Bijlage 8 Watertoets gemaal Hitland (geanonimiseerd) A23.001441

RAPPORT Watertoets

ten behoeve van het project vervanging PG Hitland Klant:

Hoogheemraadschap

Referentie:

KGM245-RHD-ZZ-XX-RP-OM-0049

Status

S5/P01

Datum

23

mei

van Schieland en de Krimpenerwaard

2022

& Royal

:

em dd

Projectgerelateerd

îí’Royal

HaskoningDHV

RTT

EE Winpenerwaars

HASKONINGDHV

NEDERLAND

B.V.

Euvelgunnerweg 25A 9723 CV

Groningen

Water & Maritime

Titel document: Sub titel: Referentie:

23 mei 2022

(geanonimiseerd)

Opgesteld door:

(geanonimiseerd)

Datum:

E W

BH8919

(geanonimiseerd) 25-05-2022

(geanonimiseerd) 30-05-2022

Projectgerelateerd

Behoudens andersluidende afspraken met de Opdrachtgever, mag niets uit dit document worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt of worden gebruikt voor een ander doel dan waarvoor het doeument ís vervaardigd. Hasko-

ningDHV Nederland B.V. aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor dit document, anders dan jegens de Opdrachtgever. Let op: dit document bevat mogelijk persoonsgegevens van medewerkers van HaskoningDHV Nederland B.V.. Voordat publicatie plaatsvindt (of anderszins openbaarmaking), dient dit document te worden geanonimiseerd of dient toestemming te worden verkregen om dit document met persoonsgegevens te publiceren. Dit hoeft niet als wet- of regelgeving anonimiseren niet toestaat.

23

mei

2022

T

royalhaskoningdhv.com

Vervanging PG Hitland

Projectnaam: Projectnummer: Auteur(s):

Goedgekeurd door:

3485300

info@rhdhv.com

KGM245-RHD-ZZ-XX-RP-OM-0049 PO1/S5

Datum:

+3188

ten behoeve van het projectvervanging PG Hitland

Datum:

door:

56515154

Watertoets

Status:

Gecontroleerd

Trade register number:

KGM245-RHD-ZZ-XX-RP.OM-0049

ï

Projectgerelateerd

îí’Royal

HaskoningDHV

SChiang

en de

Krimpenerwaard

Inhoud

1

Inleiding

11

Aanleiding

12

Locatie en beschrijving watersysteem

13

Inrichtingsplan

14

Watersysteemanalyse

15

Wettelijke kaders

2

Watertoets

21

Oppervlaktewater — waterkwantiteit

22

Waterkering

23

Waterkwaliteit

eS

3

Conclusie

m

Tabellen Tabel

1-1: Peilbesluit december

2021

Figuren Figuur 1-1: 3D Schets nieuw gemaal Hitland (Bron: RHDHV). Figuur 1-2: Locatie nieuw gemaal Hitland

Figuur 1-3: inrichtingsschets nieuw gemaal Hiltland

Bijlagen Bijlage 1 Ontwerp inrichting

23

mei

2022

KGM245-RHD-ZZ-XX-RP.OM-0049

ü

Projectgerelateerd

ìî’Royal

HaskoningDHV

1

Inleiding

141

Aanleiding

n

de Krimpenerwaard

n de polder Esse, Gans- en Blaardorp (beheergebied van het Hoogheemraadschap Schieland en Krimpe-

nerwaard) is het gemaal Hitland aan vervanging toe. De capaciteit is momenteel niet meer toereikend. Een nabijgelegen golfbaan ondervindt onder andere wateroverlast. Daarnaast heeft het huidige gemaal geen inlaatvoorziening vanuit de Hollandsche IJssel en vormt het een knelpunt in de vismigratie tussen de

polder en de Hollandsche IJssel (KRW maatregel). Het nieuwe gemaal wordt daarom voorzien van twee vispassages. Water vanuit de Hollandsche IJssel kan hiermee ook de polder instromen. Dit geeft extra handvaten voor het peilbeheer in de polder. Het nieuwe gemaal is ontworpen op een capaciteit van 95

m3/min. Bij het in bedrijf nemen zal de capaciteit n eerste instantie zijn begrensd op 70 m3/min. Voor het nieuwe gemaal moet een wijziging van het bestemmingsplan worden aangevraagd. Om waterbe-

heer en ruimtelijke ordening goed op elkaar af te stemmen is de watertoets ontwikkeld. Door deze (wettel verplichte) watertoets moet duidelijkheid worden geboden welke randvoorwaarden gelden voor ruimtelijke en/of stedenbouwkundige aanpassingen ten opzichte van het oppervlakte- en grondwater in het plangebied en omgeving (art. 3.1.6 lid b Bro). Onderdeel van deze watertoets s het inwinnen van advies bij de waterbeheerder van het gebied, in dit

geval het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard (art. 3.1.1 Bro).t

