Rv Vaststellen criteria lokale publieke media-instelling R23.000077

*R23.000077*

Raadsvoorstel

registratienummer

onderwerp

R23.000077

Vaststellen criteria lokale publieke media-instelling portefeuillehouder

behandelend ambtenaar

F. Klovert

Berthilde Borreman

datum

Bijlagen

Openbaar, besloten of geheim

8 augustus 2023

2

Openbaar

raadsvergadering 05/09/2023

Aan de raad van de gemeente Zuidplas Toelichting op de beslispunten Het Commissariaat voor de Media (CvdM) heeft besloten om de aanwijzing van Stichting Gouda Media als lokale publieke media-instelling (lpmi) voor de gemeente Zuidplas, per 9 mei 2023 in te trekken. Voor de aanwijzing van een nieuwe lpmi volgens de Mediawet 2008 dient de gemeenteraad het CvdM te adviseren naar aanleiding van de volgende twee vragen: 1. Voldoen de aanvragers aan de eisen van de Mediawet? Dit betreft met name de representativiteit van het programmabeleidbepalend orgaan (PBO); 2. Welke aanvrager heeft de voorkeur van de raad? Om dit laatste te kunnen bepalen -indien alle aanvragers aan de eisen van de Mediawet voldoendient de raad eerst criteria vast te stellen, om vervolgens alle aanvragen objectief te kunnen toetsen en uiteindelijk op transparante wijze het CvdM te adviseren. NB: er zijn op dit moment (8 augustus) nog geen aanvragen bij de gemeente Zuidplas ingediend. De procedure is voor het vervolg afhankelijk van de eerste aanvraag. Zie hiervoor verder onder 'Communicatie/participatie' en 'Aanpak' Beslispunten 1. Voorkeurscriteria vast te stellen zoals omschreven in dit voorstel onder 'Aanleiding', teneinde het Commissariaat voor de Media te kunnen adviseren over de aanvragen tot aanwijzing als lokale publieke media-instelling in Zuidplas.

Inhoud van het voorstel  Aanleiding Er is per 9 mei jl. formeel geen lpmi meer in Zuidplas; nieuwe aanwijzingsprocedure start In de memo aan het presidium van 24 mei jl. (zie bijlage 1) is voorgesteld om dit raadsvoorstel te agenderen voor de gemeenteraadsvergadering van 5 september. Aanleiding hiervoor is dat het Commissariaat voor de Media (CvdM) heeft besloten om de aanwijzing van Stichting Gouda Media als lokale publieke media-instelling (lpmi) voor de gemeente Zuidplas, per 9 mei 2023 in te trekken. De gemeente Zuidplas heeft daarmee geen lpmi meer in de zin van de Mediawet 2008. Per 24 mei 2023 is een nieuwe aanwijzingsprocedure gestart. Deze procedure is omschreven op: https://www.cvdm.nl/voor-mediamakers/publieke-omroepen/lokale-omroep.

pagina 1 van 8

onderwerp Vaststellen criteria lokale publieke media-instelling

registratienummer R23.000077

Via genoemde weblink is ook te lezen dat per 1 februari 2023 de Beleidsregel aanwijzingsprocedure lokale publieke media-instellingen in werking is getreden. In deze beleidsregel staan alle voorwaarden en een omschrijving van het proces in verschillende situaties 1. U vindt de beleidsregel ook als bijlage 2 bij dit raadsvoorstel. Wat moet de gemeente Zuidplas doen? Er kan per gemeente slechts één lpmi worden aangewezen (artikel 2.63, tweede lid, van de Mediawet 2008). Indien er sprake is van meerdere aanvragers: 1. is het college van burgemeester en wethouders wettelijk verplicht om het samengaan van partijen te bevorderen, voor zover dat redelijkerwijs mogelijk is. 2. Als samengaan niet mogelijk is, is de volgende stap voor de gemeente, dat de gemeenteraad het CvdM te adviseert over de vraag of de aanvrager(s) voldoet/voldoen aan de eisen van de Mediawet. Dit betreft met name de representativiteit van het programmabeleidbepalend orgaan (PBO). NB: Deze toets dient de gemeenteraad in alle situaties te doen, ook als er maar één aanvrager is. 3. Als alle partijen voldoen aan de eisen van de Mediawet, dient de gemeenteraad in een aanvullend advies een voorkeur uit te spreken voor een van de partijen. Hiervoor dient de gemeenteraad eerst 'aanvullende criteria' op te stellen.

