Getekend Rv Decembercirculaire gemeentefonds 2020 R20.000113

gemeente

Zuidplas

Raadsvoorstel registratienum m er

onderwerp

R20.000113

Decembercirculaire gemeentefonds 2020

portefeuillehouder

behandelend ambtenaar

D.A. de Haas

J.M. van Dijk

datum

bijlagen

Openbaar, besloten of geheim

9 februari 2021

3

Openbaar

raadsvergadering 23/03/2021

Aan de raad van de gemeente Zuidplas Toelichting op de beslispunten Normaliter is de decembercirculaire van het gemeentefonds een beleidsarme circulaire van BZK waarbij het lopend jaar 2020 wordt bijgesteld. Echter een groot deel van de 3 steunpakketten van het Rijk in 2020 ter ondersteuning van de gevolgen van de coronapandemie, worden beschikbaar gesteld via het gemeentefonds. De betaling is grotendeels ontvangen in 2020. Om de budgetten beschikbaar te houden voor lokale coronasteunmaatregelen, verzoekt het college aan de raad een besluit te nemen vooruitlopend op de resultaatbestemming bij de jaarrekening 2020. Naar de toekomst toe verzoekt het college aan de raad om mandaat te verlenen aan het college over de besteding van de specifieke corona-gerelateerde compensatiepakketten. Met dit mandaat kan het college sneller overgaan tot lokale ondersteuning. Beslispunten 1. Een deel van het jaarrekeningresultaat 2020 ad € 472.000, te weten de coronacompensatiebudgetten, uitbetaald via het gemeentefonds in 2020, geoormerkt te storten in de Algemene Reserve en in 2021 beschikbaar stellen voor het uitvoeren van lokale steunmaatregelen. 2. De budgetten voor het jaar 2021 uit het 3e compensatiepakket ad € 261.000 beschikbaar stellen voor lokale steunmaatregelen 3.

De door het Rijk beschikbaar gestelde corona-gerelateerde steunpakketten, beschikbaar te stellen voor lokale steunmaatregelen, en de verantwoording van de besteding van de gelden te laten plaatsvinden via de P&C- cyclus. 4. Vaststellen van de begrotingswijziging resultaatbestemming 2020 en de begrotingswijziging van de decembercirculaire 2020. lnhoud van het voorstel • Aanleiding Op 16 december 2020 is de decembercirculaire 2020 door het Rijk uitgebracht. Met de decembercirculaire worden gemeenten door het Rijk geïnformeerd over de bijstellingen van het lopend jaar. In Zuidplas is het gebruikelijk dat de raad via een informatienota over deze bijstellingen wordt geïnformeerd. Dit keer vraagt het college u een besluit te nemen. Dat lichten we toe. Met de uitbraak van het coronavirus heeft het Rijk maatregelen genomen die een groot effect hebben op de maatschappij en de economie. Om dit te compenseren zijn inmiddels drie steunpakketten ingericht. Gemeenten worden gecompenseerd voor de extra kosten en inkomstenderving als gevolg van de coronacrisis. Hiermee kan de gemeente de dienstverlening aan inwoners en ondernemers continueren en is er extra steun gegaan naar buurthuizen, sportverenigingen, de cultuursector en pagina 1 van 8

__j | 11

gemeente

Th Zuidplas onderw erp Decembercirculaire gemeentefonds 2020

registratienum m er R20.000113

vrijwilligersorganisaties als de scouting en speeltuinen. Veel van de financiering loopt via gemeenten en daarmee via het gemeentefonds. Het Rijk heeft een groot deel al in 2020 uitbetaald d.m.v. voorschotten. Deze budgetten worden volledig beschikbaar gesteld voor lokale ondersteuningsmaatregelen. Omdat de middelen in 2020 grotendeels door het Rijk zijn uitbetaald, maar door de gemeenten niet volledig kunnen worden besteed in 2020, stelt het college voor om de resterende budgetten opnieuw in 2021 beschikbaar te stellen. Omdat dit een raadsbevoegdheid betreft (budgetrecht) is een raadsbesluit nodig. •

