Rv Vaststellen Nota bodembeheer 2023 en Bodemkwaliteitskaart 2022 R23.000090

*R23.000090*

Raadsvoorstel

registratienummer

onderwerp Vaststellen Nota bodembeheer Midden-Holland 2023 en Bodemkwaliteitskaart

R23.000090

Midden-Holland 2022 portefeuillehouder

behandelend ambtenaar

W. Zijlstra

J. van Kleef

datum

Bijlagen

Openbaar, besloten of geheim

29/08/2023

2

Openbaar

raadsvergadering 10/10/2023

Aan de raad van de gemeente Zuidplas Toelichting op de beslispunten De Nota Bodembeheer Midden-Holland 2023 en de Bodemkwaliteitskaart Midden-Holland 2022 vervangen meerdere eerdere vastgestelde beleidsstukken. De herziening is gebaseerd op basis van recentere gegevens, ervaringen met het beleid en nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen. Deze documenten dienen vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet vastgesteld te worden. Beslispunten 1) De Nota bodembeheer Midden-Holland 2023 en Bodemkwaliteitskaart Midden-Holland 2022 vast te stellen. Inhoud van het voorstel  Aanleiding De Nota Bodembeheer Midden-Holland 2023 en de Bodemkwaliteitskaart Midden-Holland 2022 vervangen meerdere eerdere vastgestelde beleidsstukken: - Nota bodembeheer Midden-Holland 2016 (geldig tot 2026) - Bodemkwaliteitskaart Midden-Holland 2016 (geldig tot 2026)* - PFAS-Bodemkwaliteitskaart Midden-Holland met bijbehorende beleidsregels** *Een BKK is normaliter 5 jaar geldig, de BKK uit 2016 verliep oorspronkelijk in 2021. In 2021 is de BKK verlengd tot 2026. ** De PFAS-Bodemkwaliteitskaart is in Zuidplas in 2022 vastgesteld. Er kon toen niet gewacht worden op deze voorliggende Nota Bodembeheer 2023 en Bodemkwaliteitskaart 2022 omdat grondverzet als gevolg van ontbrekend PFAS-beleid een stuk duurder en lastiger zou blijven.

Bij iedere vorm van grondverzet moest bijvoorbeeld de ontvangende locatie altijd onderzocht worden op PFAS. Dankzij de PFAS-BKK uit 2022 was dit niet (meer) nodig.

De Nota Bodembeheer Midden-Holland 2023 en de Bodemkwaliteitskaart Midden-Holland 2022 zijn een herziening van het al geldig beleid uit 2016 (klassieke stoffen zoals minerale olie en zware metalen) en 2022 (PFAS) voor het (her)gebruik van grond en bagger. De herziening is gebaseerd op basis van recentere gegevens, ervaringen met het beleid en nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen. De documenten uit 2016 waren al een herziening van eerder vastgesteld beleid uit 2011. De Nota Bodembeheer Midden-Holland 2023 en de Bodemkwaliteitskaart Midden-Holland 2022 dienen vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet vastgesteld te worden.  Argumenten Het vaststellen van dit beleid is wenselijk omdat: pagina 1 van 6

onderwerp Vaststellen Nota bodembeheer 2023 en Bodemkwaliteitskaart 2022

registratienummer R23.000090

1.1 We hiermee kosten besparen De kaarten uit de Bodemkwaliteitskaart Midden-Holland 2022 verminderen de hoeveelheid benodigde bodemonderzoeken voor gemeentelijke projecten én de maatschappij. In plaats daarvan mag men de kaarten uit de Bodemkwaliteitskaart Midden-Holland 2022 gebruiken. Dit bespaart financiële kosten en tijd. 1.2 We CO2-uitstoot reduceren door het stimuleren van hergebruik van lokale grond Door de Nota Bodembeheer Midden-Holland 2023 is de gemeente minder streng dan de landelijke wetgeving voor lokaal1 vrijkomende grond en bagger, zonder dat daarbij risico’s optreden (argument 4). Dit stimuleert het hergebruik van lokale grond ten opzichte van grond die van verder af komt. Uiteindelijk scheelt dit transportkilometers en daarmee CO2-uitstoot. 1.3 We houden rekening met bodemdaling en het tekort aan grond in de regio In ons beleid houden we rekening met bodemdaling en de immer aanwezige vraag naar bruikbare grond in Midden-Holland. We maken het bijvoorbeeld mogelijk om baggerspecie in het buitengebied structureel te hergebruiken tegen bodemdaling. Hierbij bieden we meer ruimte dan het landelijk beleid.

