GEWIJZIGD Rv Zomernota2021 R21.000069

*R21.000069*

Raadsvoorstel Onderwerp

Registratienummer

Zomernota 2021

R21.000069

Raadsvergadering

Portefeuillehouder

Behandelend ambtenaar

13/07/2021

D.A. de Haas

D. Laurijssens / L. Evers

Datum

Bijlagen

Openbaar, besloten of geheim

08/06/2021

8

Openbaar

Aan de raad van de gemeente Zuidplas Toelichting op de beslispunten De zomernota geeft inzicht in het huidige financiële meerjarenbeeld, de maatregelen vanuit het herstelplan 2.0 “traject keuzes maken” en de financieel technische uitgangspunten. De zomernota geeft de kaders en uitgangspunten weer voor de opstelling van de programmabegroting 2022-2025. Beslispunten 1. De wijzigingen op het bestaand beleid vast te stellen; 2. De mutaties op de investeringen voor het begrotingsjaar 2021 vast te stellen zoals opgenomen in bijlage 4 van de Zomernota 2021; 3. De mutaties op de investeringen voor de jaren 2022-2025 op te nemen in het meerjareninvesteringsplan (MIP) zoals opgenomen in bijlage 4 van de Zomernota 2021; 4. De mutaties op de reserves en voorzieningen vast te stellen zoals opgenomen in bijlage 5 van de Zomernota 2021; 5. De financieel technische uitgangspunten vast te stellen; 6. De voorstellen tot nieuw beleid vast te stellen zoals opgenomen in tabel 2 van de Zomernota 2021; 7. Akkoord te gaan dat het college de voorgestelde maatregelen uit het herstelplan 2.0 (A21.001013), indien nodig, inzet om bij de opstelling van de Programmabegroting 2022-2025 te komen tot een structureel sluitende begroting voor 2025 en deze amendeerbaar aan u voorlegt met de begrotingsbehandeling op 9 november 2021. 8. De Zomernota 2021 inclusief erratum (A21.001170) vast te stellen (A21.001016).

9. De hierbij behorende begrotingswijziging (A21.001019) vast te stellen; 10. Kennis te nemen van de financiële uitkomsten van de Meicirculaire 2021 (Z21.001564); 11. De begrotingswijziging van de Meicirculaire 2021 (A21.001015) vast te stellen.

Inhoud van het voorstel Aanleiding Een kader creëren voor een structureel sluitende begroting 2022-2025 was een flinke uitdaging. Als gevolg van de tekorten in het sociaal domein, maar ook de verminderde uitkering in het gemeentefonds en onze groeiende gemeente, was en is het uitgangspunt voor de begroting 2022-2025 niet rooskleurig. Dat is zelfs in de loop van het proces tot deze zomernota nog minder rooskleurig geworden toen de effecten van de Meicirculaire bekend werden. Daarmee is de ruimte voor (nieuw) beleid helaas nog verder onder druk komen te staan dan eerder gedacht. Het college heeft er echter in de afgelopen maanden steeds voor gekozen om geen paniekvoetbal te spelen, de druk op het Rijk ten aanzien van het sociaal domein en de opschalingskorting hoog te pagina 1 van 7

Onderwerp Zomernota 2021

Registratienummer R21.000069

houden en te werken aan een traject waarin we keuzes maken. Met de kaders van de gemeenteraad in de hand zijn we op zoek gegaan naar passende maatregelen om een structureel sluitende begroting mogelijk te maken. Voorafgaand aan het maken van keuzes heeft het college geconstateerd dat een aantal uitgangspunten op het financiële speelveld van belang zijn.  Zo bepaalt de provinciaal toezichthouder dat of het eerste (2022) of laatste jaar (2025) van de meerjarenbegroting structureel sluitend moet zijn.  Daarnaast heeft het Rijk onlangs bekend gemaakt extra middelen beschikbaar te stellen voor de jeugdzorg, echter alleen voor 2022. Deze kunnen (nog) niet structureel worden doorgetrokken. Het college constateert daarmee dat het geprognosticeerde tekort het kleinst is in 2022 en het tekort en ook de onduidelijkheden het grootst zijn in 2025. Zo wordt de ontwikkeling van de algemene uitkering na 2022 nog minimaal 10 keer de komende jaren bijgesteld middels circulaires en moet het kabinet nog een besluit nemen over het al dan niet structureel maken van de nieuwe middelen voor Jeugdzorg, het abonnementstarief voor de Wmo en de eventuele afschaffing van de opschalingskorting. Op basis van de bovenstaande uitgangspunten heeft het college gekozen voor een financiële en maatschappelijke strategie waarin we voor 2022 en de jaren daarna stevige keuzes maken.

