Discussienota Richtinggevende Kaders (Z21.000251)
Tekst van het document
*Z21.000251*
Discussienota Raad Aan de raad van de gemeente Zuidplas
nummer raadsstuk onderwerp Discussienota Richtinggevende Kaders datum
agendapunt
09/02/2021
afzender
portefeuillehouder
behandelend ambtenaar
College van burgemeester en wethouders
D.A. de Haas
C. Tjepkema
registratienummer
bijlagen
openbaar
geheim
Z21.000251
1
ja
nee
Aanvullen en/of aanscherpen Richtinggevende kaders De vraag aan de raad is om de richtinggevende kaders voor het traject Keuzes maken aan te vullen en/of aan te scherpen. Hierbij wordt gebruik gemaakt van aan aantal stellingen die betrekking hebben op de richtinggevende kaders.
Inleiding Aanleiding De meerjarenbegroting van de gemeente Zuidplas laat een sluitende begroting zien in het jaar 2021, maar een tekort op de daaropvolgende jaren. Bij de behandeling van de Programmabegroting 20212024 op 10 november 2020 heeft de raad het college door motie Herstelplan 2.0 verzocht om een degelijk herstelplan met voldoende keuzemogelijkheden voor de raad. Deze motie is ingetrokken, het college heeft wel toegezegd hier gehoor aan te geven. Daarnaast willen we een structureel sluitende begroting en voldoende weerstandsvermogen. Om die reden is het traject Keuzes maken gestart. De uitkomst van dit traject wordt verwerkt in de Zomernota 2021, welke de opmaat is voor de Programmabegroting 2022-2025. De huidige financiële opgave op basis van de huidige inzichten wordt in de volgende tabel weergegeven. Van een aantal zaken is nog niet bekend wat het financiële effect is, deze zijn daarom opgenomen als PM-post. Daarnaast zijn er een aantal opgaven waarover nog een besluit genomen moet worden, maar waarvan het financiële effect nog niet exact bekend is. Ook deze posten zijn daarom als PM-post opgenomen. De totale financiële opgave zal daarom hoger liggen.
Pagina 1 van 5
onderwerp
registratienummer
Discussienota Richtinggevende Kaders
Z21.000251
Tabel financiële opgave Verloop meerjarenbegroting 2021-2024
2021
Meerjarenbegroting na herstelplan
63
2022
2023 2024 Bedragen x € 1.000 -3.573 -4.073 -4.002
1 Reeds genomen besluiten - IKC Koningskwartier
77
185
-32
-28
2 Structurele effecten Zomernota 2021
PM
PM
PM
PM
3 Gemeentefondsontwik k elingen
PM
PM
PM
PM
4 Uitgaven WMO en Jeugdzorg
PM
PM
PM
PM
5 Pijplijn - Grex Swanla Verlaat - Erfgoedvisie, Duurzaamheid, Omgevingswet, Sportvisie, etc.
PM
PM
PM
-25 PM
140
-3.388
-4.105
-4.055
Meerjarenbegroting 2021-2024 na herstelplan
De genoemde opgaven onder het kopje pijplijn zijn een indicatie van opgaven die nog niet financieel vertaald zijn in de meerjarenbegroting. Het te bezuinigen bedrag is fors. Het is college is daarnaast ook bezig met een lobby voor een realistischer vergoeding richting het Rijk voor de taken die bij de gemeente liggen. Hierover zal op korte termijn waarschijnlijk geen duidelijkheid komen. Het college kan er echter niet vanuit gaan dat hierover op korte termijn duidelijkheid ontstaat en zal daarom uitgaan van de grootte van de opgave, zoals hierboven geschetst. Om deze opgave in te vullen is richting nodig. Het is aan de raad om kaders aan te geven en die willen we in dit traject ophalen. Op basis hiervan kan het college invulling geven aan de opgave. Om die reden worden in deze discussienota ter bespreking een aantal richtinggevende kaders voorgesteld, welke worden besproken aan de hand van een aantal stellingen. Met behulp hiervan kunnen nuanceringen of aanscherpingen worden aangebracht. Op basis van de uitkomsten van de discussie stelt het college een voorstel op voor een raadsbesluit over de richtinggevende kaders. Dit raadsvoorstel komt ter bespreking en besluitvorming voor te liggen in de raadsvergadering van 20 april.
