarisch gebruik extensiever. De rechten van aanwezige teeltbedrijven worden hier gerespecteerd, maar uitbreidingsmogelijkheden zijn (zeer) beperkt. De belangen op gebied van natuur en water wegen hier zwaarder. Omdat deze gronden een overgang vormen naar de nabij gelegen landgoederen, beogen we hier extensief agrarische gebruik en zetten we in op behoud van aanwezige natuurwaarden. Voor veehouderijen willen we, binnen de kaders van de geldende wet- en regelgeving, voldoende perspectief blijven bieden in Hulsdonk. Naast agrarische bedrijven zijn er in Hulsdonk ook nog een aantal kleinschalige niet-agrarische bedrijven gevestigd. De diversiteit, ook op economisch gebied, wordt als een belangrijke kwaliteit van
Hulsdonk
gezien.
We
willen
daarom
mogelijkheden
bieden
om
niet-agrarische
bedrijfsactiviteiten, bijvoorbeeld in de sectoren toerisme en recreatie, zorg, of nevenactiviteiten bij een agrarisch bedrijf, op kleine schaal verder te kunnen ontplooien. Ook hier is het van belang dat dergelijke ontwikkelingen geen belemmering vormen voor aanwezige (agrarische) bedrijven, belangen van omwonenden niet worden geschaad en dat er gezamenlijk, in dialoog met de omgeving, wordt bekeken op welke wijze het kan worden ingepast. Tenslotte willen we bij burgerwoningen ruimere mogelijkheden bieden voor aan huis gebonden beroepen en bedrijven. Uitgangspunt hierbij blijft kleinschaligheid en alleen activiteiten die weinig tot geen hinder veroorzaken en geen afbreuk doen aan het woonmilieu zijn hierbij toegestaan.
2.3.5
Bereikbaar en toegankelijk
Zoals ook bij de opgaven voor Hulsdonk is beschreven, staat de verkeersveiligheid in de Hulsdonkstraat staat al enige tijd onder druk. De verkeersintensiteit is onder andere vanwege het sluipverkeer vrij hoog, maar met name de snelheid waarmee wordt gereden vormt een probleem voor de verkeersveiligheid. Gevaarlijke situaties ontstaan bij het passeren (fietsers en gemotoriseerd verkeer).
Overlast
wordt
ook ervaren
van
grasbetontegels rijdt die naast de rijbaan liggen.
trillingen
afkomstig
van
verkeer dat
over de
Tijdens een thema-avond in het kader van de Pilot Vitaal Buiengebied is met een aantal bewoners en ondernemers over de verkeerssituatie gesproken en hebben we gezamenlijk de mogelijkheden en onmogelijkheden verkend om tot een oplossing te komen voor de verkeersproblematiek. Vanuit de gemeenschap bestaat de nadrukkelijke wens om de huidige randweg rondom Zundert door te trekken en daarmee het sluipverkeer uit de Hulsdonkstraat te weren. Op dit moment is dat echter geen haalbare oplossing. Voor de lange termijn is het wenselijk dat, in het kader van het gemeentelijk verkeers- en vervoersplan, de mogelijkheden voor realisatie van de randweg nog een keer nader worden onderzocht. Om op kortere termijn de verkeerssituatie te kunnen verbeteren, kiezen we in Hulsdonk voor maatregelen op basis van het concept "Natuurlijk sturen" om de snelheid van gemotoriseerd verkeer eruit te halen. De gedachte hierbij is om wegen onderdeel van het landschap te maken in plaats van dat wegen het landschap doorsnijden.
mmļ
lJĨ
Afbeelding 4 en 5: Voorbeelden van optische maatregelen. Bron: Natuurlijk sturen, inspiratie voor de Loperikerwaard
Welke maatregelen - optische wegversmallingen, fysieke wegversmallingen, of een combinatie van beiden - voor Hulsdonk noodzakelijk zijn gaan we nader onderzoeken. We bekijken daarbij ook welke maatregelen we kunnen treffen om de overlast van trillingen te beperken.