Maar tegelijkertijd houden we ook de ruimte om na 2022 en verder, in de verwachting dat het Rijk haar verantwoordelijkheid structureel voor het sociaal domein neemt, de daar genoemde keuzes niet te hoeven maken of terug te kunnen draaien. Om die ruimte te hebben en te houden vinden wij het naar de samenleving van Zuidplas ook meer dan verantwoord om een deel van onze algemene reserve in te zetten in de eerste jaren van de meerjarenbegroting. Toch is en blijft het pijnlijk dat door de financiële situatie en het vooralsnog uitblijven van structurele Rijksmaatregelen we keuzes moeten maken. Er zijn pijnlijke gevolgen voor iedereen. Voor alle inwoners, ondernemers en ook voor de voorzieningen op het gebied van onderwijs, sport en cultuur. Gelukkig heeft het college geen voorstellen voor hoeven leggen aan u als raad om voorzieningen te sluiten. Ze zijn tevens pijnlijk omdat ze deels tegenovergesteld zijn aan wat we beogen (we willen investeren in preventie om zwaardere vormen van zorg te voorkomen, maar doordat de uitgaven in zorg zo stijgen zonder keuzevrijheid - moeten we nu juist bezuinigen op preventie), pijnlijk omdat de tekorten in het sociaal domein ook leiden tot bezuinigingen op andere gemeentelijke taken. Ook de komende periode zal het college niet stil blijven zitten.

Met de VNG pleiten wij er bij het Rijk voor om deze maand nog helderheid te geven over het structureel doortrekken van de nieuwe middelen voor de jeugdzorg. We gaan op zoek naar andere manieren van werken (voorzieningen, openbare ruimte, werk en inkomen) zodat we de pijnlijke maatregelen op langere termijn niet hoeven te effectueren en/of ruimte kunnen maken voor nieuw beleid. Wanneer er alsnog extra structurele middelen vanuit het Rijk komen, heeft de raad de mogelijkheid om een deel van de voorgelegde maatregelen terug te draaien/niet op te nemen.

pagina 2 van 7

Onderwerp Zomernota 2021

Registratienummer R21.000069

Argumenten 1 t/m 4 De wijzigingen/mutaties resulteren in de bijgestelde meerjarenbegroting 2021 – 2024 Met de voorgestelde bijstellingen per programma worden de budgetten op het niveau gebracht dat het college noodzakelijk acht om uitvoering te kunnen blijven geven aan de te bereiken doelstellingen. Deze vormen de basis voor de nog op te stellen Programmabegroting 2022-2025. De wijzigingen op de investeringen voor het begrotingsjaar 2021 worden ter vaststelling voorgelegd. Wat betreft de wijzigingen in de jaren 2022-2025 wordt voorgesteld om deze in het meerjaren investeringsplan (MIP) op te nemen. Het MIP wordt opgenomen in de Programmabegroting 2022-2025. De daadwerkelijke besluitvorming voor de investeringen die opgenomen zijn in het MIP voor jaarschijf 2022, vindt plaats met de behandeling van de Programmabegroting 2022-2025. De wijzigingen op de reserves en voorzieningen worden voor de jaren 2021-2025 ter vaststelling aan u voorgelegd. 5. De Financieel Technische Uitgangspunten (FTUP) vaststellen De financieel technische uitgangspunten vormen de technische handleiding (basis) voor het college voor het opstellen van de programmabegroting. 6. Instemmen met de voorstellen voor nieuw beleid Onderstaande onderdelen zijn opgevoerd als nieuw beleid. Het kan zijn dat dit reeds een bestendig beleid was maar dat er nog geen structurele middelen beschikbaar voor waren.

Hiermee wordt het budget alsnog beschikbaar gesteld. Voorstellen voor nieuw beleid

2022

2023

Opvoeren nieuw beleid zomernota Kader participatie Stichting ZO! Omgevingsplan Aanleg glasvezel Duurzaamheid en klimaatadaptatie Erfgoedvisie 3e kunstgrasveld Moerkapelle Blaashal Rolschaatsbaan Renovatie sportcentrum Zuidplas Verbouwen dorpshuis Op Moer (neutraal) Verbouwen dorpshuis Swanla Totaal

