raadsvoorstel ontwerp omgevingsvisie

*ZD21055584*

Voorstel aan de Raad Datum De Ronde: 01-12-2021 Datum Het Besluit: Datum_besluit Zaaknummer: Z19-007202 Documentnummer: ZD21055584 Agendapunt: 07

Locatie

Raadzaal, Markt 1 in Zundert

Aanvang: 20.30 uur

Onderwerp

Ontwerp omgevingsvisie (fase 3)

Opsteller

Lian van de Korput-Bommelijn, 076 - 596 98 32

Openbaar: Ja

Ambtelijk contact: Griffier M.C.J.P. van Oosterwijk (076-599 55 59) Programma / Paragraaf

4. Omgeving & Maatschappij Begrotingswijziging

Portefeuillehouder

Weth. P. Kok

Aanlever- en behandeldata

Aanleveren B&W 03-11-2021

Doel activiteit

Einde: 21.15 uur

Technische vragen per email: griffie@zundert.nl Griffie stuurt door naar DT/B&W Nee

Datum B&W besluit: 09-11-2021; Uiterste B&W 09-11-2021

Uiterlijk bij de griffie 10-11-2021

1. Advisering in De Ronde 2. Besluitvorming in Het Besluit

De Ronde

Het Besluit

01-12-2021

14-12-2021

Soort Document: Raadsvoorstel

Wat vooraf ging

Vaststelling uitvoeringsplan op 14 februari 2020 en vaststelling van de startnotitie omgevingsvisie (fase 1) op 9 februari 2021.

Reden van aanbieding

Conform het uitvoeringsplan wordt de ontwerp omgevingsvisie voor vaststelling aangeboden aan de raad.

Van raad- en burgerleden wordt gevraagd

Factiestandpunt innemen.

Opmerking (loco)griffier

Technische vragen kunnen vooraf aan de technische avond van 22-11-2021 worden ingediend.

Bijbehorende documenten met registratienummer

ZD 21055055 Ontwerp omgevingsvisie www.omgevingsvisiezundert.nl ZD 21054708 resultaten enquête Omgevingsvisie Zundert ZD 20055053 Startdocument fase 1 ZD 21005563 Raadsbesluit

-1-

Verwachte behandeltijd:

45 minuten

Akkoord griffier: JJR

Onderwerp Ontwerp omgevingsvisie (fase 3) Beslispunten 1. De ontwerp omgevingsvisie (fase 3) vast te stellen. 2. De ontwerp omgevingsvisie vrij te geven voor de zienswijze procedure (conform afdeling Awb 3.4); 3. Op een later moment de afgeronde gebiedsvisies van de deelgebieden Pannenhoef-Oost, Breedschot, Raamberg en Oude Buisse Heide middels een raadsbesluit vrij te geven voor de zienswijze procedure (conform Awb afdeling 3.4) en vervolgens door middel van een raadsbesluit vast te stellen zodat deze onderdeel worden van de nu voorliggende Omgevingsvisie Inleiding In 2022 treedt naar verwachting de Omgevingswet in werking. De implementatie van de Omgevingswet betekent onder meer het opstellen van een omgevingsvisie. Een omgevingsvisie is het richtinggevende beleidsinstrument van de Omgevingswet: het benoemt ambities, centrale opgaven en strategie vanuit een samenhangend perspectief op de fysieke leefomgeving. De omgevingsvisie gaat in op de samenhang tussen verschillende aspecten zoals ruimte, water, milieu, maar ook gezondheid en economie. Het is een instrument met een brede kijk op de leefomgeving, het gaat verder dan alleen de ruimtelijke aspecten. Ook onderdelen van het sociaal domein, zoals het thema gezondheid krijgen in een plek in de visie. Voor het opstellen van de omgevingsvisie is een uitvoeringsplan opgesteld dat op 14 januari 2020 is vastgesteld door de raad.

