Rv Transitievisie Warmte R21.000097

*R21.000097*

Raadsvoorstel

registratienummer

onderwerp

R21.000097

Transitievisie Warmte portefeuillehouder

behandelend ambtenaar

J.A. Verbeek

S. Akinci

datum

Bijlagen

Openbaar, besloten of geheim

12 oktober 2021

1

Openbaar

raadsvergadering 30/11/2021

Aan de raad van de gemeente Zuidplas

Toelichting op de beslispunten In het Klimaatakkoord hebben overheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties onder meer afgesproken dat uiterlijk in 2050 de gebouwde omgeving van Nederland verduurzaamd is en verwarmd wordt zonder aardgas of andere fossiele brandstoffen. Gemeenten hebben daarin een regierol. De Transitievisie Warmte beschrijft welke stappen gezet gaan worden om die warmtevraag in de komende dertig jaar te verduurzamen. Voor het einde van 2021 moet elke gemeente een TVW hebben vastgesteld.

Beslispunten 1. Vaststellen van de Transitievisie Warmte als basis voor de verduurzaming van de warmtevraag in de gebouwde omgeving van Zuidplas.

Inhoud van het voorstel Aanleiding In de Klimaatwet is vastgelegd dat de uitstoot van broeikasgassen in 2050 ten opzichte van het niveau in 1990 met minimaal 95% moet zijn verminderd. In 2030 moet die uitstoot al met 49% zijn teruggebracht. Recent is ook de Europese Klimaatwet aangenomen. Hierin is voor de gehele EU voor 2030 een reductiedoelstelling van 55% vastgelegd, toewerkend naar klimaatneutraliteit in 2050. In augustus 2021 verscheen ook het zesde Klimaatrapport van het IPCC, de Intergouvernementele Werkgroep inzake Klimaatverandering van de Verenigde Naties, waarin nog duidelijker dan in eerdere rapporten de noodzaak van snelle reductie van de uitstoot van broeikasgassen werd beschreven. In het Klimaatakkoord uit 2019 hebben overheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties een pakket maatregelen afgesproken om deze doelstelling te halen. Daarin is onder meer afgesproken dat uiterlijk in 2050 de gebouwde omgeving van Nederland verduurzaamd is en verwarmd wordt zonder aardgas of andere fossiele brandstoffen. Het gaat dan in totaal om ruim zeven miljoen woningen en één miljoen utiliteitsgebouwen. Als tussendoel voor 2030 is afgesproken dat de eerste anderhalf miljoen woningen zijn verduurzaamd. Gemeenten hebben in de warmtetransitie een regierol. Voor het einde van 2021 moet elke gemeente daarom een Transitievisie Warmte hebben vastgesteld. pagina 1 van 5

onderwerp Transitievisie Warmte

registratienummer R21.000097

Van de 18.566 woningen in Zuidplas zijn er nu zo’n 17.000 afhankelijk van aardgas. Doelstelling is deze woningen in een periode van een kleine dertig jaar, stapsgewijs te verduurzamen en los te koppelen van het aardgas. Voor zo’n 3.600 woningen wordt, parallel aan de nationale doelstelling, nagestreefd dit al voor 2030 gedaan te hebben. Ook voor 3.624 utiliteitsgebouwen wordt ultimo 2050 een duurzame warmteoplossing nagestreefd. De Transitievisie Warmte beschrijft welke stappen gezet gaan worden om die warmtevraag in de komende dertig jaar te verduurzamen. Per kern of buurt is beschreven welke duurzame technieken het meest in aanmerking komen voor verduurzaming van de warmtevraag en welke bronnen hiervoor beschikbaar zijn. Tevens worden in de visie zogenoemde verkenningsbuurten aangewezen. Dit zijn de buurten waar als eerste wordt verkend hoe de warmtetransitie het best kan worden vormgegeven. Onderdeel van die verkenning is het uitvoeren van een verdiepend onderzoek naar de technische en economische haalbaarheid van de warmtetransitie en waarin dieper in gesprek gegaan wordt met de inwoners over de vormgeving van de warmtetransitie. De Transitievisie Warmte is dan ook geen blauwdruk voor de komende dertig jaar. Zij beschrijft het proces waarmee per buurt de optimale oplossing voor de warmtetransitie wordt bereikt.