110 560 150 -110 200 100 1.010

110 545 150 -110 200 100 39 31 6 66 46 1.183

2024 2.025 Bedragen x € 1.000

110 229 150 -110 200 100 39 31 6 65 46 866

110 229 150 30 100 39 30 6 65 46 805

7. Instemmen met de door het college voorgestelde maatregelen vanuit het Traject Keuzes maken Met het vaststellen van eventuele maatregelen geeft u als raad aan welke maatregelen wel en welke maatregelen niet door het college gebruikt mogen worden in de opstelling van de Programmabegroting 2022-2025 om te komen tot een structureel sluitende begroting in het begrotingsjaar 2025. Voor meer inzicht verwijzen wij u naar het kopje Financiën en de bijlage herstelplan 2.0 8. Instemmen met de Zomernota 2021 De zomernota vormt de basis voor de begroting 2022. 9. Vaststellen van de begrotingswijziging Zomernota 2021 In deze begrotingswijziging zijn de financiële uitkomsten van de Zomernota 2021 verwerkt

pagina 3 van 7

Onderwerp Zomernota 2021

Registratienummer R21.000069

10. Kennisnemen van de uitkomsten van de Meicirculaire 2021 In de raadsinformatienota zijn de financiële uitkomsten opgenomen van de Meicirculaire 2021 die de basis vormen van de Programmabegroting 2022-2025. 11. Vaststellen van de begrotingswijziging Meicirculaire 2021 In deze begrotingswijziging zijn de financiële uitkomsten van de Meicirculaire 2021 verwerkt Kanttekeningen 4 Tekorten Sociaal Domein, onderdeel Jeugd Hoewel er verschillende signalen (uitspraak Eerste Kamer en Arbitragecommissie) zijn dat het Rijk gemeentes tegemoet zal moeten komen voor de tekorten in de Jeugdzorg, is dit nog hoogst onzeker. Met deze mogelijke baten kan op dit moment dus zeer beperkt rekening worden gehouden (alleen incidenteel bedrag voor 2021 en 2022). Echter zelfs in het meest positieve scenario zullen de toekomstige tegemoetkomingen onvoldoende zijn voor een meerjarig sluitende begroting. Het maken van keuzes is dan ook onvermijdelijk. Beoogd effect Met de vaststelling van de afwijkingen/mutaties en de financieel technische uitgangspunten heeft het college de kaders en uitgangspunten om de Programmabegroting 2022 en de meerjarenraming 20232025 op te stellen. Wettelijk kader Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft dat er jaarlijks een programmabegroting en jaarstukken opgesteld moeten worden. De Zomernota 2021 vormt de opmaat naar de Programmabegroting 2022-2025.

Beleidskader Het beleidskader voor de Zomernota 2020 is het Collegeprogramma 2018-2022 "Samen verder bouwen aan Zuidplas" en de eerder vastgestelde P&C documenten. Financiën Bijstellingen in de Zomernota 2021 De eerste tabel geeft inzicht in de saldi van de meerjarenbegroting van de gemeente Zuidplas ten tijde van het opstellen van deze zomernota, de totale bijstellingen en de meerjaren saldi na de bijstellingen en voorstellen in de zomernota. Overzicht mutaties Zomernota 2021 (voor meer inzicht zie financiële samenvatting zomernota) Beginstand Zomernota 2021

2021

2022

2023

180

-3.348

-4.049

1 Bijstellingen bestaand beleid

-244

800

-829

-773

-322

2 Perspectiefnota: beleidskeuzes Totaal mutaties Zomernota

-1.512 -1.756

-1.160 -360

-1.289 -2.118

-829 -1.602

-284 -606

-1.576

-3.708

-6.167

-5.695

-4.419

Meerjarenbegroting na mutaties Zomernota 2021

2024 2.025 Bedragen x € 1.000 -4.093 -3.813

pagina 4 van 7

Onderwerp Zomernota 2021

Registratienummer R21.000069

De meicirculaire is doorgerekend en geeft helaas nog een slechter meerjarig perspectief. In 2021 is echter ook gestart met het herstelplan 2.0 “Keuzes maken”. Onderstaande tabel geeft inzicht in het totale effect van al deze maatregelen. De door het college voorgestelde keuzes bieden voldoende ruimte om ondanks alles toch te komen tot een sluitende begroting in 2025. Onderstaande tabel geeft op hoofdlijnen een beeld. Voor meer informatie verwijzen wij u naar de bijlage herstelplan 2.0. Inzicht in overige ontwikkelingen en maatregelen

2021

2022

2023

Saldi na mutaties Zomernota 2021

-1.576

-3.708

-6.167

1 Effecten meicirculaire 2020

-485

19

-481

-854

-1.008

2 Algemene maatregelen Mogelijkheden keuzes maken Verhoging lokale lasten Gemaximeerder inzet van de algemene reserve Totaal wijzigingen