De uitvoering is verdeeld over vier fases. In de eerste fase werden de uitgangspunten en randvoorwaarden bepaald. Deze fase eindigde met een startdocument. Dit startdocument is op 9 februari 2021 door de raad vastgesteld. Deze treft u aan als bijlage bij dit voorstel (ZD20055053). De afgelopen periode zijn de fases 2 en 3 uitgevoerd. Als afronding van fase 3 wordt de ontwerp omgevingsvisie ter vaststelling aangeboden aan de raad en vrijgegeven voor zienswijzen. Als laatste fase wordt de definitieve omgevingsvisie vastgesteld door de raad (fase 4). Vanaf fase 1 is het ‘raadspanel omgevingsvisie’ structureel betrokken geweest bij zowel de proces -als de inhoudelijke stappen en heeft zij door middel van circa 10 bijeenkomsten gevraagd en ongevraagd haar advies geven. Ter voorbereiding op de behandeling van de ontwerp omgevingsvisie is daarnaast afgesproken om voor de gemeenteraad een technische avond houden.

Tijdens de avond zullen onder andere volgende onderwerpen worden besproken:  De plaatsing van de omgevingsvisie in relatie de Omgevingswet;  Het proces dat is gelopen om te komen tot de omgevingsvisie (incl participatie);  De inhoud, gebieden, thema’s met de knelpunten  Aanhaken van Vitaal Buitengebied Beoogd effect Met het vaststellen van de ontwerp omgevingsvisie worden hoofdlijnen voorgesteld voor toekomstige ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving in de gemeente Zundert. Uiteindelijk draagt dit bij aan de implementatie van de Omgevingswet in de gemeente Zundert. Argumenten 1.1 De gemeente moet een omgevingsvisie vaststellen Uit artikel 3.1 Omgevingswet volgt dat een gemeente verplicht is om een omgevingsvisie vast te stellen. De Omgevingsvisie is het strategische document van de gemeente. Het vormt de basis voor de overige instrumenten van de Omgevingswet zoals het Omgevingsplan; het behoort tot de kerninstrumenten. 1.2 De vaststellingsprocedure is conform de huidige wetgeving De omgevingsvisie wordt vastgesteld conform de bepalingen uit de Wet ruimtelijke ordening (Wro) voor het vaststellen van een structuurvisie. De Wro kent geen specifieke procedurebepaling voor een structuurvisie. Dat betekent dat aangesloten kan worden bij afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht.

Daarnaast is aangesloten bij de bepalingen uit de Omgevingswet over de motiveringsplicht over het doorlopen van het participatieproces. 1.3 De visie bepaalt de koers voor de komende jaren De omgevingsvisie is een samenhangend, strategisch plan voor de leefomgeving en één van de instrumenten van de Omgevingswet. Het plan richt zich op de fysieke leefomgeving als geheel. Hierbij wordt rekening gehouden met alle ontwikkelingen die voor het gebied belangrijk zijn. De omgevingsvisie omvat het gehele grondgebied van de gemeente Zundert. De Omgevingsvisie nodigt uit, inspireert en geeft de richting om ontwikkelingen op een Zundertse wijze plaats te laten vinden. Het vormt het vertrekpunt voor het gemeentelijk handelen. Daarnaast gebruiken we de Omgevingsvisie om initiatieven uit de samenleving die niet passen in het Omgevingsplan (opvolger van het bestemmingsplan) af te wegen. De omgevingsvisie bindt alleen ons zelf. Het is geen kaderstellend document en heeft derhalve geen rechtstreekse werking. Het omgevingsplan (het huidige bestemmingsplan) vormt daarentegen wel de planologische grondslag voor initiatieven.