Argumenten

1.1 Coronabudgetten oormerken voor lokale ondersteunende maatregelen. Het rijk heeft specifieke budgetten beschikbaar gesteld voor lokale steunmaatregelen. De raad is hierover in 2020 via een aantal informatienota geïnformeerd. De financiële steun pakketten van het Rijk worden door de raad volledig beschikbaar gesteld voor het uitvoeren van beleid dat nodig is om ondersteunende maatregelen te kunnen nemen voor inwoners, verenigingen en ondernemers in Zuidplas. Omdat de algemene uitkering in principe bestedingsvrij is, kan de raad door het oormerken deze budgetten specifiek maken en daarmee beschikbaar houden voor de lokale steunmaatregelen. 1.2 Coronabudgetten reserveren in de Algemene reserve Omdat de middelen in 2020 door het rijk zijn uitbetaald heeft dit een effect op het jaarrekeningresultaat 2020. Bijstelling van de begroting 2020 is niet meer mogelijk, dus de enige mogelijkheid om de coronabudgetten specifiek beschikbaar te houden, binnen het budgetrecht van de raad, is via resultaatbestemming bij de jaarstukken 2020. De specifieke coronabudgetten worden dan via een raadsbesluit geoormerkt en gereserveerd. Het besluit over de jaarstukken 2020 is geagendeerd voor juli 2021, en daarmee kan de raad ook pas in juli 2021 een besluit nemen over de resultaatbestemming.

Om zo snel mogelijk tot lokale ondersteuning over te kunnen gaan, stelt het college voor om nu bij de decembercirculaire 2020 reeds een besluit te nemen om de specifieke coronabudgetten te reserveren in de algemene reserve en in 2021 beschikbaar te stellen voor lokale ondersteuningsmaatregelen. Met dit besluit kan het college per direct lokale steunmaatregelen nemen. 2.1 College kan tot uitvoering overgaan. Met het beschikbaar stellen van de budgetten voor het jaar 2021 uit het 3e compensatiepakket kan het college overgaan tot uitvoering van lokale steunmaatregelen. 3.1 Het college in staat stellen tot het doen van uitgaven t.b. v. lokale steunmaatregelen gerelateerd aan Rijkscompensatiepakketten. Het Rijk stelt compensatiepakketten op voor medeoverheden om lokaal steun te kunnen verlenen. Financiering loopt grotendeels via het gemeentefonds. Deze geldstromen raken de inkomsten en de uitgaven van de gemeentelijke begroting en daarmee het budgetrecht van de raad. Autorisatie van de begroting is immers voorbehouden aan de raad. Het besluit wordt door de raad bij de P&C-cyclus genomen (juli en november).

Om eerder tot lokale ondersteuning over te kunnen gaan is een raadsbesluit gewenst, waarbij het college door de raad in staat wordt gesteld om, bij nieuwe compensatiepakketten van het Rijk, voorafgaand aan het formele raadsbesluit, over te gaan tot opstellen en uitvoering van lokale steunmaatregelen. Uiteraard passend binnen de bestaande wet- en regelgeving. 3.2 handelen bij een crisissituatie Het voorstel van het college geeft deels invulling aan de oproep van de auditcommissie aan het college om een set van afspraken op te stellen over het handelen in een crisissituatie. pagina 2 van 8

11I

gemeente

TH Zuidplas onderwerp Decembercirculaire gemeentefonds 2020

registratienum m er R20.000113

4 Bijstellen van de begrotingskaders Met het vaststellen van de begrotingswijzigingen worden de baten, de lasten en de reserves bijgesteld conform de besluiten genomen onder punt 1.

•

Kanttekeningen

1.1 Raad neemt voortijdig besluit Het nemen van een voortijdige besluit over resultaatbestemming heeft een negatief effect op het jaarrekeningresultaat 2020. Hiermee ontstaat de kans op een (groter) negatief jaarrekening resultaat 2020 .

