Rv Eerste begrotingswijziging Promen 2024 en Ondernemingsplan Promen 2025 R24.000126

*R24.000126*

Raadsvoorstel

Registratienummer

onderwerp Eerste begrotingswijziging Promen 2024 en Ondernemingsplan Promen 2025

R24.000126

portefeuillehouder

behandelend ambtenaar

J.W. Schuurman

M. van Zijl

Datum

Bijlagen

Openbaar, besloten of geheim

19/11/2024

3

Openbaar

Raadsvergadering 10/12/2024

Aan de raad van de gemeente Zuidplas Toelichting op de beslispunten Het Algemeen Bestuur van Promen heeft op 7 november 2024 de 1ste begrotingswijziging 2024 en het Ondernemingsplan (OP) Promen 2025 voor een zienswijze aan de deelnemende gemeenten opgestuurd. Het OP Prowork 2025 is ter kennisname meegestuurd. Beslispunten 1. De volgende zienswijze (U24.005052) in te dienen op de 1ste begrotingswijziging Promen 2024 en Ondernemingsplan van Promen 2025. 2. Het bestuur van Promen hierover te informeren middels bijgevoegde zienswijze (U24.005052). Inhoud van het voorstel • Aanleiding Jaarlijks biedt Promen in het voorjaar de deelnemende gemeenten hun primitieve begroting voor het komend jaar aan. Dit in lijn met de voorschriften voor verbonden partijen van de provincie. Promen stelt daarna gedurende het jaar de definitieve plannen op en stelt daarbij ook de financiën verder scherp. De omzetverwachting, verloop in personeel e.d. worden gedurende het jaar scherper en dit leidt dan ook tot wijzigingen. Deze wijzigingen worden elk jaar verwerkt in het Ondernemingsplan (OP) voor het komend jaar. Op 7 november 2024 heeft het Algemeen Bestuur van Promen de deelnemende gemeenten de 1ste begrotingswijziging 2024 en het OP 2025 aangeboden voor zienswijze. Reactie op zienswijze Bij de primitieve begroting heeft de gemeenteraad geen zienswijze ingediend.

Stand van zaken Promen komt de komende jaren, net als veel andere werkontwikkelbedrijven in Nederland, in woeliger vaarwater. De voldoende gesubsidieerde SW-medewerkers (sociale werkvoorziening) gaan met pensioen, en minder goed gefinancierde PW-medewerkers (participatiewet) komen in veel kleinere aantallen daarvoor in de plaats. Deze laatste groep heeft gemiddeld genomen een complexere hulpvraag dan de voormalige SW-doelgroep, waardoor andere en meer begeleiding nodig zal zijn. Ook moet Promen als gevolg van de krimp in toenemende mate goed lonend werk buiten de muren van Promen afstoten, omdat er geen mensen meer zijn die dat werk kunnen doen. Dat alles leidt bij ongewijzigd beleid tot een snelle verslechtering van de financiële positie van Promen. Omdat dit voor alle werkontwikkelbedrijven in Nederland geldt heeft het Rijk inmiddels (financiële) maatregelen genomen. pagina 1 van 5

onderwerp Eerste begrotingswijziging Promen 2024 en Ondernemingsplan Promen 2025

registratienummer R24.000126

Voor Promen geldt dat er in 2025 door een extern onderzoekbureau een verkenning zal worden gedaan naar de toekomst van Promen bij ongewijzigd beleid en om te inventariseren welke andere scenario’s en keuzes er zijn die de gemeenten kunnen maken. Promen ziet veel kansen en mogelijkheden voor deze gezamenlijke doorontwikkeling, die ook naadloos aansluit op de start van het onderzoek naar een nieuw Hoofdlijnenbesluit voor de periode na 2025. Promen biedt een 1ste gewijzigde begroting 2024 aan. De wijziging heeft betrekking op diverse punten: 1) Begrotingswijziging niet begrote loonstijgingen 2024 In het akkoord van de VNG en de sociale partners van november 2023 zijn, nadat de ondernemingsplannen van Promen en Prowork 2024 al waren vastgesteld, extra loonstijgingen 2024 overeengekomen. De afgelopen jaren kenmerken zich door aanzienlijke loonstijgingen. Loonstijgingen die vaak met terugwerkende kracht gedurende het jaar waarop zij betrekking hadden werden overeengekomen en door dat late tijdstip noodzakelijkerwijs ten laste van het weerstandsvermogen van Promen zijn gebracht. In dit kader is er in 2023 voor een bedrag van € 850k aan niet begrote loonstijgingen ten laste van het weerstandsvermogen gebracht, waardoor het weerstandsvermogen van Promen onder het minimaal benodigde niveau van € 1,9 mln. terecht is gekomen.

