Rv Visie maatschappelijke voorzieningen 2025-2040 R25.000054

*R25.000054*

Raadsvoorstel

registratienummer

onderwerp

R25.000054

Visie maatschappelijke voorzieningen 2025-2040 portefeuillehouder

behandelend ambtenaar

F. Klovert

A.J.F. Neels, F. Li

datum

bijlagen

Openbaar, besloten of geheim

27/05/2025

4

Openbaar

raadsvergadering 16/09/2025

Aan de raad van de gemeente Zuidplas Toelichting op de beslispunten Op 10 december 2024 is de startnotitie voor de visie maatschappelijke voorzieningen door de raad vastgesteld. De uitgangspunten van de startnotitie hebben de basis gevormd voor de verdere uitwerking van de visie. De Visie maatschappelijke voorzieningen 2025-2040 biedt een kader voor de inrichting en ontwikkeling van maatschappelijke voorzieningen in Zuidplas. De visie speelt in op de verwachte groei van de gemeente de komende jaren, waaronder de realisatie van het nieuwe dorp Cortelande. Ook speelt het in op demografische trends zoals vergrijzing en veranderende leefstijlen. In samenhang met de Integrale visie op het sociaal maatschappelijk domein schetst deze visie de koers richting 2040 voor het sociaal en maatschappelijk domein binnen Zuidplas. Beslispunten 1. De Visie maatschappelijke voorzieningen 2025-2040 vast te stellen. Inhoud van het voorstel • Aanleiding Zuidplas groeit richting 2040 naar circa 70.000 inwoners door woningbouw in de bestaande dorpskernen en vooral door de ontwikkeling van het nieuwe dorp Cortelande. Deze groei vraagt om een toekomstgerichte visie op maatschappelijke voorzieningen die voorziet in de veranderende vraag van inwoners.

Met deze groei verandert de samenstelling van de bevolking, bijvoorbeeld door vergrijzing, meer eenpersoonshuishoudens en een grotere diversiteit aan leefstijlen. Dit heeft directe gevolgen voor de behoefte aan maatschappelijke voorzieningen in de gemeente. Maatschappelijke voorzieningen – zoals scholen, sportaccommodaties, bibliotheken, dorpshuizen en eerstelijnszorg – spelen een essentiële rol in het dagelijks leven van inwoners. Ze zijn plekken van ontmoeting, ontwikkeling, ondersteuning en participatie. Om deze reden is in de Integrale Visie Sociaal Maatschappelijk Domein nadrukkelijk benoemd dat een toekomstbestendig voorzieningenaanbod een fundament vormt onder een sterke sociale basis. De nu voorliggende visie op maatschappelijke voorzieningen vormt een concrete uitwerking van die opgave.

pagina 1 van 5

onderwerp Visie maatschappelijke voorzieningen 2025-2040

registratienummer R25.000054

• Argumenten 1.1 De visie geeft een nadere invulling aan de Integrale visie sociaal maatschappelijk domein en vertaalt maatschappelijke opgaven naar fysieke voorzieningen De Visie maatschappelijke voorzieningen staat niet op zichzelf, maar geeft een nadere invulling aan de Integrale visie sociaal maatschappelijk domein. Waar de integrale visie zich richt op inhoudelijke opgaven zoals het versterken van de sociale basis en het verbeteren van toegankelijkheid, maakt deze voorzieningenvisie de vertaalslag naar wat dit betekent voor gebouwen, spreiding en ruimtegebruik. Hierdoor ontstaat samenhang tussen de 'software' (activiteiten, zorg en ondersteuning) en 'hardware' (gebouwen, terreinen en voorzieningen). 1.2 Visie geeft inzicht in het benodigd voorzieningenniveau richting 2040 De visie geeft inzichten in de verwachte behoefte aan voorzieningen per domein en per dorpskern, onder andere door gebruik te maken van referentienormen en demografische prognoses. Dit voorkomt ad-hocbesluiten bij ruimtelijke ontwikkelingen en biedt een consistent kader om keuzes te maken, bijvoorbeeld bij grootschalige gebiedsontwikkelingen zoals bij het nieuw te bouwen dorp Cortelande.

