Rv Beheerplan IBOR 2022-2025 (R21.000116)

*R21.000116*

Raadsvoorstel

registratienummer

onderwerp

R21.000116

Beheerplan IBOR 2022-2025 portefeuillehouder

behandelend ambtenaar

J.W. Schuurman

D. Buijink/F. Warnaar

datum

Bijlagen

Openbaar, besloten of geheim

23-11-2021

2

Openbaar

raadsvergadering 21/12/2021

Aan de raad van de gemeente Zuidplas Toelichting op de beslispunten Onderhoud aan de openbare ruimte is een kerntaak van de gemeente Zuidplas. Het doel is om de leefomgeving in stand te houden op het afgesproken kwaliteitsniveau. Het beheerplan IBOR geeft inzicht in de doelen, bijbehorende middelen en prestaties voor de periode 2022-2025 waarbij rekening gehouden wordt met de invulling van de taakstelling op IBOR vanuit het herstelplan. Met het vaststellen van de programmabegroting 2022-2025 is het financiële kader vastgesteld. Er wordt voorgesteld om de financiële effecten van de kostenontwikkelingen rondom civiele kunstwerken op te nemen in de Zomernota 2022. Het beheerplan IBOR 2022-2025 is gebaseerd op de huidige beleidslijnen en vastgestelde kwaliteitsniveaus. Beslispunten 1. Het Beheerplan IBOR 2022-2025 vast te stellen. 2. De benodigde financiële middelen voor civiele kunstwerken op te nemen in de Zomernota 2022. Inhoud van het voorstel  Aanleiding Het IBOR-beheerplan is een (financiële) vertaling van bestaande beleidsuitgangspunten op het gebied van wegen, groen, spelen, civiele kunstwerken, openbare verlichting, straatmeubilair en watergangen. De begraafplaatsen, de buitensportaccommodaties, het rioolbeheer en afval maken geen onderdeel uit van het IBOR-beheerplan. Het huidige plan heeft een looptijd tot en met 2021.

De uitgangspunten van dit plan blijven in principe van kracht, namelijk de vastgestelde kwaliteitsniveaus waarbij we het beheer en onderhoud inrichten gebaseerd op 3 pijlers, namelijk gebiedsgericht, integraal en participatief. Bij vaststelling van het huidige IBOR-plan 2018 – 2021 is afgesproken om op frequente momenten de basisinformatie te actualiseren en dit een continu proces te laten zijn. Nieuwe ontwikkelingen op het gebied van beheer openbare ruimte met vernieuwde inzichten tot gevolg en verdere professionalisering hebben sinds de vaststelling in 2017 en de IBOR-update in 2019 plaatsgevonden. Ook is een aantal nader te uit te werken punten uit de IBOR-update 2019 verwerkt en/of uitgevoerd. Zoals bijvoorbeeld het opstellen van de vervangingsopgave boomziekten en plagen (zie bijlage 2, A21.002042), het renovatieplan openbare parken, en het baggerplan is opgesteld. De financiële effecten zijn verwerkt in het IBOR beheerplan 2022-2025. We zijn ten opzichte van de update nog niet in staat geweest om een plan op te stellen met als doel 20 tot 30% van de beschoeiingen om te vormen naar natuurvriendelijke oevers. Hier gaan we de komende periode mee aan de slag.

pagina 1 van 7

onderwerp Beheerplan IBOR 2022-2025

registratienummer R21.000116

Daarnaast is de huidige marktwerking van invloed op de prijsvorming en is het te beheren areaal sinds 2018 door de groei van het aantal woningen toegenomen. Deze ontwikkelingen, inzichten en financiële consequenties zijn vertaald in dit nieuwe Beheerplan IBOR 2022-2025. Het beheerplan is relatief technisch opgesteld. Het is aan de nieuwe gemeenteraad, na de verkiezingen van maart 2022, om een (beheer)visie te vormen en vast te stellen onder andere met betrekking tot de kwaliteit(sdoelen) van de openbare ruimte. Dit vertaalt zich vervolgens in een nieuw beheerplan of update van het huidige plan.

