Rv Huisvestingsverordening Gemeente Zuidplas 2023 R23.000037

*R23.000037*

Raadsvoorstel

registratienummer

onderwerp

R23.000037

Huisvestingsverordening Gemeente Zuidplas 2023 portefeuillehouder

behandelend ambtenaar

J.W. Schuurman

S. Tjon Poen Gie

datum

bijlagen

Openbaar, besloten of geheim

11 april 2023

6

Openbaar

raadsvergadering 16/05/2023

Aan de raad van de gemeente Zuidplas Toelichting op de beslispunten Om te kunnen sturen op de toewijzing van schaarse woningen moet volgens de Huisvestingswet 2014 door de gemeente een Huisvestingsverordening worden vastgesteld. De Huisvestingsverordening Gemeente Zuidplas 2019 loopt op 30 juni 2023 af. Om regels te kunnen blijven stellen voor het verdelen van schaarse woonruimte moet de raad vóór 1 juli 2023 een nieuwe huisvestingsverordening vaststellen. Beslispunten 1. Vaststellen van de Nota van beantwoording zienswijze. 2. Kennisnemen van het advies van de Adviesraad Sociaal Domein en de reactie van het college. 3. Vaststellen van de Huisvestingsverordening Gemeente Zuidplas 2023 inclusief schaarsteonderbouwing. Inhoud van het voorstel  Aanleiding De huisvestingsverordening omvat regels over het in gebruik geven en nemen van schaarse woonruimte en voor wijzingen in de woningvoorraad zoals splitsen, onttrekken, samenvoegen en omzetten van zelfstandige woonruimte naar onzelfstandige woonruimte. Uitgangspunt van de Huisvestingswet 2014 is vrijheid van vestiging, iedereen kan wonen waar hij of zij wil. Gemeenten mogen deze vrijheid alleen inperken als dat nodig is. Met de huisvestingsverordening zorgt de gemeente voor een evenwichtige, rechtvaardige en transparante toewijzing van schaarse woningen, zodat deze bij juiste mensen terecht komen.

De voorwaarde voor het vaststellen van een huisvestingsverordening is dat er aantoonbaar sprake moet zijn van schaarste van aangewezen woning categorieën. Deze zogeheten schaarste-onderbouwing ligt ten grondslag aan de verordening (zie bijlage 3). Een huisvestingsverordening kan op basis van de Huisvestingswet voor vier jaar vastgesteld worden. De Huisvestingsverordening Gemeente Zuidplas 2019 vervalt op 1 juli 2023. Dit betekent dat er voor deze datum een nieuwe huisvestingsverordening vastgesteld moet zijn. Er is daarom een ontwerp Huisvestingsverordening Gemeente Zuidplas 2023 opgesteld. In de was-wordt-lijst is aangegeven welke verschillen de Huisvestingsverordening 2023 kent ten opzichte van die van 2019 (zie bijlage 2).

pagina 1 van 6

onderwerp Huisvestingsverordening 2023

registratienummer R23.000037

De ontwerpverordening is in de periode van 5 januari 2023 tot en met 15 februari 2023 ter inzage gelegd. Er is één zienswijze ontvangen. Tevens heeft de Adviesraad Sociaal Domein gebruik gemaakt van haar adviesrecht.  Argumenten 1.1 Zienswijzen kunnen leiden tot aanpassingen van de Huisvestingsverordening. Er is één zienswijze ingediend door een woningcorporatie. In het voortraject is met corporaties, verhuurders, huurdersorganisaties en adviesraden in de regio overleg gevoerd over de actualisatie van de verordening. Veel vragen over de verordening zijn voorafgaand aan de ter inzagelegging beantwoord. De ingediende zienswijze heeft niet geleid tot aanpassing van de verordening. Wel is een aantal ambtshalve wijzingen opgenomen (zie bijlage 4). 2.1 De Adviesraad Sociaal Domein wordt geraadpleegd bij ontwikkeling van beleid binnen het sociaal domein. De huisvestingsverordening is geen beleid binnen het sociaal domein, maar heeft wel raakvlakken en impact voor kwetsbare doelgroepen. Het college heeft er daarom voor gekozen om op basis van de Integrale Verordening Sociaal Domein 2021 de Adviesraad formeel om advies te vragen. De Adviesraad heeft hiervan gebruikt gemaakt (zie bijlage 5). Het advies heeft geleid tot aanpassing van de verordening (zie bijlage 6), namelijk dat de urgentieregeling bij echtscheiding wordt uitgebreid voor beide ouders met co-ouderschap.