1.3 De visie sluit aan bij verschillende ambities uit het collegeprogramma 2022-2026 In het collegeprogramma 2022-2026 staan zowel binnen spoor 1 (Kansrijk en gezond Zuidplas) en spoor 3 (Vitaal en beleefbaar Zuidplas) enkele ambities met betrekking tot maatschappelijke voorzieningen. Zo is bij spoor 1 met name met betrekking tot onderwijshuisvesting bijvoorbeeld benoemd dat we in willen spelen op de groei en inzetten op toekomstbestendige huisvesting. Bij spoor 3 is aangegeven dat we streven naar toegankelijke en goede voorzieningen. Daarbij is onder andere aangegeven dat we de groei van onze gemeente optimaal willen benutten om zo, in samenhang tussen dorpen en buurtschappen, onze voorzieningen beter aan te laten sluiten aan de behoefte en op peil te houden. 1.4 De visie bouwt voort op eerder door de raad vastgesteld referentiebeeld Op 10 oktober 2021 heeft de raad het Referentiebeeld maatschappelijke voorzieningen vastgesteld (zie R21.000089). Bij de vaststelling is toegezegd dat dit referentiebeeld periodiek wordt herijkt. Dit referentiebeeld had hoofdzakelijk een beschrijvend karakter. Het voorliggende visiestuk gebruikt het referentiebeeld als basis en voegt daar een visiegedeelte aan toe.

1.5 De visie is tot stand gekomen in brede participatie met maatschappelijke partners en inwoners Tijdens het participatietraject in het eerste kwartaal van 2025 zijn maatschappelijke organisaties, instellingen en bewoners actief betrokken via bijeenkomsten en een digitale vragenlijst. Deze input heeft richting gegeven aan de inhoud van de visie, zoals het benadrukken van inclusiviteit, kleinschaligheid en herkenbaarheid per dorp. • Kanttekeningen 1.1 Vertaling van de visie naar uitvoering vereist nadere keuzes binnen financiële kaders en afstemming met andere beleidsvelden Hoewel de visie richtinggevend is, vraagt de daadwerkelijke uitvoering om nadere keuzes binnen financiële, ruimtelijke en beleidsmatige kaders. Met name het financiële kader zal op de korte termijn (vanwege de meerjarige druk op de gemeentebegroting) invloed hebben op de mogelijkheden om bepaalde maatschappelijke voorzieningen wel of niet te realiseren. De verwachting is dan ook niet dat alle ambities en speerpunten uit de visie op korte termijn gerealiseerd kunnen worden. De periode van vijftien jaar (2040) geeft de mogelijkheid om de realisatie van voorzieningen te faseren. Mede om die reden wordt gestart met het opstellen van een uitvoeringsprogramma voor deze visie. Daarnaast biedt pagina 2 van 5

onderwerp Visie maatschappelijke voorzieningen 2025-2040

registratienummer R25.000054

de visie al een afwegingskader dat dient voor het maken van integrale keuzes ten aanzien van maatschappelijke voorzieningen. De behoefte aan maatschappelijke voorzieningen raakt ook andere beleidsterreinen, zoals wonen, mobiliteit en duurzaamheid. Het realiseren van voorzieningen op de juiste plek en schaal vereist goede afstemming tussen deze beleidsvelden. Denk bijvoorbeeld aan het koppelen van schoollocaties aan woningbouwplannen, of het combineren van sportvoorzieningen met duurzaamheidsambities. Zonder integrale afweging kunnen er knelpunten ontstaan in budget, ruimte of tijdsplanning. De visie biedt dus een basis, maar verdere concretisering zal project- en gebiedsgericht moeten plaatsvinden. Beoogd effect Een samenhangend en toekomstbestendig voorzieningenniveau, passend bij de groei en identiteit van de dorpen in Zuidplas, dat bijdraagt aan inclusie, gezondheid en leefbaarheid. Wettelijk kader Conform artikel 108 van de Gemeentewet is de gemeenteraad bevoegd de visie vast te stellen. Beleidskader Deze visie is een uitwerking van de Integrale visie sociaal-maatschappelijk domein (2025) en bouwt voort op het Referentiebeeld maatschappelijke voorzieningen 2021-2023. Daarnaast is er voor de ontwikkeling van de visie onder andere de relatie gelegd met de volgende beleidsdocumenten: • • • •

