Rv Decembercirculaire 2022 R23.000016
Tekst van het document
*R23.000016*
Raadsvoorstel
registratienummer
onderwerp
R23.000016
Decembercirculaire 2022 portefeuillehouder
behandelend ambtenaar
J.W. Schuurman
M. Stuij
datum
Bijlagen
Openbaar, besloten of geheim
31 januari 2023
1
Openbaar
raadsvergadering 14/03/2023
Aan de raad van de gemeente Zuidplas Toelichting op de beslispunten In de Decembercirculaire 2022 ontvangen wij extra inkomsten in het gemeentefonds. Voor een tweetal middelen geldt dat wij het voornemen hebben om deze begin 2023 te besteden: de energietoeslag en bijzondere bijstand. In dit raadsvoorstel vragen wij hiervoor akkoord. Beslispunten 1. In te stemmen met het beschikbaar stellen van de volgende middelen uit de Decembercirculaire 2022, om tot besteding over te kunnen gaan in 2023: middelen Energietoeslag 2023 van € 599.000. Technisch wordt dit als resultaatbestemming verwerkt bij het raadsvoorstel van de Jaarstukken 2022.
Inhoud van het voorstel De Decembercirculaire 2022 informeert ons over de middelen die wij vanuit het Rijk kunnen verwachten. Behalve afrekeningen van het lopende jaar, bevat deze circulaire ook middelen voor diverse beleidsterreinen. De grootste post betreft middelen om energietoeslag in 2023 uit te keren aan huishoudens tot maximaal 120% van het sociaal minimum. Ook in 2022 hebben wij deze energietoeslag uitgekeerd, via de GR IJsselgemeenten. Toelichting beslispunt Energietoeslag Gebruikelijk bij een decembercirculaire is dat de raad over de uitkomst wordt geïnformeerd via een raadsinformatienota. Eventuele wijzigingen van de begroting worden dan verwerkt bij de eerstvolgende P&C-documenten, zoals bij de Jaarstukken of Zomernota. Echter, vanwege ons voornemen om energietoeslag ook in 2023 te besteden, willen wij ook graag het budget hiervoor aanvragen. Besluitvorming in de gemeenteraad van 4 juli 2023 is hiervoor te laat. Het Rijk werkt aan een wetsvoorstel voor deze Energietoeslag 2023. Naar verwachting treedt deze in juni 2023 in werking en kunnen gemeenten vanaf 1 juli 2023 beginnen met uitkeren. GR IJsselgemeenten moet bovendien rekenen met voorbereidingstijd. Toelichting financiële effecten circulaire De onderstaande tabel geeft een samenvatting van het financiële effect van de circulaire.
pagina 1 van 7
onderwerp Decembercirculaire 2022
registratienummer R23.000016
bedragen * € 1.000
Decembercirculaire 2022 Effect Decembercirculaire 2022 Beginstand vóór Decembercirculaire 2022 Stand Septembercirculaire 2022 Beginstand
2022
2023
2024
2025
2026
71.473 71.473
73.299 73.299
73.676 73.676
73.532 73.532
68.977 68.977
Stand bij Decembercirculaire 2022
72.699
73.326
73.703
73.559
69.004
Bruto uitkomst Decembercirculaire 2022
1.226
27
27
27
27
Mutaties lastenzijde begroting: Energietoeslag 2023 Bijzondere bijstand Wet goed verhuurderschap Totaal reserveringen
-641
-27 -27
-27 -27
-27 -27
-27 -27
Netto effect Decembercirculaire 2022
585
-
-
-
-
-599 -42
De onderstaande tweede tabel geeft een specificatie van de verschillen die het financieel effect bepalen. Overzicht verschillen Decembercirculaire Effect Decembercirculaire 2022 Beginstand vóór Decembercirculaire 2022: Stand Decembercirculaire 2022 Bruto uitkomst Decembercirculaire 2022 Verschillenanalyse (nog zonder reserveringen) 1. Prijs en hoeveelheden eerdere jaren 2. Energietoeslag 2023 3. Meerkosten sociaal domein Oekraïne 4. Bijzondere bijstand 5. Leerlingenvervoer Oekraïne 6. Continuïteit van zorg corona 7. Wet goed verhuurderschap 8. Versterken sociale basis 9. Overig Bruto uitkomst Decembercirculaire 2022 Meenemen in resultaatbestemming JR 2022: Energietoeslag 2023 Bijzondere bijstand Reserveren en afwegen bij Zomernota 2023: Wet goed verhuurderschap Totaal reserveringen Netto effect Decembercirculaire 2022
bedragen * € 1.000
2022 71.473 72.699 1.226
2023 73.299 73.326 27
2024 73.676 73.703 27
2025 73.532 73.559 27
2026 68.977 69.004 27
27
27
27
27
27
27
27
27
-641
-27 -27
-27 -27
-27 -27
-27 -27
585
-
-
-
-
341 599 61 42 41 40 27 75 1.226
-599 -42
Hieronder geven wij per onderdeel toelichting. 1. Prijs en hoeveelheden eerdere jaren Gedurende het jaar zijn er afrekeningen van eerdere jaren binnen gekomen. Ook zijn er diverse posten uit de Septembercirculaire 2022 gereserveerd, maar niet meer besteed in 2022.