Figuur 1-1:

3D Schets nieuw gemaal Hitland (Bron: RHDHV.

’ De watertoets is op 9 mei met T. Pieterse van HHSK afgestemd.

23 mei 2022

KGM245-RHD-ZZ-XX-RP.OM-0049

1

Projectgerelateerd

ì‘ì’Royal

(

HaskoningDHV 1.2

S

ETE

inpenerwaars

Locatie en beschrijving watersysteem

Het gemaal wordt geplaatst in de polder Esse, Gans- en Blaardorp. Het nieuwe gemaal Hitland vervangt het gemaal (KGM-45, ontwerpcapaciteit 75 m3/minuut). Momenteel wordt via de hoofdwatergang OAF5054 ‘Molenwetering' het water uit de polder op de Hollandsche IJssel gemalen (Figuur 1-1).

De water-

loop waarop het nieuwe gemaal wordt geplaatst is geen primaire watergang maar geclassificeerd als overig water (OWA-1506). Vanwege de aanleg van het nieuwe gemaal wordt een deel van water OWA-1642 gedempt (zie paragraaf 1.3). Via persleidingen wordt overtollig water in de Hollandse IJssel gepompt.

Deze leidingen, het uitlaatwerk en de afsluiterput bevinden zich in de primaire kering Groenendijk (traject 14-1).

k

\‚\

/

Figuur 1-1 Huidige situatie van het watersysteem. Huidig gemaal aangegeven met rode cirkel. Binnen de polder zijn een vijftal peilgebieden aanwezig. Eind 2021 is een nieuw peilbesluit voor de polder vastgesteld.2 Afwegingen zijn voornamelijk gebaseerd op de functie van het peilgebied (Tabel 1-1). Tabel

1-1: Peilbestuit

december

2021

Peilgebied code GPG-1240 GPG-1241 GPG-1242 GPG-1243

Omschrijving 's Gravenweg Esse-Hoog Middengebied Dijksloot

GPG-1244

Agrarisch

Peil (m t.o.v. NAP) -227 -247 -267/-2,57 -222 Flex,

-2,45/-2,35

+index. -1 0m/3 jaar

? Toelichting Peilbesluit polder Esse, Gans- e Blaardorp, Hoogheemraadschap van Schieland en Krimpenerwaard. 24 november

23 mei 2022

2021.

Kenmerk:

Vastgesteld op

2021.05228

KGM245-RHD-ZZ-XX-RP.OM-0049

2

Projectgerelateerd

ï»"Royal

HaskoningDHV

(„„„„…‚.…….……

SE E GE Kmpenerward

De polder wordt omringd door diverse keringen. Het gemaal bevindt zich nabij de primaire kering langs de Hollandsche IJssel. Langs de Ringvaart bevindt zich een regionale kering. Tussen de polder en de wijk

Oostgaarde van Capelle aan den IJssel bevindt zich een niet genormeerde kering (Klaas Klinkertkade).

1.3

Inrichtingsplan

In figuren 1-2 en 1-3 is de nieuwe situatie gevisualiseerd. Een uitgebreidere schets is opgenomen in Bijlage 1. Het nieuwe gemaal ligt binnendijks van de primaire kering langs de Hollandsche IJssel. Naast de realisatie van het eigenlijke gemaal worden een vispassage, een helofytenfilter en een nieuw trafostation

geplaatst. Een deel van een kwelsloot (functie overig water) direct langs het gemaal wordt gedempt. Via persleidingen door het dijklichaam wordt het overtollige water enkele tientallen meters richting het zuiden in de Hollandsche IJssel gepompt.

