Rv Programmabegroting 2024-2027 R23.000087

*R23.000087*

Raadsvoorstel onderwerp

registratienummer

Programmabegroting 2024-2027

R23.000087

raadsvergadering

portefeuillehouder

behandelend ambtenaar

7 november 2023

J.W. Schuurman

J.M.C. Akkermans - Knops

datum

bijlagen

Openbaar, besloten of geheim

3 oktober 2023

5

Openbaar

Aan de raad van de gemeente Zuidplas Toelichting op de beslispunten In deze programmabegroting zijn de inspanningen opgenomen die voortkomen uit de ambities en doelstellingen uit het Collegeprogramma 2022-2026 “Ruimte voor iedereen”. De basis voor deze programmabegroting is gevormd door de vastgestelde kaders uit de Zomernota 2023. Het herstelplan is in deze begroting geïntegreerd. Hierdoor zijn de maatschappelijke effecten van de maatregelen fase 2 integraal verwerkt op de programma’s. Samen met de maatregelen fase 1 uit de Najaarsnota 2023 en de maatregelen fase 1 die in de primitieve begroting zijn verwerkt, legt het college een structureel sluitende begroting voor 2024 bij de raad voor. Beslispunten 1. Vast te stellen van de kredieten van het meerjaren investeringsplan (MIP) voor het jaar 2024, zoals opgenomen onder bijlage 1. 2. Kennis te nemen van de mutaties op de investeringen voor de jaren 2025-2027 zodat deze opgenomen kunnen worden in het meerjareninvesteringsplan (MIP), zie bijlage 1. 3. Vast te stellen van de mutaties op de reserves en voorzieningen zoals opgenomen onder bijlage 2. 4. Vast te stellen van de gewijzigde/nieuwe doelstellingen (A23.001509). 5. Vast te stellen van het verlagen van het conditieniveau van de in gemeentelijke eigendom zijnde accommodaties van niveau 3 “redelijk” naar niveau 4 “matig”. 6.

Vast te stellen van het verlagen van het beeldkwaliteitsniveau van de openbare ruimte over de volledige breedte naar C. 7. Vast te stellen van de Programmabegroting 2024-2027, jaarschijf 2024. 8. Kennis te nemen van de meerjarenraming 2025-2027. 9. Vast te stellen van de begrotingswijziging meerjarige effecten Najaarsnota 2023 (A23.001505). 10. Vast te stellen van de begrotingswijziging Middengebied fase 1A (A23.001506). 11. Vast te stellen van de begrotingswijziging meerjarige effecten Septembercirculaire 2023 (A23.001507). Inhoud van het voorstel  Aanleiding De basis voor deze programmabegroting bestaat uit de vastgestelde kaders uit de Zomernota 2023. Hier zijn zowel de nieuwe inspanningen die voortvloeien uit de ambities en doelstellingen van het Collegeprogramma 2022-2026 aan toegevoegd voor het jaar 2024, als de bijgestelde doelstellingen naar aanleiding van de fase 2 maatregelen.

pagina 1 van 6

onderwerp Programmabegroting 2024-2027

registratienummer R23.000087

 Argumenten 1.1 Met de bijstelling van de investeringskredieten voor het jaar 2024 zijn daarmee de benodigde middelen beschikbaar om de geplande investeringen voor 2024 uit te kunnen voeren. De voorgestelde bijstellingen zijn voornamelijk veroorzaakt door de beperkte capaciteit intern en extern (fase 1 haalbaarheid). Vooral in de openbare ruimte is gekeken naar de haalbaarheid van de omvang van de investeringen. De haalbaarheid is vertaald naar een investeringsplafond van 15 miljoen vanaf 2024. Bij het onderzoek om te komen tot een sluitende begroting vanaf 2026 worden de investeringen heroverwogen, dit onderzoek start in het voorjaar 2024. 2.1 Met de bijstelling van de investeringskredieten voor de jaren 2025-2027 worden de benodigde middelen opgenomen in de meerjarenbegroting 2025-2027 zodat de doelen die hieraan gekoppeld zijn behaald kunnen worden. 3.1 De raad stelt de mutaties op de reserves en voorzieningen vast waardoor er uitvoering gegeven kan worden aan de aan de reserves of voorziening gekoppelde te bereiken doelen. 4.1 In het overzicht zijn de gewijzigde/nieuwe doelstellingen als gevolg van de maatregelen fase 2, het programma duurzaamheid en de invoering van de Omgevingswet opgenomen. Met de vaststelling van de gewijzigde doelstellingen voor 2024 kan uitvoering gegeven worden aan de bijgestelde ambities en doelstellingen van het Collegeprogramma 2022-2026.

