Getekend Rv Vaststellen inspraak- en participatieverordening R23.000013

gemeente

Zuidplas

Raadsvoorstel registratienummer

onderwerp

R23.000013

Vaststellen inspraak- en participatieverordening portefeuillehouder

behandelend ambtenaar

F. Klovert

E. Reussink

datum

Bijlagen

Openbaar, besloten of geheim

24-01-2023

5

Openbaar

raadsvergadering 14-03-2023

Aan de raad van de gemeente Zuidplas Toelichting op de beslispunten De ‘Wet versterking participatie op decentraal niveau’ is in voorbereiding. Deze wet verplicht gemeenten om de inspraakverordening uit te breiden/te verbreden naar een inspraak- en participatieverordening. Vooruitlopend op de nieuwe wet is ook de invoering van de Omgevingswet voorzien die ook regels stelt ten aanzien van participatie. Om voldoende grip te houden op de participatie door gemeente en initiatiefnemers we voor om de inspraak- en participatieverordening vóór de invoering van de Omgevingswet vast te stellen. Beslispunten 1. Vast te stellen de Verordening inspraak en participatie gemeente Zuidplas 2023, zoals opgenomen in het besluit ‘Verordening inspraak en participatie Gemeente Zuidplas 2023’ (A22.002386), behorende bij dit raadsvoorstel. Inhoud van het voorstel ® Aanleiding De invoering van de Omgevingswet brengt procesmatige en organisatorische veranderingen met zich mee. Er verandert veel met betrekking tot de regels voor de fysieke regelgeving. Ook ten aanzien van participatie verandert er veel. De Omgevingswet verplicht initiatiefnemers zelf te participeren met belanghebbenden. De gemeente neemt deze participatieverslagen mee in de besluitvorming rondom de vergunningen. Ook stelt de Omgevingswet eisen aan de participatie door de gemeente.

Dit gaat verder dan de regels die nu in onze huidige inspraakverordening vermeld staan. De gemeente wil hier vroegtijdig op inspelen. Om hiervoor eenduidige regels te hanteren is het nodig om onze inspraakverordening te verbreden naar een inspraak- en participatieverordening. • Argumenten 1.1 Nieuw wetsvoorstel in de maak Met het wetsvoorstel 'Versterking participatie op decentraal niveau' wil het kabinet de verplichte inspraakverordening verbreden tot een participatieverordening. Inspraak is een sterk gereguleerde manier van participatie en vastgelegd in afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Deze manier van participatie blijkt zeker niet altijd de beste keuze voor de zeer uiteenlopende trajecten die een gemeente uitvoert. Veelal is het de wens om inwoners en andere belanghebbenden vroegtijdig in het proces te betrekken, actief mee te laten denken en in sommige zaken zelfs mee te beslissen. Om participatie breed in de gemeentelijke werkprocessen te integreren is deze nieuwe verordening opgesteld. Hierbij verplicht de gemeente zichzelf, en stimuleert de initiatiefnemers om actief met participatie aan de gang te gaan. pagina 1 van 5

Z ^ rrn

gemeente

TH Zuidplas onderwerp Vaststellen inspraak- en participatieverordening

registratienummer R23.000013

1.2 Invoering Omgevingswet Naast het nieuwe wetsvoorstel voor de participatie vraagt ook de Omgevingswet ons om na te denken over een nieuwe vorm van participatie. De Omgevingswet stelt dat initiatiefnemers hun eigen participatie organiseren. Om dit als gemeente goed te kunnen beoordelen hebben we hiervoor beleid nodig. Ook de overheid moet verplicht aan participatie doen. Dat is centraal geregeld. De overheid moet bij bepaalde instrumenten uit de Omgevingswet (zoals een omgevingsplan, omgevingsvisie, omgevingsverordening) aangeven hoe ze invulling heeft gegeven aan haar participatiebeleid. Onder andere hiervoor heeft uw raad vorig jaar reeds het Kader Participatie vastgesteld. Ondanks dat de Omgevingswet nogmaals is uitgesteld is het wel van belang dat we voor de invoering van de wet onze inspraakverordening hierop hebben aangepast. Om dit goed te kunnen verankeren is het ook nodig om de participatie onder de Omgevingswet te verankeren in een Verordening inspraak en participatie. Ook als de Omgevingswet nogmaals uitgesteld gaat worden vinden we het als gemeente belangrijk initiatiefnemers te betrekken bij de participatie omtrent hun plannen. 1.3 Handvaten voor eenduidige beoordeling De nieuwe verordening participatie biedt eenduidige richtlijnen voor het beoordelen van binnenkomende participatieverslagen bij initiatieven waarvoor het verplicht is participatie te voeren.

