notitie ruimtelijke dilemma’s van Woonbeleid Buitengebied

*ZD22066827*

notitie Ruimtelijke dillema’s van Woonbeleid Buitengebied Zaaknummer: Documentnummer:

Z22-003502 ZD22066827

Aanleiding In de Ronde van 13 december 2022 willen we een peiling houden bij de raad over de lange termijn strategie voor de ruimtelijke aspecten van het woonbeleid. We zien dat door de woonopgave die door het Rijk is opgelegd en het stikstofdossier, de vraag om realisatie van nieuwe woningen in het buitengebied mogelijk in een stroomversnelling komt en dat tegelijkertijd ontwikkellocaties die zijn voorzien (en vastgelegd in de Omgevingsvisie) versneld vollopen en onvoldoende zijn. Bij de vormgeving van het Woonbeleid Buitengebied moeten we hier rekening mee houden en willen we een eerste richting bij de gemeenteraad ophalen. Deze notitie is een toelichting op het agenderingsverzoek. Wat vooraf ging Omgevingsvisie In de Omgevingsvisie zijn acht deelgebieden gedefinieerd, in zeven daarvan worden uitspraken gedaan over wonen. Er is ingezoomd op de vijf kernen met IDeekaarten, er is een kenschets met benoeming van de grootste opgaven voor het Buitengebied en in de Gebiedsvisies van de pilot Vitaal Buitengebied zijn die opgaven verder uitgewerkt. De horizon voor de Omgevingsvisie is 2040. In de gebiedsgerichte opgaven van de vijf kernen zijn op de IDeekaarten locaties aangegeven van bekende woningbouwplannen, van ontwikkellocaties voor wonen en soms specifiek voor ruimte voor ruimte woningen.

Er is de afgelopen jaren hard gewerkt, de meeste bekende woningbouwplannen zijn gerealiseerd of in uitvoering. En de ontwikkellocaties, ook die voor ruimte voor ruimte woningen zijn inmiddels opgenomen in harde of zachte plancapiciteit. We zijn bezig om alle data te verzamelen en daarbij wordt duidelijk dat de woonopgave – zeker voor 2040 - groter is dan de ruimte die beschikbaar is in ontwikkellocaties. Daarnaast vragen toekomstige ontwikkelingen in ons buitengebied (stikstofdossier, schaalvergroting, etc.) ook meer ontwikkelruimte. Woonopgave Het rijk oefent steeds meer druk uit op gemeenten om resultaten te boeken op het vlak van de woondeal, spoedzoekers, arbeidsmigranten en de asielketen. Met regionale woondeals wordt de landelijke ambitie waargemaakt om 900.000 woningen te realiseren. De provinciale opgave tot 2030 is 130.000 woningen. SRBT – Stedelijke regio Breda-Tilburg Zundert valt voor de regionale woondeal binnen de SRBT-regio. De regionale opgave is aanzienlijk: ruim 39.000 woningen tot 2030 en 80-100.000 woningen tot 2040. De precieze vertaling naar Zundert is nog niet bekend. De focus ligt op (stedelijke) inbreiding. Die benadering is voor onze gemeente niet realistisch. We zullen onze regionale partners een alternatieve strategie moeten voorleggen.

Vanaf Q1 2023 zullen we in regionaal verband optrekken om input te geven aan het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving (BOL), waarbij we onze visie en wensen in kunnen brengen.

-1-

Woonbeleid Buitengebied Het Woonbeleid Buitengebied vraagt dat we preciezer worden in de kaders voor ruimte voor ruimte woningen. Zonder nieuwe kaders kunnen de onderdelen Maatwerk Omgevingskwaliteit VAB locaties en Collectieve Woonvormen voor ongewenste ruimtelijke ontwikkeling zorgen. Heel veel initiatiefnemers vragen naar mogelijkheden voor collectief wonen in het buitengebied. De puzzel die we met elkaar te leggen hebben is hoe we de kwetsbare balans tussen de verschillende functies in het buitengebied bewaken met een helder beleidskader. Vanwege de druk vanuit de woonopgave zijn er op langere termijn onvoldoende ontwikkellocaties binnen de Omgevingsvisie voor Ruimte voor Ruimte kavels. Reden van aanbieding De ontwikkellocaties die in de Omgevingsvisie zijn benoemd zijn wellicht niet toereikend om het toekomstige Woonbeleid Buitengebied onder te brengen. Van raad- en burgerleden wordt gevraagd 1. Richting te geven aan de geplande update van de Omgevingsvisie, m.b.t. woonbeleid in het buitengebied; 2. Hun mening te geven over vier ruimtelijke ontwikkelscenario’s De vier ontwikkelscenario’s 1. Scenario inbreiden kernen 2. Scenario uitbreiden (aan de randen van kernen) 3. Scenario buurtschappen verdichten 4. Scenario nieuw dorp Een toelichting volgt in de presentatie voor de avond.

Een gewogen mix Het is helder dat de strategie inbreiden ontoereikend is om de woonopgave in te vullen. Theoretisch gezien biedt het scenario uitbreiden een overcapaciteit. Er gaat daarbij wel op andere aspecten kwaliteit verloren. Denk aan behoud van het dorpse karakter dat onder druk komt te staan of het aan elkaar vast groeien van de kernen Klein-Zundert, Wernhout en Zundert. Het scenario buurtschappen verdichten zal per locatie om kleine aantallen gaan. Maar vele kleintjes maken samen een grotere. Voor de koers die het college de komende jaren gaat aanhouden in het SRBT overleg over de verstedelijkingsstrategie is het gewenst een gewogen mix uit te denken. Daarmee blijven we flexibel en kunnen we de woonopgave op een voor de gemeente Zundert passende manier invullen. De keuzes die de raad maakt zal vertrekpunt zijn voor een toekomstige update van de Omgevingsvisie. We hebben met elkaar afgesproken dat dit een dynamisch document is dat regelmatig wordt aangepast om het levend te houden. De mix van de ontwikkelscenario’s is een eerste verkenning van een ruimtelijke strategie voor de lange termijn. We komen later nog uitgebreid terug op de woonopgave, wanneer de inventarisatie daarvoor klaar is.

-2-