Na besluitvorming over de richtinggevende kaders in de raad kan het college in de Zomernota 2021 passende maatregelen voorstellen voor een sluitende meerjarenbegroting. Richtinggevende kaders Hieronder worden de voorgestelde richtinggevende kaders weergegeven. Deze kaders zijn ontstaan door na te denken over een aantal rigoureuze maatregelen, ongeacht de (politieke) gevoeligheid of het eventuele vervelende effect, de uitvoerbaarheid, financiële gevolgen, etc. Ter verduidelijking van de kaders is een aantal rigoureuze maatregelen als voorbeeld weergegeven. De voorbeelden zijn expliciet niet bedoeld als voorstel voor bezuinigingen, maar zijn bedoeld om een beeld te krijgen bij het kader. Richtinggevende kaders: 1. Inclusiviteit (iedereen doet mee) Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan kwijtscheldingen, eigen bijdragen, hulp door inwoners bij maatschappelijke opgaven (net zoals bij het (verplicht) uitvoeren van taken voor leden van een sportvereniging), etc. Pagina 2 van 5
onderwerp
registratienummer
Discussienota Richtinggevende Kaders
Z21.000251
2. Zelfredzaamheid Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan meer door inwoners (samen) laten doen, etc. 3. Andere wijze van dienstverlening Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan dienstverlening naar burger digitaal, alleen op afspraak, dingen niet zelf doen, etc. 4. De gebruiker betaalt Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan nieuwe belastingen, hogere leges, verhoging OZB, meer kosten toerekenen aan heffingen, etc. 5. Aanpassingen aan voorzieningenniveau (zowel huidige als toekomstige) Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan lagere bijdrage aan cultuur- en sportvoorzieningen, meer spreiding van de voorzieningen, alleen wettelijke taken uitvoeren, niveau van dienstverlening/kwaliteit buitenruimte, etc. Invloeden op mogelijke maatschappelijke effecten Hieronder worden de mogelijke maatschappelijke effecten van de richtinggevende kaders weergegeven. De nummers verwijzen naar het richtinggevende kader. De maatschappelijke effecten zijn voor discussie vatbaar. Het is niet zwart-wit. Wat is bijvoorbeeld het effect van het invoeren van betaald parkeren? Omwonenden zullen daar een andere mening over hebben dan de ondernemers uit het gebied dat het betreft. Sommige kaders zullen een maatschappelijk effect hebben, maar kunnen ook een risico met zich meebrengen.
Invloeden op mogelijke maatschappelijke effecten (zowel positief als negatief): - Dorps karakter -> saamhorigheid/sociale cohesie (1, 2, 5) - Fitheid en gezondheid inwoners (1, 2, 4, 5) - Besteedbaar inkomen (1, 4, 5) - Burgerinitiatieven (2, 3, 5) - Leefbaarheid (2, 4, 5) - Vestigingsklimaat (4, 5) - Toegankelijkheid overheid (3, 5) - Inclusiviteit/meedoen (1, 2, 3, 5) Bespreken van de richtinggevende kaders Binnen alle richtinggevende kaders zijn nuances aan te brengen en kunnen zwaardere of lichtere maatschappelijke effecten ontstaan. De mate van acceptatie van de effecten zijn voor een ieder verschillend. Iemand kan bijvoorbeeld achter het richtinggevende kader De gebruiker betaalt staan, maar daar voor kwetsbaren of sportverenigingen een nuance in willen zien. Om de richtinggevende kaders en de nuanceringen daarin te bespreken wordt gebruik gemaakt van een aantal stellingen die betrekking hebben op de richtinggevende kaders. Deze stellingen zijn geen opvatting van het college, maar zijn bedoeld ter facilitering van de bespreking in de raad. Hieronder worden de stellingen per kader weergegeven: Stellingen bij de richtinggevende kaders: 1. Inclusiviteit (iedereen doet mee) a. Meer financiële ondersteuning voor de meest kwetsbaren (denk hierbij aan kwijtschelding, eigen bijdrage en subsidies) b. Meer focus op beleid en communicatie bij de groep meest kwetsbaren c.