ad 1: Bevorderen samengaan Bij meerdere aanvragen is het college van burgemeester en wethouders verplicht om het samengaan van de partijen te bevorderen (artikel 2.63, eerste lid van de Mediawet). Nu ( 8 augustus) zijn er nog geen aanvragen. Zodra er wel meer dan één aanvraag is, zullen wij u informeren hoe wij hebben gehandeld met betrekking tot het bevorderen van het samengaan. ad 2: Wettelijke criteria Conform artikel 2.61, tweede lid, van de Mediawet 2008 komen voor aanwijzing als lpmi slechts instellingen in aanmerking die: a. rechtspersoon naar Nederlands recht met volledige rechtsbevoegdheid zijn; b. zich volgens de statuten uitsluitend of hoofdzakelijk ten doel stellen het op regionaal respectievelijk lokaal niveau uitvoeren van de publieke mediaopdracht door het verzorgen van media-aanbod dat gericht is op de bevrediging van maatschappelijke behoeften die in een provincie, een gemeente of een deel van de provincie waarop de instelling zich richt leven, en het verrichten van alle activiteiten die nodig zijn om daarmee een publieke taak te vervullen; c. volgens de statuten een orgaan hebben dat het beleid voor het media-aanbod bepaalt en dat representatief is voor de belangrijkste in de desbetreffende provincie of gemeente voorkomende maatschappelijke, culturele, godsdienstige en geestelijke stromingen.

ad 3: Aanvullende criteria Indien alle aanvragen voldoen aan de wettelijke criteria, en een samenwerking tussen beide omroepen niet haalbaar is gebleken, zal de gemeenteraad in zijn advies aan het CvdM een voorkeur voor een van de partijen moeten uitspreken. Om een objectieve keuze mogelijk te maken, dienen aanvullende criteria te worden vastgesteld en meegewogen. Na vaststelling van de aanvullende criteria en toetsing daaraan kunnen college en raad hun voorkeur bepalen en kan de raad tenslotte een gemotiveerd advies aan het CvdM uitbrengen.

1 Denk hierbij aan (meerdere) aanvragen voor een of meerdere gemeente(n), maar ook wat er gebeurt bij fusies,

gebiedsuitbreidingen of gemeentelijke herindelingen, of, zoals wat nu in Zuidplas de situatie is: dat er geen lpmi (meer) is. pagina 2 van 8

onderwerp Vaststellen criteria lokale publieke media-instelling

registratienummer R23.000077

Aanvullende criteria volgens Beleidsregel aanwijzingsprocedure lokale publieke media-instellingen Vijf voorbeelden van criteria (a t/m e) worden genoemd in de 'Beleidsregel aanwijzingsprocedure lokale publieke media-instellingen', artikel 17 Voorkeursadvies gemeenteraad bij meerdere aanvragen, lid 2. Wij stellen u voor deze criteria te hanteren, daarbij doen we tevens het voorstel voor het stellen van bepaalde vragen om de aanvraag/aanvrager op deze criteria te toetsen: a. de vraag in hoeverre het media-aanbod zich zal richten op de geografische leefomgeving en de sociaal-culturele en economische identiteit van de inwoners van de gemeente; o (op welke wijze) heeft de aanvrager aandacht voor alle Zuidplasdorpen? o hoeveel/welke specifieke aandacht heeft de aanvrager voor (het bereiken van) jongeren en ouderen? o op welke manier heeft de aanvrager aandacht voor sport, cultuur, onderwijs, recreatie, zorg&welzijn, lokale economie, wonen&werken duurzaamheid, verkeer&vervoer, veiligheid en gemeentepolitiek binnen de gemeente Zuidplas? b. de vraag via welk mediakanaal of mediakanalen het media-aanbod zal worden verspreid; o internet: - hoe ziet de eigen website van de aanvrager eruit, wat biedt deze? - streamt de aanvrager uitzendingen via internet? o van welke social media maakt de aanvrager gebruik? o zendt de aanvrager uit via radio? o zendt de aanvrager uit via tv? c.