Dit legt een financiële druk op de gewenste duurzame infrastructuur. 2) Begrotingswijziging eenmalige infrastructuurmiddelen 2024 Op 6 juli 2023 is de 2e kamer geïnformeerd over de uitkomsten van het Berenschot onderzoek over de (toekomstige) infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven (SW bedrijven). In de kamerbrief van de Minister van eind 2023 is naar aanleiding van de Berenschot rapportage een eerste schets van mogelijke oplossingsrichtingen uitgewerkt in samenwerking met de VNG, Divosa, Cedris, het UWV en sociale partners. In deze brief is tevens ingegaan op maatregelen die een eerste stap vormen in de richting van een duurzame infrastructuur van de sociaal ontwikkelbedrijven in Nederland. In dat kader zijn aanzienlijke extra middelen toegekend voor deze transitie, te weten: In 2024: eenmalige middelen van in totaal landelijk € 63,9 mln. Ten behoeve van de eerste stappen richting een duurzame infrastructuur. Voor de deelnemende gemeenten is dat circa € 650 K. In de periode 2025 t/m 2034 € 600 mln. Vanaf 2035 een structurele component. De eenmalige extra vergoeding is bedoeld om de eerste stappen te zetten richting een duurzame infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven. Vanuit het financieel toezicht gedeputeerde staten Zuid Holland is naar aanleiding van de begroting 2025 het advies gegeven om het weerstandsvermogen aan te vullen.

Gezien dit standpunt, is het een logische keuze de extra infrastructuur middelen allereerst in te zetten voor de versterking van het weerstandsvermogen (€ 575k). Daarnaast zal een kleiner deel van de eenmalige middelen 2024 (geschat op € 75k) worden ingezet voor de dekking van de gemaakte kosten 2024 van het onderzoek naar een nieuwe duurzame infrastructuur. • Argumenten 1.1 Er wordt een ravijnjaar verwacht in 2026 en de gemeentelijke begroting moet sluitend zijn Door Promen op te roepen om te onderzoeken waar zij mogelijkheden zien om kosten te besparen en inkomsten te vergroten, worden zij nauw betrokken bij de financiële uitdagingen waar de gemeente voor staat met het ravijnjaar 2026 in het vooruitzicht. Tevens oproep om binnen de kaders van de FKGR te begroten. 1.2 Promen blijft niet binnen de gemeentelijke kaders uit de primitieve begroting De formatie met betrekking tot WSW plekken neemt af. Per FTE worden de kosten hoger. Voor Zuidplas nemen de geraamde kosten toe. Promen heeft de gewijzigde geraamde kosten verwerkt in het pagina 2 van 5

onderwerp Eerste begrotingswijziging Promen 2024 en Ondernemingsplan Promen 2025

registratienummer R24.000126

ondernemingsplan. In het verleden namen de kosten per FTE toe, maar nam de formatie zoveel af dat de kosten tegen elkaar wegvielen. Dat is nu niet (meer) zo. 1.3 Het weerstandsvermogen heeft een te lage weerstandscapaciteit. Onder het weerstandsvermogen van Promen wordt het vermogen verstaan om toekomstige tegenvallers op te vangen zonder dat een dergelijke tegenvaller directe consequenties heeft voor het huidige beleid en/of daaraan verbonden activiteiten. Het vrij beschikbare eigen vermogen per 31 december 2021 bedroeg € 2,3 miljoen. De verwachting is dat de stand van het vermogen ultimo 2024, zonder bijsturing, daalt naar € 1,2 miljoen. Het minimaal vereiste weerstandsvermogen is vastgesteld op een niveau van € 1,9 miljoen. Het Team financieel toezicht gedeputeerde staten Zuid-Holland heeft per brief opmerkingen geplaatst bij de te lage weerstandscapaciteit van Promen. Dit team heeft geadviseerd om het huidige weerstandsvermogen op peil te brengen. 1.4 Het ondernemingsplan geeft invulling aan ambities uit Zuidplas Naast het bieden van een werk- en ontwikkelplek voor inwoners met een arbeidsbeperking biedt Promen ook meer ondersteuning die past bij de ambities van de gemeente Zuidplas.

Het vergroten van de taal- en digitale vaardigheid van werknemers, de aandacht voor (beginnende) schulden onder medewerkers en duurzame inzetbaarheid en vitaliteit zijn daar mooie voorbeelden van. Tevens is aandacht voor de steeds groter wordende groep inburgeraars. Op het talentenplein van Promen worden ook kandidaten begeleid die vanuit Inburgering de Z-route volgen. 2.1 bestuur informeren Middels bijgevoegde brief wordt het bestuur geïnformeerd over de zienswijze. • Kanttekeningen 1.1 Er zijn extra middelen benodigd Een deel van de gevraagde middelen valt buiten de invloedsfeer van Promen. Het gaat hierbij om de CAO ontwikkelingen. Deze zijn na het opmaken van het Ondernemingsplan 2024 bekend geworden. De tweede ontwikkeling, de inzet op een duurzame infrastructuur is een keuze in te maken. Echter, het weerstandsvermogen van Promen is onder het minimaal benodigde niveau terechtgekomen. Dit legt een extra financiële druk op de gewenste duurzame infrastructuur. Vanuit het financieel toezicht gedeputeerde staten Zuid Holland is naar aanleiding van de begroting 2025 het advies gegeven om het weerstandsvermogen aan te vullen.