2.3.6
Duurzaam, energieneutraal en klimaatadaptatief
Op gebied van klimaatadaptatie vormt het realiseren van een klimaatrobuust beekdal een belangrijke opgave in Hulsdonk. Uitgangspunt is daarbij dat bij alle activiteiten de principes besparen vasthouden - bergen - aanpassen - afvoeren worden doorlopen. Het principe 'besparen' heeft betrekking op de reductie van het watergebruik (zowel grond- als oppervlaktewater). Vasthouden en conserveren' bestaat uit de reductie van de ont- en afwatering, het bevorderen van de infiltratie, alsmede het actief inbrengen van oppervlakte- en regenwater in de (diepere) ondergrond. Bergen' bestaat uit de buffering van oppervlakte- en regenwater in bergingsgebieden en in silo's en bassins op bedrijfsniveau. Het principe ^anpassen' richt zich op de adaptatie van het landgebruik op de waterbeschikbaarheid en/of het accepteren van schade (zowel droogte- als natschade). Wvoeren' bestaat uit het onderhouden of vergroten van de drainage en/of afwateringscapaciteit. Met name bij bedrijven die willen intensiveren ligt er een uitdaging om zuinig met water om te gaan en waar mogelijk zo veel mogelijk water te hergebruiken of te infiltreren en zo weinig mogelijk water af te laten vloeien naar de beek. Rondom de Kleine Beek hebben gemeente en waterschap een gezamenlijke opgave om de ecologische verbindingszone (EVZ) af te maken.
Er zijn op dit moment enkele percelen verworven (zie onderstaande kaart), maar er zal meer nodig zijn om de EVZ ook daadwerkelijk te laten functioneren. Het ideale scenario is dat er een strook van 25 meter breed langs de beek kan worden ingericht als EVZ. Eventueel is dit ook mogelijk in de vorm van stapstenen. Waar mogelijk kan er
een natuurlijke overgang worden gemaakt tussen de EVZ en een eventuele natuurlijke retentievijver van een substraatteeltbedrijf waarin piekbuien worden opgevangen.
ten tttav
Afbeelding 6: Percelen langs de Kleine Beek in Hulsdonk in eigendom van het waterschap, die zijn ingericht als ecologische verbindingszone (EVZ)
In het kader van duurzaamheid willen we dat er bij initiatieven van bedrijven in Hulsdonk wordt onderzocht hoe de energievoorziening kan worden verduurzaamd, bijvoorbeeld door het aanbrengen van zonnepanelen op daken. Ook energiebesparing, door isolatie of gebruik van andere materialen, krijgt hierbij aandacht. We sluiten daarmee aan op de "visie zonne-energie" van de gemeente Zundert. Bij (agrarische) bedrijven ligt vanwege de omvang van de bebouwing het grootste potentieel voor "zon op daken", maar ook op andere locaties, bijvoorbeeld bij woningen, willen we de kansen zo goed mogelijk benutten.
2.3.7 Aantrekkelijk en waardevol Aan de randen van pilotgebied Hulsdonk (noordelijk en zuidelijk) zijn natuurwaarden aanwezig die we willen beschermen en willen versterken. Voor de ecologische verbindingszone langs de Kleine Beek ligt er dus een concrete opgave om deze verder af te ronden en een klimaatrobuust beekdal te creëren. Ten noorden van de Hulsdonkstraat, in het overgangsgebied, zetten we in op behoud en versterking van de aanwezige landschappelijke en ecologische waarden. De openheid van het landschap vormt hier een
belangrijke
kwaliteit,
met (door-)zichten
naar de aangrenzende
natuurgebieden. Dit gedeelte van Hulsdonk dient ook steeds meer als leefgebied voor verschillende diersoorten, waaronder reeën en vogels.
s
4
-
kuuutsm
^ill
-
mĒĒĒM Ì
WW
ill
Afbeelding 7 en 8: Open landschap met zicht op de aangrenzende natuurgronden
We willen aansluiten op de nabij gelegen natuurgebieden, maar de omvang van de natuurgronden niet laten toenemen in Hulsdonk. Omdat de huidige extensieve agrarische activiteiten geen afbreuk doen aan de landschappelijke en ecologische waarden kunnen deze worden voortgezet.
2.3.8
Visiekaart Hulsdonk
Pilo! Vitaal Buitengebied Hulsdonk
Gebiedsgerichte opgaven
□j BB
1 eetbaarheid en Gezondfwonen)
09
het urtzicht niet vol met bijvoorbeeld kassen.
