CE Toolkit RWB

Een krachtige & circulaire regio, daar werken we samen aan

Toolkit Circulaire Economie

Regio West-Brabant

Aan de slag! Inhoud Toolkit Inzichten • Hierom verdient circulariteit prioriteit • Wat valt er onder circulaire economie en wat niet? • Goede voorbeelden in de regio Tools • Hulpstukken • De spotlights van gemeenten • De sleutels van gemeenten

“Met het Themacafe hebben we de Maand van de Circulaire Economie afgetrapt. Nu is het aan u om de inspiratie van het Themacafe om te zetten in daden.

Deze toolkit helpt u bij het opstellen van uw verkiezingsprogramma en bij het pionieren met de circulaire economie. De belangrijkste aspecten van wat de gemeentelijke organisatie kan doen zijn bij elkaar gebracht. Gemeenten hebben een essentiële sleutel in handen voor de vervolgstap.” Wethouder Willy Knop Namens de Kopgroep Circulaire Economie Regio West-Brabant

Regio West-Brabant

01/07/2021

2

Raadsleden en pioniers aan zet Lessen uit het Themacafe

•

De doelstelling van 50% minder verbruik van grondstoffen in 2030 betekent 25% reductie per collegeperiode.

•

Overheid, bedrijven, onderwijs; wijs niet naar elkaar maar begin zelf.

•

West-Brabant; wees trots zijn dat we voorop lopen!

'Gemeenten maken het verschil met beleid, inkoop en opdrachtgeverschap', Klaske Kruk – Circular Hero 2021

Klik hier om het Themacafé terug te kijken

Zonder hergebruik zijn Parijse klimaatdoelen onhaalbaar "Met alleen de energietransitie bereiken we hooguit 15% procent van de Parijsdoelstellingen, de andere 85% procent zal moeten komen uit het bouwen van een mondiaal circulair systeem." (World Economic Forum) “De opwekking van duurzame energie neemt weliswaar snel toe, maar de concentratie van broeikasgassen stijgt nog steeds verder. We veranderen onze manier van denken en doen te weinig.

Investeringen in klimaatbeleid gaan allemaal over energie; terwijl ze zouden moeten gaan over datgene waar die energie voor nodig is: productie, materialen, bouw, reizen, transport, voedsel, kleding.” (Kunnen we het slim zonder, of met minder doen?) "Van alles wat we maken gooien we (Wouter van Dieren, lid van de Club van Rome)

Hierom verdient circulariteit prioriteit Regio West-Brabant

wereldwijd 90% weg." (World Economic Forum)

Verhelderend artikel in NRC 4

Gescheiden afvalinzameling is géén circulaire economie! Volgens het RVO bepalen de volgende drie vragen of iets geclassificeerd wordt als circulair: • Heeft project effect op grondstofbesparing/kringloop grondstoffen incl. water? • Hoe wordt afval of biotische grondstof toegepast? • Is het vernieuwend t.o.v. de normale gang van zaken in Nederland? Wel circulair

Niet circulair

Grondstofgebruik vermijden

Grondstofbesparing door efficiency verbeteringen

Eiwittransitie (teelt van algen,wieren etc.)

Duurzame energieopwekking door zon, wind

Biobased materialen

Warmteterugwinning

Auto delen

Elektrisch rijden

Tweedehands gebruik, opknappen van producten Vervangen van materiaal A door lichter materiaal B Klik hier voor het RVO-eindrapport

Dit is circulaire economie Regio West-Brabant

01/07/2021

5

Hoe hoger op R-ladder, hoe lager het grondstofgebruik

De mate van circulariteit wordt vaak gerelateerd aan de zogenaamde R-ladder. Hoe hoger een strategie op deze lijst (ladder) van circulariteitsstrategieën staat, hoe circulairder de strategie is. Waarbij R1 de hoogste trede is. Deze R-ladder wordt ook gebruikt door het PBL om de Circulaire Economie in Nederland te monitoren.

Dit is circulaire economie

West-Brabant heeft alles om circulaire top-regio te worden Field labs/werkplaatsen Logistiek Port of moerdijk Maritiem Werkendam Theodorushaven BoZ Biobased CoeBBE Side stream valley The Greenery Biobased/Groene Chemie GCC Pyrolyseproeftuin Agrofood Altena Kringloop landbouw DAB LAB Treeport High Tech maintenance Aviolanda Creatieve Dienstverlening STEK Breda Creative foundation Breda Bouw & Consumptiegoederen bredacirculair.nl Kringloop & Milieustraten SustainABLE Breda

Cosun Innovation Center NAC

BAC

Nieuw Prinsenland

Thema´s CE Business modellen Lokale ketens Ketensamenwerking Technische innovatie Sociale Innovatie