Sterkste schouders dragen meer bij aan de samenleving (fysiek openbare ruimte, financieel, ondersteuning kwetsbaren (denk aan taalcoaches, budgetmaatjes, mantelzorg etc.)) 2. Zelfredzaamheid a. Inwoners voeren zelf taken uit met beperkte ondersteuning van de gemeente Pagina 3 van 5
onderwerp
registratienummer
Discussienota Richtinggevende Kaders
Z21.000251
b. De gemeente Zuidplas bepaalt bij haar taken of zij hier een actieve rol in heeft. Is de overheid hier van? c. Eigen initiatief van de inwoner in plaats van actief benaderen vanuit de gemeente 3. Andere wijze van dienstverlening a. Meer digitale dienstverlening b. Meer op afspraak c. Minder maatwerk 4. De gebruiker betaalt a. Invoering nieuwe belastingen (hondenbelasting, parkeerbelasting) b. 100% kostendekkendheid leges en kostenverhaal (kosten voor initiatieven en ondersteuning worden in rekening gebracht bij de indiener) c. Gemeente subsidieert minder aan sport d. Gemeente subsidieert minder aan cultuur e. Gemeente subsidieert minder aan wijk- en buurtactiviteiten f. Een algemene lastenverzwaring voor de inwoners is acceptabel 5. Aanpassingen aan voorzieningenniveau (zowel huidige als toekomstige) a. Voor het spreiden van voorzieningen wordt meer op gemeente- en regioniveau en minder op dorps/kern-niveau gekeken b. Beperken tot alleen wettelijke taken c. Beperken tot wettelijk kwaliteitsniveau/veiligheid d. Gemeente faciliteert minder in niet wettelijke voorzieningen (sportvelden, dorpshuizen, beschikbaar stellen van panden en gronden) e. Ontwikkeling recreatiemogelijkheden/landschapsontwikkelingen beperken f.
Beperken van ambities die geld kosten Hieronder volgen nog twee stellingen die op alle richtinggevende kaders toepasbaar zijn: Lastenverzwaring voor de inwoners is in balans met snijden in voorzieningen Kosten gaan voor de baten uit: de gemeente investeert bedragen om in de toekomst kosten te besparen. Vorm van de bespreking van de raadsbijeenkomst van 16 februari De bedoeling is dat de fracties de kaders en stellingen van tevoren ‘scoren’ op een invulformulier. Dit invulformulier kan digitaal worden ingevuld via de digitale tool SurveyMonkey. De fractievoorzitters van elke partij ontvangen hiervoor per mail een link. Daarnaast zijn de vragen alvast bij deze discussie als bijlage toegevoegd. Per fractie wordt één formulier via SurveyMonkey ingevuld. Het invulformulier moet uiterlijk 15 februari in de avond verzonden zijn. Op de avond van 15 februari zijn tot 22.00u vertegenwoordigers van de organisatie beschikbaar om eventuele onduidelijkheden en vragen op te lossen die mogelijk kunnen ontstaan bij de bespreking in de fracties die avond. Gezien het onderwerp van deze raadsbijeenkomst vindt een vrijere vorm van opiniërende bespreking plaats.
Aan de hand van de door de fracties ingevulde formulieren zal onder leiding van een externe gespreksleider gediscussieerd worden over de richtinggevende kaders die het college zal betrekken bij het raadsvoorstel waarin kaders aan de raad worden voorgelegd (april). De raadsbijeenkomst zal digitaal plaats vinden. Om die reden wordt de fracties gevraagd om per kader een woordvoerder aan te wijzen en dit bij het betreffende kader in te vullen op het formulier. De woordvoerders zullen onder leiding van de gespreksleider per kader discussie voeren.
Overeenkomsten N.v.t.
Pagina 4 van 5
onderwerp
registratienummer
Discussienota Richtinggevende Kaders
Z21.000251
Verschillen N.v.t. Communicatie / Participatie N.v.t. Vervolg 20 april 6 juli
Bijlagen A21.000242
Raadsbehandeling raadsvoorstel richtinggevende kaders: discussie met vaststelling van de te hanteren kaders en nuanceringen binnen de kaders. Raadsbehandeling Zomernota 2021. De zomernota bevat de kaders met de uitwerking en een uitgewerkte financiële onderbouwing voor het herstelplan.
Invulformulier Richtinggevende kaders en stellingen
Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Zuidplas,
J.F. Weber Burgemeester
R.C.L. Heijdra Gemeentesecretaris
Pagina 5 van 5