*ES-
Zoek naar mogelijkheden om woningen toe te voegen, gekoppeld aan sanenngslocabes (rood voor rood) of oplossing van een knelpunt Afweegbaar in of nabij bebouwingsduster.
m
Duurzaam, energieneutraal en klimaatadaptief
Opgave voor verbetering verkeerssituatie. Drukke slui
Realiseren klimaatrobuust beekdal. Ruimere mogelijkheden voor watennfiltrabe Geen teeltondersteunende voorzienin
proute waar hard gereden wordt, in combinatie met lang zaam verkeer en een recreatieve route zorgt voor gevaar lijke situaties. Mogelijke oplossingsrichtingen: 'natuurlijk
gen in het beekdal.
sturen' of fysiek versmallen’. Geen drempels. Aantrekkelijk en waardevol
Q
Zoek naar de mogelijkheden voor het realiseren van een ommetje vanuit Hulsdonk richting Oud Busse Heide i cm
Aandacht voor beperking overlast die veroorzaakt wordt door grasbetontegels langs de doorgaande weg.
het realiseren van de andere ambities. Nadrukkelijk geen intensieve recreatieroute.
Economisch vitaal
Verklaring kleur onderliggende vlakken
\ Fadliteer intensivering van de boomteelt en zachtfruit in ) het boomteeltontwikkelingsgebied, rekening houdende
3
Bereik haar en toegankelijk
m
Respecteer het vrije uitzicht vanuit de woningen. Bouw
Boomteeltontwikkelingsgebied.
Natuurgebieden en landgoederen behouden en versterken binnen het bestaande areaal. Voorkom dat dit ten koste gaat van de bestaande ondernemers.
O
E)
Ecologische verbindingszone in het beekdal completeren. Beperkte mogelijkheden boomteelt (extensief) in natuurge bied en landgoederenzone. Bij ontwikkeling wordt investering de kwaliteit gevraagd.
met de belangen van omwonenden en met respect voor
Uit Perspectieven*aart
het beekdal. Het uitgangspunt bij uitbreidingen is dat dit watemeutraal gebeurt.
Gevoelig voor overstroming.
Bij initiatieven de mogelijkheden onderzoeken om bij te dragen aan het versterken wan de samenhang met de natuir
Robuust, minder gevoelig voor droogte, nut/zinvolheid maatregelen gering.
op de Buisse Heide
Matig robuust, maatregelen beperkt nuttig/zinvol. Zeer gevoelig voor droogte, maatregelen nuttig/zinvol.
Gebiedsbrede opgaven
O Q
Facilrteer de aanvragen voor mantelzorgworongen
Biedt ruimere mogelijkheden op VAB locaties voor wonen
waardoor bewoners zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen.
en niet-agrarische bedrijvigheid. Werk aan soepelere
behoeve van nieuwe functie, meer nr bijgebouw te
procedures.
kunnen behouden. Bijvoorbeeld door elders de benodigde extra nr te slopen, of op een andere wijze kwaliteit toe te
Onderzoek mogelijkheden om glastuinbouwbedrijf te
voegen.
Toevoegen van woningen alleen voorstelbaar i.cm. sanering veehouderij, of verplaatsing bedrijfswoning vanuit boomteeftontwikkelingsgebied: bij oplossing van
m
een knelpunt of invulling van een (maatschappelijke) opgave. Nieuwe woningen situeren op een planolo
vergroten, tot boven het momenteel toegestane oppervlak. Alleen wanneer dit leidt tot efficiëntere bedrijfsvoering,
Stimuleer en fadliteer initiatieven op het gebied van klein
beperking verkeersbewegingen en aantal km en het
schalige recreatie, zoals B&B, camperplaats. theetuin en
gisch aanvaardbare locatie in een bebouwingsconcen-
gepaard gaat met een investering in de kwaliteit aantrek kelijkheid erVof en toekomstbestendigheid van het gebied.
gekoppeld aan de bedrijfsvoering (ijsmaken e d ).
trabe Dat is dus niet altijd de sanehngslocatie.
Per saldo moet er sprake zijn van een meerwaarde. In
Behoud openheid aan weerszijden van Hulsdonkse straat.
Stimuleer sanering asbest.
natura, of eventueel via een in te richten (lokaal) sloop-/ kwaliteitsfonds waarbinnen de bedragen duidelijk geoor merkt worden.