Deze urgentieregeling bestond al in BodegravenReeuwijk. Gouda en Waddinxveen nemen deze uitgebreidere urgentieregeling ook op in de huisvestingsverordening 2023. 3.1 Het vaststellen van de Huisvestingsverordening is een raadsbevoegdheid. Op grond van de Huisvestingswet 2014 is het vaststellen van een gemeentelijke huisvestingsverordening een raadsbevoegdheid. De verordening is nodig om te kunnen blijven sturen op (toewijzing van) schaarse woningcategorieën en moet vóór 1 juli 2023 opnieuw zijn vastgesteld. De schaarste-onderbouwing (bijlage 3) is onlosmakelijk verbonden met de huisvestingsverordening en ligt hieraan ten grondslag om regels te mogen stellen over de toewijzing of wijziging van schaarse aangewezen woningcategorieën. 3.2 De verordening is tot stand gekomen in een interactief proces met betrokken partijen. De Huisvestingsverordening 2019 is in 2022 geëvalueerd in een werkgroep met vertegenwoordigers van de gemeenten Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Waddinxveen en Zuidplas en de woningcorporaties Mozaïek Wonen, Vestia, Woonpartners Midden-Holland en Woningbouwvereniging Reeuwijk. Vervolgens is een ontwerptekst opgesteld voor de nieuwe huisvestingsverordening. De eerste hoofdlijn van de verordening is vervolgens besproken met de huurdersverenigingen van de corporaties, de Wmo- en cliëntadviesraden van de gemeenten en de verhuurders (corporaties en particulier).

Mede aan de hand van de inbreng van deze partijen is de ontwerpverordening opgesteld. 3.3 Zoveel mogelijk regionale eenduidigheid. De gemeenten in Midden-Holland (Gouda, Bodegraven-Reeuwijk, Waddinxveen en Zuidplas) hebben een traditie in het gezamenlijk optrekken bij het opstellen van de huisvestingsverordening. Zij hanteren dezelfde woonruimteverdelingssystematiek. Op die manier is er sprake van een overzichtelijke situatie voor woningzoekenden die in meerdere gemeenten op zoek zijn naar woonruimte. Op het lokale maatwerk na is het algemene gedeelte van de huisvestingsverordening pagina 2 van 6

onderwerp Huisvestingsverordening 2023

registratienummer R23.000037

in de verschillende gemeenten gelijk. De Huisvestingsverordening Gemeente Zuidplas 2023 kent een paar verschillen tussen de regiogemeenten. Deze betreffen o.a.:  Statushouders: in Zuidplas zijn statushouders aangemerkt als bijzondere doelgroep (art. 17) in de andere gemeenten worden statushouders gezien als urgent woningzoekenden (art. 9);  Zoekprofielen (art. 11): de zoekprofielen van urgenten verschillen per gemeente;  Voorrang met lokale binding (art.15): in alle regiogemeenten geldt 25% voorrang voor lokale gebonden woningzoekenden voor sociale- en nieuwbouw middenhuurwoningen. Bij ingang van de nieuwe huisvestingswet geldt deze voorrang in Bodegraven-Reeuwijk en Waddinxveen ook voor betaalbare koopwoningen. Én Bodegraven-Reeuwijk verhoogt op dat moment het percentage voorrang van 25% naar 50% voor nieuwbouw middenhuur- en betaalbare koopwoningen;  Rangorde (art. 16): Gouda heeft in de verordening vastgelegd dat de voorrang voor woningzoekenden met urgentie uit lid 1 geldt voor alle verhuurders (dus zowel woningcorporaties als particuliere verhuurders). De B/L-score geldt alleen voor woningcorporaties. In Bodegraven-Reeuwijk, Waddinxveen en Zuidplas geldt de rangordebepaling, inclusief urgentie alleen voor woningcorporaties. Dit is gedaan om het voor particuliere verhuurders aantrekkelijker te maken sociale huurwoningen te exploiteren.