-2-

1.4 De visie biedt een integrale benadering Het plan richt zich op de fysieke leefomgeving als geheel. De ontwerp omgevingsvisie bestaat uit een thematisch deel en een gebiedsgericht deel. In het thematische deel worden de onderwerpen die van belang zijn voor de gehele gemeente verder uitgewerkt. De uitwerking van deze thema’s op gebiedsniveau zijn te vinden op de kaarten. De richting die Zundert op gaat is hierdoor zowel terug te vinden in de onderwerpen/ thema’s als in de gebieden. Met andere woorden, de omgevingsvisie toont daarmee per deelgebied, wat het vigerende beleid is, maar wel in samenhang met gewenste ontwikkelrichtingen. Omdat de omgevingsvisie gebaseerd is op vigerend beleid, welke veelal in de afgelopen vier jaar is herijkt (o.a. de woonvisie, sportvisie en het GVVP) en dit beleid eveneens met intensieve participatie tot stand is gekomen, wordt geconcludeerd dat het participatietraject dat specifiek voor de omgevingsvisie is doorlopen relatief weinige nieuwe ontwikkelrichtingen, wensen of bedenkingen heeft opgeleverd. Dit bevestigt de reeds door de gemeenteraad ingezette koers. Wat het participatietraject specifiek heeft opgeleverd is waar inwoners, bedrijven en stakeholders prioriteiten en accenten zien. Dit in het bijzonder is dan ook verwerkt in de Omgevingsvisie, waardoor in de aankomende jaren deze vertaald kunnen worden in nieuwe programma’s.

Thema’s De belangrijkste thema’s op hoofdlijnen die gelden voor de hele gemeente Zundert zijn: Leefbaar, gezond & veilig (wonen) Het is nu aantrekkelijk wonen en leven in Zundert en dat moet zo blijven. We streven naar een gevarieerde, toegankelijke en betaalbare woningvoorraad. Voor de midden en lange termijn moeten we daarom op zoek naar nieuwe locaties. Uitgangspunt is dat we willen groeien op een schaal die past in ons dorpskarater. Hierbij gaan we zorgvuldig om met de ruimte in de dorpen en het buitengebied. We leggen het accent op het actief ontwikkelen van meerdere locaties. Dit biedt ons de ruimte om te kiezen voor de locaties met meerwaarde voor de gemeenten. Groei van de kernen is mogelijk op een schaal die past bij de kern. De inpasbaarheid van bouwwerken in de omgeving bepaalt de bouwhoogte. Voor wonen in het buitengebied is de meerwaarde van de ontwikkeling van het gebied het uitgangspunt, niet de toevoeging van woningen. Alle ontwikkelingen worden afgewogen in een samenhangend geheel waarin we opzoek gaan naar de meerwaarde. Economische vitaal We willen een ondernemende, groeiende en bloeiende gemeente zijn. We zijn het (inter)nationale centrum voor de boomkwekerijsector. De landbouw (agrofood) is de dragende sector van een florerend Zundert. Dit is het type bedrijven dat bij ons past. Deze sector kan blijven floreren als er geïnvesteerd wordt in innovatie.

Een sterke landbouw moet onderdeel zijn van een sterk landschap. Aantrekkelijk & waardevol Zundert kent twee gezichten namelijk het vlakke geordende landbouwgebied en de natuurgebieden met glooiende heidevelden, beekjes en bossen. De landschappelijke kwaliteiten staan onder druk. Dit willen we voorkomen. Onze kernen kunnen niet zonder een sterk landschap. Veranderingen in het landschap zijn mogelijk als dit op een goede manier gebeurt en meerwaarde voor een groter gebied oplevert. Er moet kwaliteitsverbetering plaatsvinden. Groen nemen we bewust mee in alle plannen en we zetten in op vergroten van de biodiversiteit. Duurzaam energieneutraal & klimaatadaptief We willen samen met onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties bijdrage leveren aan een betere wereld. Het is onze ambitie om stap voor stap bewuste keuzes te maken die een bijdrage leveren aan een ‘duurzamer Zundert’. Dit betekent een gemeente Zundert die toekomstbestendig is. Belangrijk is dat het werken aan duurzaamheid realistisch, haalbaar en ook betaalbaar is. In 2050 willen we energie neutraal zijn. Bereikbaar & toegankelijk In de openbare ruimte komen veel opgaven samen en deze pakken we gezamenlijk op. Plannen worden in samenhang met elkaar opgesteld, kansen en opgaves bekijken we in relatie tot elkaar. Bij mobiliteit werken we aan een veilig en toegankelijk buitengebied.