• Sterke combinatie van chemie, agroproductie, havens en logistiek • Meerdere gespecialiseerde clusters waar aan circulaire economie wordt gewerkt • Veel initiatieven, nog (te) vaak laag op de R-ladder

Hier gebeurt het Regio West-Brabant

7

Circulaire initiatieven in de regio (dit overzicht is niet volledig)

Klik hier voor toelichting op initiatieven

Hulpstukken voor beleid Circulaire Economie

Raamwerk CE Regio West-Brabant

Circulaire inspiratiegids Natuur en Milieufederaties

Inspiratiedocument Circulair Inkopen

Podcast Circularities

Klik op de afbeelding om doorgelinkt te worden. Regio West-Brabant

9

Aanknopingspunten voor CE beleid in maatschappij De regels voor een circulaire economie Daly 1992, 1996

Geef aandacht aan alle mogelijkheden voor een circulaire economie

Hernieuwbare hulpbronnen

• Zet in op hogere treden R-ladder en stimuleer nieuwe samenwerkingsverbanden voor recycling, hergebruik, reparatie en diensten.

Voorbeelden: vis, bossen, bodem, grondwater

• Combineer circulair met andere doelen, zoals de klimaatopgave en het nastreven van andere maatschappelijke doelen. Denk aan circulaire woningbouwplannen en werk- en leertrajecten voor sociaal kwetsbare groepen in kringloopwinkels.

Regel: Niet sneller gebruiken dan het zich hernieuwd Niet-hernieuwbare hulpbronnen

Vergroot het draagvlak en de betrokkenheid van bedrijven en burgers • Wijs op de gangbare activiteiten en laat zien dat ‘circulair’ normaal is. • Wijs mensen met circulaire ideeën naar een loket die helpt met omgang met wet- en regelgeving.

Voorbeelden: minarelen, metalen, fossiele brandstof

Regel: Niet sneller gebruiken dan hernieuwbare substituten ervoor in de plaats kunnen komen Vervuiling en afval

• Breng circulair dichtbij de mensen. Initiatieven die circulair en lokale en sociale doelen combineren staan dicht bij de mensen, want ze verschaffen een oplossing voor problemen die burgers direct ervaren.

Voorbeelden: broeikasgassen, chemisch afval, electronisch afval, textiel, huisvuil

• Circulaire economie brengt verschillende partijen bij elkaar. De kunst is gebruik te maken van de mobiliserende en verbindende kracht die circulaire initiatieven in de samenleving lijken te hebben.

Regel: Niet sneller uitstoten/afdanken als natuurlijke systemen kunnen absorberen of recyclen

Tools

De spotlights voor Gemeenten Regio West-Brabant

Bekijk de publicatie van het Planbureau voor de Leefomgeving 10

Geef zelf het goede voorbeeld ….. • Sluit aan bij het Nationaal Plan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI). • Launching customer; feedback teruggeven. In spotlight zetten. • Integreer in elk (beleids)voorstel circulariteit. • Wees een circulaire opdrachtgever • • • •

Met gronduitgifte, in bouwtrajecten en met woningcoöperaties Maak slim gebruik van de rol van OMWB Richting afvalverwerkers Bij de ontwikkeling van bedrijvenparken

Tools De sleutels van Gemeenten Regio West-Brabant

Bekijk het webinar circulair inkopen 11

…. en inspireer anderen! Ontwikkel circulaire visie en beleid (klik hier voor inspiratie uit Rotterdam)

Maak keuzes voor impact. Bijvoorbeeld: Inspireer inwoners • Pak voedselverspilling aan: de wereldwijde voedselverspilling stoot bijna net zoveel uit als China • Geef kringloopwinkels gratis toegang tot de milieustraat • Zet een Circulair ambachtscentrum op om afval een nieuw leven te geven

Inspireer het MKB via bedrijvenparken • Zet Symbiosis4Growth in om vraag en aanbod reststromen te koppelen • Reik prijzen uit aan circulaire koplopers

Tools

• Pak afval aan bij bedrijven – de afvalberg van bedrijven is 3 maal zo groot als die van huishoudens

De sleutels van Gemeenten Regio West-Brabant

12

Juist onze regio heeft een groot belang bij een succesvolle transitie naar een circulaire economie

Neem contact op voor meer informatie of om te sparren over circulaire economie in uw organisatie! 06-46017248 mark.kok@west-brabant.eu Regio West-Brabant

Mark Kok Kwartiermaker Circulaire Economie Regio West-Brabant 14

Een krachtige & circulaire regio, daar werken we samen aan Regio West-Brabant