de vraag of zal worden samengewerkt met voor de gemeente relevante lokale partners en organisaties; o werkt de aanvrager actief samen met de relevante partners die zich bezighouden met activiteiten en doelgroepen genoemd onder a.? d. de vraag of er sprake is van een professioneel geborgde organisatie; o bestaat het bestuur van de aanvrager uit tenminste 3 leden, die alle zijn ingeschreven bij Kamer van Koophandel? o heeft aanvrager een redactieraad? o heeft de aanvrager een redactiestatuut, waarmee de onafhankelijkheid van de redactie is gewaarborgd? e. de vraag of aannemelijk is dat sprake zal zijn van een stabiele financiële situatie. o Hoe is de solvabiliteitsratio en de liquiditeitsratio van de omroepen (hoe goed kunnen ze hun kort- en langlopende verplichtingen nakomen)? Aanvullende criteria voorgesteld door college B&W Verder stellen wij u voor om de volgende criteria mee te wegen: f. de vraag (in aanvulling op d) of er binnen de professioneel geborgde organisatie ook voldoende aandacht is voor vrijwilligers o Heeft de aanvrager een vastgesteld vrijwilligersbeleid, wat behelst dit? g.

de vraag of er afstemming/samenwerking is (of komt) met andere omroepen en mediainitiatieven o op welke manieren wordt samen opgetrokken met andere omroepen/media-initiatieven bij de uitwisseling van en/of gezamenlijk produceren van artikelen/programma's? o in hoeverre is de omroep gericht op het (volgens het landelijk beleid wenselijke) vormen van een streekomroep - volgens de door de NLPO vastgestelde regio-indeling (waarbij Zuidplas is ingedeeld met Capelle en Krimpen aan den IJssel)?

pagina 3 van 8

onderwerp Vaststellen criteria lokale publieke media-instelling

registratienummer R23.000077

 Argumenten 1.1 Gemeenteraad moet, bij meerdere aanvragende partijen, een voorkeursadvies uitbrengen De gemeenteraad moet in zijn advies aan het CvdM in alle situaties de vraag beantwoorden of de aanvraag/aanvragen om te worden aangewezen als lpmi voldoet/voldoen aan de wettelijke criteria. Er kan per gemeente slechts één lokale publieke omroep worden aangewezen (artikel 2.63, tweede lid, van de Mediawet 2008). Als aanvragers niet samen willen gaan en ze voldoen alle aan de wettelijke eisen, dan zal de gemeenteraad aanvullende criteria moeten opstellen waaraan beide aanvragers objectief getoetst kunnen worden. De lokale politiek wordt gevraagd een gemotiveerde keuze te maken voor een lpmi die een onafhankelijke rol moet hebben in de controle van diezelfde politiek. Dit betekent dat de gemeenteraad zich bij zijn advies niet mag laten leiden door inhoudelijke en redactionele keuzes die de omroep in zijn media-aanbod heeft gemaakt of wil maken. De aanvullende criteria a tot en met g betreffen niet het inhoudelijke en redactionele beleid van de omroepen. Met genoemde criteria is een zorgvuldige en objectieve weging van de aanvragen mogelijk. De prestaties en ambities van de aanvragers zullen aan de hand van bovengenoemd aspecten vergeleken worden met elkaar, zoveel als mogelijk gekwantificeerd.

 Kanttekeningen 1.1 Voorkeurscriteria dienen ter advies; het zijn geen verantwoordingsvoorwaarden Wij benadrukken dat het vaststellen van de voorkeurscriteria ertoe dient om het CvdM een onderbouwd advies te kunnen geven, waarmee het CvdM uiteindelijk een lpmi aanwijst voor de gemeente Zuidplas. Het zijn geen voorwaarden waarmee u de aangewezen lpmi gedurende de vijf jaar dat de aanwijzing normaliter geldt, 'ter verantwoording kunt roepen'. Het CvdM kan gedurende de vijf jaar dat de aanwijzing geldt wel toetsen of een lpmi zich aan de wettelijke voorwaarden houdt, maar alleen aan de wettelijke criteria (artikel 2.61, tweede lid, van de Mediawet 2008), zie 'ad 2: Wettelijke criteria op pagina 2 van dit raadsvoorstel).

Beoogd effect Het Commissariaat voor de Media heeft een aanvullend advies ontvangen over het aanwijzen van een lokale publieke media-instelling in Zuidplas.

Wettelijk kader Ingevolge artikel 2.61, tweede lid Mediawet 2008, dient de gemeenteraad het CvdM te adviseren over de aanwijzing van een lokale publieke media-instelling door het CvdM.

Beleidskader Beleidsregel aanwijzingsprocedure lokale publieke media-instellingen.