In het dijklichaam worden een verzonken afsluiterput en een uitlaat-

werk gerealiseerd. Binnendijks wordt een verbeterde aanvoer naar het gemaal gerealiseerd. Dit bestaat voornamelijk uit de

verbreding van een bestaande watergang die afvoert richting het gemaal. Deze watergang wordt opgewaardeerd tot hoofdwatergang. Het ontwerp voldoet aan de Algemene Ontwerprichtlijnen hoofdwatergangen van het Hoogheemraadschap Schieland en de Krimpenerwaard.? De taluds van de watergang worden ingericht met natuurvriendelijke oevers. Daarnaast wordt een bestaande duiker verlengd en een nieuwe duiker n een kwelsloot geplaatst. In de nieuwe hoofdwatergang wordt een bestaande duiker vervangen door een brug. Ook wordt een stuw geplaatst. Voor Park Hitland is een inrichtingsplan opgesteld op basis van onder andere een bewonersparticipatieavond. In het plan is ruimte voor een volkstuin, vissteiger, kano en SUP-opstapplek en wandelpaden. Er zijn daarnaast plannen voor wilgenopslag, een oeverzwa-

luwwand in het talud en het ontwikkelen van een elzenbroekbos. De uitlaat van het oude gemaal dient geschikt gemaakt te worden voor de bever. Voor de verharding rondom het gemaal wordt gekozen voor zo veel mogelijk waterdoorlatend materiaal (grasbetonklinkers).

Figuur 1-2: Locatie nieuw gemaal Hitland

3 Nieuwenhuizen, C., Boon, R.

Es, /. Colard, G Kievits, M. Kes, W. Van Dijk, R, Ghodratí, G. Gemaal Hitland Voorontwerp, Hy-

draulisch ontwerp poldergemalen, RHDHV.

23 mei 2022

Versie d.d. 18 februari 2022.

KGM245-RHD-ZZ-XX-RP-OM-0049

3

Projectgerelateerd

ìì’Royal

HaskoningDHV

‚ D

EE

Eingeeraart

Figuur 1-3: inrichtingsschets nieuw gemaal Hitland

14

Watersysteemanalyse

Het HHSK is bezig met het uitvoeren van een watersysteemanalyse waarin deze polder wordt getoetst met de toekomstige gemaalcapaciteit. De watertoets loopt alvast vooruit op de uitkomsten van deze watersysteemanalyse. HHSK geeft aan dat als uit de watersysteemanalyse volgt dat de nieuwe capaciteit onvoldoende is, dit opgelost wordt door elders in de polder maatregelen te treffen. Een van de mogelijkheden hiervoor is het graven van extra open water.

1.5

Wettelijke kaders

Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) De Kaderrichtlijn Water legt verplichtingen op aan alle Europese lidstaten op het vlak van waterkwaliteit van oppervlakte- en grondwater. De lidstaten dienen hier uiterlijk in 2027 aan te voldoen. De chemische doelstellingen zijn vastgelegd in normen. Ook zijn door Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer (STOWA) ecologische doelstellingen geformuleerd.

23 mei 2022

KGM245-RHD-ZZ-XX-RP-OM-0049

4

îí’Royal

Projectgerelateerd

HaskoningDHV

(…„……….…… SChiang

Waterbeheerplan 2022-2027 Het waterbeheerplan 2022-2027 geeft aan welke ambities, doelen en bevoegdheden

en de

Krimpenerwaard

het hoogheemraad-

schap heeft. Eén van de thema's voor deze periode is het creëren van een veilige en aantrekkelijke leefomgeving voorbereid op de verandering van het klimaat. Het hoogheemraadschap wil wateroverlast vanuit het oppervlaktewater verminderen tot een maatschappelijk acceptabel niveau.

De afspraken die hier-

over zijn gemaakt zijn vastgelegd in de Zuid-Hollandse Omgevingsverordening. Waterberging wordt vergroot en afvoer verbeterd. Onder het thema duurzaamheid waterschap streeft het hoogheemraadschap naar een verbetering van de waterkwaliteit, voldoende schoon water voor en door de agrarische sector en

het behouden verbeteren van de biodiversiteit van een ecologisch en gezond netwerk van dijken, watergangen en terreinen. Het waterschap stelt bijvoorbeeld geld beschikbaar voor de aanleg van natuurvriendelijke oevers die bijdragen aan een goede waterkwaliteit.