 Woonwagenstandplaatsen (hfd 5): een vergunningplicht voor woonwagenstandplaatsen geldt in Waddinxveen en Zuidplas;  Woningvoorraadbeheer (hfd 6): een vergunningplicht bij wijzigingen in de woningvoorraad geldt in Zuidplas en Bodegraven-Reeuwijk (hfd 6).  Toeristische verhuur (hfd 7); geldt in Gouda;  Opkoopbescherming (hfd 8); geldt in Gouda en Bodegraven-Reeuwijk. De gemeente Krimpenerwaard valt wel binnen de regio Midden-Holland maar heeft gekozen voor aansluiting bij WoningNet Rijnmond voor de verdeling van sociale huurwoningen. 3.4

Er is uitvoering gegeven aan motie M 277 Verordening Middenhuurwoningen - preferentie inwoners Zuidplas. In 2021 heeft de gemeenteraad de Verordening middenhuurwoningen Gemeente Zuidplas 2021 vastgesteld. Daarmee kan het aanbod aan middenhuurwoningen publiekrechtelijk worden geregeld. De toewijzing van deze woningen moet via de Huisvestingsverordening geregeld worden. Door toevoeging van nieuwbouw middenhuurwoningen in de huisvestingsverordening wordt geborgd dat de beoogde doelgroep in dit huursegment terechtkomt. Artikel 15 van de huisvestingsverordening regelt dat 25% van de aangewezen woningcategorieën (sociaal- en nieuwbouw middenhuur) met voorrang toegewezen kan worden aan eigen inwoners.

 Kanttekeningen 3.1 Vrijheid van vestiging is het uitgangspunt. De vrijheid van vestiging is het uitgangspunt in de Huisvestingswet 2014 en zo ook de vrijheid van vestiging van woningzoekenden. Een open woningmarkt wordt van belang geacht. Ook de gemeente onderschrijft dit uitgangspunt. Echter het feit dat diverse groepen woningzoekenden in de knel zitten in de gemeente, rechtvaardigt dat binnen de gemeente een deel van de vergunningplichtige woonruimten wordt afgeschermd ten behoeve van woningzoekenden van buiten de gemeente. Dat betekent dat woningzoekenden van buiten Zuidplas minder kans maken op een sociale- of nieuwbouw middenhuurwoning in Zuidplas.

pagina 3 van 6

onderwerp Huisvestingsverordening 2023

registratienummer R23.000037

3.2 De mogelijkheden van wet tot wijziging van de Huisvestingswet 2014 zijn niet meegenomen. Op dit moment wordt een wetsvoorstel van de wet tot wijziging van de Huisvestingswet 2014 naar aanleiding van de evaluatie van de herziening Huisvestingswet 2014 bij de Tweede Kamer voorbereid. De data van besluitvorming en inwerkingtreding zijn tot op heden niet bekend. De Huisvestingsverordening 2023 houdt nog geen rekening met de verruimingsmogelijkheden die deze wet biedt mede omdat daar nog geen aanknopingspunten voor worden gezien.  Betaalbare koopwoningen: Het opnemen van betaalbare koopwoningen (tot NHG) acht het college niet wenselijk omdat zij waarde hecht aan een open en transparante woningmarkt. De inzet is vooral om deze betaalbare koopwoningen bij te bouwen, niet om de toewijzing in dit segment te reguleren.  Voorrang vitale beroepen: Het is niet inzichtelijk of er een noodzaak is om voorrang voor vitale beroepen op te nemen. Als deze mogelijkheid er is moet onderbouwd worden wat die vitale beroepen zijn en dat vacatures voor deze beroepen moeilijk in te vullen zijn in de gemeente.  Verruiming percentage voorrang voor eigen inwoners tot 50%: Zuidplas is een groeigemeente. Met het Vijfde dorp heeft Zuidplas ook een opgave om regionale en bovenregionale woningzoekenden te dienen.

Cijfers tonen aan dat in de sociale huur geen aanleiding is om de maximale grens van voorrang voor lokaal gebonden woningzoekenden op te rekken. In de regio wordt nu eenduidig maximaal 25% voorrang voor eigen inwoners gehanteerd. 3.3 Goed verhuurderschap is geen onderdeel meer van de Huisvestingsverordening. Bij de wijzigingen in de woningvoorraad (hoofdstuk 6) was goed verschuurderschap één van de voorwaarden voor vergunningverlening. Deze voorwaarden is komen te vervallen. Goed verhuurderschap moet de gemeente met de komst van de Wet Goed verhuurderschap anders organiseren. Het wetsvoorstel Wet Goed Verhuurderschap is onlangs aangenomen door de Eerste Kamer en treedt per 1 juli 2023 inwerking. De gemeente moet dan een meldpunt inrichten en een nieuwe verordening opmaken met normen om goed verhuurderschap te bevorderen. 3.4 De verordening moet straks nog aangepast worden. Momenteel ligt het wetsvoorstel Wet Versterking Regie Volkshuisvesting ter consultatie. In dit wetsvoorstel zijn bepalingen openomen over de huisvesting van aandachtsgroepen en de urgentieregeling. Als de wet van kracht wordt (naar verwachting 1 januari 2024) dienen alle gemeenten binnen één jaar de wettelijke urgentiegroepen op te nemen in de huisvestingsverordening.

