agenderingsformulier Participatie en adviesrecht in de omgevingswet

*ZD21020965*

Agenderingsverzoek Beeldvormende Raadsbijeenkomst Datum BR: 02-06-2021 Zaaknummer: Z21-002670 Documentnummer: ZD21020965 Agendapunt: 1

Plaats van handeling

Digitaal

Aanvang: 20.00 uur

Onderwerp

Participatie en adviesrecht in de omgevingswet

Opsteller

Kim Withagen-Paulussen Ambtelijk contact: Griffier drs. J.J. Rochat (076-599 55 59)

Programma/paragraaf

4. Omgeving & Maatschappij

Portefeuillehouder

Weth. P. Kok

Aanleverbehandeldata

en

Einde:

21.00

uur

Openbaar: Ja

Technische vragen per email: griffie@zundert.nl Griffie stuurt door naar de indiener(s)

Agenderingsverzoek Datum B&W besluit: 18-05-2021

Aanleveren B&W

Uiterste B&W

Uiterlijk bij de griffie

BR

Het Besluit

18-05-2021

25-05-2021

26-05-2021

02-062021

19-10-2021

Doel activiteit

Beeldvormend = verkennen en inventariseren

Wat vooraf ging

Op 1 januari 2022 treedt de Omgevingswet in werking. Participatie is een belangrijk uitgangspunt binnen de Omgevingswet om te komen tot zorgvuldige en integrale besluitvorming bij ruimtelijke ontwikkelingen. Ten behoeve hiervan dient de raad voor 1 januari een aantal besluiten te nemen.

Reden van aanbieding

De raad wordt geconsulteerd over de uitgangspunten voor participatie binnen de Omgevingswet en de manier waarop de raad haar bindend adviesrecht wenst in te vullen na inwerkingtreding van de omgevingswet.

Van raadburgerleden gevraagd

en wordt

Soort document:

Agenderingsverzoek

Behandeltijd in De Ronde 60 minuten

De raad wordt gevraagd om zich uit te spreken over de uitgangspunten van participatie in de omgevingswet en over de manier waarop de raad haar bindend adviesrecht na de komst van de Omgevingswet wenst in te vullen.

-1-

Opmerking (loco)griffier

Bijbehorende documenten met registratienummer

Wat doet eventuele vertraging van de invoering van de Omgevingswet met de verdere door de raad vereiste besluitvorming en welke gevolgen heeft dat voor de vergaderdruk?

Akkoord griffier: BdG

1. Presentatie beeldvormende raad participatie en adviesrecht in de Omgevingswet 2. Concept participatie leidraad binnen de Omgevingswet 3. Huidige lijst verklaringen van geen bedenkingen

-2-

Voorstel aan Beeldvormende Raadsbijeenkomst d.d. 02-06-2021

Onderwerp Participatie en adviesrecht in de omgevingswet Informatie, beeldvorming, opinie of peiling 1. Kennis te nemen van de besluiten die door de gemeenteraad moeten worden genomen rondom participatie in de omgevingswet voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet 2. Toetsen van de uitgangspunten voor participatie in de omgevingswet (zie bijgevoegde presentatie) 3. Toetsen van de eerste concept participatieleidraad en ophalen van suggesties en tips bij raads- en burgerleden (zie bijlage concept leidraad participatie) 4. Peilen hoe de raad vanaf de inwerking van de Omgevingswet invulling wil geven aan haar bindend adviesrecht bij buitenplanse ruimtelijke ontwikkelingen (zie bijlage huidige lijst van verklaring van geen bedenkingen) Inleiding In de Omgevingswet is participatie een belangrijk uitgangspunt. Eén van de doelen van de Omgevingswet is dat belanghebbenden uit de omgeving vroegtijdig worden betrokken bij projecten in de fysieke leefomgeving. Dit draagt bij aan een integrale afweging voor ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving. Met belanghebbenden bedoelen we de directe omgeving (inwoners, bedrijven etc.), maar ook bijvoorbeeld de gemeenteraad. Concreet vraagt de Omgevingswet op het terrein van participatie 3 zaken die voor 1-1-2021 geregeld moet zijn: Raadsbesluit over het bindend adviesrecht van de gemeenteraad.

