Bijlage 6 Memo Meicirculaire 2025 Z25.001643

*Z25.001643*

Memo

onderwerp Memo Meicirculaire 2025

datum 03/06/2025

kenmerk Z25.001643

ter attentie van Gemeenteraad

kopie aan

Bijlage Meicirculaire 2025 (A25.002004)

afzender College van B&W

telefoon 0180-330300

e-mail marco.stuij@zuidplas.nl

cluster Financiën

De Meicirculaire 2025 informeert ons over de middelen die wij uit het gemeentefonds kunnen verwachten. Op basis van informatie vanuit met name de Voorjaarsnota 2025 van het Rijk, zijn er reeds in onze Zomernota 2025 diverse voorlopige bedragen ingeboekt. Dit betrof onder andere extra geld voor de demping van het ravijnjaar en extra geld voor Jeugdhulp. Nu bij de Meicirculaire 2025 zijn de werkelijke bedragen zichtbaar. Netto financieel effect van de circulaire Hieronder staat het netto financieel effect van deze circulaire weergegeven, samen met de Zomernota cijfers over het exploitatiesaldo. Ook het verwachte structurele saldo is weergegeven. Financiële samenvatting Meicirculaire 2025 Effect op saldo begroting

2025

2026

2027

2028 2029 bedragen * € 1.000

Begrotingssaldo na Zomernota 2025 Netto financieel effect van Meicirculaire 2025 Begrotingssaldo na Meicirculaire 2025

-2.585 290 -2.295

-589 -163 -752

-1.800 -51 -1.851

-3.519 -292 -3.811

-5.029 1.059 -3.970

Berekening structureel begrotingssaldo Totaal incidenteel saldo Structureel saldo na Zomernota + Meicirculaire 2025

573 -1.722

390 -362

203 -1.648

313 -3.498

-3.970

Het netto financieel effect is voordelig voor 2025 en voor 2029 en nadelig voor de jaren 2026, 2027 en 2028. De grootste verschillen zijn: • Hogere loon- en prijscompensatie dan eerder voorzien; • Nadeel op het BTW-compensatiefonds (structureel); • Extra inkomsten vanwege de groei van de gemeente, maar tegelijkertijd extra lasten op diverse beleidsterreinen. Welke mutaties waren reeds ingeboekt bij de Zomernota 2025? In de Zomernota 2025 zijn reeds diverse posten ingeboekt, vooruitlopend op de Meicirculaire. Deze leiden tot een beginstand van € 86,5 miljoen in 2025 en € 88,3 miljoen in 2026. De jaren daarna daalt deze reeks, vanwege de herijking van het gemeentefonds en vanwege extra besparingen vanaf 2028 die het Rijk inboekt. Niettemin geldt voor alle jaren een toename ten opzichte van de prognose van de Septembercirculaire 2024. Alle mutaties zijn toegelicht in de Zomernota op het programma Financiële producten.

Pagina 1 van 5

registratienummer

onderwerp Informatiememo Meicirculaire 2025

Z25.001643

Hoe is beginstand gemeentefonds opgebouwd?

Begroting gemeentefonds Septembercirculaire 2024 Aanvullingen bij Zomernota 2025: Gemeentefonds groeigemeente indicatoren Gemeentefonds decembercirculaire Aframen budget RES-regio (gemeentefonds) Inschatting loon & prijs compensatie Meicirculaire 2025 Gemeentefonds - inschatting Voorjaarsnota (demping ravijnjaar) Gemeentefonds - inschatting Voorjaarsnota (Jeugdhulp middelen) Gemeentefonds - inschatting Voorjaarsnota (extra besparingen Jeugd) Gemeentefonds - inschatting Voorjaarsnota Wmo Inschatting herijking gemeentefonds Totaal aanvullingen Beginstand vóór Meicirculaire 2025