pagina 2 van 7
onderwerp Decembercirculaire 2022
registratienummer R23.000016
2. Energietoeslag Deze middelen zijn bedoeld voor het in 2023 uitkeren van energietoeslag aan huishoudens die leven van maximaal 120% van het sociaal minimum. De energietoeslag bedraagt € 1.300 in 2022 en € 1.300 in 2023. De € 599.000 is een voorschot voor 2023, maar niet het hele bedrag. In de Meicirculaire 2023 krijgen wij het resterende bedrag: naar schatting tussen € 900.000 en € 1.100.000. Het Rijk werkt aan een wetsvoorstel voor deze Energietoeslag 2023. Naar verwachting treedt deze wet in juni 2023 in werking en kunnen er vanaf 1 juli 2023 uitkeringen verstrekt worden. Financieel technisch stellen wij bij de Jaarstukken 2022 voor om resultaatbestemming toe te passen voor het bedrag van € 599.000. Dit betekent een toevoeging aan de algemene reserve in het jaar 2022, en een onttrekking in 2023. Per saldo, over de 2 jaren heen, is dit een budgetneutrale mutatie. Omdat de Jaarstukken 2022 pas op 4 juli 2023 behandeld worden in de gemeenteraad, is dit te laat om daadwerkelijk te beginnen op 1 juli 2023. Daarom wordt bij dit raadsvoorstel 2023 gevraagd om het budget te accorderen om te besteden aan de uitkeringen van de energietoeslag. De energietoeslag is voor onze gemeente een financieel risico. Uit de meest recente cijfers van de GR IJsselgemeenten blijkt dat wij meer toeslagen zijn uitbetaald dan het budget. Het tekort is ongeveer € 1 ton.
Ontvangen van Rijk: € 1,7 miljoen. Uitgegeven: € 1,8 miljoen. De minister heeft in de Tweede Kamer aangegeven dat gemeenten niet tekort zullen komen bij het verstrekken van energietoeslag, maar in formele zin is dit niet geregeld. De middelen zijn verstrekt via het gemeentefonds in plaats van via een specifieke uitkering, waardoor er geen verantwoordingsregime is afgesproken met het Rijk. Het is onbekend of er nog een vervolg komt op tekorten van gemeenten. De VNG is hierover in gesprek met het Rijk. 3. Meerkosten sociaal domein Oekraïne Vanwege de komst van Oekraïners in veel gemeenten, zijn ook de kosten van het sociaal domein van gemeenten toegenomen. Hier krijgen gemeenten extra middelen voor. Dit landt in ons jaarrekeningresultaat 2022. 4. Bijzondere bijstand Behalve middelen voor energietoeslag krijgen wij ook middelen voor het verstrekken van extra bijzondere bijstand. Door energiekostenstijging of andere kostenstijgingen kunnen huishoudens geconfronteerd worden met kosten die zij niet kunnen betalen en waarvoor zij bijzondere bijstand kunnen aanvragen. In 2023 bekijken wij de uitputting van het bestaande budget voor bijzondere bijstand en beoordelen wij of verhoging van het budget nodig is. Deze middelen kunnen hier dan dekking voor zijn.