Raadsbesluit over bij welke buitenplanse ruimtelijke ontwikkelingen participatie verplicht is voor de initiatiefnemer De gemeenteraad heeft een participatieleidraad vastgesteld voor hoe participatie bij ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving wordt vormgegeven. Beoogd effect Het beoogd effect is om de raads- en burgerleden te consulteren over de uitgangspunten voor participatie binnen de Omgevingswet en de manier waarop de raad zijn bindend adviesrecht wenst in te vullen na de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Argumenten 1.1 Participatie is van belang om bij ruimtelijke ontwikkelingen integrale en zorgvuldige besluiten te kunnen nemen Eén van de doelen van de Omgevingswet is dat belanghebbenden uit de omgeving vroegtijdig worden betrokken bij projecten in de fysieke leefomgeving. Dit draagt bij aan een integrale afweging voor ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving. Om als bevoegd gezag een gedegen besluit te nemen over een bepaalde ruimtelijke ontwikkeling is het noodzakelijk de belangen uit de omgeving vooraf goed te horen en af te wegen. Participatie is binnen de gemeente Zundert een belangrijk uitgangspunt wat is vastgesteld in het programma ‘De Factor Z’. Om participatie ook met de komst van de nieuwe Omgevingswet goed vorm te geven is hiervan een nadere uitwerking noodzakelijk.

1.2 Participatie in de Omgevingswet is niet per definitie verplicht en vormvrij Participatie is een belangrijk uitgangspunt binnen de Omgevingswet, maar is in de meeste gevallen niet verplicht voor de initiatiefnemer en tevens is participatie in de wet vormvrij. Het ontbreken van een zorgvuldig participatieproces is dus geen reden voor het bevoegd gezag om een vergunningsaanvraag te weigeren. Niet voeren van participatie heeft geen juridische consequenties. De gemeenteraad kan echter wel een aantal activiteiten aanwijzen waarvoor participatie wél verplicht is. Dit kan alleen bij ruimtelijke ontwikkelingen die niet passen binnen het Omgevingsplan. Dit betekent dat een initiatiefnemer moet aangeven wie er betrokkenen zijn bij de ontwikkelingen, wat de uitkomsten zijn van die gesprekken en hoe er invulling is gegeven aan de omgevingsdialoog. De gemeenteraad dient een besluit te nemen over deze verplichte participatie. In dit besluit dient uitgewerkt te worden wat de eisen zijn aan deze verplichte participatie. 1.3 Om participatie een passende plek te geven binnen de Omgevingswet stellen we een participatieleidraad op Ondanks dat participatie bij veel ruimtelijke ontwikkelingen niet verplicht is vinden we belangrijk om bij ruimtelijke ontwikkelingen zoveel als mogelijk de belangen van de omgeving mee te nemen in de besluitvorming.

Om participatie een passende plek te geven binnen de Omgevingswet is het advies aan de gemeenteraad hiertoe een participatieleidraad vast te stellen. In deze participatieleidraad wordt vastgelegd hoe participatie wordt vormgegeven. Met deze participatieleidraad geven we houvast aan initiatiefnemers voor het vormgeven van het participatieproces en bepalen we de rol van de gemeente in het participatieproces. De eerste concept participatieleidraad is bijgevoegd in de bijlage.