bedragen * € 1.000 2028 2029

2025

2026

2027

85.871

83.155

84.013

85.192

85.192

184 -266 704 622

476 175 -266 1.900 840 1.550 473 5.148

476 292 -266 1.900 886 1.464 -480 4.272

476 405 -266 1.900 865 704 -1.420 -960 1.704

476 520 -266 1.900 870 704 -1.420 -1.440 1.344

86.493

88.303

88.285

86.896

86.536

Toelichting grootste verschillen Meicirculaire 2025 De onderstaande tabel geeft inzicht in de verschillen die zichtbaar zijn in de Meicirculaire. In veel gevallen zijn de bedragen in de tabel de verschillen ten opzichte van de reeds bij de Zomernota ingeboekte bedragen (dus niet de netto bedragen ten opzichte van de Septembercirculaire 2024). Analyse grootste verschillen Meicirculaire 2025

2025

2026

2027

Beginstand gemeentefonds (o.b.v. Zomernota 2025) Mutaties Meicirculaire 2025: 1. Prijs, nieuwe loon- en prijscompensatie 2026 2. Groei gemeente 3. BTW-compensatiefonds 4. Prijs en volume mutatie jaarschijf 2025 5. Demping terugval gemeentefonds 6. Jeugdhulp diverse mutaties 7. Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo 8. Natuur bij energieprojecten (voor RES-regio) 9. Uitvoeringskosten Omgevingswet 10. Regeling alleenverdienersproblematiek 11. Overige mutaties Totaal mutaties Nieuwe stand gemeentefonds

86.493

88.303

88.285

86.896

86.536

1.124 994 -482

1.124 994 -482

1.124 994 -482

1.124 994 -482

-146 -129 -142

-147 -50 -

-134 -3 -

-126 49 -

-61 1.158 89.461

-169 1.270 89.555

-470 1.029 87.925

821 2.380 88.916

-719 881 32 326 199 43 96 858 87.351

2028 2029 bedragen * € 1.000

Af: reserveringen en overige mutaties 2a. Areaaluitbreiding Ozb o.b.v. woningbouwplanning 2b. Dekking voor formatie uitbreidingen Zomernota 2025 (groei) 2c. Inschatting kostenstijging Jeugdhulp (groei) 2d. Inschatting kostenstijging Wmo (groei) 2e. Areaaluitbreiding openbare ruimte 2f. Groeimechanisme 2026 9a. Natuur bij energieprojecten (voor RES-regio) 10a. Omgevingswet uitvoeringskosten 11a. Regeling alleenverdienersproblematiek Totaal reserveringen en overige mutaties

-326 -199 -43 -568

169 -400 -320 -215 -190 -365

169 -400 -320 -215 -190 -365

169 -400 -320 -215 -190 -365

169 -400 -320 -215 -190 -365

-1.321

-1.321

-1.321

-1.321

Netto financieel effect

290

-163

-51

-292

1.059

1. Prijs, nieuwe loon- en prijscompensatie 2026 Zuidplas rekent de begroting door met constante prijzen, zoals ook is toegelicht in de bijlage Financieel technische uitgangspunten in de Zomernota 2025. Dit betekent dat Zuidplas zowel de lasten als de baten op prijsniveau brengt van het begrotingsjaar, maar niet meerjarig index op index stapelt. Het aankomende begrotingsjaar is 2026. Voor de indexatie van 2026 (en structureel zo verder) ontvangt de gemeente extra middelen. De onderstaande tabel geeft hier ook meer inzicht in.

Pagina 2 van 5

registratienummer

onderwerp Informatiememo Meicirculaire 2025

Analyse loon- en prijscompensatie Meicirculaire 2025

Z25.001643

2026

2027

2028 2029 bedragen * € 1.000

Inschatting o.b.v. Voorjaarsnota en decembercirculaire (verwerkt in Zomernota 2025) Werkelijke loon- en prijscompensatie Verschil: verwerken bij deze Meicirculaire begrotingswijziging

2.075 3.199 1.124

2.075 3.199 1.124

2.075 3.199 1.124

2.075 3.199 1.124

Waarvan benodigd voor loon- en prijsindexatie (verwerkt in Zomernota 2025): Indexatie verbonden partijen begrotingen 2026 * Cao stijging tranche 2026 Benodigd voor stelpost Prijs Benodigd voor stelpost Loon Totaal benodigd