1.2 Rijk betaalt uit in 2020, waarom niet in 2021 Met het uitbetalen van het steunpakket heeft het Rijk voor ogen om gemeenten optimaal te faciliteren. Echter, omdat bij gemeenten het budgetrecht bij de raad ligt, en gemeenten gehouden zijn te werken volgens de richtlijnen van de gemeentewet en de BBV, is een aanvullend besluit van de gemeenteraad noodzakelijk, voordat het college tot besteding van deze budgetten over kan gaan. Dit heeft een vertragend effect op de uitvoering. 1.3 Besluit bij budgetoverhevelingen 2020 Ten tijde van het opstellen van het advies over de budgetoverheveling was nog onvoldoende zicht op de voortgang van de lopende compensatiepakketten. Op het compensatiepakket van 16 december 2020 was ook nog geen zicht. 3.1 raad gaat op voorhand akkoord Als de raad dit besluit neemt, gaat het college zodra het rijk een steunpakket uitbrengt ten behoeve van coronacompensatiemaatregelen direct over tot het nemen van passende lokale maatregelen. De raad kan haar kader stellende rol en het budgetrecht dan pas achteraf uitoefenen doordat besluitvorming bij de reguliere P&C-cyclus plaats vindt. Beoogd effect Het college in staat stellen om op basis van de rijkssteunmaatregelen, zo snel als mogelijk, passend binnen de wet- en regelgeving, over te gaan tot lokale steunmaatregelen.

Wettelijk kader - Gemeentewet (artikel 189) - Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) - Financiële verhoudingswet Beleidskader Financiële verordening gemeente Zuidplas 2017 Financiën Decembercirculaire 2020 - Algemene uitkering In decembercirculaire 2020 is het lopende jaar 2020 bijgesteld. De bijstelling is negatief. De bijstellingen op de aantallen en de kortingen op de taakmutaties worden niet verrekend met de beleidsvelden en hebben daarmee een netto-effect op het jaarrekeningresultaat 2020 van -/- € 441.000. pagina 3 van 8

_| | |

gemeente

TH Zuidplas onderwerp

registratienum m er

Decembercirculaire gemeentefonds 2020

R20.000113

3e compensatiepakket van het Rijk. Op 16 december 2020 heeft het Rijk een 3e compensatiepakket medeoverheden bekend gemaakt. Een deel van het compensatiepakket wordt via het gemeentefonds ter beschikking gesteld aan gemeenten. Van het 3e steunpakket voor het jaar 2020 ad € 90.000 wordt voorgesteld om deze middelen te reserveren in 2021 voor lokale ondersteuningsmaatregelen en dit te doen door het bedrag te oormerken in de algemene reserve, en vooruitlopend op de resultaatbestemming bij de jaarrekening 2020 ter beschikking te stellen. Ook wordt voorgesteld om de compensatiegelden voor het jaar 2021 ter hoogte van € 261.000 te reserveren voor lokale ondersteuningsmaatregelen. Via de bijgevoegde begrotingswijziging wordt dit verwerkt in de begroting 2021. In onderstaande tabel is een specificatie opgenomen van de compensatiemiddelen die via het gemeentefonds worden uitbetaald aan gemeenten.

| Decembercirculaire 2020 Steunpakket Rijk 3e tranche via gemeentefonds Decembercirculaire - 3e tranche steunpakket Reserveren voor beleidsveld Aanvullend pakket re-integratie (compensatie corona) Gemeentelijk schuldenbeleid (compensatie corona) Bijzondere bijstand (compensatie corona) Continuïteit van zorg (compensatie corona) Compensatie quarantainekosten (compensatie corona) Impuls re-integratie (compensatie corona) Cultuurmiddelen (Corona) Tweede kamerverkiezingen (Corona) Reserveren voor beleidsveld Reserveren voor beleidsveld Werkelijk effect van deze uitkeringen