Vooralsnog gaan wij uit van toename van aanvragen bijzondere bijstand, waardoor dit budget als resultaatbestemming bij de Jaarstukken 2022 toegevoegd kan worden. 5. Leerlingenvervoer Oekraïne Vanwege de komst van Oekraïners in veel gemeenten, zijn ook de kosten van het leerlingenvervoer van gemeenten toegenomen. Hier krijgen gemeenten extra middelen voor. Dit landt in ons jaarrekeningresultaat 2022.
pagina 3 van 7
onderwerp Decembercirculaire 2022
registratienummer R23.000016
6. Continuïteit van zorg corona Als gevolg van de coronapandemie zijn ook de kosten van het sociaal domein van gemeenten toegenomen in 2022. Hier krijgen gemeenten extra middelen voor. Dit landt in ons jaarrekeningresultaat 2022. 7. Wet goed verhuurderschap Gemeenten krijgen meer mogelijkheden om malafide verhuurderschap en discriminatie op de huurmarkt gerichter aan te pakken. De Wet goed verhuurderschap zal naar verwachting op 1 juli 2023 in werking treden. Gemeenten krijgen structurele middelen om de wet goed uit te kunnen voeren. In de Meicirculaire 2023 ontvangen gemeenten ook nog incidentele middelen voor de implementatie, maar het bedrag is nog niet bekend. De baten voor de Wet goed verhuurderschap zullen wij verwerken in de Zomernota 2023. Dan zullen wij ook beoordelen welke kosten wij moeten maken om de wet uit te voeren, waarvoor deze middelen dan als dekking kunnen gelden. 8. Verwerken sociale basis Vanuit het programma “Wonen, ondersteuning en zorg voor ouderen” ontvangen wij middelen om de “sociale basis” te kunnen versterken. Hierbij wordt gedacht aan het faciliteren van een breed, laagdrempelig en vindbaar aanbod van activiteiten en ondersteuning in de eigen buurt of wijk. Dit landt in ons jaarrekeningresultaat 2022. 9.
Overige posten Verder ontvangen wij diverse bedragen kleiner dan € 25.000, zoals € 24.000 compensatie inkomstenderving 2021 door corona, € 21.000 voor gezond in de stad en € 13.000 voor het breed offensief arbeidsbeperking. Overige ontwikkelingen gemeentefonds 1. Gesprekken over ravijnjaar 2026 Het gemeentefonds in 2026 fors lager dan in 2025, namelijk € 4,5 miljoen voor onze gemeente. Alle gemeenten hebben te maken met een lager gemeentefonds en daarom wordt er ook wel gesproken over een “ravijnjaar 2026”. In de Septembercirculaire 2022 is te lezen dat er gesprekken het Rijk met gemeenten en provincies werkt aan een nieuwe financieringssystematiek vanaf 2026. In de Decembercirculaire 2022 is geen update van dit proces te lezen. 2. Jeugdhulp De afgelopen jaren is er veel discussie tussen gemeenten en kabinet geweest over ontoereikende middelen voor Jeugdhulp. Vorig jaar oordeelde een arbitragecommissie dat gemeenten structureel € 1,9 miljard erbij zouden moeten krijgen. Dit bedrag kan verminderd worden met nog te nemen maatregelen om kosten te beheersen. Er zijn nog steeds geen structurele toezeggingen van het kabinet over extra middelen. Wel zijn er afspraken tussen het kabinet en gemeenten over de begrotingen. Gemeenten mogen in hun begroting wel fictief rekening houden met a) extra inkomsten en b) besparingen als gevolg van hervormingen in de jeugdzorg.