Streef naar ruimere mogelijkheden voor een beroep aan huis. Onderzoek de mogelijkheid om de huidige 60 nf grens te overschrijden. De variatie aan bedrijvigheid en andere functies is de kracht van Hulsdonk en houdt Huisdonk vitaal. Kleinschalige functies doen geen afbreuk aan het woon- en leefklimaat.
O
Zoeken naar de mogelijkheden om op VAB locaties, ten
0 0
Uitbreidingen van bedrijven moeten voorzien in een goed mobiliteitsplan. Bij uitbreiding bedrijvigheid klimaat- en duurzaamheidsopgaven (o.a. water, biodiversiteit, energie, circulariteit) integraal meenemen.
Ruimte bieden voor proeven/proeftuin van de boom kwekerij
Stimuleren saneren asbest en zon op (VAB) dak Onder zoek wenselijkheid/ mogelijkheid energiecoōperatie. Onderzoek de mogelijkheden om extra rrŕ bijgebouwen te realiseren wanneer zon op dak niet mogelijk is.
3.
Bijlagen
3.1
Uitkomsten thema avonden Hulsdonk - Pilot Vitaal Buitengebied
Verkeer 3 juni 2021 We starten met een korte inleiding. De thema-avond vindt plaats in het kader van de Pilot Vitaal Buitengebied. Uit eerdere keukentafelgesprekken en ook tijdens eerdere bijeenkomsten hebben we opgehaald dat de verkeerssituatie in Hulsdonk (de Hulsdonkstraat) zeer onveilig is. Verkeer vormt daarom een belangrijk thema binnen Pilotgebied Hulsdonk. Tijdens deze avond proberen we meer inzicht te krijgen in de problematiek en ons gezamenlijk te oriënteren op mogelijke oplossingen. Tom Welzen, werkzaam als verkeerskundige bij de gemeente Zundert, geeft een korte toelichting op het gemeentelijk beleid, zoals vastgelegd in het gemeentelijk verkeers- en vervoersplan (GVVP). Relevante onderdelen uit het GVVP betreffen: ^
De inrichting van niet-doorgaande wegen in het buitengebied als 60 km/u zone;
^
Het verbeteren van verkeerssituaties op wegen waar conflicten kunnen ontstaan tussen landbouwverkeer en langzaam verkeer (fietsers en voetgangers). De gemeente gaat ten behoeve hiervan
met de brancheverenigingen
om tafel
om een
routenetwerk voor
landbouwverkeer samen te stellen met aandacht voor het minimaliseren van conflicten met het kwetsbaar verkeer en het waar mogelijk mijden van de gebiedsontsluitingswegen; ^
Inrichting van wegen in het buitengebied waar zowel vrachtverkeer als langzaam verkeer gebruik van maken. Deze wegen moeten geschikt zijn voor vrachtverkeer, met aandacht voor de aanwezigheid van kwetsbaar verkeer.
Na de toelichting op het GVVP praten we over de verkeerssituatie in Hulsdonk. Door de deelnemers wordt het volgende opgemerkt: De Hulsdonkstraat wordt als sluiproute van en naar Achtmaal gebruikt; Vrachtverkeer volgt niet de "aangewezen" route via de Achtmaalseweg, maar maakt gebruik van de Hulsdonkstraat. Dit vrachtverkeer is duidelijk geen bestemmingsverkeer; Er is ook vrij veel fietsverkeer (van en naar nabij gelegen landgoederen en natuur); Er ontstaan zeer gevaarlijke situaties bij het passeren (fietsers en gemotoriseerd verkeer); De verkeersintensiteit is hoog, maar met name de snelheid waarmee gereden wordt vormt een probleem voor de verkeersveiligheid; Ook de trillingen afkomstig van grasbetontegels naast de rijbaan veroorzaken overlast; De bermen worden kapot gereden;
Met het oog op mogelijke oplossingen worden verschillende ingrepen aangedragen: ^
Drempels: deze vormen voor het landbouwverkeer geen goede oplossing;
^
Extra verkeersborden (60 km/u) en het aanbrengen van de maximaal toegestane snelheid op het wegdek (60).
•
Belangrijk om de snelheid eruit te halen;
•
Maatregelen op basis van het concept natuurlijk sturen;
o
Optisch: zijstraten en toegangen tot erven markeren (andere kleur en materialen);
o
Fysiek (indien nodig): chicanes Z wegversmallingen met groenelementen;
^
Ander asfalt en verwijderen grasbetontegels t.b.v. minder geluidsoverlast.