Met dit lokale beleid pakken we lokale opgaven aan, zo is bijvoorbeeld meer grond beschikbaar om te hergebruiken voor de ontwikkeling van het Vijfde Dorp 1.4 Er ontstaan geen (gezondheids-)risico’s als gevolg van grondverzet Alle grond en bagger blijft voldoen aan de risiconormen die gelden voor het (toekomstig) landgebruik (bodemfunctie is leidend). Wij hanteren namelijk de landelijk vastgestelde normen als uitgangspunt voor het (her)gebruik van grond en baggerspecie. Hiermee voorkomen we (gezondheids-)risico’s. Wij voeren geen versoepelingen door van de landelijke normen op de chemische kwaliteit van grond in relatie tot het bodemgebruik (bodemfunctie). 1.5 Het voorgestelde beleid is een verbetering ten opzichte van het huidige beleid De regio Midden-Holland voert al geruime tijd lokaal beleid voor grondverzet. De eerste regionale nota bodembeheer stamt uit 2011, welk in 2016 is opgevolgd door de nu geldige Nota Bodembeheer. In de voorliggende Nota Bodembeheer Midden-Holland 2023 blijft de kern van het beleid hetzelfde als in 2011 en 2016: bodemfunctie is leidend. Dit beleid is de afgelopen jaren namelijk goed uitvoerbaar en succesvol gebleken. Daarnaast zijn er wel kleine veranderingen doorgevoerd ten opzichte van het huidige beleid of is nieuwe data verwerkt: -

Verandering ten opzichte van de Bodemkwaliteitskaart (2016) en PFAS-BKK: o Nieuwe kaarten voor klassieke stoffen  Voor de klassieke stoffen zijn de regionale kaarten nauwelijks veranderd  Enkele gebieden zijn anders ingedeeld op basis van ruimtelijke ontwikkelingen zoals het Vijfde dorp te Zuidplas  De bodemkwaliteit van Midden-Holland is nagenoeg gelijk met de huidige kaarten. De enkele kwaliteitsveranderingen zijn te verklaren aan veranderingen in data.

1 Grond en/of baggerspecie die vrijkomt binnen het bodembeheergebied, zijnde: binnen regio Midden-Holland of maximaal 35 kilometer van de regio af. pagina 2 van 6

onderwerp Vaststellen Nota bodembeheer 2023 en Bodemkwaliteitskaart 2022

o

o -

registratienummer R23.000090

Nieuwe kaarten voor PFAS  Voor PFAS was de gebruikte dataset (600+ meetpunten) voor de nieuwste kaarten beduidend groter dan de dataset voor de huidige kaart (70 meetpunten). Dit schetst een beter en secuurder beeld van de gemiddelde verspreiding van PFAS in de bodem in de regio. Uit dit nieuwe beeld blijkt dat de bodem van diverse gemeenten in de regio minder PFAS bevat dan de huidige kaart aangeeft. Dit is een gunstige uitkomst. Zuidplas wordt nu geheel landbouw/natuur kwaliteit waar ze dat (gedeeltelijk) niet was. Zoetermeer maakt geen deel meer uit van de regionale kaarten

Verandering ten opzichte van de Nota bodembeheer (2016) en aanvullende PFASbeleidsregels: o De nota is eenduidiger geschreven om discussie in de praktijk te voorkomen; o Zoetermeer maakt geen deel meer uit van het regionale beleid; o Het beleid sluit beter en helderder aan op de Omgevingswet; o De kern van het beleid blijft hetzelfde; o PFAS is geïntegreerd met het beleid voor de klassieke stoffen; o Kleine beleidsveranderingen op het gebied van:  Baggerbeleid  Bodembeheergebied  Grondwaterbeschermingsgebieden

 Kanttekeningen 2.1 We staan geen bodemkwaliteitsverslechtering toe op regionaal niveau in plaats van perceelniveau Vanuit het landelijk kader geldt dat bij grondverzet een toets plaatsvindt op bodemgebruik (bodemfunctie) én de aanwezige bodemkwaliteit(sklasse) van de locatie (stand still-beginsel). Hierbij geldt de strengste van deze twee als eis. Voor lokale grond (uit het bodembeheergebied) laten we de toets op aanwezige bodemkwaliteit los door alleen op bodemgebruik (bodemfunctie is leidend) te toetsen. Hierdoor hanteren we kwaliteitsinstandhouding op gebiedsniveau in plaats van perceelniveau. Onderstaande Tabel 1 geeft een schematische weergave voor wat voor locaties ons regionale beleid afwijkt t.o.v. het landelijke beleid: Tabel 1: Verschil in eisen voor grondtoepassingen tussen landelijk beleid en gemeentelijk beleid. Locatie