De leefbaarheid en verkeersveiligheid van de kernen monitoren we structureel, mede aan de hand van de uitvoeringsmaatregelen van het GVVP , inclusief de wens om op termijn de rondweg in Zundert door te trekken. Gebieden In het gebiedsgerichte deel zijn voor zeven deelgebieden per thema specifieke opgaven en aandachtspunten benoemd. De volgende deelgebieden zijn benoemd: Achtmaal, Klein Zundert, Rijsbergen, Wernhout, Zundert, Bedrijventerreinen en Buitengebied. De resultaten van de Pilot Vitaal Buitengebied zijn verwerkt in het deelgebied Buitengebied.

-3-

1.5 De visie is door middel van participatie opgesteld Voor het opstellen van de omgevingsvisie is een startnotitie vastgesteld door de gemeenteraad. Hierin zijn spelregels vastgesteld voor het proces om te komen tot de omgevingsvisie. Eén van de spelregels was dat inwoners, ondernemers en organisaties betrokken worden bij het opstellen van de omgevingsvisie. In de startnotitie is onder meer een participatiestrategie beschreven. De omgevingsvisie is ontwikkeld aan de hand van deze participatiestrategie. Concreet heeft dit geresulteerd in de volgende activiteiten: Het vormen van de spiegelgroep Z Enquête voor inwoners en jongeren via inwonersplatform Samen Zundert. In totaal hebben 367 inwoners de enquête ingevuld Stakeholdersbijeenkomsten. Er zijn in totaal 12 sessies gehouden voor de stakeholders over de verschillende gebieden en thema. Ook is er een sessie geweest met de ketenpartners (OMWB, GGD, Veiligheidsregio en waterschap). Fotowedstrijd “Zundert in een Lijst”. Er zijn 12 foto’s ingezonden. Fietsroute. Tijdens deze dag zijn we met ruim 100 inwoners het gesprek aangegaan. Omgevingsvisiemarkt “Zundert Floreert”. Ongeveer 40 inwoners hebben deze markt bezocht. De spiegelgroep heeft tot taak gevraagd en ongevraagd te adviseren over de participatie-activiteiten. Op advies van de spiegelgroep is onder meer de enquête nogmaals open gesteld.

Tijdens deze extra openstelling hebben nog ruim 100 inwoners de enquête ingevuld. De inzet van de spiegelgroep zal samen met de groep nog worden geëvalueerd. Bezien zal worden hoe we de leerpunten in het toekomst kunnen inzetten. De resultaten van de enquête zijn beschreven in de notitie “resultaten enquête Omgevingsvisie Zundert” en zijn samen met de resultaten van de andere onderdelen van het participatietraject verwerkt in de omgevingsvisie. De bovenstaande participatietrajecten hebben geleid tot een representatief beeld. Dit wordt mede bevestigt door eerdere participatie zoals doorlopen voor individuele beleidsdocumenten onder meer voor het GVVP. 3.1 De Pilot Vitaal Buitengebied is een integraal onderdeel van de Omgevingsvisie Leegstand en diverse vitaliteitsopgaven (zoals klimaatadaptatie, schaalvergroting en demografische veranderingen) vormden de aanleiding voor de Pilot Vitaal Buitengebied. In de geest van de Omgevingswet (participatie) is samen met inwoners, ondernemers en belangenorganisaties gewerkt aan een integrale aanpak en een nieuw toekomstperspectief. Een van de concrete resultaten van de pilot zijn de gebiedsvisies die voor elk van de 7 pilotgebieden zijn opgesteld. Deze gebiedsvisies worden opgenomen in de omgevingsvisie als nadere detaillering, tot stand gekomen met een intensiever participatie traject, van dat betreffende gebied.