Wonen en herbestemming VAB 15 juni 2021 Wonen op Hulsdonk over het algemeen prettig; Op een aantal plekken in Hulsdonk zijn VAB-locaties aanwezig; Herbestemming
naar
Wonen:
meer
dan
200
m2
aan
bijgebouwen
behouden.
Sloopbonusregeling uit huidige bestemmingsplan als basis, maar losgekoppeld van eigen perceel (elders slopen, of afdracht). Voorwaarde is wel een goede vervolgfunctie/goed gebruik van de bijgebouwen. Blijft maatwerk per locatie en situatie. Geen bebouwingsmogelijkheden (voor Wonen) in Hulsdonk, behalve als daarmee een probleem wordt opgelost (bedrijfsbeëindiging IV met RvR, of verplaatsing bedrijfswoningen uit BOG); Bebouwingsmogelijkheden voor Wonen op basis van deze voorwaarden alleen in klein deel van Hulsdonk, waar al sprake is van een bebouwingsconcentratie, voorstelbaar (niet overal bebouwing en woningen toevoegen); Belangrijk dat hierdoor de agrarische bedrijven niet worden belemmerd;
Ontwikkelingsmogelijkheden bedrijven 22 juni 2021 ^
In Hulsdonk wordt de diversiteit aan bedrijfsmatige activiteiten gewaardeerd. Er moet ruimte zijn en blijven voor de bestaande agrarische en niet-agrarische bedrijven in het gebied;
^
Bedrijfsmatige activiteiten in de sectoren zorg, toerisme en recreatie (en horeca als nevenactiviteit bij een veehouderij) kunnen zich in Hulsdonk op kleine schaal verder ontplooien;
•
In het boomteeltontwikkelingsgebied blijft de focus op intensivering en expansie van de boomteeltsector en ook de zacht fruit sector. Ruimere mogelijkheden voor realiseren glasopstanden en teeltondersteunende voorzieningen onder voorwaarden voorstelbaar: bouw-sloopregeling
provincie,
verduurzaming
bedrijfsvoering
(water,
energie
en
transportbewegingen), bijdrage aan oplossing verkeersproblematiek rondom woningen in BOG-gebied, aandacht voor locatie waar kassen en teeltondersteunende voorzieningen worden opgericht, goede landschappelijke inpassing; •
Bij bestemmingswijzigingen naar Wonen worden wat ruimere mogelijkheden voor aan huis gebonden beroepen geboden: kleinschalig, lokale ondernemers, geen afbreuk aan het woonmilieu;
3.2
Uitkomsten bijeenkomst Hulsdonk Menti-meter
Hulsdonkstraat: wat komt er in je op? mooie natuur schaalavergroting
gezelligheid ondernemen mooi agrari:
vrachtwagens
agrarisch nìet-agrarisch
te veel doorgaand verkeer toenemende verkeersdruk
lekkere aardbeien agrarisch gebied goede grond veel histori lekker ijs slechte berm
3
-ìxĹ
O C Q
veel historie
smalle weg "ō -M
E
O0 X5 3*
7*
natUUľ -b ľ "X
buitengebied saamhorigheid mooie straat
A Mentimeter
veel vrachtverkeer goede ontsluiting verkeersdrukte slechte bermen
gevaarlijke weg
V00İ V0ľk00ľ
rust
. veel hardrijdend verkeer grenst aan rucphenseweg drukke straat zwaar verkeer
toegankelijk
heerlijk buiten wonen mooie omgeving
t įļ
®
o
Wat zijn de sterke punten van Hulsdonk? Ondernemerschap
Veel natuur
Saamhorigheid
Fijne buren
Dichtbij natuur en recreatie
Gemengd gebied.
Goede grond, mooie afwisselend
Ruimtelijk met veel natuur
verbondenheid
“e
gebied.
i
Wat zijn de sterke punten van Hulsdonk? Ondernemers
Uitzicht
Veel groen
Fijne buurt
Gezellig, goeie buren
NatuurRustGemoedelijk
Rustig tot aanleg rondweg
agrarisch en landelijk
gemoedelijke sfeer, vrijheid, privacy, natuur
m i
Wat zijn de sterke punten van Hulsdonk?