-3-

1.4 Vóór de komst van de Omgevingswet wordt tevens de inspraakverordening omgevormd tot participatieverordening De gemeente Zundert kent op dit moment een inspraakverordening om inspraak bij ruimtelijke initiatieven te regelen. De Gemeentewet wordt op (korte) termijn gewijzigd door de Wet versterking participatie op decentraal niveau. Met het wetsvoorstel wordt onder meer voorgesteld om artikel 150 van de Gemeentewet zodanig te wijzigen dat bij verordening, naast de betrokkenheid bij de voorbereiding van gemeentelijke beleid, voortaan ook de betrokkenheid bij de uitvoering en evaluatie van beleid wordt geregeld. Vanwege deze verbreding is niet langer sprake van een inspraakverordening, maar van een participatieverordening. Het doel van deze wijziging is dat de gemeenteraad regelt binnen welke kaders inwoners op het beleidsproces kunnen participeren. De raad is vrij te beslissen op welke wijze inwoners in de verschillende fasen van het beleidsproces worden betrokken. Het is zowel voor de inwoners en andere belanghebbenden als voor het gemeentebestuur van belang dat vooraf duidelijk is hoe breed de marges van beïnvloeding zijn. Het doel van de verplichte participatieverordening is dat gemeenten vooraf helder maken hoe het participatieproces wordt ingericht.

De participatieverordening is van toepassing op alle gemeentelijke beleidsontwikkelingen, niet alleen ruimtelijke ontwikkelingen/Omgevingswet. Deze participatie verordening is een gemeente brede ontwikkeling en betreft de juridische verankering. De eerder genoemde participatieleidraad is een meer operationele uitwerking van deze juridische basis toegespitst op de Omgevingswet. Besluitvorming over zowel de gemeente brede participatie verordening als over de participatieleidraad binnen de Omgevingswet wordt in oktober ter besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraad. 1.5 De gemeenteraad krijgt na de inwerkingtreding van de Omgevingswet te maken met het bindend adviesrecht Een belangrijke verandering van de Omgevingswet is dat de gemeenteraad straks zelf gevallen moet aanwijzen waar hij gebruik wil maken van zijn eigen bindend adviesrecht om af te wijken van het Omgevingsplan. Waar het nu de standaard procedure is dat de raad gaat over afwijkingen van het bestemmingsplan wordt dat straks de uitzondering. De verklaring van geen bedenkingen komt dus te vervallen met de komst van de Omgevingswet. De uitgangspunten worden dus omgedraaid: nu is de raad ervan tenzij hij bepaalt van niet. Straks is de raad er niet van tenzij hij bepaalt van wel. De Raad bepaalt dus zijn adviserende rol opnieuw.

1.6 Programma beeldvormende raadsbijeenkomst 2 juni Het programma voor de Beeldvormende raadsbijeenkomst ziet er als volgt uit: Opening en inleiding (5 minuten) Uitgangspunten participatie (20 minuten) Ophalen ideeën over concept participatieleidraad (15 minuten) Bindend adviesrecht (20 minuten) Kanttekeningen 1.1 Er is landelijk onduidelijkheid over de datum van inwerkingtreding van de Omgevingswet Er is onlangs een kamerbrief verschenen waarin wordt gesproken over mogelijk uitstel van de invoering van de Omgevingswet. Op dit moment is echter nog onduidelijk of en tot wanneer de invoering van de Omgevingswet wordt uitgesteld. Daarom gaan wij door met de voorbereidingen van de wet. De komst van de Omgevingswet vraagt namelijk om een andere manier van werken en dit vraagt om een transitieperiode voor zowel de gemeenteraad, college als de ambtelijke organisatie. Wij gaan door met het implementeren van deze andere manier van werken, ongeacht de definitieve invoeringsdatum van de Omgevingswet. Alternatieven Niet van toepassing. Bevoegdheid bestuursorgaan De gemeenteraad is bevoegd om een besluit te nemen over het bindend adviesrecht en participatie binnen de omgevingswet. Financiële gevolgen Dit voorstel kent geen financiële consequenties. Communicatie, incl.

inwonersparticipatie Ter voorbereiding op de beeldvormende raadsbijeenkomst is het onderwerp participatie en adviesrecht besproken in twee raadspanels Omgevingswet. Uitvoering, planning en evaluatie Na de beeldvormende raadsbijeenkomst worden de opbrengsten verwerkt en ter besluitvorming aangeboden in de Ronde en het Besluit van oktober 2021. Na het vaststellen van de participatieleidraad worden stakeholders en inwoners in de leidraad meegenomen.

-4-