INGETROKKEN 2026M34 Coalitieakkoord Versterking bescherming groene structuurlijnen - Platform Zuidplas 06.07.2026

Platform Zuidplas Motie Versterking bescherming groene structuurlijnen Zuidplas In onze dorpen worden bouwwerken op de lijst rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten beschermd. De bescherming van de dorpsgezichten is minder goed geregeld. Een beschermd dorpsgezicht is een gebied met een bijzonder cultuurhistorisch karakter. Het doel is om de historische identiteit, zoals de oude bebouwing, wegenstructuur én het groen, te behouden. Platform Zuidplas wil typerende structuurlijnen beter beschermen. Momenteel wordt er door het ambtelijk apparaat gewerkt aan een nieuwe groenstructuurvisie, deze was verwacht in 2025. Deze motie heeft tot doel onze karakteristieke dorpse groenstructuur (linten) te beschermen tot de groenstructuurvisie klaar is en in de raad kan worden besproken. De raad van de gemeente Zuidplas, in vergadering bijeen op 6 juli 2026, Constaterende dat: -

-

-

De Groenstructuurvisie in ontwikkeling is waarbij participatie een verplicht onderdeel vormt. Uit de gebiedspaspoorten Moordrecht, Zevenhuizen, Moerkapelle en Nieuwerkerk a/d IJssel blijkt dat inwoners in alle dorpen meer groen, betere verbindingen, hogere biodiversiteit en een herkenbare dorpse identiteit wensen; In de Nota Omgevingskwaliteit, de Verordening fysieke leefomgeving Zuidplas 2023, het Groenstructuurplan, de Gebiedspaspoorten en het Bomenbeheerplan knotwilgenlanen worden aangemerkt als structuurlijnen met een hoge cultuurhistorische en landschappelijke waarde; Voor structuurbomen en structuurlijnen in deze beleidskaders beschermingsregels gelden, waaronder behoud van de lijn, herplantplicht binnen dezelfde structuur, en een zorgvuldige toetsing bij ruimtelijke ingrepen.

Overwegende dat: -

De gebiedspaspoorten duidelijk maken dat typerende groenstructuren essentieel zijn voor de dorpsidentiteit; De Omgevingswet vraagt om een goede omgevingskwaliteit en een integrale benadering van groen, erfgoed, landschap en openbare ruimte; Er regelmatig werkzaamheden plaatsvinden waar typerende knotwilgen, onderdeel van een structuurlijn, mogelijk gekapt worden. Zoals op de ’s Gravenweg in Nieuwerkerk a/d IJssel; Gemeenten provinciaal aangewezen cultuurhistorisch waardevolle linten (zoals opgenomen in de CHS, erfgoedlijnen, dijklinten en jaagpaden) expliciet in hun omgevingsplannen moeten opnemen en beschermen, omdat deze provinciale aanwijzing niet automatisch doorwerkt in het gemeentelijke omgevingsplan.

Verzoekt het nieuwe college: -

Een kaart “Cultuurhistorische groene structuurlijnen” op te stellen, waarin alle bestaande historische boomstructuren, knotwilgenlanen, en groenlinten die het dorpse aanzicht

-

-

bepalen worden aangewezen als te beschermen groenstructuren. Deze kaart Q4 2026 ter vaststelling aan de raad aan te bieden, zodat deze kan worden opgenomen in de Groenstructuurvisie, de Nota Omgevingskwaliteit en het omgevingsplan; Voor alle projecten die invloed hebben op deze groenstructuren — zoals wegverbetering, parkeeroplossingen, herinrichting of kap — verplicht een: • boom-effectanalyse, • landschappelijke toets, • cultuurhistorische toets, • alternatievenonderzoek, uit te voeren en dit vooraf aan de raad ter controle en ter goedkeuring voor te leggen. Hierbij geldt dat de kap hiervan vergunning plichtig is; Totdat deze bescherming is vastgelegd, geen kap of aantasting van cultuurhistorische groenstructuren en/of knotwilgenlanen (volgens Bomenbeheerplan 2016–2030; Gebiedspaspoorten Zuidplas; CHS, Erfgoedlijn Waterlinie zoals in bijlage), toe te staan, tenzij sprake is van acute veiligheidsrisico’s, of een zwaarwegend maatschappelijk belang, en de raad hierover vooraf toestemming voor is gevraagd.

En gaat over tot de orde van de dag. Marjan Domhof Fractie: Platform Zuidplas

Bijlage: Overzicht van structuurlinten Groen lint / locatie

Bronnen

’s-Gravenweg (Nieuwerkerk)

Bomenbeheerplan 2016–2030; Gebiedspaspoorten Zuidplas; CHS

IJssellaan – knotwilgenrijen

Bomenbeheerplan; Gebiedspaspoorten Zuidplas; CHS; Erfgoedlijn Waterlinie

Ringvaart – dijklinten met knotwilgen

Bomenbeheerplan; Gebiedspaspoorten Zuidplas; CHS

Zevenhuizer Verlaat – Rottekade

Gebiedspaspoorten Zuidplas; CHS; Erfgoedlijn Trekvaarten

Dorpsstraat Zevenhuizen – laanstructuur

Gebiedspaspoorten Zuidplas; CHS

Middelweg Moordrecht – dijklint

Gebiedspaspoorten Zuidplas; CHS

Knotwilgenlanen langs watergangen (gemeentebreed)

Bomenbeheerplan; CHS

Historische verkavelingslijnen Zuidplaspolder

Bomenbeheerplan; CHS

Dijklinten Hollandsche IJssel (Moordrecht/Nieuwerkerk)

Gebiedspaspoorten Zuidplas; CHS; Erfgoedlijn Waterlinie

Raadhuisstraat Moerkapelle – dorpsentree

Gebiedspaspoorten Zuidplas; CHS