De detaillering bestaat uit een toelichting (tekst) en kaart.

3.2 De raad is geïnformeerd over het proces van de pilot Vitaal buitengebied In september 2021 is de raad bijgepraat over de (tussen)resultaten van alle pilotgebieden. In de ontwerp omgevingsvisie zijn nu al de volgende 3 gebiedsvisies opgenomen: Aa of Weerijs, De Eldert en Hulsdonk. Voor de gebieden Pannenhoef-Oost, Breedschot en Raamberg zijn de gebiedsvisies in de afrondende fase. In het gebied Oude Buisse Heide is de gebiedsvisie nog in ontwikkeling.

-4-

De gebiedsvisies die nog gereed komen vóór het inwerkingtreden van de Omgevingswet worden vastgesteld als deelvisie en vormen dan onderdeel van de omgevingsvisie. Na inwerkingtreden van de Omgevingswet worden gebiedsvisies vastgesteld als programma onder de Omgevingswet. Met het ‘kerninstrument’ programma onder de Omgevingswet geeft de gemeente aan hoe zij de omgevingsvisie of onderdelen daarvan (in voorliggend geval een gebiedsvisie) wil realiseren. Ook visies die nog voortkomen uit toekomstige gebiedsprocessen zullen via hetzelfde constructie (programma) volgen. De raad is reeds geïnformeerd over de inhoud van de gebiedsvisies van de Pannenhoef-Oost, Breedschot, Raamberg en Oude Buisse Heide. Na afronding van de gebiedsvisies wordt voorgesteld deze als concept door de raad te laten vaststellen en vervolgens ter inzage te leggen. De definitieve vaststelling zal dan plaatsvinden na vaststelling van de omgevingsvisie. Deze gebiedsvisies zullen dan onderdeel gaan uitmaken van de Omgevingsvisie. Op deze wijze doorlopen alle deelgebieden hetzelfde vaststellingsproces. Kanttekeningen 1.1 De omgevingsvisie moet nog worden uitgewerkt In de omgevingsvisie leggen we onze richtinggevend visie en ambities voor de fysieke leefomgeving vast. De verdere uitwerking en operationalisering van de omgevingsvisie in programma´s, het omgevingsplan en concrete projecten kost tijd en middelen.

Denk hierbij aan capaciteit en budget. Voor het uitvoeren van de programma’s en projecten wordt na vaststelling van de visie bekeken in welk tempo en welke volgorde dit uitgevoerd wordt. Dit is afhankelijk van wettelijke verplichtingen, prioriteiten van bestuur, beschikbare capaciteit en beschikbare middelen. 1.2 De omgevingsvisie is opgesteld met de kennis van nu In de omgevingsvisie bepalen we de koers voor de komende jaren. Ondanks dat deze gebaseerd is op vastgesteld beleid doen we dit met de kennis van nu. Door actuele ontwikkelingen kan de visie of onderdelen echter snel achterhaalt worden. Het is echter mogelijk om de visie op onderdelen aan te passen wanneer we dit nodig achten, dit geldt zowel voor de gebieden als de thema’s. 1.3 We hebben niet 100% van onze inwoners bereikt. Bij het opstellen van de ontwerp omgevingsvisie is een breed scala aan partijen betrokken. Ook in deze fase is geprobeerd om bij zoveel mogelijk inwoners, ondernemers, gebruikers en (keten)partners input op te halen. Ondanks Corona heeft een grote groep inwoners en stakeholders zoals ZLTO, Treeport, dorpsraden en Thuisvester deelgenomen aan het participatietraject en hebben we deze kunnen bereiken. Maar dit geldt niet voor iedereen en alle stakeholders. Niet voor iedereen is digitaal een aansprekende manier van communiceren.