Daarnaast werkt het college momenteel aan een beleidskader voor woonwagenstandplaatsen waarbij opnieuw gekeken wordt naar het toewijzingsbeleid van woonwagenstandplaatsen. De verordening moet op deze punten hoogstwaarschijnlijk nog aangepast worden. 3.5 Uitbreiding van de verordening vraagt om extra capaciteit. Doordat nieuwbouw middenhuurwoningen nu ook vergunningplichtig zijn, wordt nog bekeken wat dit vraagt van de capaciteit op termijn. Er is geen acute uitbreiding nodig, op dit moment kan het nog binnen de huidige capaciteit. Op termijn is er uitbreiding nodig om alle middenhuur woningen te vergunningen gedurende de instandhoudingstermijn. Als de gemeenteraad wenst aan te haken op de mogelijkheden die de wijziging van de Huisvestingswet gaat bieden, zal hiervoor ook extra capaciteit geregeld moeten worden. pagina 4 van 6

onderwerp Huisvestingsverordening 2023

registratienummer R23.000037

Beoogd effect Evenwichtige, rechtvaardige en transparante woonruimteverdeling van schaarse woningen. Wettelijk kader Huisvestingswet 2014. Beleidskader Woonvisie 2025 ´Dorps Wonen in Zuidplas nu en in de toekomst´. Convenant uitstroom maatschappelijke instellingen 2019. Financiën Huisvestingsvergunningen voor sociale huurwoningen van woningcorporaties zijn gemandateerd aan de woningcorporaties. De voorraadvergunningen zijn gemandateerd aan ODMH. De huisvestingsvergunningen voor sociale huurwoningen van particuliere verhuurders en voor nieuwbouw middenhuurwoningen voert de gemeente zelf uit. De te innen leges vergoeden de gemoeide kosten. Communicatie/ participatie De ontwerpverordening is tot stand gekomen in afstemming met medewerkers van de vier woningcorporaties. De verordening is in een vroeg stadium besproken met leden van de adviesraad en huurdersorganisaties, makelaars en overige verhuurders in Zuidplas zoals Zorgpartners MiddenHolland en Cedrah. Zij zijn gewezen op de inzagetermijn van de ontwerpverordening. Aanpak De Huisvestingsverordening Gemeente Zuidplas 2023 wordt na vaststelling bekendgemaakt en digitaal gepubliceerd. Bijlagen 1. A23.000375 – Huisvestingsverordening Gemeente Zuidplas 2023 2. A23.000376 – Was-Wordt lijst Huisvestingsverordening Gemeente Zuidplas 2023 3. A22.002126 – Schaarste-onderbouwing Huisvestingsverordening Gemeente Zuidplas 2023 4.

A23.000354 - Nota van beantwoording zienswijze 5. E23.001211 – Advies Adviesraad Sociaal Domein 6. U23.000743 – Reactiebrief college aan de Adviesraad Sociaal Domein

Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders,

J.F. Weber, Burgemeester

R.C.L. Heijdra gemeentesecretaris

pagina 5 van 6

onderwerp Huisvestingsverordening 2023

registratienummer R23.000037

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Zuidplas; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 11 april 2023; gelet op de Huisvestingswet 2014; besluit: 1. Vaststellen van de Nota van beantwoording zienswijze. 2. Kennisnemen van het advies van de Adviesraad Sociaal Domein en de reactie van het college. 3. Vaststellen van de Huisvestingsverordening Gemeente Zuidplas 2023 inclusief schaarsteonderbouwing.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 16/05/2023

De raad voornoemd, De griffier,

De voorzitter,

M.L. Engelsman

J.F. Weber

pagina 6 van 6