Financiën Aan dit voorstel zijn geen kosten verbonden. Voor het vervolg is de bekostigingsplicht van belang. In de Mediawet is vastgelegd dat gemeenten een bekostigingsplicht (zorgplicht) voor de lokale publieke omroep hebben. Als uitgangspunt voor deze bekostiging geldt een bedrag van ten minste € 1,56 per huishouden (prijspeil 2023). pagina 4 van 8

onderwerp Vaststellen criteria lokale publieke media-instelling

registratienummer R23.000077

De totale gemeentelijke bijdrage in Zuidplas in 2023 is € 29.245, op basis van 18.788 huishoudens. Het betreft nadrukkelijk geen subsidie, waaraan de gemeente voorwaarden kan verbinden of verplichtingen kan opleggen. Gelet op het onafhankelijk functioneren van de media, kan en mag geen sprake zijn van inhoudelijke bemoeienis met het media-aanbod. NB: de uiteindelijk door het CvdM aangewezen partij zal een deel van de jaarbijdrage 2023 (€ 29.245) ontvangen, naar rato van de duur dat de aanwijzing in 2023 van kracht zal zijn.

Communicatie/participatie Rondom de aanwijzingsprocedure is communicatie heel belangrijk. Juist als er meerdere aanvragen zijn, of verwacht worden, dienen alle partijen een gelijke kans te krijgen. Alle (potentiële) aanvragers moeten dus ook zo snel mogelijk op de hoogte zijn van de voorkeurscriteria die de raad stelt, zodat zij daar met hun aanvraag rekening mee kunnen houden. Om een transparante en zorgvuldige procedure zoveel mogelijk te waarborgen, schrijft de 'Beleidsregel aanwijzingsprocedure lokale publieke media-instellingen' voor dat - in gemeenten zonder lokale omroep, zoals Zuidplas nu - de voorkeurscriteria uiterlijk twee maanden na het openstellen van de aanwijzingsprocedure kenbaar te worden gemaakt. Zo hebben voldoende tijd om hun aanvraag af te stemmen op de door de gemeente vastgestelde criteria. In Zuidplas lukt dit helaas niet vóór 24 juli (24 mei werd hier de aanwijzingsprocedure opengesteld), door de aanlevertermijnen van raadsvoorstellen en het zomerreces. Het CvdM gaat akkoord met een later raadsbesluit rondom de voorkeurscriteria, maar raadt de gemeente wel aan om alle aanvragers zich nog een keer aan de raad te laten presenteren. Zo kunnen ook degenen die al vóór 5 september een aanvraag deden, in die presentatie alsnog ingaan op de voorkeurscriteria (mochten zij dit in hun schriftelijke aanvraag niet al hebben gedaan).

Aanpak Het CvdM heeft de gemeente op 5 juni jl. laten weten dat er "op dit moment […] geen uiterlijke indieningstermijn [geldt] voor aanwijzingsaanvragen voor de gemeente Zuidplas. Wanneer een aanvraag bij het Commissariaat voor de Media wordt ingediend, publiceren wij een uiterlijke indieningstermijn van twee maanden in de Staatscourant. Hiermee waarborgen wij dat andere geïnteresseerde partijen een gelijke kans krijgen om een aanvraag in te dienen en dat de procedure zo transparant mogelijk verloopt." De procedure hangt qua termijnen dus af van de eerste aanvraag die wordt ingediend. Op dit moment (8 augustus) is daar nog niets nader over bekend. Zodra e.e.a. wel bekend is, zal het nemen van het besluit over uw voorkeursadvies aan het CvdM zo snel mogelijk worden geagendeerd. Vóórdat de besluitvorming over het advies aan het CvdM door u plaatsvindt, stellen wij voor om de door het CvdM geadviseerde raadsbijeenkomst te organiseren waar de aanvragers zich aan u kunnen presenteren. Een datum stellen wij, in overleg met de Griffie en het Presidium voor.

Inclusie Dit voorstel gaat over het bepalen van de criteria op basis waarvan u de voorkeur kunt uitspreken ten aanzien van een lpmi-kandidaat. Het is belangrijk dat een lpmi voor iedere inwoner bereikbaar is, betrokkenheid toont bij alle (groepen) inwoners, en voor alle inwoners begrijpelijke berichtgeving verspreidt.

