Getekend Rv Achtervangovereenkomst WSWgemeente Zuidplas R21.000072

gemeente

Zuidplas

Raadsvoorstel registratienummer

onderwerp

R21.000072

achtervangovereenkomst WSW/gemeente Zuidplas portefeuillehouder

behandelend ambtenaar

J. Hordijk

G. Neijenhuijs

datum

Bijlagen

Openbaar, besloten of geheim

15/6/2021

3

Openbaar

raadsvergadering 06/07/2021

Aan de raad van de gemeente Zuidplas Toelichting op de beslispunten Het voorstel betreft een voorgenomen besluit van het college om een nieuwe achtervangovereenkomst te tekenen met het WSW. Het betreft een standaard overeenkomst voor alle gemeenten die is afgestemd met de VNG en het Ministerie van BZK. Vorig jaar heeft 80% van de gemeenten ingestemd met de nieuwe werkwijze en de nu voorliggende vernieuwde achtervangovereenkomst. Conform artikel 7, lid b (het verstrekken van leningen, waarborgen en garanties) van de Financiële verordening gemeente Zuidplas 2017 dient het college voorafgaand aan het ondertekenen van de nieuwe achtervangovereenkomst de gemeenteraad hierover te informeren en in de gelegenheid te stellen wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen. Beslispunten 1. Geen wensen of bedenkingen te uiten bij het voornemen van het college om vóór 1 augustus de nieuwe achtervangovereenkomst WSW/gemeente Zuidplas te tekenen. Inhoud van het voorstel • Aanleiding Het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) hebben ons bij brief van 17 mei 2021 gevraagd om in te stemmen met een nieuwe achtervangovereenkomst. Het WSW borgt leningen van woningcorporaties.

Rijk en gemeenten staan elk voor 50% in de achtervang bij het WSW (25% wordt verdeeld over alle gemeenten en 25% wordt toegerekend aan 1 gemeente die in de leningovereenkomst is vermeld). Dat betekent dat wanneer een corporatie in financiële problemen geraakt, het WSW zorgt dat rente en aflossing van leningen doorgaat. WSW betaalt dit uit eigen kapitaal. Dat kapitaal kan worden aangevuld door obligo bij alle deelnemende corporaties op te halen. Pas wanneer dat onvoldoende is, komen Rijk en gemeenten als achtervanger in beeld om renteloze leningen te verstrekken. Het risico voor de achtervangers is overigens beperkt, tot nu toe heeft WSW daar nooit een beroep op gedaan. Onze gemeente heeft een achtervangovereenkomst met WSW. Wij staan in leningovereenkomsten genoemd voor de volgende corporaties: Vestia, Woonpartners Midden-Holland en Mozaïek Wonen. Voor Vestia staan we niet meer in de achtervang voor nieuwe leningen. Voor Woonpartners en Mozaïek Wonen hebben we een ongelimiteerde achtervangovereenkomst. Er ligt een nieuwe achtervangovereenkomst voor, met een aantal wijzigingen die de positie van WSW ten opzichte van deelnemende corporaties en de achtervangers verduidelijken. Op verzoek van de VNG wordt voor nieuwe leningen ook de verdeling van de tweede 25% achtervang veranderd.

In plaats van 1 gemeente staan alle gemeenten in de achtervang waar een corporatie Daeb-bezit heeft (sociale pagina 1 van 5