2020

2021

2022

bedragen * € 1.000 \ 2023 2024 "

19 17 6 40 8 90 -90

-

45 34 12 24 91 55 261 -261 -j

__^

Per onderwerp wordt het steunpakket toegelicht. Aanvullend pakket re-integratie 2020 €19.000 en 2021 € 45.000 Als onderdeel van het steun- en herstelpakket stelt het kabinet in 2020 en 2021 extra middelen voor de re-integratie van bijstandsgerechtigden beschikbaar (€ 39,306 miljoen in 2020; € 88,438 miljoen in 2021). Gemeenten ontvangen deze extra middelen zodat zij de reguliere dienstverlening op peil kunnen houden nu de instroom in de bijstand toeneemt. Zuidplas: voorgesteld wordt deze budgetten In 2021 beschikbaar te stellen voorde lokale maatregelen.

Gemeentelijk schuldenbeleid 2020 €17.000 en 2021 € 34.000 Als onderdeel van het steun- en herstelpakket stelt het kabinet in 2020 en 2021 extra middelen voor het gemeentelijk schuldenbeleid (€15 miljoen in 2020; € 30 miljoen in 2021) beschikbaar, gelet op de voorziene toename van de armoede- en schuldenproblematiek. Deze extra middelen stellen gemeenten in staat om hun inwoners waar nodig van dichtbij te blijven ondersteunen. Zuidplas: voorgesteld wordt deze budgetten in 2021 beschikbaar te stellen voorde lokale maatregelen. Bijzondere bijstand 2020 € 6.000 en 2021 € 12.000 Als onderdeel van het steun- en herstelpakket stelt het kabinet in 2020 en 2021 extra middelen voor bijzondere bijstand (€ 5 miljoen in 2020; € 10 miljoen in 2021) beschikbaar, gelet op de voorziene pagina 4 van 8

111

gemeente

TH Zuidplas onderwerp

registratienum m er

Decembercirculaire gemeentefonds 2020

R20.000113

toename van de armoedeproblematiek. Deze extra middelen stellen gemeenten in staat om hun inwoners waar nodig van dichtbij te blijven ondersteunen. Zuidplas: voorgesteld wordt deze budgetten in 2021 beschikbaar te stellen voor de lokale maatregelen. Continuïteit van zorg 2020 € 40.000 De VNG en het Rijk hebben in maart, kort na het uitbreken van de coronacrisis, afspraken gemaakt over het bieden van financiële zekerheid en ruimte aan zorgorganisaties en professionals binnen de Jeugdwet en Wmo 2015. De afspraken zijn gericht op het zo goed mogelijk organiseren van continuïteit van zorg voor cliënten en het borgen van het zorgstelsel voor de langere termijn. Er wordt nu € 26 miljoen extra toegevoegd aan het al door gemeenten ontvangen voorschot van € 144 miljoen. Van de aanvullende € 26 miljoen wordt € 20,4 miljoen toegevoegd aan de algemene uitkering (cluster Wmo2015) en € 5,6 miljoen aan de integratie-uitkering Beschermd Wonen Zuidplas: voorgesteld wordt deze budgetten in 2021 beschikbaar te stellen voorde lokale maatregelen. Compensatie quarantaine kosten 2020 €8.000 Met de motie Asscher c.s. heeft de Tweede Kamer gevraagd hoe mensen ondersteund kunnen worden als ze in quarantaine horen te gaan. Het kabinet heeft met gemeenten afgesproken dat zij een rol nemen bij het ondersteunen van mensen die in quarantaine moeten.