Wanneer participatie verplicht is ligt vast in het reeds genomen besluit ‘Beleid inzake participatie Omgevingswet van de gemeente Zuidplas’. Participatie onder de Omgevingswet is echter vormvrij. Een initiatiefnemer is niet verplicht onze richtlijnen na te leven. Bij de beoordeling van vergunningaanvragen zal de wijze waarop vorm gegeven is aan participatie een rol spelen bij de afweging of de vergunning verleend kan worden. Om een eenduidige beoordeling mogelijk te maken is het nodig om in de verordening participatie op te nemen waaraan het participatieverslag moet voldoen. 1.4 Inspraakverordening volledig geïntegreerd in nieuwe verordening Ook nu al hebben we een inspraakverordening die regelt dat er bij de ontwikkeling van nieuw beleid of ruimtelijke planvorming door de gemeente de mogelijkheid is vanuit de omgeving om hun mening te geven. Vaak ligt er dan al een uitgewerkt plan waarin niet veel speelruimte is om veranderingen aan te brengen. Met de nieuwe inspraak- en participatieverordening breiden we het aantal gevallen uit waarin participatie aan de orde is. En daarnaast verzoeken we initiatiefnemers/organisaties (waaronder ook wij als gemeente) al in de fase van ideeënvorming om tafel te gaan met de omgeving om het gesprek over het initiatief te voeren en eikaars voor en tegens mee te wegen. De nieuwe Verordening Participatie vervangt onze huidige Inspraakverordening.

Deze is volledig geïntegreerd in de nieuwe verordening. In de Transpositietabel was/wordt Verordening inspraak- en participatie (A22.002387) is aangegeven waar de artikelen uit de inspraakverordening terug te vinden zijn. De verordening is uitgebreid met participatie onder de Omgevingswet en participatie voor initiatiefnemers. 1.5 Verhouding Kader Participatie en Verordening inspraak en participatie. Het opstellen van een Verordening inspraak en participatie volgt uit het vaststellen van het Kader Participatie. In het Kader Participatie is reeds vastgelegd hoe we om willen gaan met participatie. Dit had nog een juridische vertaling nodig in de verordening. Het Kader Participatie is het beleid waaraan pagina 2 van 5

gemeente

Zuidplas onderwerp Vaststellen inspraak- en participatieverordening

registratienummer R23.000013

we toetsen. Een gemeentelijke verordening is een regeling die geldt voor iedereen binnen de gemeente. Hiermee leggen we dus ons participatiebeleid ook vast voor de burgers. 1.6 Evaluatie van de inspraak- en participatieverordening kan tot bijstellingen leiden. Op het onderdeel participatie bij ruimtelijke initiatieven monitoren we deze op basis van deze verordening. Aan de hand van evaluatie wordt gekeken of de inspraak- en participatieverordening gewijzigd dient te worden. De Omgevingswet treedt in naar verwachting in 2023 in werking maar er is tot 2029 sprake van een overgangsperiode. Niet alle oude plannen (bestemmingsplannen worden tijdelijke omgevingsplannen) zijn al meteen aangepast op de nieuwe wet. Gemeenten hebben tot 2029 tijd om voor hun hele grondgebied delen van het omgevingsplan op te stellen die voldoen aan de Omgevingswet. Dat betekent dat na verloop van tijd het omgevingsplan beter aansluit op de gewenste omgevingskwaliteit en er minder sprake zal zijn van initiatieven die daarvan afwijken.