5.1 Het onderhoud wordt nu uitgevoerd op conditie 3 “redelijk”. Een niveau lager 4 betekent een conditieniveau “matig”. Ondanks het verlagen van het conditieniveau blijft de veiligheid en continuïteit gewaarborgd en zal, door uitvoering te geven aan het door de raad vastgestelde conditieniveau, geen achterstallig onderhoud ontstaan. Het actualiseren van het MOP is voorzien in kwartaal 4 2023, dan wel kwartaal 1 2024. Daarin zal dan ook conditieniveau 4 als uitgangspunt worden opgenomen. 6.1 Binnen de gemeente is een onderscheid gemaakt tussen beeldkwaliteitsniveaus per functiegebied. In onderstaande tabel is weergegeven welke kwaliteit de komende jaren wordt gehanteerd. In de voorliggende meerjarenbegroting worden deze kwaliteitsniveaus naar beneden bijgesteld. De aangepaste beheerplannen worden ter besluitvorming aan de raad aangeboden.

 Kanttekeningen 1.1 Een investeringsplafond brengt nieuwe dilemma’s met zich mee waar het college de komende tijd nog over moeten buigen. 5.1 Onderhoud van gemeentelijke gebouwen uitvoeren op een lager conditieniveau kan zichtbaar gaan worden voor gebruikers. Dit kan wellicht zorgen voor klachten vanuit gebruikers/huurders. In de toekomst zullen extra middelen nodig zijn indien besloten wordt het onderhoud weer op het gewenste conditieniveau 3 uit te gaan voeren. pagina 2 van 6

onderwerp Programmabegroting 2024-2027

registratienummer R23.000087

Beoogd effect Met de vaststelling van de programmabegroting worden de prestaties vastgesteld die een bijdrage leveren aan de te bereiken maatschappelijke effecten/doelen. Daarbij wordt ook aangegeven welke (financiële) middelen daarvoor nodig zijn. Met de vaststelling van de programmabegroting mandateert de raad het college om binnen de gestelde kaders tot uitvoering over te gaan. In deze begroting zijn de maatregelen fase 2 integraal verwerkt op de doelstellingen van de programma’s. Wettelijk kader Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft dat er jaarlijks een programmabegroting en jaarstukken opgesteld moeten worden conform gemeentewet (artikel 189). Beleidskader Het beleidskader voor de Programmabegroting 2024-2027 is het Collegeprogramma 2023-2026 "Ruimte voor iedereen" en de eerder vastgestelde P&C- documenten. Financiën Wij hebben gekozen voor een strategie van een herstelplan in twee fasen. Allereerst hebben wij in fase 1 bijgestuurd op de juiste fasering van investeringen in de tijd. Ook hebben wij binnen de financieel technische uitgangspunten van de Zomernota 2023 gekeken naar mogelijkheden, meer aan de technische kant van de begroting. Door bijvoorbeeld vollediger te zijn in het toerekenen van kosten aan gesloten systemen vanwege het principe de gebruiker betaalt. Fase zijn vooral keuzes zonder of met een beperkt maatschappelijk effect.