 Argumenten 1.1. Door vaststelling van het IBOR beheerplan 2022-2025 wordt het vastgestelde kwaliteitsniveau van de openbare ruimte (financieel) geborgd. Door het beheerplan vast te stellen wordt de instandhouding van de kapitaalgoederen in de openbare ruimte, op het beschreven kwaliteitsniveau, geborgd. Een uitzondering hierop is het in aanleggen en beheer van natuurlijkvriendelijke oevers. Dit wordt komend jaar verder uitgewerkt. 1.2. Het IBOR beheerplan 2022-2025 geeft inzicht in de invulling van de taakstelling uit het herstelplan. Gelijktijdig met de behandeling van de programmabegroting 2022-2025 in de gemeenteraad, is ook een herstelplan vastgesteld dat invulling geeft in de nodige bezuinigingen om te komen tot een sluitende meerjarenbegroting. Voor het beheer van de openbare ruimte is een taakstelling opgenomen, oplopend tot € 375.000 vanaf 2024. In het beheerplan is nader omschreven op welke assets dit effect zal hebben. 2.1. Vanwege areaalgroei, marktontwikkelingen en benodigd onderhoud zijn extra middelen nodig ten opzichte van de reeds in de begroting opgenomen middelen. In het beheerplan wordt de meest recente informatie omtrent areaal, wijzigingen in kwaliteit en de inspecties van de staat van onderhoud van de kapitaalgoederen gecombineerd met de huidige prijsontwikkelingen in de markt.

Dit leidt tot een verschil in de benodigde en beschikbare financiële middelen zoals opgenomen in de Zomernota 2021 voor de asset Civiele kunstwerken. Om volgens de gewenste kwaliteit invulling te blijven geven aan de kerntaak van de gemeente wordt voorgesteld deze middelen op te nemen in Zomernota 2022.

 Kanttekeningen 2.1. Een verdere verschraling van de onderhoudskwaliteit zorgt voor een lager benodigd budget. Voor het behalen van de beschreven kwaliteit zijn de gevraagde middelen benodigd. Een andere “knop om aan te draaien” is het verder verlagen van de kwaliteit. Hierbij is een belangrijke kanttekening dat de kwaliteit op veel assets al laag te noemen is, door eerdere financieel gemotiveerde keuzes. Beoogd effect Het Beheerplan IBOR 2022-2025 maakt inzichtelijk wat de doelen, bijbehorende middelen en prestaties voor de periode 2022-2025 zijn, voor de beheeronderdelen (assets) Verharding, Groen, Civiele kunstwerken, Sport en spelen, Straatmeubilair en verkeersborden, Openbare verlichting en Verkeersregelinstallaties, Water en een aantal overige beheeronderdelen.

pagina 2 van 7

onderwerp Beheerplan IBOR 2022-2025

registratienummer R21.000116

Wettelijk kader Het Beheerplan IBOR en moet voldoen aan de vereisten van het BBV (Besluit begroting en verantwoording). Een deugdelijk meerjarig uitvoeringsprogramma en de relatie met de voorziening (stand en toekomstige stortingen en onttrekkingen) is hiervoor noodzakelijk. De beheerder van de openbare ruimte moet met diverse wettelijke bepalingen rekening houden. Centraal staat een algemene zorgplicht van de gemeente voor een veilige omgeving, gebaseerd op het Burgerlijk Wetboek en de Wegenwet. Het Burgerlijk Wetboek regelt de aansprakelijkheid van beheerders van openbare voorzieningen voor schade van burgers, waarbij de bewijslast is omgedraaid. Hiernaast verwijst het IBOR beheerplan naar diverse wetten en juridische kaders zoals:  Wegenwet Wet Milieubeheer:  Wet natuurbescherming:  Juridisch kader ziekten en plagen:  Bouwbesluit  Regeling Bouwbesluit  Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen

Beleidskader De verschillende beleidskaders op assetniveau zijn in het beheerplan opgenomen. Een algemeen beleidskader is dat de gemeente Zuidplas de systematiek van integrale beheerplannen hanteert. Het beleid ten aanzien van onderhoudskwaliteit is in het beheerplan beschreven. Het voorliggende beheerplan kenmerkt zich door de verwerking van enkele autonome ontwikkelingen die uiteindelijk tot hogere beheerkosten leiden. Conform het beleid brengen we deze verwachtte kosten in beeld en worden deze verwerkt in de zomernota van ieder jaar. Leeftijd van het areaal Een groot deel van het areaal is voortgekomen uit na-oorlogse nieuwbouwontwikkelingen. De eerste aanleg is destijds gefinancierd vanuit de grondexploitaties. Dit areaal is in toenemende mate aan vervanging toe en de kosten hiervan worden steeds meer zichtbaar in de vervangingsplannen Kostenontwikkeling De kosten voor materialen, lonen, brandstoffen maar ook bijvoorbeeld voor participatie drukken zwaar op de budgetten. De stijgende kosten zijn voor zover mogelijk verwerkt in de voorliggende cijfers. Groeimechanisme Vanaf 2021 tot en met 2025 verwachten wij een areaalstijging van 9%. In de update van het IBOR plan 2019 is hierbij de procesafspraak gemaakt om areaaluitbreiding via de Zomernota inzichtelijk te brengen en door te rekenen in relatie tot de beschikbare budgetten.