Zuid-Hollandse Omgevingsverordening Hierin zijn de regels over fysieke leefomgeving van de provincie opgenomen. Deze regels treden in werking bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Tot dat moment gelden de regels opgenomen in de Omgevingsverordening Zuid-Holland.

Het afsluitwerk (damwand), het uitlaatwerk en de persleidingen van het nieuwe gemaal liggen binnen de waterkering en hierop ligt een dubbelbestemming

Waterstaat-Waterkering (Hitland 202, gemeente Zuid-

plas, bestemmingsplan onherroepelijk vastgesteld, 2020-10-28).

23 mei 2022

KGM245-RHD-ZZ-XX-RP.OM-0049

s

Projectgerelateerd

îí’Royal

HaskoningDHV

(…„……….…… E

2

Watertoets

21

Oppervlaktewater — waterkwantiteit

S inpenervaars

De plaatsing van het gemaal betekent dat er verhard oppervlakte in de polder wordt aangebracht.

De aan-

Ieg van het gemaal en trafostation brengt ongeveer 290 m2 extra verharding teweeg. Volgens het Beleid

Waterberging Ruimtelijke ontwikkeling van het Hoogheemraadschap Schieland en Krimpenerwaard* valt de aanleg van het gemaal onder kleine plannen (500 m2) waarvoor geen compensatie t.a.v. noodzakelijk is.

waterberging

Langs het toekomstige gemaal ligt momenteel een kwelsloot die gedeeltelijk gedempt zal worden. Het te

dempen deel is 60 meter lang en 3,5 meter breed. Dit betekent dat elders in het gebied minimaal 210 m2 oppervlaktewater dient te worden gecompenseerd. n de polder worden ook duikers verwijderd en natuurvriendelijke oevers aangelegd.

Een deel van de wa-

tergang die afvoert op het gemaal wordt over een lengte van circa 200 meter verbreed naar 11 m om een hoofdwatergang te creëren (70 x 1,88 + 140 m x 3,13 = 850 m2). Direct bij het gemaal wordt een stuk grond ontgraven (270 m2). Binnen het plan is sprake van een netto toename aan oppervlaktewater van circa 920 m2. Vanwege de beperkte toegenomen verharding en de verbreding van een bestaande watergang hoeft geen extra waterberging gecreëerd te worden. De demping van een deel van de bestaande kwelsloot (functie overig water) wordt eveneens ruimschoots gecompenseerd door de verbreding van andere watergangen.

22

Waterkering

Bij dijkkruisingen dient de kerende werking van de kering gewaarborgd te blijven. De persleiding loopt dwars door het dijklichaam. Om de kerende werking te waarborgen zijn de leidingen ontworpen conform de NEN3650 en NEN3651, ontwerprichtlijnen van HHSK.5 De persleiding loopt recht door de dijk, met een afsluiterput in de binnenteen van de dijk. De vervangende kering zal in de vorm van een damwand zijn. Deze damwand dient aan verschillende ei

sen te voldoen. Op dit moment voldoet het dijkvak 14-1 niet aan de vigerende normen die zijn beschreven vanuit het Wettelijke Beoordelingsinstrumentarium (WBI2017, https://wetten.over-

heid.nl/BWBR0039040/2017-01-01#Bijlagelll).5 De normen, gebaseerd op de overstromingskansen (opgenomen in de Waterwet) bestaan uit een signaleringswaarde van 1:30.000 en een ondergrens (faalkans van de kering) van 1:10.000. De dijk wordt daarom in de komende jaren versterkt.

Na de versterking zal

de noodafsluiter in het dijklichaam liggen. Vanwege deze versterkingsopgave dient de vervangende kering in de toekomst gemakkelijk opgehoogd te kunnen worden. Dit geldt ook voor de afsluiterput achter de vervangende kering. Rekening houdend met de zeespiegelstijging en rivierafvoer n her jaar 2120 wordt een damwand ontworpen die minimaal NAP + 3,90 m kan keren. Het aanlegniveau van de dijkhoogte komt in

de toekomst op NAP + 4,10 m te liggen.7

“Volgens het Beleid Waterberging Ruimtelijke ontwikkeling van het Hoogheemraadschap Schieland en Krimpenerwaard valt de aanIeg van het gemaal onder middeigrote plannen (500 m2- 10 ha). Beleid waterberging bij ruimtelijke ontwikkelingen (overheid.nl

°C. Nieuwenhuizen,

R. Boon, J. Es, G. Colard, M. Kievits, W. Kes, R. van Dijk, G. Ghodrati. 2022. Voorontwerp gemaal Hitland,

referentie BHB919-ZZ-XX-RP-Z-0001.