-850 -900 -1.100 -2.850

-850 -900 -1.100 -2.850

-850 -900 -1.100 -2.850

-850 -900 -1.100 -2.850

349

349

349

349

Verschil op loon- en prijscompensatie ("overschot")

2025

-

* Alle niet-beleidsrijke kostenstijgingen zijn geschaard onder "Prijs" maar in de praktijk is een deel ook "Groei" vanwege groei van het aantal inwoners van Zuidplas

Bij de Zomernota 2025 was een inschatting gemaakt van de loon- en prijscompensatie, namelijk € 1.900.000 + € 175.000 vanuit de decembercirculaire. Totaal € 2.075.000. De werkelijke loon- en prijscompensatie is een stuk hoger, namelijk € 3.199.000. Het verschil wordt verklaard door een rekenfout in een model van een externe leverancier waar de gemeente gebruik van heeft gemaakt bij het inschatten van deze cijfers op basis van de Voorjaarsnota van het Rijk. Wanneer naar de lastenkant van de begroting gekeken wordt, is zichtbaar dat in de Zomernota 2025 twee domeinen op prijspeil 2026 zijn gebracht: de begrotingen van verbonden partijen en de lonen. De andere domeinen van de gemeentebegroting zijn nu nog op prijspeil 2025. Omdat de precieze prijsstijgingen per domein nog niet bekend zijn, wordt gewerkt met een stelpost Prijs waarin budget wordt gereserveerd. Hiervoor is gerekend met een gemiddelde index van 2,7%. Vanwege relatief hoge loon- en prijscompensatie kan geconcludeerd worden dat de prijsstijgingen naar verwachting op te vangen zijn met de compensatie van het gemeentefonds en er zelfs een bepaald overschot is. 2. Groei van de gemeente (incl. kostenstijgingen lasten) Op basis van de woningbouwplanning, is het de inschatting dat diverse verdeelmaatstaven in 2026 hogere waarden laten zien dan in 2025. De verwachting is dat er in 2025 324 nieuwe woningen opgeleverd worden.

Dit leidt tot een voordeel van € 994.000 vanaf 2026. Ook de Ozb voor woningen gaat toenemen vanwege deze areaaluitbreiding, namelijk met € 169.000. Voorgesteld wordt om deze mutatie tegelijkertijd met deze Meicirculaire te verwerken in de begroting. Conform de Financieel technische uitgangspunten leidt dit tot een beschikbaar bedrag van € 1.163.000 in de stelpost Groei. Verder geldt het “principe van constante groeitoename (t+1)”, waarbij de groei in baten voor enig jaar zo veel mogelijk gematcht worden met de groei in lasten in datzelfde jaar. Op basis van dit principe is, doet het college voorstellen om diverse budgetten aan de lastenzijde te verhogen vanwege de groei van de gemeente. Dit zijn budgetten die de afgelopen jaren ook vaak mede afhankelijk zijn gebleken van de groei van het aantal inwoners, namelijk: a. Automatisering; b. Jeugdhulp; c. Wmo; d. Areaaluitbreiding openbare ruimte; e. Groeimechanisme ambtelijke organisatie. Post a automatisering is reeds verwerkt in de Zomernota, de andere posten worden verwerkt bij deze Meicirculaire. Verder is reeds bij de Zomernota een “claim” gedaan op de toekomstige stelpost Groei vanwege voorstellen voor formatie-uitbreidingen. Dit betreft met name formatie-uitbreidingen gerelateerd aan de groei van de organisatie. Deze claim moet nu dus weer tegengeboekt worden.

Het groeimechanisme is een technisch instrument om de ambtelijke organisatie geleidelijk mee te laten groeien met de groei van de gemeente. De raad heeft in de Motie benchmark kosten en opbrengsten per taakveld –aangenomen in de raadsvergadering van 7 november 2023 – gevraagd om een evaluatie van het groeimechanisme. Deze evaluatie is toegevoegd aan het dossier van de Zomernota (Z25.001604). De onderstaande tabel geeft inzicht in alle groeigerelateerde mutaties, zowel baten als lasten.