-485

1.569 939 1.200 3.727

2.078 2.505 2.100 6.202

2.372 2.674 1.400 5.592

2.566 2.703 4.261

Subtotaal na maatregelen en meicirculaire

-2.061

19

35

-104

-158

2024 2.025 Bedragen x € 1.000 -5.695 -4.419

Het college heeft voor een balans gekozen tussen een taakstelling in het sociaal domein, maatregelen en inkomstenverhogende maatregelen en een gemaximeerde inzet van de algemene reserve. Het college hoopt nog steeds op kort termijn op duidelijkheid vanuit het Rijk en heeft daarom aangestuurd op maatregelen die zoveel mogelijk terug te draaien zijn en de basis van het voorzieningenniveau in Zuidplas behoudt. Ook is de lijst met keuzemaatregelen wendbaar en kan bij beter maar ook bij slechter weer aangepast worden ter voorkoming van het doorvoeren van onnodige maatregelen. Ontwikkeling lokale lastendruk Voor het effect van de lokale woonlasten is hieronder inzicht gegeven in de gemiddelde kosten voor een inwoner in de gemeente Zuidplas. De ontwikkeling van de lokale lastendruk laat zien dat de verlaging van de rioolheffing en de te verwachten lagere wateraanslag het effect van de voorgestelde OZB-stijging voor een groot deel compenseert. Indicatie ontwikkeling lokale lastendruk Afvalstoffenheffing Rioolheffing OZB Verwachting verlaging precario wateraanslag

2021 306 210 332 -

2022 306 189 389 -20 +

Totaal

848

864

Stijging per huishouden Stijging in percentage

€

16 1,88%

Communicatie / participatie De Zomernota 2021 wordt gepubliceerd door middel van een persbulletin, persbericht en een persgesprek.

pagina 5 van 7

Onderwerp Zomernota 2021

Registratienummer R21.000069

Aanpak 28-06-2021 Financieel technische tafeltjesavond 30-06-2021 Beleidstechnische tafeltjesavond 13-07-2021 Raadsbehandeling Bijlagen 1. A21.001016 2. A21.001013 3. A21.001019 4. Z21.001564 5. A21.000984 6. A21.001015 7. A21.001170 8. A21.001172

Zomernota 2021 Herstelplan 2.0 keuzes maken behorende bij Zomernota 2021 Begrotingswijziging Zomernota 2021 Raadsinformatienota Meicirculaire 2021 Meicirculaire 2021 BZK Begrotingswijziging Meicirculaire 2021 Erratum Zomernota 2021 Aanvulling herstelplan 2.0 maatschappelijke effecten

Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders,

J.F. Weber, Burgemeester

R.C.L. Heijdra gemeentesecretaris

pagina 6 van 7

Onderwerp Zomernota 2021

Registratienummer R21.000069

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Zuidplas; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 8 juni 2021; gelet op artikel 212 van de Gemeentewet en de hierop gebaseerde verordening ex artikel 212; besluit: 1. De wijzigingen op het bestaand beleid vast te stellen; 2. De mutaties op de investeringen voor het begrotingsjaar 2021 vast te stellen zoals opgenomen in bijlage 4 van de Zomernota 2021; 3. De mutaties op de investeringen voor de jaren 2022-2025 op te nemen in het meerjareninvesteringsplan (MIP) zoals opgenomen in bijlage 4 van de Zomernota 2021; 4. De mutaties op de reserves en voorzieningen vast te stellen zoals opgenomen in bijlage 5 van de Zomernota 2021; 5. De financieel technische uitgangspunten vast te stellen; 6. De voorstellen tot nieuw beleid vast te stellen zoals opgenomen in tabel 2 van de Zomernota 2021; 7. Akkoord te gaan dat het college de voorgestelde maatregelen uit het herstelplan 2.0 (A21.001013), indien nodig, inzet om bij de opstelling van de Programmabegroting 2022-2025 te komen tot een structureel sluitende begroting voor 2025 en deze amendeerbaar aan u voorlegt met de begrotingsbehandeling op 9 november 2021. 8. De Zomernota 2021 inclusief erratum (A21.001170) vast te stellen (A21.001016). 9. De hierbij behorende begrotingswijziging (A21.001019) vast te stellen; 10.

Kennis te nemen van de financiële uitkomsten van de Meicirculaire 2021 (Z21.001564); 11. De begrotingswijziging van de Meicirculaire 2021 (A21.001015) vast te stellen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 13/07/2021

De raad voornoemd, De griffier,

De voorzitter,

P. van Vugt

J.F. Weber

pagina 7 van 7