Royal HaskoningDHV,

18 februari 2022.

€ 1° Beoordeling Primaire Waterkeringen Beoordeling traject 14-1. Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard, Hoogheemraadschap van Rijnland, Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden.

Definitief, 1.0. September 2021.

7 Nieuwenhuizen, C Boon, R. Es‚ J. Colard, G., Kievits, M. Kes, W. Van Dijk, R., Ghodrati, G. Gernaal Hitland Voorontwerp, Hydraulisch ontwerp poldergemalen, RHDHV.

23 mei 2022

Versie d.d. 18 februari 2022.

KGM245-RHD-ZZ-XX-RP.OM-0049

6

Projectgerelateerd

îí’Royal

HaskoningDHV

cheland

en Ge

Krimpenerwaard

Aangezien er in en om de waterkering wordt gewerkt, dient conform de Keur van HHSK (artikel 3.1 van Keur)s een vergunning te worden aangevraagd voor deze werkzaamheden. 23

Waterkwaliteit

De aanleg van het nieuwe gemaal en daarmee gepaard gaande inrichtingsmaatregelen beogen een ver-

betering van de oppervlaktewaterkwaliteit. De helofytenfilters en de aanleg van natuurvriendelijke oevers leiden waarschijnlijk tot een verbetering van de waterkwaliteit. Vissen kunnen tussen de sloten n de polder en de Hollandsche IJssel zwemmen.

Het afvloeiende hemelwater van het gemaal wordt afgevoerd

naar watergangen. Het gemaal leidt niet tot een afvalwaterstroom. De huidige waterkwaliteit (2019) — zowel ecologisch als chemisch - in de polder ‘'Sloten waterrijk EGB' is

ontoereikend volgens de systematiek van Kaderrichtlijn Water.® Ook de aanwezig waterflora is slecht. Belasting van het waterlichaam is met name afkomstig van de bemesting door de landbouw en atmosferische depositie. Ook de steile oevers beperken de ontwikkeling van macrofauna.

De waterkwaliteit van de

Hollandsche IJssel is eveneens slecht.'° Dit is mogelijk te wijten aan bijvoorbeeld vervuild baggerslib en atmosferische depositie uit omliggend stedelijk gebied. Met de aanleg van het nieuwe gemaal Hitland zal extra oppervlaktewater op de Hollandsche IJssel kunnen worden geloosd. Naar verwachting zal dit niet tot een significante vermindering van de waterkwaliteit van de Hollandsche IJssel leiden. Omdat dit wel een toename betreft van lozing op rijkswater, adviseren wij om hierover contact op te nemen met Rijkswaterstaat. Wij verwachten geen bezwaren omdat het feitelijk om een verplaatsing gaat van de huidige lozing, geen nieuwe lozing op de Hollandse IJssel.

3

Conclusie

De watertoets i uitgevoerd voor de relevante thema's. Hieruit blijkt dat de ontwikkeling geen negatieve

gevolgen heeft voor de thema's waterkwaliteit en waterkwantiteit. Een watersysteemanalyse is nog niet opgesteld ten tijde van het schrijven van de watertoets. De vigerende en toekomstige kerende werking van de dijk wordt gewaarborgd door het hanteren van de juiste normen en richtlijnen voor het ontwerp van

een kerende damwand. Voor het werken in een waterkering dient de initiatiefnemer een vergunning aan te vragen bij het Hoogheemraadschap.

° https:/lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR387921/1

? Factsheet OW_39 Hoogheemraadschap Schieland en Krimpenerwaard 2019, Waterkwaliteitsportaal.nl 3 Factsheet OW_80 Ministerie van Infrastructuur en Milieu_Rijkswaterstraat 2020, Waterkwaliteitsportaal.nl

23 mei 2022

KGM245-RHD-ZZ-XX-RP.OM-0049

7

ìî’Royal

Projectgerelateerd

HaskoningDHV

timpenerwaard

Bijlage 1 Ontwerp inrichting

23 mei 2022

KGM245-RHD-ZZ-XX-RP.OM-0049

8