Het gaat daarbij vooral om praktische ondersteuning en het continueren van zorg en ondersteuning vanuit de sociaaldomeinwetten voor die burgers die in quarantaine moeten en niet in staat zijn de problemen die daardoor kunnen ontstaan zelf of met hun netwerk op te lossen. Het gaat mogelijk om een groep die niet al in beeld is bij gemeenten. In de quarantainegids die o.a. via de GGD verspreid wordt, worden mensen naar de gemeente en het Rode Kruis verwezen als ze de hulp niet zelf georganiseerd krijgen. Met de VNG is afgesproken dat gemeenten hun vrijwilligersorganisaties en hun toegang/informatiepunten voorbereiden om de mensen in quarantaine die het niet zelf redden, deze ondersteuning te bieden. Dit vraagt ook een duidelijk vraagpunt en snelle handelswijze (binnen 1-3 werkdagen). Ter compensatie van mogelijke extra kosten wordt eenmalig € 4 mln. in 2020 toegevoegd. Zuidplas: voorgesteld wordt dit bedrag in 2021 opnieuw ter beschikking te stellen voorde lokale maatregelen. Impuls re-integratie 2021 € 24.000 Als onderdeel van het steun- en herstelpakket stelt het kabinet in 2020 en 2021 extra middelen voor de re-integratie van bijstandsgerechtigden beschikbaar.

Als aanvulling daarop ontvangen gemeenten in 2021 een tijdelijk impuls voor re-integratie (€ 48,264 miljoen) die gemeenten in staat stelt om de dienstverlening aan mensen die nu als gevolg van de crisis de bijstand instromen te intensiveren. Persoonlijk contact is belangrijk om hen vanuit een uitkeringssituatie naar werk te begeleiden. Zuidplas: voorgesteld wordt dit bedrag in 2021 ter beschikking te stellen voor lokale maatregelen.

Cultuurmiddelen 2021 €91.000 Veel van de culturele instellingen die door gemeenten worden ondersteund, komen door de coronacrisis in de problemen omdat activiteiten niet kunnen doorgaan en eigen inkomsten dalen. Met deze extra middelen worden gemeenten in staat gesteld om deze belangrijke instellingen te ondersteunen en zo de lokale culturele infrastructuur in stand te houden. De verdeling van de middelen vindt plaats naar rato van de Iv3-uitgaven van 2019 aan cultuur. Zuidplas: voorgesteld wordt dit bedrag in 2021 ter beschikking te stellen voor lokale maatregelen. 2e Kamerverkiezingen

€55.000 pagina 5 van 8

j ||I

gemeente

Th Zuidplas onderw erp Decembercirculaire gemeentefonds 2020

registratienum m er R20.000113

Het kabinet stelt een aanvullende compensatie ter beschikking aan gemeenten in verband met de maatregelen die vanwege COVID-19 aanvullend noodzakelijk zijn voor de Tweede Kamerverkiezing. Dit is bedoeld voor onder meer de extra organisatie, het inrichten van stemlokalen en instellen van stembureaus voor vervroegd stemmen, het drukken, opslaan en beveiligen van stembescheiden, de portokosten van briefstembescheiden, het instellen van afgiftepunten en van briefstembureaus. Zuidplas: voorgesteld wordt dit bedrag in 2021 ter beschikking te stellen voor lokale maatregelen. Lopende compensatiepakketten (1e en 2e compensatiepakket van het Rijk) De eerdere compensatiepakketten zijn nog niet volledig uitgevoerd door de gemeente, daarom stelt het college voor om deze budgetten beschikbaar te houden voor de lokale steunmaatregelen. Het nog beschikbare bedrag is € 382.000. Inclusief de budgetten uit het 3e compensatiepakket ad € 90.000, wordt voorgesteld om een bedrag van € 472.000 in 2021 beschikbaar te stellen voor lokale steunmaatregelen. Om dit te effectueren wordt aan de gemeenteraad voorgesteld deze middelen, vooruitlopend op de resultaatbestemming van de jaarrekening 2020, te oormerken in de algemene reserve, en in 2021 beschikbaar te stellen voor het uit te voeren beleid. | S teunp akketten Rijk - Budgetten m eenenem naa r 2021 Totaal beschikbaar steunpakketten