gemeente

Zuidplas onderwerp achtervangovereenkomst WSW/gemeente

registratienummer R21.000072

woningbouw en maatschappelijk vastgoed), naar rato van de marktwaarde van dat bezit. Dit voorkomt scheve verdelingen tussen gemeenten. Voor bestaande leningen verandert er niks in de verdeling, maar worden wel enkele algemene veranderingen aangekondigd. Toelichting Wat zijn de belangrijkste veranderingen in de nieuwe standaardachtervangovereenkomst? Een aangepaste verdeelsleutel voor de gemeentelijke achtervang, gebaseerd op de marktwaarde per gemeente van het bezit van elke corporatie. Limitering van de achtervang kan alleen nog als de gemeenten waar een corporatie bezit heeft hier een gezamenlijk voorstel voor doen. De achtervang voor de nieuwe obligolening wordt geregeld. De borgbare doelen zijn aangepast aan de Woningwet 2015. De regels rond herfinanciering van bestaande geborgde leningen zijn aangescherpt. De terugbetaling van renteloze leningen door het WSW aan de achtervangers wordt beter geregeld. Welke veranderingen bevat het wijzigingsvoorstel voor bestaande overeenkomsten? Het gaat om de borgbare doelen, het moment van terugbetaling van renteloze leningen en de definitie van herfinanciering. Deze zijn gelijk aan die in de nieuwe standaardovereenkomst. De wijzigingen in bestaande overeenkomsten worden later dit jaar door WSW aan ons voorgelegd. De komende jaren zullen er feitelijk twee achtervangovereenkomsten naast elkaar bestaan. De oude en de nieuwe.

De nieuwe zullen een steeds groter deel van de totale achtervang gaan uitmaken, in verband met het vervallen van bestaande leningen. De herfinanciering zal dan plaats vinden onder de nieuwe achtervangovereenkomsten. •

Argumenten

1.1

De nieuwe overeenkomst bevat een aantal verbeteringen voor de gemeente als achtervanger

De belangrijkste verbeteringen zijn de inbaarheid bij corporaties door WSW van het obligo, de regels rond herfinanciering en de terugbetaling van renteloze leningen door het WSW aan de achtervangers. 1.2

Het achtervangrisico wordt verdeeld over alle gemeenten waar een corporatie actief is

Alle gemeenten waar een corporatie bezit heeft staan in de achtervang voor geborgde leningen en niet langer één gemeente. De leningen van een corporatie zijn bedoeld voor financiering van activiteiten in het gehele werkgebied van een corporatie. Weliswaar zijn de investeringen in één jaar meestal niet gelijkmatig verdeeld over het bezit, maar over langere tijd bezien vertonen investeringen een afspiegeling van de marktwaarde van het bezit per gemeente. De nieuwe verdeelsleutel wordt jaarlijks geactualiseerd, dus veranderingen in de omvang en waarde van het bezit worden verwerkt. 1.3

Gemeenteraad vooraf informeren voor wensen en bedenkingen

Het voorstel betreft een voorgenomen besluit van het college om een nieuwe achtervangovereenkomst te tekenen met het WSW. Het betreft een standaard overeenkomst voor alle gemeenten die is afgestemd met de VNG en het Ministerie van BZK. Vorig jaar heeft 80% van de gemeenten ingestemd met de nieuwe werkwijze en de nu voorliggende vernieuwde achtervangovereenkomst. Conform artikel 7, lid b (het verstrekken van leningen, waarborgen en garanties) van de Financiële verordening gemeente Zuidplas 2017 dient het college voorafgaand aan het ondertekenen van de nieuwe achtervangovereenkomst de gemeenteraad hierover te informeren en in de gelegenheid te stellen wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen. pagina 2 van 5

gemeente

Zuidplas onderwerp achtervangovereenkomst WSW/gemeente

registratienummer R21.000072

•

Kanttekeningen

1.1

De mogelijkheid tot limitering van de achtervang naar tijd/bedrag/corporatie wordt beperkt

Met de nieuwe achtervangovereenkomst is limitering alleen nog maar mogelijk per corporatie en in overeenstemming met alle gemeenten waar de betreffende corporatie bezit heeft. Dit zal in de praktijk lastig blijken, zeker voor corporaties met bezit in een groot aantal gemeenten. Sturing door de gemeente op investeringen en andere uitgaven van corporaties is voornamelijk mogelijk door vastlegging van de gemeentelijke wensen in de woonvisie en door het maken van prestatieafspraken met woningcorporaties en huurdersorganisaties. 1.2

Het niet (tijdig) tekenen van de nieuwe achtervangovereenkomst heeft forse consequenties