Pagina 3 van 5

registratienummer

onderwerp Informatiememo Meicirculaire 2025

Analyse groei van de gemeente

Z25.001643

2025

2026

2027

2028 2029 bedragen * € 1.000

-

994 169 1.163 -400 763

994 169 1.163 -400 763

994 169 1.163 -400 763

994 169 1.163 -400 763

-71

-71

-71

-71

-320 -215 -190 -365 -1.161

-320 -215 -190 -365 -1.161

-320 -215 -190 -365 -1.161

-320 -215 -190 -365 -1.161

-398

-398

-398

-398

Groei inkomsten door groei van de gemeente, in deze Meicirculaire Ozb areaaluitbreiding o.b.v. woningbouwplanning Totaal dekking voor stelpost Groei Afboeken: reeds ingeboekt in Zomernota 2025 (dekking voor formatie uitbreidingen) Restant stelpost Groei Waarvan benodigde voor groeigerelateerde kosten: Reeds in Zomernota 2025 verwerkt: Kosten automatisering en werkplekken Nog te verwerken bij deze Meicirculaire: Inschatting kostenstijging Jeugdhulp (groei) Inschatting kostenstijging Wmo (groei) Areaaluitbreiding openbare ruimte Groeimechanisme 2026 Totaal benodigd Verschil op onderdeel "groei" van de begroting ("tekort")

-

3. BTW-compensatiefonds Via het BTW-compensatiefonds (BCF) kunnen gemeenten BTW terugvorderen voor activiteiten met maatschappelijk nut. Het gemeentefonds en het BCF zijn aan elkaar gekoppeld. De praktijk van de afgelopen jaren is dat er ruimte onder het BCF-plafond is en dat gemeenten dit via het gemeentefonds teruggestort krijgen. De richtlijnen van de provinciaal toezichthouders voor de begroting geven aan dat gemeenten in hun meerjarenbegroting rekening mogen houden met dit voordeel, tot het maximaal bedrag van de laatst gerealiseerde cijfers. Uit de Meicirculaire 2024 blijkt dat de ruimte onder het BCF-plafond in 2024 lager is dan in het voorgaande jaar 2023. De BCF-stelpost van € 1.146.000 moet daarmee verlaagd worden met € 482.000, tot het bedrag van € 664.000 structureel. Verder is er in 2025 een eenmalig nadeel van € 237.000 omdat de eerder bij de Septembercirculaire 2024 geprognosticeerde ruimte lager uitviel. 4. Prijs en volume mutatie jaarschijf 2025 De prijs- en volumeontwikkeling voor het jaar 2025 is hoger dan eerder op basis van CPB-ramingen ingeschat. 5. Demping terugval gemeentefonds In de Voorjaarsnota 2025 stelt het Rijk extra middelen ter beschikking om het “ravijnjaar” te overbruggen. In de Zomernota 2025 is hier reeds een inschatting van gemaakt. Nu zijn de werkelijke cijfers bekend. Analyse demping ravijnjaar

2025

2026

2027

-

840 694 -146

886 739 -147

Inschatting o.b.v. Voorjaarsnota (verwerkt in Zomernota 2025) Werkelijke cijfers Meicirculaire 2025 Verschil: verwerken bij deze Meicirculaire begrotingswijziging

2028 2029 bedragen * € 1.000 865 870 731 744 -134 -126

6. Jeugdhulp diverse mutaties In de Voorjaarsnota 2025 van het Rijk zijn diverse mutaties m.b.t. Jeugdhulp opgenomen. In de Zomernota 2025 zijn deze reeds verwerkt en toegelicht. Het betreft grofweg: • Extra middelen Jeugdhulp, met name in 2026 en 2027; • Extra besparingen vanaf 2028, waaronder het invoeren van een eigen bijdrage (budget neutraal in onze begroting verwerkt). In deze Meicirculaire zijn de werkelijke cijfers bekend geworden.