M“
Stilte
Lekker ijs
Goede mix qua bewoners. Uitzicht
Rust
Goede buren
Geimoedelijk
Heerlijk wonen
Mooie omgeving
Welke kansen liggen ervoor het gebied Hulsdonk? Nieuwe plannen
Vergroening
Rust en ruimte behouden
Kwaliteit omgeving verbeteren
Veiligheid en rust vergroten
Milieu verbetering
Nieuwe indeling van de straat
aanpakvandeweg
Aanpak van de weg
à Mentimeter
Welke kansen liggen er voor het gebied Hulsdonk? Straat mooier maken
Grote verscheidenheid aan bedrijven,
Meer initiatieven mogelijk maken
Verkeer langzamer?
Verbinding werken en natuur
Toerisme
verdere ontwikkeling naar zijn
Nieuwe bestemmingen, recreatie
Biodiversiteit
tijdsgeest
Welke kansen liggen ervoor het gebied Hulsdonk? Saamhorigheid kweken
Tuinbouw
dl Mentimeter
Mooi boerenterras
Allerlei kansen
Verkeersdrukte terug dringen. Voetpaden en fietspaden voor de
fietsroutes Ondernemen.
Wandel vriendelijk maken
voorbereid zijn op de toekomst
Welke kansen liggen er voor het gebied Hulsdonk? Fietspaden
Wandelgebied
Rust behouden
hybride bestemmingen ípv vaste
Agrarische omgeving ís hoofdzaak
Goede verlichting
Verbinding woningen met natuur
Activiteiten buren
zie ook míjn ingezondenlījst
Wat is er nodig om als buurt/gebied vitaal te blijven
A Mentimeter
cq. vitaler te worden? Meedenkende overheden In ontwikkeling piannnen op korte
Saamhorigheid kweken
Een open blik en out of the box denken
en lange termijn
Goede mix quo inwoners houden
iedereen doet mee
Wat is er nodig om als buurt/gebied vitaal te blijven
‘Mentìme,er
cq. vitaler te worden? Sa menhorig heid
Mogelijkheden benutten, bestaande bedreven te fac Uiteren
Aanpassen van de weg of verkeer reguleren
Jonge agraríôrs/ondernemers niét belemmeren In pionnen
voorderexj zijn op de toekomst door hyorlde bestemmingen
Dereldheid om de schouders er onder te zetten
in eventuele ontwikkeling.
(flexibele bestemmngen ipv vaste), meer natuur waordoor je meteen veiligheid kon bevorderen Betere en veilige weg
Mentimeter
Het buitengebied Hulsdonk is vooral voor:
Wonen
Recreëren
Anders
H@
Ondernemen
Diversiteit zoals wonen, werken/ondernemen, recreëren is belangrijk voor een vitaal Hulsdonk.
Oneens
'
Mentimcter
Hulsdonkstraat heeft voldoende kwaliteit als woonomgeving
Oneens
In Hulsdonk is fijn wonen belangrijker dan ondernemen 15
Eens
Oneens
m í
In Hulsdonk moet meer ruimte ontstaan voor (verdere) schaalvergroting en optimalisering van agrarische bedrijven 16
Ja
Alleen onder
Nee
dejuiste voorwaarden
Meeste verkeer dat door de Hulsdonkstraat komt is: Sluipverkeer
Bestem m in g s verkeer
Recreanten, zoals fietsers, voetgangers en auto's richting de oude buisse heide
3rd
4th
Anders
m i
Wat is nodig om de verkeerssituatie in Huldonk te
.4 Mentimeter
verbeteren
Sluipverkeer weren i bestemm ngsver keer
De relatie/verbinding met de nabij gelegen natuurgebieden en landgoederen moet worden versterkt
Oneens
.4 Mentimeter
Ondernemers in de sector "toerisme en recreatie” kunnen een bijdrage leveren aan het versterken van die verbinding/relatie
JMentìmeter
20
Eens
oneens
Welke thema s moeten de meeste aandacht krijgen?
O n d e r n e nWP u l sd o n k
De recreatieve ligging beter benutten
Ondernemers diëlvìllen stoppen
Natuur Netwerl^p^bant optimaliseren
J Mentimeter
VAB's omzetta^iwr burgerwoningen
Samenhorigheid verbeteren