Het kan ook zijn dat dit onderwerp toch bij veel inwoners en ondernemers (nog) in minder mate leeft. Desalniettemin lijkt het bereik en resultaat voldoende te zijn geweest. Zeker ook omdat eerder al is opgemerkt dat uit eerdere participatietrajecten voor beleidsdocumenten vergelijkbare resultaten zijn opgehaald. welke nu worden bevestigd . 3.1. De pilot Vitaal Buitengebied is nog niet afgerond Op dit moment zijn drie pilotgebieden zo ver afgerond dat ze mee kunnen worden genomen met het traject van de omgevingsvisie. Voor de overige gebieden wordt hetzelfde proces voorgesteld zodat ze alsnog in een later stadium aanhaken aan de visie. Alternatieven 1.1 We kunnen wachten tot de Omgevingswet van kracht is geworden. De huidige structuurvisies voldoen echter niet om aangemerkt te kunnen worden als omgevingsvisie. De Omgevingsvisie is het strategische document van de gemeente. Het vormt de basis voor de overige instrumenten van de Omgevingswet zoals het Omgevingsplan; het hoort tot de kerninstrumenten. Daarom is ervoor gekozen om nu reeds de Omgevingsvisie vast te stellen. Bevoegdheid gemeenteraad Op basis van de gemeentewet is de raad bevoegd deze ontwerp omgevingsvisie /fase 3 vast te stellen. Financiële gevolgen De ontwerp omgevingsvisie maakt onderdeel uit van het proces om te komen tot een omgevingsvisie. Hiervoor zijn de benodigde budgetten al eerder beschikbaar gesteld.

Als gevolg van Corona en het aanhaken van Vitaal buitengebied was het nodig, beperkt, extra middelen in te zetten. De verwachting is dat naronding van het project de kosten binnen de bevoegdheid van het college kunnen worden afgedaan. Hierover zal worden gerapporteerd in de Berap. Communicatie, incl. inwonersparticipatie De ontwerp omgevingsvisie wordt gepresenteerd op de tijdelijke website www.omgevingsvisiezundert.nl. Dit is voor iedereen te bekijken na publicatie. Als de omgevingsvisie is vastgesteld door de gemeenteraad wordt de omgevingsvisie ontsloten op de website www.zundert.nl. Bij vaststelling van de raad van de ontwerp omgevingsvisie geven we opnieuw publiciteit aan de omgevingsvisie met een “call to action” dat er een laatste inspraakronde is.

-5-

Inwonersparticipatie heeft plaatsgevonden door middel van de participatiestrategie in de startnotitie. Daarnaast wordt de ontwerp omgevingsvisie ter inzage gelegd waarop iedereen een zienswijze kunnen indienen. Het is verder belangrijk om voldoende te communiceren over de zienswijzeprocedure van de concept-Omgevingsvisie. Hiervoor worden de gebruikelijke communicatiemiddelen ingezet. Uitvoering, planning en evaluatie Nadat de gemeenteraad een besluit heeft genomen over de ontwerp omgevingsvisie, start fase 4 van het proces om te komen tot een omgevingsvisie. De ontwerp omgevingsvisie wordt daarbij voor eenieder ter inzage gelegd, waarbij zienswijzen kunnen worden ingediend. Daarna start het proces tot vaststelling van de omgevingsvisie door de raad. De omgevingsvisie wordt geactualiseerd als gevolg van het gereed komen van de deelvisies uit de Pilot Vitaal Buitengebied of als gevolg van nieuwe inzichten rondom thema’s en gebieden of geconcludeerd kan worden dat de visie niet meer aansluit bij opgaves uit de gemeenschap. Deze vraag leggen we elke twee jaar voor aan de raad. De omgevingsvisie kan worden aangepast als geheel maar ook op thema- of gebiedsniveau.

het college van burgemeester en wethouders van Zundert, de secretaris, burgemeester,

Drs. J.W.F. Compagne

J.G.P. Vermue

-6-