De Transitievisie Warmte wordt minimaal eens per vijf jaar geactualiseerd. In aanloop naar de totstandkoming van de Transitievisie Warmte is stevig ingezet op communicatie naar en participatie met bewoners. Er zijn zowel fysieke als digitale informatiebijeenkomsten georganiseerd, alsook verdiepende kennissessies over verschillende warmtetechnieken. Met professionele partners in de warmtetransitie werd overlegd aan de Transitietafel. Via een Inwonersadviesraad zijn bewoners betrokken geweest bij de keuzes in de Transitievisie Warmte. Met de bewoners is ook de Kadernota Warmtetransitie opgesteld, die op 19 mei jl. door de gemeenteraad van Zuidplas is vastgesteld.

Argumenten 1.1

In het Klimaatakkoord is afgesproken dat gemeenten de regierol hebben in de warmtetransitie in de gebouwde omgeving en daartoe voor het einde van 2021 een Transitievisie Warmte vaststellen. De Buitengewone Algemene Ledenvergadering van de VNG heeft op 29 november 2019 vrijwel unaniem (99,7%) ingestemd met het Klimaatakkoord. Ook de gemeente Zuidplas heeft ingestemd.

1.2

De Transitievisie Warmte vormt de basis van de verduurzaming van de warmtevraag in de gebouwde omgeving van Zuidplas. Aan de hand van de in de Transitievisie warmte beschreven processtappen kan de gemeente per buurt verkennen welk warmtealternatief het meest geschikt is en afspraken maken met bewoners, corporaties, netbeheerders, ondernemers en andere partijen om de verduurzaming van de woningen vorm te geven.

1.3

Inwoners en ondernemers in Zuidplas krijgen meer duidelijkheid over de warmtetransitie. De Transitievisie Warmte geeft aan welke warmtealternatieven het meest geschikt lijken voor de kernen en buurten van Zuidplas en geeft aan wanneer in elke buurt of kern van start wordt gegaan met nadere verkenningen. Met het handelingsperspectief krijgen inwoners zicht op maatregelen die ze in de tussentijd in hun eigen woning kunnen nemen. pagina 2 van 5

onderwerp Transitievisie Warmte

registratienummer R21.000097

Kanttekeningen 1.1

De warmtetransitie kent vele onzekerheden en is daarom niet dertig jaar vooruit te plannen. De TVW wordt minimaal eens per vijf jaar geactualiseerd. Wanneer uit een verkenning blijkt dat een warmteoplossing nog te grote onzekerheden kent of afhankelijk is van externe ontwikkelingen die nog niet zijn uitgekristalliseerd, kan de uitkomst van de verkenning zijn dat nog niet meteen tot uitvoering van de warmtetransitie overgegaan wordt.

1.2

De Transitievisie Warmte geeft geen uitsluitsel over de toekomstige duurzame warmtevoorziening. Door het aanwijzen van verkenningsbuurten kan begonnen worden het uitvoeren van een verdiepend onderzoek naar de technische en economische haalbaarheid van de warmtetransitie. Samen met inwoners wordt in de verkenningsfase gewerkt aan buurtuitvoeringsplannen. Deze plannen kunnen op basis van specifieke eigenschappen en de gesprekken met bewoners per buurt verschillen.

Beoogd effect Uiterlijk in 2050 zijn 17.000 woningen en 3.624 utiliteitsgebouwen die nu nog afhankelijk zijn van aardgas voorzien van een duurzame warmtevoorziening. Voor 3.600 woningen gebeurt dit al voor 2030.

Wettelijk kader  Klimaatwet  Omgevingswet

Beleidskader  Programma Duurzaamheid & Klimaatadaptatie 2019-2025 (A19.000287)  Kadernota Warmtetransitie (Z21.000943)