Bodemfunctie van locatie

Aanwezige kwaliteit(sklasse) van locatie

Eis vanuit landelijke regelgeving

Eis vanuit gemeentelijk beleid

X Y Z

Wonen Industrie Landbouw/natuur

Industrie Wonen Wonen

Wonen Wonen Landbouw/natuur

Wonen Industrie Landbouw/natuur

Hierdoor is het mogelijk dat in een (vaak nieuwe) woonwijk met een aanwezige bodemkwaliteitsklasse landbouw/natuur toch grond van klasse wonen mag. Dit levert de eerder benoemde voordelen op maar betekent ook dat de lokale kwaliteit mag verslechteren op locatieniveau. We waarborgen wel dat geen (gezondheids-)risico’s ontstaan door te toetsen op het landgebruik. Door het beleid vindt als het ware een gunstige hoogwaardige herschikking van grond plaats in de regio; grond met kwaliteit wonen gaat naar woongebieden en grond met kwaliteit landbouw/natuur blijft beschikbaar voor het buitengebied.

pagina 3 van 6

onderwerp Vaststellen Nota bodembeheer 2023 en Bodemkwaliteitskaart 2022

registratienummer R23.000090

Sinds 2011 hanteren we dit beleid al voor klassieke stoffen en sinds 2022 voor PFAS als de grond uit de regio komt. Sindsdien is ruim ervaring opgedaan met dit beleid, hieruit blijkt dat het beleid wel tot de gewenste voordelen geleidt, maar niet tot conflicten of risico’s. Met het voorgestelde beleid hanteren we het beleid (functie is leidend) ook voor PFAS als de grond maximaal 35 kilometer van de regio vandaan komt. Hierdoor hanteren we hetzelfde beleid voor PFAS en de klassieke stoffen. Beoogd effect Het doel van dit voorstel is om tijdig duurzaam, pragmatisch en kostenbesparend beleid vast te laten stellen voor het (her)gebruik van grond en bagger(-specie). Wettelijk kader - Besluit bodemkwaliteit (Bbk) - Algemene wet bestuursrecht (afdeling 3.4) Beleidskader - Nota bodembeheer Midden-Holland 2016 - Bodemkwaliteitskaart Midden-Holland 2016 - PFAS-Bodemkwaliteitskaart Midden-Holland met bijbehorende beleidsregels Financiën De kosten voor vaststelling en ambtelijke uren zijn opgenomen in de begroting van de uitvoeringstaken bodem van de ODMH. Communicatie / participatie Het ontwerp van de Nota Bodembeheer Midden-Holland 2023 en de Bodemkwaliteitskaart MiddenHolland 2022 heeft van 18 mei 2023 tot en met 28 juni 2023 ter inzage gelegen met de mogelijkheid om zienswijzen in te dienen. Er zijn geen zienswijzen ingediend.

In heel Midden-Holland is één zienswijze ingediend in de gemeente Waddinxveen. Het college van Waddinxveen heeft besloten deze zienswijze niet te laten leiden tot een aanpassing van beide stukken. Aanpak De vaststelling van de Nota Bodembeheer Midden-Holland 2023 en de Bodemkwaliteitskaart MiddenHolland 2022 zal gepubliceerd worden in het Hart van Holland en het Gemeenteblad. Daarnaast zullen de Nota bodembeheer en Bodemkwaliteitskaart beschikbaar zijn via de website van de ODMH. De documenten zullen gedurende zes weken ter inzage worden gelegd. In deze periode is beroep mogelijk bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State. Inclusie Het betreft hier een ruimtelijke procedure waarvoor de oordeelsgronden vanwege het Besluit bodemkwaliteit ruimtelijk van aard moeten zijn. Inclusie maakt hier geen onderdeel vanuit en mag niet een grond zijn voor het al dan niet wenselijk achten van een ruimtelijke ontwikkeling. Bijlagen Nota bodembeheer Midden-Holland 2023 (A23.000369) Bodemkwaliteitskaart Midden-Holland 2022 (A23.000370)

pagina 4 van 6

onderwerp Vaststellen Nota bodembeheer 2023 en Bodemkwaliteitskaart 2022

registratienummer R23.000090

Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders,

J.F. Weber, Burgemeester

A.R. de Graaf gemeentesecretaris

pagina 5 van 6

onderwerp Vaststellen Nota bodembeheer 2023 en Bodemkwaliteitskaart 2022

registratienummer R23.000090

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Zuidplas; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 29 augustus 2023; gelet op artikelen 49 van het Besluit bodemkwaliteit en Afdeling 3.4. van de Algemene Wet Bestuursrecht besluit: 1) De Nota bodembeheer Midden-Holland 2023 en Bodemkwaliteitskaart Midden-Holland 2022 vast te stellen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 10 oktober 2023

De raad voornoemd, De griffier,

De voorzitter,

M.L. Engelsman

J.F. Weber

pagina 6 van 6