WSW borgt dan geen nieuwe leningen van corporaties meer die nodig zijn voor investeringen (nieuwbouw, verduurzaming) in het corporatiebezit in Zuidplas. Dat betekent dat zo’n corporatie ongeborgde leningen moet aantrekken (met een hogere rente) of dat zij niet meer in Zuidplas kunnen investeren. Dat is niet gewenst. Bestaande geborgde leningen blijven geborgd door WSW en Zuidplas blijft daarvoor in de achtervang staan. De risicopositie van de gemeente verandert daarmee niet. Beoogd effect Dit collegevoorstel is opgesteld om de haalbaarheid van de gemeentelijke volkshuisvestelijke doelstellingen te borgen. Wettelijk kader • Woningwet. Het borgstelsel is gebaseerd op de, artikelen 21d en 44b. • Gemeentewet. Dit is een taak die de gemeente 'vrijwillig' op zich neemt. Beleidskader • Woonvisie 2025, Dorps wonen in Zuidplas, nu en in de toekomst • Prestatieafspraken tussen Zuidplas en de woningcorporaties • Financiële verordening gemeente Zuidplas 2017 artikel 7, lid b (het verstrekken van leningen, waarborgen en garanties) Financiën Dit voorstel heeft niet direct financiële consequenties. Op termijn zal de achtervangpositie in lijn komen te liggen met de waarde van het sociale vastgoed. Momenteel heeft de gemeente een naar ratio kleine achtervangpositie in vergelijking met de relatieve waarde van het sociale vastgoed.

Dat betekent dat andere gemeenten feitelijk gedeeltelijk in de achtervang staan voor het corporatiebezit in Zuidplas. Wanneer bestaande leningen (die vallen onder de bestaande achtervangovereenkomsten) worden geherfinancierd, zal onze achtervangpositie stijgen. Op basis van de cijfers 2019 is de inschatting dat de achtervangpositie voor het bestaande sociaal bezit op termijn zal stijgen met circa 150%. Desalniettemin heeft dit niet direct financiële consequenties, omdat het risico dat we worden aangesproken op deze achtervangpositie als theoretisch wordt ingeschat. Communicatie/ participatie De nieuwe achtervangovereenkomst is ook van belang voor de in onze gemeente werkzame corporaties. Zij worden geïnformeerd nadat de overeenkomst is ondertekend. Aanpak pagina 3 van 5

_111

gemeente

TH Zuïdplas onderwerp achtervangovereenkomst WSW/gemeente

registratienummer R21.000072

De nieuwe achtervangovereenkomst treedt onder voorbehoud van tijdige ondertekening per 1 augustus 2021 in werking. Vanaf dat moment geldt de nieuwe verdeelsleutel over gemeenten en gelden de andere wijzigingen voor nieuwe leningen en herfinancieringen van bestaande leningen. De achtervang voor bestaande leningen blijft ongewijzigd, totdat deze leningen zijn afbetaald of vervangen door herfinanciering. De gemeente Zuidplas ontvangt, net als nu, jaarlijks een overzicht van haar achtervangpositie. Daarbij zal een onderscheid worden gemaakt tussen de bestaande geborgde leningen Bijlagen 1. E21.002411 Brief WSW/VNG aan gemeente Zuidplas, d.d. 17 mei 2021 2. E21.002412 Nadere toelichting aanpassing overeenkomst WSW/gemeente 3. E21.002413 concept achtervangovereenkomst WSW/gemeente Zuidplas Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders,

J.F. Weber, Burgemeester

R.C.L. Heijdra gemeentesecretaris

pagina 4 van 5

^~j 111

gemeente

Th Zuidplas onderwerp achtervangovereenkomst WSW/gemeente

registratienummer R21.000072

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Zuidplas; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 15/6/2021; gelet op artikel 7, lid b Financiële verordening gemeente Zuidplas 2017; besluit: 1. Geen wensen of bedenkingen te uiten bij het voornemen van het college om vóór 1 augustus de nieuwe achtervangovereenkomst WSW/gemeente Zuidplas te tekenen. Aldus besloten in de openbare vergadering van 07/07/2021 De raad voornoemd,

J.J.A. van Houwelingen

pagina 5 van 5