Gezien dit standpunt, is het een logische keuze de extra infrastructuur middelen allereerst in te zetten voor de versterking van het weerstandsvermogen en een kleiner deel van de eenmalige middelen 2024 in te zetten voor de dekking van de gemaakte kosten 2024 van het onderzoek naar een nieuwe duurzame infrastructuur. Promen was bezig met een herstelplan, maar dat is door de incidentele investering op de infrastructuurmiddelen niet meer nodig. Beoogd effect Het uitvoeren van de SW voorziening voor inwoners uit Zuidplas. Het bieden van een werkplek waar inwoners zich kunnen ontwikkelen. Hiervoor is een bedrijf nodig met een duurzame infrastructuur. Wettelijk kader Wet Sociale Werkvoorziening Participatiewet Wet gemeenschappelijke regelingen Artikel 34 en 35 van de Wet op de gemeenschappelijke regelingen pagina 3 van 5

onderwerp Eerste begrotingswijziging Promen 2024 en Ondernemingsplan Promen 2025

registratienummer R24.000126

Beleidskader Actieplan op weg naar Werk Ondernemingsplan Promen 2024 Primitieve begroting Promen 2025 Financiën 1) 1e begrotingswijziging De lokale impact voor de 1e begrotingswijziging voor Zuidplas is een extra bijdrage in 2024 van in totaal € 85.000. Dit bedrag bestaat voor € 37.000 uit de effecten van de CAO-wijziging en € 48.000 voor de gevraagde middelen ten behoeve van de infrastructuur. Dekking kan er worden gevonden in de incidentele bijdragen die Zuidplas vanuit het Rijk heeft ontvangen voor Infrastructuur WSW bedrijven van € 71.000. Dit zijn geen geoormerkte middelen en zijn derhalve toegevoegd aan de algemene uitkering. Daarnaast heeft in 2024 de afrekening plaatsgevonden van de WSW bijdrage van 2023. Dit is een voordeel van € 28.567. De verwerking van de diverse posten zal plaatsvinden met de jaarrekening 2024. 2) Ondernemingsplan 2025 In 2025 voorziet Promen 0,5 SE (sociale eenheid) minder uit Zuidplas dan in primitieve begroting 2025 was opgenomen. Een daling van 1% in aantal arbeidsplaatsen. Tegelijkertijd stijgt de kostprijs per arbeidsplaats met 3,4%. Dit leidt tot hogere kosten voor de gemeente Zuidplas van in totaal € 39.000 op de sociale werkvoorziening. Deze incidentele bijstelling wordt verwerkt in de Zomernota 2025. Communicatie / participatie De ondernemingsplannen worden ter kennisname aangeboden aan de Adviesraad Sociaal Domein.

Aanpak Na besluitvorming van de gemeenteraad wordt Promen hierover geïnformeerd door middel van de bijgesloten zienswijze. Inclusie Promen biedt met het Sociaal Werkbedrijf een werk- en ontwikkelplek voor inwoners met een arbeidsbeperking. Op deze wijze kunnen zij participeren in de maatschappij. Bijlagen 1. Zienswijze op ondernemingsplan 2025 en eerste gewijzigde begroting 2024 U24.005052 2. Begeleidende brief 1ste begrotingswijziging Promen 2024 en1ste begrotingswijziging Promen 2024 E24.004578 3. Aanbiedingsbrief Ondernemingsplan Promen en Prowork 2025, Ondernemingsplan Promen 2025 en Ondernemingsplan Prowork 2025 E24.004574

Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders,

J.F. Weber, Burgemeester

M. Burgmans gemeentesecretaris

pagina 4 van 5

onderwerp Eerste begrotingswijziging Promen 2024 en Ondernemingsplan Promen 2025

registratienummer R24.000126

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Zuidplas; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 19 november 2024; gelet op de artikelen 34 en 35 van de Wet op de gemeenschappelijke regelingen; besluit: 1. De volgende zienswijze (U24.005052) in te dienen op de 1ste begrotingswijziging Promen 2024 en Ondernemingsplan van Promen 2025. 2. Het bestuur van Promen hierover te informeren middels bijgevoegde zienswijze (U24.005052).

Aldus besloten in de openbare vergadering van 10/12/2024

De raad voornoemd, De griffier,

De voorzitter,

M.L. Engelsman

J.F. Weber

pagina 5 van 5