Zuidplas heeft dit ook gedaan. In de afspraken tussen VNG en Rijk staat dat er geen budgettaire garantie is, en tegelijkertijd dat het Rijk risicodragend is voor het risico dat de hervormingen niet of niet tijdig doorgang vinden. Hierdoor blijft er voorlopig onduidelijkheid op dit dossier bestaan. 3. Middelen klimaat- en energiebeleid pagina 4 van 7
onderwerp Decembercirculaire 2022
registratienummer R23.000016
Bij brief van 25 oktober 2022 zijn gemeenten geïnformeerd over structureel extra middelen die zij kunnen verwachten voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid. Het doel is dat gemeenten personele en materiële kosten kunnen maken om bij te dragen aan klimaat- en energiebeleid. Naar verwachting in het eerste kwartaal van 2023 wordt bekend hoe en voor welk bedrag er middelen uitgekeerd zullen worden. In de brief stond een indicatie van de bedragen, namelijk circa € 770.000 per jaar voor onze gemeente. 4. Extra prijscompensatie Het kabinet heeft in de Najaarsnota 2022 aangekondigd om bij Voorjaarsnota 2023 een extra prijsbijstelling uit te keren gegeven de uitzonderlijke stijgingen van de prijzen. Het gaat om circa € 0,3 miljard per jaar tot en met 2025 en circa € 0,4 miljard vanaf 2026. De definitieve bedragen volgen bij Voorjaarsnota en de verdeling van de middelen over gemeenten zal in meicirculaire 2023 worden opgenomen. Omgerekend naar Zuidplas betekent dit waarschijnlijk extra structurele middelen tussen € 700.000 en € 900.000. 5. Compensatie maatschappelijke instellingen Het kabinet heeft aan de Tweede Kamer aangegeven dat gemeenten € 300 miljoen extra bijdrage kunnen verwachten. Op deze manier kunnen maatschappelijke organisaties ondersteund worden om de gevolgen van stijgende energieprijzen op te vangen.
Naar schatting betekent dit voor ons een bijdrage tussen € 450.000 en € 600.000. Hierbij zou er deels of geheel dekking ontstaan voor het lokale noodfonds van € 550.000 voor energiekostenstijging, vastgesteld in de raad van december 2022 (R22.000086). Het is nog onbekend wanneer gemeenten deze extra middelen in 2023 ontvangen. Beoogd effect Het doel is om de raad te informeren over de middelen uit het gemeentefonds, en om akkoord te vragen voor besteding van de middelen Energietoeslag en Bijzondere bijstand. Wettelijk kader Volgens artikel 189 van de Gemeentewet bezit de raad het budgetrecht. Beleidskader In de financieel technische uitgangspunten van de begroting, bij de Zomernota 2022 vastgesteld, staat: “De Decembercirculaire leidt niet meer tot een begrotingswijziging in het lopende jaar. Eventuele voorof nadelen landen in het resultaat van de Jaarrekening. Eventuele meerjarige financiële effecten worden in de eerstvolgende Zomernota verwerkt.” Om op tijd in 2023 tot besteding van de energietoeslag over te kunnen gaan, stellen wij bij uitzondering voor om niet tot de Zomernota 2023 te wachten tot het vragen van akkoord voor besteding. Financiën De financiële gevolgen worden verwerkt bij de Jaarstukken 2022 en Zomernota 2023. Communicatie / participatie n.v.t. Aanpak n.v.t. Bijlagen A23.000068
Decembercirculaire 2022 pagina 5 van 7
onderwerp Decembercirculaire 2022
registratienummer R23.000016
Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders,
J.F. Weber, Burgemeester
R.C.L. Heijdra gemeentesecretaris
pagina 6 van 7
onderwerp Decembercirculaire 2022
registratienummer R23.000016
Raadsbesluit
De raad van de gemeente Zuidplas; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 31 januari 2022; gelet op artikel 189 van de Gemeentewet; besluit: 1. In te stemmen met het beschikbaar stellen van de volgende middelen uit de Decembercirculaire 2022, om tot besteding over te kunnen gaan in 2023: middelen Energietoeslag 2023 van € 599.000. Technisch wordt dit als resultaatbestemming verwerkt bij het raadsvoorstel van de Jaarstukken 2022.
Aldus besloten in de openbare vergadering van 14/03/2023
De raad voornoemd, De griffier,
De voorzitter,
M.L. Engelsman
J.F. Weber
pagina 7 van 7