Pagina 4 van 5

registratienummer

onderwerp Informatiememo Meicirculaire 2025

Z25.001643

Analyse Jeugdhulp

2025

2026

2027

Inschatting o.b.v. Voorjaarsnota (verwerkt in Zomernota 2025) Werkelijke cijfers Jeugdhulp Meicirculaire 2025 Verschil: verwerken bij deze Meicirculaire begrotingswijziging

704 736 32

1.550 1.421 -129

1.464 1.414 -50

2028 2029 bedragen * € 1.000 -716 -716 -719 -667 -3 49

7. Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo Het gemeentefonds hield rekening met een lagere uitkering vanwege het verhogen van de eigen bijdrage voor de huishoudelijke hulp bij de Wmo. In de Voorjaarsnota 2025 werd bekend dat dit een jaar wordt uitgesteld en dat het gemeentefonds op dit onderdeel voor 1 jaar weer op het oude niveau komt te staan. Dit is verwerkt in de Zomernota 2025. Nu bij de Meicirculaire zijn de werkelijke bedragen bekend. Het bedrag is lager dan ingeschat met voorlopige cijfers, omdat Zuidplas voor het onderdeel Wmo relatief minder dan andere gemeenten vergoed krijgt. Analyse Wmo uitstel verhoging eigen bijdrage Inschatting o.b.v. Voorjaarsnota (verwerkt in Zomernota 2025) Werkelijke cijfers Jeugdhulp Meicirculaire 2025 Verschil: verwerken bij deze Meicirculaire begrotingswijziging

2025

2026

2027

-

473 331 -142

-

2028 2029 bedragen * € 1.000 -

8. Natuur bij Energieprojecten (voor RES-regio) Ten behoeve van onze Regionale Energie Strategie regio ontvangt Zuidplas € 326.000 incidenteel extra middelen. Vorig jaar bij de Decembercirculaire ontving Zuidplas ook een incidenteel bedrag, namelijk € 462.000. Over de besteding zal overlegd moeten worden met de andere gemeenten in de regio. In de circulaire staat de volgende toelichting: “Dit budget kan door Regionale Energie Strategieën (RES)-regio’s worden gebruikt om energieprojecten in de regio te faciliteren en mogelijk te maken daarbij de lokale natuur te versterken.” Tevens reservering budget (zie 8a in de samenvattende tabel) 9. Omgevingswet uitvoeringskosten De afgelopen jaren ontvingen gemeenten incidenteel compensatie voor de uitvoering en implementatie van de Omgevingswet. Ook nu in deze Meicirculaire. Naar verwachting is dit het laatste bedrag dat gemeenten ontvangen. Dit was namelijk het laatste bedrag dat gereserveerd was op een aanvullende post van de rijksbegroting. Tevens reservering budget (zie 9a in de samenvattende tabel) 10.

Regeling alleenverdienersproblematiek Op basis van de Wet tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek verstrekken gemeenten in de periode 2025-2027 een vaste tegemoetkoming aan alleenverdienershuishoudens die door een ongunstige samenloop van regelingen te weinig toeslagen ontvangen en hierdoor een inkomen onder het bestaansminimum hebben. Gemeenten ontvangen nu middelen voor het jaar 2025. Gemeenten ontvangen, indien nodig, twee jaar later een aanvullend budget als op basis van definitieve inkomensgegevens het aantal rechthebbende huishoudens hoger blijkt dan nu verwacht. In de Informatienota “Beleidsregels tijdelijke regeling tegemoetkoming alleenverdienersproblematiek gemeente Zuidplas” (Z25.001444) bent u geïnformeerd over deze situatie. Het budget wordt nu gereserveerd en zal naar verwachting bij de Najaarsnota 2025 via een voorstel overgeheveld worden naar het programma sociaal domein. Tevens reservering budget (zie 10a in de samenvattende tabel) 11. Overige mutaties Dit betreft diverse relatief kleinere mutaties en technische correcties in het gemeentefonds. De toename in het jaar 2029 wordt vooral veroorzaakt door nieuwe volumegroei cijfers.

Pagina 5 van 5