* € 1 .0 0 0 | 2020

Totaal restant steunpakketten Buurt- en dorpshuizen

32

Vrijw illigersorganisaties je ugd

22

Eigen bijdrage W m o (abonnem entstarief) (DU)

34

Lokale culturele voorzieningen (com pensatie corona)

109

Participatie W S W -co ro n a steunpakket

111

Inhaalzorg en m eerkosten Jeugdzorg

74

Totaal lopende com pensatiepakketten

382

3e steunpakket - Aanvullend pakket re-integratie

19

3e steunpakket - Gem eentelijk schuldenbeleid

17

3e steunpakket - Bijzondere bijstand

6

3e steunpakket - Continuïteit van zorg

40

3e steunpakket Com pensatie quarantainekosten Reserveren voor beleidsveld in 2021

8 472

Jaarrekening 2020 In de jaarrekening 2020 volgt een definitieve verantwoording over de algemene uitkering van het jaar 2020. In het jaar hebben ook verrekeningen met betrekking tot voorgaande jaren plaatsgevonden. Dit is conform de systematiek van het gemeentefonds. De uitkering van enig jaar wordt 2 jaar na dato via beschikking door BZK vastgesteld, tenzij nog niet alle informatie beschikbaar is om de uitkering vast te kunnen stellen. Herijking gemeentefonds De herijking van het gemeentefonds is uitgesteld. Het nieuwe verdeelstelsel wordt aan het nieuwe kabinet overgelaten. De ingangsdatum is verschoven naar 1-1- 2023. Als reden noemt de minister BZK de huidige financiële positie van de gemeenten, waaronder de tekorten bij de jeugdzorg. Daarover moet eerst duidelijkheid komen, en die komt pas bij de kabinetsformatie. Dan wordt er besloten of er structureel geld bijkomt voor de gemeenten. Daarmee legt de minister - conform de wens van de VNG - expliciet een koppeling tussen extra geld voor de gemeenten (de koek moet groter!) en de herverdeling van het gemeentefonds. Communicatie / participatie Indien daar aanleiding toe is zal het college actief communiceren over de lokale steunmaatregelen. Aanpak n.v.t. pagina 6 van 8

._j | | |

gemeente

TM Zuidplas onderw erp Decembercirculaire gemeentefonds 2020

Bijlagen A20.0001485 A21. 000170 Z21.000691

registratienum m er R20.000113

BZK - decembercirculaire 2020 Begrotingswijziging - resultaatbestemming 2020 en decembercirculaire 2020 Beantwoording technische vragen inzake Decembercirculaire Gemeentefonds 2020

Met vriendelijke groet, college van burgemeester en wethouders,

J.F. Weber, Burgemeester

R.C.L. Heijdra gemeentesecretaris

pagina 7 van 8

gemeente

Zuidplas onderwerp Decembercirculaire gemeentefonds 2020

registratienum m er R20.000113

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Zuidplas; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 9 februari 2021; gelet op artikel 189 van de gemeentewet; besluit: 1.

Een deel van het jaarrekeningresultaat 2020 ad € 472.000, te weten de coronacompensatiebudgetten, uitbetaald via het gemeentefonds in 2020, geoormerkt te storten in de Algemene Reserve en in 2021 beschikbaar stellen voor het uitvoeren van lokale steunmaatregelen. 2. De budgetten voor het jaar 2021 uit het 3e compensatiepakket ad € 261.000 beschikbaar stellen voor lokale steunmaatregelen 3. De door het Rijk beschikbaar gestelde corona-gerelateerde steunpakketten, beschikbaar te stellen voor lokale steunmaatregelen, en de verantwoording van de besteding van de gelden te laten plaatsvinden via de P&C- cyclus. 4. Vaststellen van de begrotingswijziging resultaatbestemming 2020 en de begrotingswijziging van de decembercirculaire 2020.

Aldus besloten in de openbare digitale vergadering van 23/03/2021

pagina 8 van 8