Financiën In januari 2021 heeft de ROB naar aanleiding van het AEF-onderzoek het rapport Van Parijs naar Praktijk uitgebracht. De ROB adviseert daarin onder andere de kosten voor gemeenten en provincies in de periode 2022-2024 te bekostigen via een brede doeluitkering en deze op basis van oppervlakte, stedelijkheidsgraad en inwonertal te verdelen over gemeenten. Het Rijk heeft nog geen besluit genomen naar aanleiding van het advies, waardoor op het moment van schrijven nog geen helderheid is of en zo ja hoeveel middelen er voor de uitvoering van de Transitievisie beschikbaar komen. Zonder aanvullende financiering van het Rijk kan Zuidplas niet het tempo kan maken dat nodig is om in 2050 aardgasvrij te zijn. De gemeente Zuidplas gaat de warmtetransitie daarom schaalbaar inrichten, waarbij de financiering vanuit het Rijk bepalend is voor het tempo dat in Zuidplas kan worden gevolgd. De energietransitie maakt onderdeel uit van het beleidsveld Duurzaamheid en Klimaatadaptatie. Vanuit deze middelen kan niet meer gefinancierd worden dan de basisinzet. Als vanuit het Rijk geen of onvoldoende aanvullende middelen voor de energietransitie beschikbaar komen, kan op de warmtetransitie alleen de meest noodzakelijke inzet gepleegd worden. Hetzelfde geldt voor de uitvoeringsfase. Zonder garanties op een pagina 3 van 5

onderwerp Transitievisie Warmte

registratienummer R21.000097

voor inwoners haalbare en betaalbare warmteoplossing en gedegen onderliggende financiële arrangementen, wordt er wel gewerkt aan plannen, maar blijft de uitvoering nog even in de kast liggen.

Communicatie / participatie In aanloop naar de totstandkoming van de Transitievisie Warmte is stevig ingezet op communicatie naar en participatie met bewoners. In 2020 zijn vijf fysieke informatieavonden belegd met in totaal 1.164 bezoekers en twee digitale informatieavonden die 1.042 maal zijn bekeken. In 2021 zijn digitaal vier verdiepende kennissessies gehouden die 1.019 maal zijn bekeken. Een onder inwoners verspreide enquête had 1.803 respondenten. Naast deze communicatieactiviteiten is er ook een Inwonersadviesraad gevormd, die in aanloop naar de totstandkoming van de Transitievisie Warmte fungeerde als klankbord. Ruim zestig mensen, variërend van enthousiast tot kritisch ten aanzien van de warmtetransitie, hebben zich hiervoor aangemeld. Deze kwamen in wisselende samenstelling bijeen. Met professionele partners in de warmtetransitie werd overlegd aan de Transitietafel. De professionele partijen betreffen de in Zuidplas actieve woningcorporaties, netbeheerders en gemeentelijke afdelingen.

Aanpak De eerste stap na vaststelling van de TVW is het opstellen van de buurtuitvoeringsplannen. Daarvoor is ook onderzoek nodig. Vanuit de informatieavonden en de Inwonersadviesraad is aangeven dat het belangrijk is dat inwoners kunnen meepraten en meebeslissen over de alternatieve warmtebron en het gevolgde tempo in hun buurt. De gemeente Zuidplas kiest daarom expliciet niet voor het aanwijzen van startbuurten, maar het benoemen van verkenningsbuurten. In deze verkenningsfase zijn de keuzes nog niet in beton gegoten en kunnen inwoners nog meepraten en meebeslissen. Hierbij stelt de gemeente de kaders door de technische mogelijkheden in kaart te brengen en meer duidelijkheid te geven over de financiële aspecten. In samenwerking met inwoners uit de verkenningsbuurten wordt onderzocht wat er speelt en worden de mogelijke alternatieven voor warmte besproken waarbij ruimte is voor inwonersinitiatieven. Voor bewoners van buurten die nog niet direct worden aangemerkt als verkenningsbuurt, zorgt de gemeente voor een handelingsperspectief. Dit is een webtool die bewoners helpt in het nemen van de meest verstandige maatregelen en keuzes bij het verduurzamen van de woning. De adviezen zijn toegespitst op elke individuele woning en elke specifieke buurt.

Bijlagen  Transitievisie Warmte Gemeente Zuidplas (A21.001825)

Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders,

J.F. Weber, Burgemeester

R.C.L. Heijdra gemeentesecretaris

pagina 4 van 5

onderwerp Transitievisie Warmte

registratienummer R21.000097

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Zuidplas; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 12 oktober 2021; besluit: 1. De Transitievisie Warmte als basis voor de verduurzaming van de warmtevraag in de gebouwde omgeving van Zuidplas vast te stellen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 30/11/2021

De raad voornoemd, De griffier,

De voorzitter,

P. van Vugt

J.F. Weber

pagina 5 van 5