Onder fase 1 hebben wij ook de financiële effecten die volgen uit het raadsbesluit Middengebied Fase 1A geschaard. Vervolgens hebben wij in fase 2 inkomsten verhoogd en maatregelen verwerkt. Dit zijn keuzes met een maatschappelijk effect en daardoor of vertaald in een aangepaste doelstelling of daar waar er geen doelstelling bestond wordt het algemeen maatschappelijk effect beschreven. In de onderstaande tabel staan de verschillende onderdelen van de programmabegroting weergegeven, inclusief gerelateerde wijzigingen zoals de najaarsnota. Zij leiden tot het volgende financiële effect. Financiële samenvatting Begroting en Najaarsnota

2024

2025

2026 2027 Bedragen x € 1.000 -12.839 -14.033

Beginstand Zomernota/ Meicirculaire 2023

-8.168

-6.480

Fase 1 maatregelen met beperkt maatschappelijke effect A. Bijsturing in Najaarsnota 2023 B. Bijsturing binnen financieel technische kaders C. Financiële effecten Middengebied fase 1A

1.048 2.148 369

382 1.661 -689

714 -340 -86

514 -1.594 224

Fase 2 maatregelen met meer maatschappelijk effect D. Verhogen inkomsten E. Maatregelen vertaald naar doelstellingen

2.300 2.279

2.300 3.203

2.300 3.075

2.300 3.712

F. Duurzaamheid

31

-397

-216

-216

G. Mutaties Septembercirculaire 2023

95

-212

-653

270

Exploitatiesaldo

102

-232

-8.045

-8.823 pagina 3 van 6

onderwerp Programmabegroting 2024-2027

registratienummer R23.000087

De gemeentewet schrijft voor dat de begroting structureel in evenwicht is: structurele lasten dienen gedekt te worden door structurele baten. Dit betekent dat structurele baten en lasten gecorrigeerd moeten worden op het saldo van de begroting. In het onderstaande overzicht is aangegeven wat het structurele saldo is van deze begroting. Deze is positief in 2024 en 2025, maar niet vanaf 2026. Financiële samenvatting Begroting en Najaarsnota

2024

2025

Exploitatiesaldo Begroting/ Najaarsnota Incidenteel saldo Structureel saldo begroting

102 336 438

-232 303 71

2026 2027 Bedragen x € 1.000 -8.045 -8.823 783 878 -7.262 -7.945

Balans In het maatregelenpakket voor 2024 heeft het college wederom gezocht naar een balans. In dit geval tussen het verhogen van de inkomsten en het nemen van bezuinigingsmaatregelen. De balans 1/3 deel via het verhogen van inkomsten en 2/3 deel via maatregelen. Onderstaand overzicht geeft de opbouw van de balans weer. Balans keuzes en inkomstenverhoging Verhoging OZB (index) Verhoging OZB (extra) Verhoging toeristenbelasting

339 2.200 100 +

Totaal inkomstenverhoging

2.639

Maatregelen fase 1 Maatregelen fase 2

3.312 2.279 +

Totaal maatregelen

5.591

Totaal

8.230

32%

68%

Op basis van deze balans heeft het college de mogelijke stijging van de gemiddelde lokale woonlasten voor een inwoner van Zuidplas onderzocht. Wanneer er naast de reguliere index (5,3% conform septembercirculaire 2023) ook nacalculatie (8,5% over het jaar 2022) was toegepast op de lokale woonlasten, dan zouden deze met 13,8% stijgen. Aangezien de afvalstoffenheffing en de rioolheffingen niet meer mogen stijgen vanwege de kostendekkendheid is het onvermijdelijk dat de stijging voorgesteld wordt te verwerken op de OZB-opbrengsten. Gemiddelde lokale lastendruk De voorgestelde maatregen in deze programmabegroting hebben een effect op de lokale lasten. Onderstaande tabel geeft inzicht in de gemiddelde lokale woonlasten. De getoonde bedragen kunnen afwijken ten opzichte van de definitief bepaalde tarieven die ter besluitvorming in december aan uw raad worden voorgelegd.