pagina 5 van 8

onderwerp Vaststellen criteria lokale publieke media-instelling

registratienummer R23.000077

Eigenlijk geven bijna alle criteria die wij voorstellen te hanteren, ruimte om als lpmi een goede invulling te geven aan inclusie, zowel binnen hun eigen organisatie als voor de inwoners van de gemeente: a. het media-aanbod dient zich te richten op de geografische leefomgeving en de sociaal-culturele en economische identiteit van de inwoners van de gemeente; b. het verspreiden van media-aanbod langs meerdere wegen verdient de voorkeur (daarmee bereik je meer doelgroepen: c. het is van belang dat er samenwerking met voor de gemeente relevante lokale partners en organisaties (ook daarmee bereik je meer doelgroepen); d. professioneel geborgde organisatie (met een redactieraad die breed is vertegenwoordigd en een redactiestatuut waarin onafhankelijke berichtgeving is gewaarborgd); f. voldoende aandacht voor vrijwilligers (afkomstig vanuit verschillende groepen van de samenleving)

Bijlagen 1. Z23.001321 - Memo aan presidium ' Agendering aanvullende criteria lokale omroep' 2. A23.000806 - Beleidsregel aanwijzingsprocedure lokale publieke media-instellingen

Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders,

J.F. Weber, Burgemeester

A.R. de Graaf Gemeentesecretaris

pagina 6 van 8

onderwerp Vaststellen criteria lokale publieke media-instelling

registratienummer R23.000077

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Zuidplas; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 8 augustus 2023; gelet op artikel 2.61, tweede lid Mediawet 2008;

besluit: Voorkeurscriteria vast te stellen, teneinde het Commissariaat voor de Media te kunnen adviseren over de aanvragen tot aanwijzing als lokale publieke media-instelling in Zuidplas, te weten: a. de vraag in hoeverre het media-aanbod zich zal richten op de geografische leefomgeving en de sociaal-culturele en economische identiteit van de inwoners van de gemeente; o (op welke wijze) heeft de aanvrager aandacht voor alle Zuidplasdorpen? o hoeveel/welke specifieke aandacht heeft de aanvrager voor (het bereiken van) jongeren en ouderen? o op welke manier heeft de aanvrager aandacht voor sport, cultuur, onderwijs, recreatie, zorg&welzijn, lokale economie, wonen&werken duurzaamheid, verkeer&vervoer, veiligheid en gemeentepolitiek binnen de gemeente Zuidplas? b. de vraag via welk mediakanaal of mediakanalen het media-aanbod zal worden verspreid; o internet: - hoe ziet de eigen website van de aanvrager eruit, wat biedt deze? - streamt de aanvrager uitzendingen via internet? o van welke social media maakt de aanvrager gebruik? o zendt de aanvrager uit via radio? o zendt de aanvrager uit via tv? c. de vraag of zal worden samengewerkt met voor de gemeente relevante lokale partners en organisaties; o werkt de aanvrager actief samen met de relevante partners die zich bezighouden met activiteiten en doelgroepen genoemd onder a.? d.

de vraag of er sprake is van een professioneel geborgde organisatie; o bestaat het bestuur van de aanvrager uit tenminste 3 leden, die alle zijn ingeschreven bij Kamer van Koophandel? o heeft aanvrager een redactieraad? o heeft de aanvrager een redactiestatuut, waarmee de onafhankelijkheid van de redactie is gewaarborgd? e. de vraag of aannemelijk is dat sprake zal zijn van een stabiele financiële situatie. o Hoe is de solvabiliteitsratio en de liquiditeitsratio van de omroepen (hoe goed kunnen ze hun kort- en langlopende verplichtingen nakomen)?

pagina 7 van 8

onderwerp Vaststellen criteria lokale publieke media-instelling

registratienummer R23.000077

f. de vraag (in aanvulling op d) of er binnen de professioneel geborgde organisatie ook voldoende aandacht is voor vrijwilligers o Heeft de aanvrager een vastgesteld vrijwilligersbeleid, wat behelst dit? g. de vraag of er afstemming/samenwerking is (of komt) met andere omroepen en mediainitiatieven o op welke manieren wordt samen opgetrokken met andere omroepen/media-initiatieven bij de uitwisseling van en/of gezamenlijk produceren van artikelen/programma's? o in hoeverre is de omroep gericht op het (volgens het landelijk beleid wenselijke) vormen van een streekomroep - volgens de door de NLPO vastgestelde regio-indeling (waarbij Zuidplas is ingedeeld met Capelle en Krimpen aan den IJssel)?

Aldus besloten in de openbare vergadering van 05/09/2023

De raad voornoemd, De griffier,

De voorzitter,

M.L. Engelsman

J.F. Weber

pagina 8 van 8