• • • • • • •

• • • •

Sport- en accommodatievisie 2020-2030 Integraal huisvestingsplan onderwijs 2023-2027 Visie op onderwijs Omgevingsvisie Zuidplas Gebiedspaspoort Moerkapelle Gebiedspaspoort Moordrecht Gebiedspaspoort Zevenhuizen Coalitieakkoord Zuidplas 2022-2026 Cultuurvisie ‘Kansen voor een kleurrijke toekomst’ Startnotitie integrale visie sociaal en maatschappelijk domein Speelruimteplan Zuidplas Kaders voor dorpshuisfunctie Eindrapport haalbaarheidsonderzoek binnensportaccommodaties Ruimtelijke verkenning voorzieningen Middengebied Notitie Samenlevingsopbouw en woningbouwprogramma Middengebied

Financiën Het vaststellen van deze visie heeft geen directe financiële gevolgen. Bij de uitwerking in uitvoeringsprogramma’s worden investeringsopgaven inzichtelijk gemaakt en op termijn voorgelegd aan de raad. Communicatie/participatie De visie is opgesteld op basis van participatie met inwoners (digitale vragenlijst), medewerkers van de gemeente en maatschappelijke organisaties. Er is een gezamenlijk participatietraject doorlopen met de integrale visie sociaal maatschappelijk domein, de herijking van de cultuurvisie en de herijking van het subsidiebeleid. Daarnaast is er voor deze visie ook afzonderlijke geparticipeerd in de vorm van pagina 3 van 5

onderwerp Visie maatschappelijke voorzieningen 2025-2040

registratienummer R25.000054

verdiepende gesprekken met maatschappelijke organisaties. De uitkomsten van de vragenlijst en het participatieverslag zijn verwerkt in bijlagen 3 en 4. Aanpak Gekozen is voor een integrale en thematische aanpak: per maatschappelijk domein (onderwijs, sport, zorg, cultuur, welzijn) zijn beleidsuitgangspunten benoemd. Dit wordt ruimtelijk vertaald in uitvoeringsagenda’s met prioritaire opgaven. Inclusie Een belangrijk uitgangspunt van de visie is het realiseren van inclusieve voorzieningen. Dat betekent: plekken die toegankelijk zijn voor alle inwoners, ongeacht leeftijd, achtergrond, beperking of sociaaleconomische positie. In een groeiende en steeds diverser wordende gemeente als Zuidplas is het van groot belang dat maatschappelijke voorzieningen bijdragen aan gelijke kansen en meedoen in de samenleving. Door bijvoorbeeld aandacht te hebben voor fysieke toegankelijkheid, begrijpelijke informatie, laagdrempeligheid in programmering en passende locaties, wordt ervoor gezorgd dat iedereen gebruik kan maken van deze plekken van ontmoeting, ondersteuning en ontwikkeling. Daarmee leveren voorzieningen niet alleen een bijdrage aan leefbaarheid, maar ook aan sociale samenhang, gezondheid en participatie. Bijlagen 1. Visie maatschappelijke voorzieningen 2025-2040 (Z25.001556) 2. Startnotitie visie maatschappelijke voorzieningen (Z24.002520) 3. Uitkomsten inwonerspanel (A25.001721) 4.

Participatieverslag “Met elkaar, voor elkaar in Zuidplas’’ (A25.001719) Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders,

J.F. Weber, Burgemeester

M. Burgmans gemeentesecretaris

pagina 4 van 5

onderwerp Visie maatschappelijke voorzieningen 2025-2040

registratienummer R25.000054

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Zuidplas; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 27 mei 2025; besluit: In te stemmen met de Visie maatschappelijke voorzieningen 2025-2040

Aldus besloten in de openbare vergadering van 16/09/2025

De raad voornoemd, De griffier,

De voorzitter,

M.L. Engelsman

J.F. Weber

pagina 5 van 5