Voor de assets wegen, groen en openbare verlichting vergelijken we de daadwerkelijke areaaluitbreiding van dat jaar met de prognose die we in het voorgaande jaar hebben gemaakt. Voor de overige onderdelen hebben we geen prognose beschikbaar en zullen dit via de beheerplannen corrigeren of direct via de hiervoor meest geschikte P&C-instrumenten. Voor het onderdeel civiele kunstwerken hadden we in 2019 nog geen nieuw sectoraal beheerplan civiele kunstwerken tot onze beschikking hetgeen nu wel is opgesteld. Vanaf 2019 zijn er ruim 100 civiele kunstwerken bijgekomen in het areaal.

pagina 3 van 7

onderwerp Beheerplan IBOR 2022-2025

registratienummer R21.000116

Financiën In het beheerplan IBOR is een financiële onderbouwing opgenomen van de benodigde middelen over de verschillende jaren, uitgesplitst naar de verschillende assets en de wijze van onderhoud (klein onderhoud, groot onderhoud en vervangingsinvesteringen). Het laatste onderscheid is noodzakelijk aangezien klein onderhoud ten laste van de reguliere begroting (exploitatie) komt en de kosten van groot onderhoud met de betreffende voorziening wordt verrekend. Voor de (vervangings)investeringen geldt dat we de kapitaallasten meerjarig binnen de begroting opvangen. Hierbij dient opgemerkt te worden dat investeringen die in 2025 worden gedaan, vanaf 2026 en verdere jaren middels kapitaallasten hun beslag leggen op de meerjarenbegroting. Doordat op dit moment jaarschijf 2026 geen onderdeel uitmaakt van de (meerjaren)begroting is dit niet zichtbaar, maar wel een onomkeerbaar feit. In de volgende tabel is te zien welke aanvullende middelen via de Zomernota 2021 verwerkt zijn in de Programmabegroting 2022-2025. De aanvullend benodigde middelen ten behoeve van het beheer en onderhoud van civiele kunstwerken worden opgenomen in de Zomernota 2022. Wat hierbij opvalt is dat de vervangingsopgave gecombineerd met Groot Onderhoud voor 2022 en 2023 fors is.

Dit heeft te maken met een behoorlijk aantal (met name) bruggen die zijn aangelegd vanuit nieuwbouwlocaties en gefinancierd uit de grondexploitatie, die nu einde levensduur zijn. De levensduur van een aantal kan met groot onderhoud verlengd worden, maar het gros hiervan dient op korte termijn vervangen te worden.

pagina 4 van 7

onderwerp Beheerplan IBOR 2022-2025

registratienummer R21.000116

Zoals in het overzicht is aangegeven, worden voor civiele kunstwerken een aantal financiële middelen opgenomen in Zomernota 2022. Het betreft jaarlijks een verhoging van de exploitatie met € 44.000, een extra dotatie in de voorziening van resp. € 269.000, € 227.000, € 138.000 en € 363.000 in 2022 t/m 2025. Ook worden in deze jaren opeenvolgende extra investeringen gedaan van: € 1.889.000, € 307.000, € 354.000 en € 383.000. Deze worden meerjarig afgeschreven via de kapitaalslasten zoals omschreven in het IBOR beheerplan 2022-2025. Communicatie / participatie Participatie maakt een vast onderdeel uit van de verschillende onderhoudswerkzaamheden op assetniveau. Voor de totstandkoming van het (technisch ingerichte) Beheerplan IBOR 2022-2025 is geen participatietraject doorlopen. Een vorm van participatie is meer op zijn plaats bij de nog op te stellen Beheervisie Openbare Ruimte.

pagina 5 van 7

onderwerp Beheerplan IBOR 2022-2025

registratienummer R21.000116

Aanpak Na vaststelling van het Beheerplan wordt het onderhoud van de openbare ruimte conform vastgesteld kwaliteitsniveau uitgevoerd.

Bijlagen 1. Beheerplan IBOR 2022-2025 (A21.002058) 2. Rapportage “Vervangingsopgave bomen gemeente Zuidplas 2021-2030” (A21.002042)

Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders,

J.F. Weber, Burgemeester

R.C.L. Heijdra gemeentesecretaris

pagina 6 van 7

onderwerp Beheerplan IBOR 2022-2025

registratienummer R21.000116

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Zuidplas; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 23 november 2021; gelet op de Gemeentewet en het Besluit begroting en verantwoording; besluit: 1. Het Beheerplan IBOR 2022-2025 vast te stellen. 2. De benodigde financiële middelen voor civiele kunstwerken op te nemen in de Zomernota 2022.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 21/12/2021

De raad voornoemd, De griffier a.i.,

De voorzitter,

E.G. Bunt

J.F. Weber

pagina 7 van 7