pagina 4 van 6

onderwerp Programmabegroting 2024-2027

registratienummer R23.000087

Prognose ontwikkeling lokale woonlastendruk Afvalstoffenheffing Rioolheffing OZB - meerpersoonshuishouden

€ € €

2023 324 € 197 € 485 €

Totaal

€

1.006 €

1.135

€

129 12,8%

Stijging totaal woonlasten in € Stijging totaal woonlasten in %

2024 334 203 598 +

% stijging 3,1% 3,1% 23,3%

De cijfers van 2023 zijn gebaseerd op de COELO-Atlas voor Lokale Lasten 2023. De Atlas heeft berekend dat de gemiddelde woningwaarde in 2023 circa € 475.000 is in Zuidplas. Bij het tarief van 0,1022% in 2023 geeft dit een gemiddelde Ozb aanslag van € 485. Sommige huishoudens betalen meer en andere minder. De afvalstoffenheffing heeft een vast tarief (€ 275,75) en een variabel tarief (ca. € 48,75) waarbij COELO uitgaat van ongeveer 30 stortingen in de ondergrondse container. In de werkelijkheid verschilt het variabele component per huishouden. De rioolheffing is een vast tarief van € 197. Omdat in bovenstaande tabel gerekend is met een gemiddeld huishouden, zal dit in de praktijk van elk huishouden weer anders zijn. Communicatie/participatie De programmabegroting wordt gepubliceerd door middel van publicatie op internet, een persbericht en een gesprek met de pers. Aanpak 24/10/2023 Financieel technische tafeltjesavond en beleidstechnische tafeltjesavond 07/11/2023 Raadsbehandeling Inclusie Niet van toepassing. Bijlagen 1. A23.000933 2. A23.001509 3. A23.001505 4. A23.001506 5. A23.001507

Programmabegroting 2024-2027 Gewijzigde/nieuwe doelstellingen programmabegroting Begrotingswijziging meerjarige effecten Najaarsnota 2023 Begrotingswijziging Middengebied fase 1A Begrotingswijziging meerjarige effecten septembercirculaire 2023

Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders,

J.F. Weber, Burgemeester

A.R. de Graaf gemeentesecretaris

pagina 5 van 6

onderwerp Programmabegroting 2024-2027

registratienummer R23.000087

Raadsbesluit De raad van de gemeente Zuidplas; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 3 oktober 2023; gelet op artikel 189 van de gemeentewet; besluit: 1. Vast te stellen van de kredieten van het meerjaren investeringsplan (MIP) voor het jaar 2024, zoals opgenomen onder bijlage 1. 2. Kennis te nemen van de mutaties op de investeringen voor de jaren 2025-2027 zodat deze opgenomen kunnen worden in het meerjareninvesteringsplan (MIP), zie bijlage 1. 3. Vast te stellen van de mutaties op de reserves en voorzieningen zoals opgenomen onder bijlage 2. 4. Vast te stellen van de gewijzigde/nieuwe doelstellingen (A23.001509). 5. Vast te stellen van het verlagen van het conditieniveau van de in gemeentelijke eigendom zijnde accommodaties van niveau 3 “redelijk” naar niveau 4 “matig”. 6. Vast te stellen van het verlagen van het beeldkwaliteitsniveau van de openbare ruimte over de volledige breedte naar C. 7. Vast te stellen van de Programmabegroting 2024-2027, jaarschijf 2024. 8. Kennis te nemen van de meerjarenraming 2025-2027. 9. Vast te stellen van de begrotingswijziging meerjarige effecten Najaarsnota 2023 (A23.001505). 10. Vast te stellen van de begrotingswijziging Middengebied fase 1A (A23.001506). 11. Vast te stellen van de begrotingswijziging meerjarige effecten Septembercirculaire 2023 (A23.001507). Aldus besloten in de openbare vergadering van 7 november 2023

De raad voornoemd, De griffier,

De voorzitter,

M.L. Engelsman

J.F. Weber

pagina 6 van 6