® Kantekeningen 1.1 De wetgeving is nog niet inwerking getreden. Omdat het wetsvoorstel ‘Wet versterking participatie op decentraal niveau’ nog in een ontwerpfase verkeerde heeft de VNG destijds geen modelverordening, maar een voorbeeld voor een verordening aangeboden als leidraad voor participatiemogelijkheden en deze van een wettelijke basis te voorzien. Er zouden nog wijzigingen in het wetsvoorstel aangebracht kunnen worden die een aanpassing van de verordening noodzakelijk maakt. In dat geval dient de raad de wijziging van de verordening vast te stellen, zodat bij de participatieprocessen in overeenstemming met de wet wordt gehandeld. Omdat de inspraak- en participatieverordening past bij de geplande ontwikkelingen in Zuidplas en de aankomende Omgevingswet, verdient het desondanks de voorkeur om hier alvast mee te gaan werken. 1.2 Uitdaagrecht is niet opgenomen. Het uitdaagrecht, zoals opgenomen in het wetsvoorstel ‘Wet versterking participatie op decentraal niveau’, is niet opgenomen in de nieuwe inspraak- en participatieverordening. Om hier goed vorm aan te geven en de financiële, personele en andere consequenties in beeld te brengen is het nodig om hier, voor opname in de verordening, eerst meer onderzoek naar te doen. Betrokken afdelingen: Juridische Zaken, Communicatie, Ruimtelijke Beleid Kosten en dekking Er zijn geen kosten verbonden aan deze besluitvorming

Beoogd resultaat Met het oog op rechtszekerheid is het van belang om duidelijkheid te scheppen over de mogelijkheden van participatie. Door vaststelling van de inspraak- en participatieverordening worden hierover spelregels vastgelegd en wordt een eenduidige manier van werken mogelijk gemaakt. Zo wordt voor iedereen duidelijk binnen welke kaders onze inwoners in het beleidsproces participeren, op welke wijze zij in verschillende fasen van het beleidsproces betrokken worden en wat zij daarvan mogen verwachten. Communicatie Het besluit en de gevolgen die deze hebben voor de inwoners van en belanghebbenden publiceren we via de gemeentelijke communicatiekanalen. Daarnaast nemen we de algemene toelichting pagina 3 van 5

gemeente

TH Zuidplas onderwerp Vaststellen inspraak- en participatieverordening

registratienummer R23.000013

(A23.000040) op de gemeentelijke website bij het Kader Participatie en de Handreiking voor initiatiefnemers. Kernboodschap Zuidplas bereidt zich voor op de komst van de Omgevingswet. Centraal daarbij staat onder andere het belang van goede participatie bij ruimtelijke initiatieven, Met de nieuwe inspraak- en participatieverordening zet de gemeente Zuidplas een belangrijke stap voor de implementatie van de nieuwe Omgevingswet. Ook is er een handreiking ontwikkeld die initiatiefnemers en inwoners helpt met het participatieproces. Op de participatiewebsite maakzuidplas.nl van de gemeente Zuidplas kunt u hier meer informatie over vinden.

Vervolgprocedure Na besluitvorming zal het besluit worden gepubliceerd. De handreiking voor participatie staat reeds op de participatiewebsite en wordt breed onder de aandacht worden gebracht, zodat hier mee gewerkt kan worden. Bijlagen: 1. Verordening inspraak- en participatie Zuidplas 2023 (A22.002386) 2. Juridische toelichting algemeen en artikelsgewijze toelichting Verordening inspraak- en participatie (A22.002385) 3. Transpositietabel Inspraakverordening naar Verordening inspraak- en participatie (A22.002387) 4. Algemene toelichting voor belanghebbenden (A23.000040) 5. Beantw. Technische vragen Rv Vaststellen inspraak- en participatieverordening (Z23.000624)

Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders,

J.F. Weber, Burgemeester

R.C.L. Heijdra gemeentesecretaris

pagina 4 van 5

gemeente

TN Zuidplas onderwerp

registratienummer

Vaststellen inspraak- en participatieverordening

R23.000013

Raadsbesluit De raad van de gemeente Zuidplas; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 24 januari 2023, nr. B23.000017; gelet op de artikelen 149 en 150 van de Gemeentewet; Overwegende dat het van belang is de betrokkenheid van bewoners bij de ontwikkeling - mede omvattend de voorbereiding, uitvoering en evaluatie - van gemeentelijk beleid en de rol van het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad in deze processen vast te leggen. Dat het daarnaast van belang is de manier waarop de gemeente reageert of ondersteuning biedt aan initiatieven van inwoners, maatschappelijke organisaties, of andere betrokkenen vastte leggen. Besluit vast te stellen de volgende verordening: 1. Verordening inspraak- en participatie gemeente Zuidplas 2023

Ondertekening Aldus besloten in de openbare vergadering van 14 maart 2023.

pagina 5 van 5